ไม้ดอกไม้ประดับ
คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีโครงการปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2545 เริ่มต้นจาก ท่านรองศาสตราจารย์ ดร. พิมพ์ใจ อาภาวัชรุตม์ ท่านได้ให้ความสำคัญกับกลุ่มกล้วยไม้ดิน เพราะเห็นว่าเป็นกล้วยไม้ที่มีศักยภาพที่จะพัฒนาไปเป็นกล้วยไม้เศรษฐกิจต่อไปได้ในอนาคต เมื่อท่านเกษียณอายุราชการ รองศาสตราจารย์ ดร. ณัฐา โพธาภรณ์ ได้สืบสานงานปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้กลุ่มนี้ต่อมา มีนักศึกษาระดับปริญญาโทและปริญญาเอกเข้ามาทำการศึกษางานทางด้านการปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้และเรียนจบไปจำนวนหนึ่งแล้ว มีการผสมข้ามชนิดและข้ามสกุลเพื่อให้ได้ลูกผสมชนิดใหม่ และนำไปขึ้นทะเบียนพันธุ์ ที่ Royal Horticultural Society, UK ไว้จำนวนหนึ่งแล้ว ขณะนี้มีลูกผสมที่นำไปขอขึ้นทะเบียนไว้เพิ่มเติม โดยการนำเอาพันธุ์ที่ได้ขึ้นทะเบียนไว้ ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2555 คือ ฮาเบนาเรีย ลานนาแองเจิล (Habenaria Lanna Angel) มาพัฒนาต่อยอดให้ได้สายพันธุ์ที่สวยมากขึ้น ฮาเบนาเรีย ลานนาแองเจิล เป็นลูกผสมระหว่างกล้วยไม้ดินนางกราย (Habenaria lindleyana) และลิ้นมังกร (Habenaria rhodocheila) ดอกมีสีสันสวยงามในโทนสีส้มโอโรส ซึ่งโทนสีดอกดังกล่าวหาได้ยากใ
ชาฮกเกี้ยน หรือ ต้นชาดัด เป็นไม้ทรงพุ่มที่มีลำต้นตรงแตกกิ่งก้านสาขาจำนวนมาก กิ่งเมื่อแตกจากลำต้นแล้วจะมีลักษณะเป็นพุ่มที่มีใบอยู่อย่างหนาแน่น ใบมีขนาดเล็กมันเงาและหนา เรียงสลับ ออกเป็นกระจุกสั้นๆ ตามกิ่ง ขอบใบหยัก ผิวใบด้านบนสีเขียวเข้มมีหนามเล็กๆ นิยมปลูกเป็นไม้ประดับตกแต่งสวน หรือนำมาปลูกให้เป็นทรงพุ่ม รวมทั้งเป็นไม้แนวรั้วบ้านเป็นกำแพง นอกจากนี้ ยังมีการนำมาดัดแปลงโดยให้ยอดของชาฮกเกี้ยนค่อยๆ เลื้อยเกาะกับโครงเหล็กที่ดัดเป็นรูปทรงต่างๆ เพื่อให้มีรูปทรงที่แปลกตา จึงเป็นที่สนใจของผู้ที่ต้องการซื้อไปประดับตกแต่ง คุณสำราญ ขาวจันทร์ อยู่บ้านเลขที่ 49 หมู่ที่ 2 ตำบลเขาพระ อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นเกษตรกรที่มองถึงความพิเศษของไม้ประดับชนิดนี้ แม้จะดูเหมือนไม่ใช่พรรณไม้ที่มีราคาแพงมากนัก แต่ด้วยมีวิธีการคิดต่อยอดการขาย คือนำมาปลูกเลี้ยงโดยให้ไม้เกาะไปกับโครงเหล็กที่ดัดไว้ จึงเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับไม้และเป็นที่ต้องการของลูกค้ามากขึ้น ซึ่งเธอบอกว่าไม้ประดับชนิดนี้ถือเป็นอาชีพเสริมที่สร้างรายได้ให้กับเธอได้อย่างดี อาชีพหลักทำนา ปลูกชาฮกเกี้ยนเสริมรายได้ คุณสำราญ เล่าให้ฟังว่า
