ปศุสัตว์
การเลี้ยงแพะสำหรับผู้คนทั่วไปอาจจะมองว่าต้องใช้ต้นทุนสูงในการเลี้ยง แต่ครั้งนี้เทคโนโลยีชาวบ้านจะพามาทำความรู้จัก การเลี้ยงแพะแบบลดต้นทุน กับ คุณสมยศ กาละสอน หรือ คุณลุงแดง เกษตรกรผู้เลี้ยงแพะในพื้นที่บ้านท่าข้าม ตำบลหัวนา อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี โดยเลี้ยงแพะเป็นอาชีพเสริมทำให้มีรายได้เพิ่มขึ้น จากอาชีพหลักที่ทำงานบริษัทก่อสร้าง ทำให้มีรายได้เสริมมาเลี้ยงครอบครัวมากขึ้น แรกเดิมทีคุณลุงแดงได้สนใจการเลี้ยงแพะเป็นอาชีพเสริม จึงได้ศึกษาก่อนที่จะมาเริ่มเลี้ยง พอศึกษาได้ในระดับหนึ่งแล้ว เขาจึงได้ทำการซื้อแม่แพะมา 1 ตัว ต่อมาแม่แพะได้คลอดลูกจึงได้ทำการเลี้ยงจนมีคนมาขอซื้อต่อในราคาที่สูง ทำให้เกิดความคิดขึ้นมาว่าเลี้ยงแพะเป็นอาชีพเสริมคงจะมีรายได้ที่ดี ปัจจุบัน นี้คุณลุงแดงเลี้ยงแพะมาเข้าสู่ปีที่ 2 แล้ว แพะส่วนใหญ่ที่เลี้ยงจะเป็นแพะพันธุ์บอร์ลูกผสม คุณลุงแดง บอกว่า แพะพันธุ์บอร์ลูกผสมจะมีต้นทุนที่ไม่สูงมาก จึงเหมาะกับคนที่มีทุนน้อย ถ้าเป็นพันธุ์บอร์แท้จะมีราคาที่สูงกว่าพันธุ์บอร์ลูกผสม ส่วนเรื่องการเลี้ยงดูนั้นให้กินต้นกระถินเป็นหลัก คุณลุงแดง ได้บอกกับทางเทคโนโลยีชาวบ้านอีกด้วยว่
“เกษตรทฤษฎีใหม่” คือแนวทางและหลักการในการทำเกษตรที่เน้นในเรื่องของการบริหารจัดการน้ำและที่ดิน เพื่อให้สามารถทำเกษตรบนที่ดินขนาดเล็กให้เกิดประโยชน์สูงสุดได้ ทั้งยังให้ความสำคัญในด้านการพัฒนาให้เกษตรกรมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น โดยการทำเกษตรแบบทฤษฎีใหม่นั้นจะต้องมีการจัดสรรที่ดินอย่างเป็นระบบและมีสัดส่วนชัดเจน คือต้องมีทั้งพื้นที่สำหรับทำนาข้าว ปลูกพืชผัก ผลไม้ต่างๆ พื้นที่สำหรับเลี้ยงสัตว์และทำเป็นที่พักอาศัย รวมถึงต้องมีน้ำในปริมาณที่เพียงพอสำหรับการเพาะปลูกอีกด้วย แต่เพื่อให้การปฏิบัติตามหลักของเกษตรทฤษฎีใหม่ประสบผลสำเร็จนั้น เกษตรกรเองก็จะต้องยึดถือและปฏิบัติตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงควบคู่ไปด้วย เนื่องจากทั้งสองสิ่งนั้นมีความเกี่ยวเนื่องกันอย่างขาดไม่ได้ กล่าวคือ หากเศรษฐกิจพอเพียงนั้นก็เปรียบเหมือนแนวทาง เกษตรทฤษฎีใหม่นั้นก็เปรียบเหมือนกับหลักการและขั้นตอนการนำเอาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในทางปฏิบัตินั่นเอง คุณกวางทอง ราษี อยู่ที่บ้านเลขที่ 164 บ้านโคกก่อง ตำบลโคกก่อง อำเภอเมือง จังหวัดบึงกาฬ เป็นอีกหนึ่งเกษตรกรที่ทำสวนโดยยึดถือและปฏิบัติตามหลักการและแนวทางของเกษตรทฤษฎีใหม่ โดยมีการแบ่งพื้นที