เรียน คุณหมอเกษตร ทองกวาว ที่นับถือ ผมมีปัญหาการปลูกแค็กตัส ซึ่งผมซื้อมาจากร้านขายต้นไม้ ผมปลูกไปสักระยะหนึ่ง ต้นแคคตัสในกระถางเกิดการเน่าทีละน้อย ไม่ทราบว่าเกิดเพราะเหตุใด หรือเกิดจากการผสมดินปลูกไม่เหมาะสม ดังนั้น ผมจึงขอเรียนถามคุณหมอเกษตรว่า สูตรดินผสมสำหรับปลูกแคคตัสที่ถูกต้องนั้นประกอบด้วยอะไรบ้าง ขอขอบคุณในคำแนะนำที่ดี ขอแสดงความนับถือ สุริยา มั่นคงแก่น เลขที่ 35/2 หมู่ที่ 15 บ้านบุกลาง ตำบลบุเปือย อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี 34260 แคคตัส หรือ กระบองเพชร แคคตัส หรือ กระบองเพชร แม้ส่วนใหญ่จะเจริญเติบโตได้ดีในทะเลทราย แต่อย่างไรก็ตาม แค็กตัส ก็ยังเป็นพืชที่ต้องการดินที่อุดมสมบูรณ์เช่นเดียวกับพืชอื่นๆ อีกทั้งดินหรือวัสดุปลูกต้องโปร่ง อุ้มและระบายน้ำได้ดี โดยใช้ส่วนผสมจากดินร่วน ทรายหยาบ ถ่านป่น ปุ๋ยหมักเก่า หรือใบไม้ผุ อัตราส่วน 2:3:1:1 ตามลำดับ หรืออาจผสมเพิ่มเติมด้วยกากถั่ว ขี้เถ้าแกลบ อิฐหัก และกระดูกป่นอีกเล็กน้อยคลุกเคล้าให้เข้ากัน นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยอื่นๆ อีกที่จะช่วยให้การปลูกแค็กตัสได้งาม การให้น้ำต้องให้โชกถึงราก แล้วปล่อยไว้จนดินแห้งจึงให้น้ำครั้งต่อไป แคคตัสต้องการ
กล้วยไม้ เป็นไม้ดอกที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย สีสันสวยงามแล้วแต่พันธุ์ของกล้วยไม้ ราคาจะแตกต่างกันไปด้วย ราคาจะสูงขึ้นในช่วงฤดูร้อน ปัจจุบัน กล้วยไม้เป็นที่ต้องการทั้งต่างประเทศและในประเทศ สามารถสร้างรายได้เข้าประเทศปีหนึ่งจำนวนมากมายมหาศาล นับเป็นพืชเศรษฐกิจที่น่าจับตามอง ปัจจุบัน ประเทศไทยมีสายพันธุ์กล้วยไม้ที่ส่งออกหลัก ได้แก่ สกุลหวาย อแรนด้า อะแรคนิส ออนซิเดียม และแวนด้า แต่ละปี สวนกล้วยไม้จะให้ผลผลิตสูง 2 ช่วง คือ เดือนมิถุนายน-ตุลาคม ซึ่งกล้วยไม้เกรดส่งออกมีแหล่งผลิตสำคัญอยู่ในจังหวัดนครปฐม สมุทรสาคร กรุงเทพฯ ราชบุรี และนนทบุรี จุดแข็งของการส่งออกกล้วยไม้ของประเทศไทย คือ เกษตรกรมีทักษะการผลิต และมีความสามารถในการพัฒนาพันธุ์กล้วยไม้ ขณะเดียวกันหน่วยงานภาครัฐมีเครือข่ายเกษตรกร ผู้ส่งออกมีประสบการณ์ในการส่งออกที่เชี่ยวชาญภาครัฐและเอกชนให้การสนับสนุนอุตสาหกรรมกล้วยไม้ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ปัญหาอุปสรรคสำคัญของการส่งออกกล้วยไม้ ได้แก่ 1. ปริมาณผลผลิตไม่สอดคล้องกับความต้องการของตลาด 2. ต้นทุนการผลิตเพิ่มสูงขึ้น เนื่องจากปุ๋ยเคมี สารกำจัดศัตรูพืชมีราคาสูงขึ้น ในขณะที่ราคาผลผลิตค
โกสน (Croton) เป็นพรรณไม้พุ่มยืนต้นที่มีขนาดแตกต่างกันไป ซึ่งบางต้นสามารถสูงได้ถึง 15 ฟุต หากปลูกเลี้ยงปล่อยให้สูงมากจนเกินไปจะสูงไม่งามตา โกสนเป็นพันธุ์ไม้ในเขตร้อนที่มีถิ่นกำเนิดในแถบมหาสมุทรแปซิฟิก ใบของโกสนมีด้วยกันหลากหลายสี เช่น เหลือง ส้ม ม่วง ขาว ชมพู คละปะปนอยู่ตามบนแผ่นใบ ซึ่งลักษณะของใบที่เกิดจะขึ้นอยู่กับการผสมของลูกผสมที่เกิดขึ้น ลักษณะใบจะแตกต่างกัน เช่น บางใบยาว ใบแฉก ใบกลม ใบขดเป็นเกลียว ใบป้อม ใบสองตอน หรือใบสั้น เป็นต้น โกสน เป็นพันธุ์ไม้ที่ผสมง่าย กลายพันธุ์ได้เร็ว ออกดอกเป็นพวงมีสีขาว ดอกออกติดกันเป็นพวงๆ ยาวประมาณ 6 นิ้ว ดอกมีลักษณะคล้ายดอกกระถิน คือเวลาที่ดอกบานเต็มที่จะเห็นเกสรตัวผู้เป็นเส้นฝอย จึงเป็นพรรณไม้ที่มีการผสมเกสรมากที่สุด ทำให้ผู้ปรับปรุงพันธุ์ต้องช่วยผสมเกสร เพื่อให้ได้มาซึ่งโกสนสายพันธุ์ใหม่ๆ เพื่อเป็นการตอบสนองต่อความต้องการของผู้ซื้อ นอกจากนี้ หากไม่ต้องการพัฒนาพันธุ์ก็จะเน้นการขยายพันธุ์แบบง่ายๆ คือ วิธีการตอนและปักชำ เพราะโกสนเจริญเติบโตได้ง่ายหากดูแลรักษาดีๆ คุณประชา บุญยกิตานนท์ อยู่บ้านเลขที่ 9/1 หมู่ที่ 1 ตำบลบางคูเวียง อำเภอบางกรวย จังหวัดนน
ปัจจุบันปฏิเสธไม่ได้ว่าพื้นที่สีเขียว เป็นอีกหนึ่งอย่างที่คนมีพื้นที่บริเวณบ้านกว้างขวางอยากจะมี โดยเฉพาะผู้ที่อยู่อาศัยในเขตเมือง เพราะไม่เพียงแต่ให้ร่มเงาหรือให้ผลผลิตที่กินได้เท่านั้นในไม้บางชนิด แต่ยังช่วยให้สภาพแวดล้อมดีขึ้น เพราะต้นไม้จะช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ เพื่อไปใช้ในกระบวนการสังเคราะห์แสง จากนั้นจะผลิตก๊าซออกซิเจนออกมา จึงนับว่านอกจากจะให้ร่มเงาภายในบ้านแล้ว ยังช่วยสร้างก๊าซออกซิเจนให้กับทุกชีวิตในโลกอีกด้วย เมื่อคนที่มีพื้นที่บริเวณบ้านกว้างขวางมากพอ ความต้องการไม้ดอกไม้ประดับจึงมีมากขึ้น เพราะสามารถทำให้บริเวณบ้านมีพื้นที่สีเขียว ตลอดจนสีสันต่างๆ ของดอกไม้ ซึ่งจะรอแบบนำต้นเล็กๆ มาปลูกบางคนก็ไม่ค่อยชอบการรอคอย จึงได้หาซื้อไม้ที่ใหญ่แบบรวดเร็วทันใจมาปลูก เพื่อเป็นการย่นระยะเวลา จึงทำให้มีธุรกิจไม้ขุดล้อมมากขึ้นเป็นการตอบโจทย์ในเรื่องนี้ คุณทิพนาถ สุขสนิท อยู่บ้านเลขที่ 38 หมู่ที่ 15 ตำบลปรือ อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์ เป็นผู้ที่มองเห็นโอกาสในเรื่องนี้ จึงได้มาทำการประกอบอาชีพไม้ขุดล้อม โดยหาพรรณไม้ป่าหายาก ตลอดจนไม้อื่นๆ ที่เจ้าของที่ดินยินดีจะขายต่อให้เธอ มาทำการดู
บอนสี เป็นไม้ประดับที่มีความสวยงาม โดยเฉพาะรูปร่างและสีสันของใบ จนได้ชื่อว่าเป็น “ราชินีแห่งไม้ใบ” มีถิ่นกำเนิดแถบทวีปอเมริกาใต้ และประเทศในเขตร้อน บอนสีเป็นไม้ล้มลุกที่มีหัวสะสมอาหารอยู่ใต้ดินคล้ายหัวเผือก หัวมัน รากของบอนสีจะมีลักษณะเป็นเส้นฝอย แทงออกระหว่างหัวกับลำต้น จากการขยายสายพันธุ์ใหม่ ที่มีจำนวนเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้มีการจัดตั้งสมาคมบอนสีแห่งประเทศไทย เพื่อส่งเสริม อนุรักษ์ และพัฒนาการปลูกเลี้ยง รวมถึงการจดทะเบียนชื่อบอนสีที่ได้รับการผสมพันธุ์ขึ้นมาใหม่ จากความสามารถของคนไทย ทำให้การปลูกเลี้ยงและผสมพันธุ์ของบอนสีไม่เป็นที่ยุ่งยาก หรือเกินความสามารถของผู้ที่สนใจ รวมถึงเกษตรกรผู้ยึดเป็นอาชีพ เหมือนดังเช่นเกษตรกรรายนี้ คือ คุณพิเชษฐ สุดธูป อยู่บ้านเลขที่ 57 หมู่ที่ 6 ตำบลทวีวัฒนา อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี คุณพิเชษฐ เล่าว่า ผู้ที่ริเริ่มปลูกบอนสีคนแรกในครอบครัว คือ คุณพ่อ ซึ่งสมัยนั้นคุณพ่อของคุณพิเชษฐมีความสนใจในบอนสีมาก เรียกได้ว่ามีการประกวดที่ไหน จะปลูกเลี้ยงบอนสีจนสวยเพื่อส่งเข้าประกวดทุกเวที จึงทำให้คุณพิเชษฐได้เรียนรู้ และรับเทคนิคต่างๆ จากคุณพ่อ เมื่อเวลาผ่านไปนานวัน
กล้วยไม้สกุลฟาแลนนอปซิส มีแหล่งกำเนิดตามธรรมชาติและกระจายตัวอยู่ในแถบเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้ เป็นกล้วยไม้ที่มีลักษณะดอกที่เหมือนผีเสื้อกลางคืน ถูกปรับปรุงพันธุ์สำหรับการผลิตเป็นกล้วยไม้กระถาง ส่วนน้อยที่จะนิยมนำมาปลูกเพื่อเป็นไม้ตัดดอก ฟาแลนนอปซิส มีการเจริญเติบโตขึ้นทางยอด ลำต้นสั้น ใบกว้างมีลักษณะทรงรีหนาค่อนข้างอวบน้ำ ใบติดอยู่กับลำต้น 5-6 ใบ รากมีขนาดใหญ่ ช่อดอกมีลักษณะช่อยาว จัดเรียงตัวเป็นระเบียบ 2 แถว ดอกมีสีสันที่สวยสดงดงาม มีก้านช่อดอกที่ยาวตรง ทำให้ดอกดูเด่นสง่า ปลายช่อดอกโค้งอ่อนช้อย ดอกเมื่อบานมีอายุอยู่ได้ประมาณ 2-3 สัปดาห์ จากความสวยสง่างามของดอก เมื่อนำมาปลูกลงในกระถางกระเบื้องเซรามิก สามารถให้กันเพื่อเป็นของขวัญในวันต่างๆ นับเป็นของขวัญที่ทรงคุณค่า ดอกของฟาแลนนอปซิสจะออกช่วงเดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธ์ หากปลูกเลี้ยงเล่นๆ ที่บ้านอาจรอเวลานับแรมปี แต่คุ้มค่าของการเฝ้ารอคอย แต่มีแหล่งที่ปลูกเลี้ยงที่สามารถทำให้ออกดอกได้ตลอดทั้งปี ทำให้ลูกค้าสามารถหาซื้อเพื่อมอบเป็นของขวัญ หรือมอบให้กันในวันสำคัญต่างๆ อย่างไม่ขาดช่วง เขาผลิตขายทั้งในและต่างประเทศ สร้างเงินสร้างรายได้อย่างน่าภา
“เริ่มจากมีคนมาซื้อตอชวนชมที่บ้าน ช่วงนั้นเขาให้ราคาดีมาก เพราะว่าต้นมันไม่ใหญ่มาก ประมาณ 3,500 บาท ผมก็เลยลองจำหน่ายไป ด้วยความที่อยากรู้ว่าเขาจะซื้อเราไปทำอะไรทำไมซื้อราคาแพงจัง ปรากฏว่าเขาซื้อแล้วจำหน่ายต่อไปในราคา 8,500 บาท ซึ่งเรามาคิดดู ว่าราคาที่เขาซื้อเราก็น่าจะราคาสูงแล้ว แต่เขาสามารถจำหน่ายได้อีกในราคาที่แพงกว่าซื้อจากเราอีก มันก็เลยเป็นจุดเริ่มต้นของผมที่จะปลูกเลี้ยงชวนชมอย่างจริงจัง” คุณรัชฏะ กล่าว คุณรัชฏะ ประวัติ หรือ คุณอาร์ต อยู่บ้านเลขที่ 41 หมู่ที่ 7 ตำบลคำพราน อำเภอวังม่วง จังหวัดสระบุรี เป็นอีกหนึ่งเกษตรกรที่มีความหลงใหลในชวนชม เพราะพรรณไม้ชนิดนี้เป็นไม้ดอกที่ใฝ่ฝันของใครหลายๆ คน ที่ต้องการเพาะเลี้ยงจัดรูปทรงราก กิ่ง ให้สวยงามเป็นไปตามความต้องการของผู้ดูแลเอง ซึ่งการจัดทรง การดูแล อาจมีความยากง่ายแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับฝีมือและเทคนิคของแต่ละคน ที่ได้ใช้จินตนาการให้กับชวนชมของตนเอง การดูแลชวนชมแต่ละต้น รูปทรงจะไม่เหมือนกันทุกต้น อาจจะกล่าวได้ว่ามีเพียงต้นเดียวในโลกก็ว่าได้ เป็นไม้ดอกที่ไม่มีรูปแบบตายตัว เหมาะกับผู้ที่ต้องการหาไม้ดอกไว้ประดับหน้าบ้าน เพื่อความสวยงามและ
หลายคนมักจะเข้าใจกันว่าอากาศในห้องที่มีเครื่องปรับอากาศนั้นมีความสะอาดและปลอดภัย แต่หลายคนคงยังไม่ทราบกันว่า ในห้องปรับอากาศที่แสนเย็นสบาย หรือห้องต่างๆ ที่ปิดทึบนั้นมีมลภาวะมากกว่าสิ่งแวดล้อมภายนอกหลายเท่า การปลูกต้นไม้ไว้ในห้อง หรือในอาคารถือเป็นวิธีหนึ่งที่สามารถช่วยทำให้สภาพอากาศในห้องดีขึ้นได้ เพราะต้นไม้จะเป็นตัวช่วยดูดซับสารมลพิษและจุลินทรีย์ภายในห้องได้ ด้วยความหลากหลายของต้นไม้ที่มีคุณสมบัติ สามารถช่วยปรับสภาพอากาศภายในห้องให้ดีขึ้น ทำให้ปัจจุบันมีหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนรวมถึงประชาชนทั่วไปนิยมนำมาปลูกประดับตกแต่งเพิ่มความสวยงามภายในสถานที่ทำงาน อาคารบ้านเรือน และสวนหย่อมกันเป็นจำนวนมาก ปัจจุบัน ต้นไม้ที่สามารถนำมาปลูกประดับตกแต่งภายในห้องและตามอาคารสถานที่ต่างๆ ในบ้านเรานั้นมีทั้งขนาดเล็กและขนาดใหญ่ สามารถหาซื้อได้ตามร้านจำหน่ายต้นไม้ทั่วๆ ไป ซึ่งต้นไม้แต่ละชนิดที่นำมาปลูกประดับตกแต่งนั้นจะมีความแตกต่างกัน ทั้งเรื่องของพรรณไม้ ขนาดของลำต้น สีสันของดอก ใบ และที่สำคัญคือการนำไปใช้งานง จั๋ง เป็นไม้ประดับชนิดหนึ่งที่สามารถนำมาปลูกประดับตกแต่งภายในและภายนอกอาคาร เพราะด้วยความสวย
กระแสความตื่นตัวด้านสิ่งแวดล้อมกำลังผลักดันให้ภาคเกษตรกรรมไทยต้องปรับตัวครั้งใหญ่ เทคโนโลยีชาวบ้าน สังกัดข่าวสด ในเครือมติชน จึงได้จัดงานสัมมนาใหญ่ประจำปีภายใต้แนวคิด “เทคโนโลยีชาวบ้าน Next Move เกษตรไม่เหมือนเดิม” เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 ณ ห้องประชุมอาคารข่าวสด เพื่อเปิดมุมมองและชี้ทิศทางอนาคตของเกษตรกรไทย โดยเฉพาะในช่วงเวทีเสวนาเวลา 13.30–14.30 น. ที่พาผู้ฟังไปเจาะลึกตั้งแต่ประเด็น Carbon Footprint, Net Zero ไปจนถึง Carbon Credit ผ่านการแลกเปลี่ยนอย่างเข้มข้นระหว่างนักวิจัยเทคโนโลยีข้อมูล และตัวแทนชุมชนผู้ลงมือทำจริงในพื้นที่ ดร.อัมพร โพธิ์ใย นักวิจัยอาวุโส และหัวหน้าทีมวิจัยเทคโนโลยีและนวัตกรรมการตลาดคาร์บอน (DIT) มองว่า ประเด็นคาร์บอนเครดิตในภาคเกษตรกรรายย่อยต้องเริ่มต้นด้วยการคิดคำนวณต้นทุนอย่างรอบคอบ ปัจจุบันตลาดในไทยยังเป็นภาคสมัครใจ ซื้อขายผ่านเกณฑ์มาตรฐาน T-VER ซึ่งราคาเฉลี่ยที่ผ่านมาอยู่ที่ราว 85 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า สิ่งที่เกษตรกรต้องระวังที่สุดคือ “ต้นทุนค่าจ้างผู้ตรวจประเมินภายนอก” หากเกษตรกรทำแปลงเดี่ยวเพียงไม่กี่ไร่ รายได้จากการขา
การทำเกษตรให้ประสบความสำเร็จ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเลือกเลี้ยง หรือปลูกสิ่งที่มีราคาดีในตลาดเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มจากการทำความเข้าใจธรรมชาติ และค้นหาว่าสภาพแวดล้อมแบบใดเหมาะสมกับสิ่งที่เราต้องการเลี้ยงหรือปลูก เพราะเมื่อเข้าใจความต้องการของสิ่งมีชีวิต และเลือกใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ได้อย่างเหมาะสม ก็อาจกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างอาชีพและมูลค่าเพิ่มทางการเกษตรได้ เช่นเดียวกับการเลี้ยง “ชันโรง” บน “เกาะช้าง” จังหวัดตราด ที่ได้นำความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่ามาเป็นส่วนสำคัญ ในการพัฒนาการเลี้ยงแมลงผสมเกสรชนิดนี้ให้เติบโตตามธรรมชาติ คุณต้น – ขจรพงศ์ ชูปัญญานนท์ เจ้าของนิรามิสสุข เกษตรกรจังหวัดตราด เป็นอีกหนึ่งท่านที่นำประสบการณ์จากการทำสวนผลไม้มาต่อยอดสู่การเลี้ยงชันโรง โดยเริ่มจากการทดลองเลี้ยงหลายสายพันธุ์ ก่อนจะสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงของรังและเรียนรู้ว่า แม้ชันโรงจะเป็นแมลงที่มีประโยชน์ต่อการเกษตร แต่การนำมาเลี้ยงให้ประสบความสำเร็จ จำเป็นต้องคำนึงถึงความเหมาะสมของสภาพแวดล้อมด้วย ประสบการณ์ครั้งนั้นทำให้คุณต้นเริ่มมองหาพื้นที่ใหม่ จนพบว่าผืนป่าบนเกาะช้าง อาจเป็นคำตอบสำคัญของการเลี้ย
การทำเกษตรในยุคใหม่อาจไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากพื้นที่ขนาดใหญ่เสมอไป หากแต่ต้องอาศัยการวางแผน การเลือกพืชให้เหมาะสมกับข้อจำกัดของตนเอง รวมถึงการมองเห็นโอกาสทางการตลาดตั้งแต่ก่อนเริ่มลงมือปลูก หนึ่งในแนวคิดที่น่าสนใจจากงานสัมมนา “เทคโนโลยีชาวบ้าน NEXT MOVE เกษตรไม่เหมือนเดิม” ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 คือเรื่องราวของ คุณอ้อ–สาวิตตรี สระทองเทียน เจ้าของ The Vanilla House จังหวัดนครปฐม ผู้เปลี่ยนความสนใจในวานิลลาให้กลายเป็นโอกาสในการทำเกษตรบนพื้นที่จำกัด พร้อมถ่ายทอดประสบการณ์และมุมมองการสร้างมูลค่าจากพืชทางเลือกให้แก่ผู้เข้าร่วมงาน คุณอ้อเล่าว่า เดิมทีตนเองมีพื้นฐานด้านอาหาร และประกอบอาชีพเกี่ยวกับการพัฒนาสูตรอาหารและผลิตภัณฑ์มาอย่างต่อเนื่อง จึงมีความคุ้นเคยกับการใช้วัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหาร โดยเฉพาะวานิลลา ซึ่งเป็นหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในกลุ่มเบเกอรี่ ขนมหวาน และอาหาร จุดเริ่มต้นของการปลูกวานิลลาเกิดจากความตั้งใจเพียงเล็กๆ ที่ต้องการปลูกไว้ใช้ในงานของตนเอง และแบ่งปันให้กับเชฟหรือผู้ประกอบการที่รู้จัก โดยวางแผนเริ่มต้นเพียง 20 ต้นเท่านั้น แต่เมื่อได้ศึกษาธ
กระแสปลูกผลไม้พรีเมียมกินเองกำลังมาแรง โดยเฉพาะ “บลูเบอร์รี่” ผลไม้ลูกเล็กสีฟ้าเข้มที่ขึ้นชื่อเรื่องสารต้านอนุมูลอิสระสูง รสชาติหวานอมเปรี้ยว และราคาค่อนข้างสูงในท้องตลาด หลายคนอาจคิดว่าบลูเบอร์รี่ปลูกได้เฉพาะในประเทศเมืองหนาวเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว หากเข้าใจการปลูกบลูเบอร์รี่ในกระถางอย่างถูกต้อง และคอยศึกษาและเลือกสายพันธุ์ที่เหมาะสมกับสภาพอากาศประเทศไทย ก็สามารถปลูกได้ วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านได้รวบรวมแนวทางการปลูกบลูเบอร์รี่ในกระถาง ตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมต้นพันธุ์ การเตรียมวัสดุปลูก การดูแลรักษา ตลอดจนการจัดการเพื่อให้ต้นแข็งแรงและสามารถออกดอกติดผลได้อย่างเหมาะสมกับสภาพอากาศของประเทศไทย การเลือกสายพันธุ์คือ “หัวใจ” ของการปลูกบลูเบอร์รี่ในประเทศเขตร้อนอย่างประเทศไทยเลยก็ว่าได้ เพราะบลูเบอร์รี่เป็นพืชเมืองหนาวที่ต้องการ “ชั่วโมงความหนาว” (chilling hours) เพื่อกระตุ้นการออกดอก หากเลือกสายพันธุ์ไม่เหมาะ แม้จะดูแลดีแค่ไหนก็อาจไม่ออกผล บลูเบอร์รี่แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ Highbush, Lowbush และ Rabbiteye ซึ่งแต่ละกลุ่มมีความต้องการอุณหภูมิแตกต่างกันอย่างชัดเจน โดยทั่วไปกลุ