“ทรัพย์จำนงฟาร์ม” เป็นอาณาจักรฟาร์มโคเนื้อใหญ่ที่สุดของจังหวัดพะเยา เจ้าของฟาร์มชื่อ คุณจำนง มาคำ ชายผิวดำแดง รูปร่างเล็กสันทัด คนในวงการโคเนื้อระดับประเทศรู้จักกันในนาม “นายฮ้อยเมืองเหนือ” 30 ปีบนเส้นทางการค้าขายโคเนื้อ จากพ่อค้าระดับตำบลสู่การค้าขายโคเนื้อระหว่างประเทศ ที่ดินผืนเล็กบริเวณตำบลแม่ปืม อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา เติบโตเป็นอาณาจักรฟาร์มโคเนื้อครบวงจรบนผืนดินหลายร้อยไร่ ความคิด ความเห็น และทัศนะที่มีต่อวงการค้าโคเนื้อประเทศไทย จึงแหลมคม แม่นยำ ตรงต่อความเป็นจริง สายพันธุ์โคบาลพะเยา คุณจำนง เล่าว่า เกิดมาตระกูลของคนเลี้ยงโค ตอนอยู่โรงเรียนเห็นพ่อต้อนโคก็วิ่งออกจากโรงเรียนไปช่วยพ่อ เรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 อ่านออกเขียนได้ พอทำบัญชีเป็น เติบโตเป็นหนุ่มก็เริ่มค้าขายโคเนื้อ ตอนเช้ามืดขับรถมอเตอร์ไซค์ฮอนด้าดรีมเดินทางจากพะเยาถึงตลาดนัดโคกระบืออำเภองาว จังหวัดลำปาง “ตอนนั้นซื้อโคเนื้อจำนวน 5 ตัว ได้กำไรตัวละ 1,000 บาท การซื้อโคเนื้อที่ตลาดนัดโคกระบือมีข้อดีเรื่องการเปรียบเทียบราคา คนซื้อโคเนื้อสามารถคำนวณผลกำไรได้ก่อนการลงทุน แต่การซื้อโคเนื้อที่บ้านเกษตรกรไม่มีตัวเปรียบเทียบ มอ
คุณอารีคาน ปาทาน หรือ คุณอาลี เจ้าของฟาร์ม AKD แจงงามฟาร์มแกะ ตั้งอยู่หมู่ที่ 6 ตำบลแจงงาม อำเภอหนองหญ้าไซ จังหวัดสุพรรณบุรี สนใจเลี้ยงแกะแบบกึ่งไล่ทุ่งคือปล่อยเลี้ยงในแปลงหญ้าที่มีทั้งหญ้าธรรมชาติ และแปลงหญ้าพันธุ์ดีที่ปลูกเสริมไว้ ทำให้ประหยัดต้นทุนในเรื่องการเลี้ยงมากขึ้น พร้อมทั้งศึกษาในเรื่องของการเลี้ยงอยู่เสมอ ทำให้ทุกขั้นตอนการเลี้ยงมีความเข้าใจอุปนิสัยของแกะอย่างท่องแท้ ส่งผลให้แกะโตดีได้น้ำหนัก มีคุณภาพ มีพ่อค้าติดต่อขอซื้อตลอดทั้งปี คุณอาลี เล่าให้ฟังว่า หลังจากจบการศึกษาได้ไปสมัครงานในบริษัทจัดสวนดูแลสวน อยู่ในพื้นที่กรุงเทพมหานครราวๆ 8 ปี จากนั้นสู้ค่าครองชีพในเมืองใหญ่ไม่ไหว จึงตัดสินใจลาออกจากงานมาหางานที่บ้านเกิดทำ โดยช่วยงานของครอบครัว (ระบบกุงสี) ช่วงเวลาว่างมีความคิดที่อยากจะเลี้ยงสัตว์ จึงได้ศึกษาข้อมูลรอบด้านจึงตกลงปลงใจที่จะเลี้ยงแกะ ซื้อเข้ามาเลี้ยงครั้งแรกจำนวน 4 ตัว เมื่อปี 2553 ขณะที่เลี้ยงแกะในช่วงเป็นการทดลองอยู่นี้เอง เขาทำการศึกษาไปด้วยตั้งแต่การดูงานและอบรมทางด้านปศุสัตว์เพิ่มเติมอย่างสม่ำเสมอ จึงพบปะเกษตรกรผู้เลี้ยงแกะด้วยกัน และปรึกษาหารือกันในการรวมกลุ
หลายปีหลังมานี้คนรุ่นใหม่เริ่มหันมาให้ความสนใจ อยากที่จะกระโดดเข้ามาชิมลางในภาคการเกษตรไม่น้อย ทั้งนี้ ก็มีทั้งผู้ที่ประสบความสำเร็จและผู้ที่ไม่ประสบความสำเร็จ เพราะบางคนไม่ได้เริ่มทำจากความชอบและตั้งใจจริงๆ แต่ทำเพราะเห็นคนอื่นทำแล้วประสบความสำเร็จมีรายได้ดีก็อยากจะเป็นเหมือนคนอื่นเขาบ้าง โดยที่ไม่ได้ไปเห็นขั้นตอนกว่าที่เขาจะประสบความสำเร็จขึ้นมาได้ต้องล้มลุกคลุกคลานมาขนาดไหน ยังไงเราก็ขอเป็นกำลังใจให้ แต่ถ้าหากตอนนี้ใครที่กำลังจะประสบผลสำเร็จหรือประสบผลสำเร็จแล้วกับเส้นทางสายนี้ ก็ขอแสดงความยินดีด้วย เพราะท่านถือเป็นคนที่น่าอิจฉาที่สุดคนหนึ่ง ที่ได้ทำงานท่ามกลางธรรมชาติ ได้อยู่ในพื้นที่สีเขียว ได้มีอิสระ ได้ทำอะไรหลายอย่างที่อยากทำ และที่สำคัญความสุขตรงนี้ยังกลับมาเป็นรายได้เลี้ยงครอบครัวได้อีกด้วย คุณพัชรี ห้องนาค หรือ คุณพัช ยังสมาร์ทฟาร์มเมอร์อยุธยา อยู่บ้านแลขที่ 68 หมู่ที่ 4 ตำสำพะเนียง อำเภอบ้านแพรก จังหวัดพระนครศรีอยุธยา อดีตพนักงานช่างเครื่องที่โรงพิมพ์แห่งหนึ่ง ตัดสินใจลาออกจากงานประจำกลับบ้านมาทำเกษตร โดยให้เหตุผลว่างานประจำที่ทำอยู่เลี้ยงได้แต่ตัวเอง แต่ไม่สามารถเลี้ยงพ่อแ
นกกระจอกเทศ จัดอยู่ในประเภทสัตว์มีกระดูกสันหลัง เป็นนกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก มีถิ่นกำเนิดในทวีปแอฟริกา สำหรับคนไทยแล้วการจะพบเห็นนกกระจอกเทศก็มีเฉพาะตามสวนสัตว์เท่านั้น ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้ว นกกระจอกเทศเป็นสัตว์เศรษฐกิจที่ให้ผลตอบแทนหลายอย่างที่มีประโยชน์ หนังนกกระจอกเทศ คุณภาพเยี่ยมดีกว่าหนังจระเข้อย่างมาก เนื้อนกกระจอกเทศ รสชาติอร่อยเหมือนเนื้อวัว แต่ไขมันและคอเลสเตอรอลต่ำกว่ามาก ขนนกกระจอกเทศ ทำเครื่องประดับ สิ่งของตกแต่ง เครื่องนุ่งห่ม ได้อย่างหลากหลาย เปลือกไข่นกกระจอกเทศ ยังใช้แกะสลัก หรือวาดลวดลายเป็นเครื่องประดับ งานศิลปะต่างๆ ได้อีกด้วย ซึ่งประโยชน์ดังกล่าวเป็นคุณลักษณะของสัตว์เศรษฐกิจอย่างแท้จริง อาจจะเป็นของแปลก ถ้าเมืองไทยจะตั้งฟาร์มเลี้ยงนกกระจอกเทศ แต่โดยความเป็นจริงแล้วในต่างประเทศมีฟาร์มเลี้ยงนกกระจอกเทศมากมาย อย่างในอเมริกามีถึง 3,000 กว่าฟาร์ม แล้วยังตั้งเป็นสมาคมผู้เลี้ยงนกกระจอกเทศอีกด้วย หนังนกกระจอกเทศเป็นที่นิยมของผู้ผลิตชั้นนำ เช่น คริสเตียนดิออร์ เทสท์โตนี ฯลฯ เพื่อใช้ผลิตรองเท้าบู๊ต เข็มขัด กระเป๋าถือ กระเป๋าเดินทาง เป็นต้น ซึ่งประเทศที่นิยมสินค้าจากหนัง
คุณสุจารีย์ พิชา ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 5 นครราชสีมา (สศท.5) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ส่งเสริมให้เกษตรกรพัฒนาอาชีพการเลี้ยงแพะให้ยั่งยืน มีผลผลิตที่มีคุณภาพเพียงพอต่อการบริโภค การตลาด และการแปรรูป รวมถึงส่งเสริมความเข้มแข็งให้กับเกษตรกรและกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงแพะ ซึ่ง “แพะขุน” นับเป็นสินค้าปศุสัตว์ทางเลือกที่น่าสนใจ สามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกร ปัจจุบันได้รับความนิยมเลี้ยงในทุกภูมิภาคทั่วประเทศ สำหรับการค้าและบริโภค เนื่องจากเป็นสัตว์ที่เลี้ยงง่าย ทนทานต่อทุกสภาพภูมิอากาศ ใช้พื้นที่ในการเลี้ยงน้อย และให้ผลตอบแทนเร็ว ปัจจุบัน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นแหล่งผลิตแพะที่สำคัญรองจากภาคใต้และภาคกลาง โดยพบการเลี้ยงมากในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 1 ได้แก่ นครราชสีมา ชัยภูมิ บุรีรัมย์ และสุรินทร์ โดยปี 2564 (ข้อมูลสำนักงานปศุสัตว์จังหวัด ณ วันที่ 17 มกราคม 2565) มีการเลี้ยงแพะเนื้อ รวม 4 จังหวัด 160,146 ตัว เพิ่มขึ้นจากปีที่ผ่านมา ที่มีจำนวน 86,118 ตัว (เพิ่มขึ้นร้อยละ 86) เกษตรกรผู้เลี้ยง 6,583 ราย โดยในปีงบประมาณ 2564
ที่มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักในการทำงานด้านการวิจัยการเลี้ยงแพะแบบครบวงจร โดยทีมคณะทำการวิจัยร่วมกันหลายสาขาวิชา ในการสนับสนุนทุนวิจัยของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ภายใต้กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ในชื่อ “แผนงานวิจัยและพัฒนาขับเคลื่อนการเลี้ยงแพะของภาคใต้ปี พ.ศ. 2563-2565” เพื่อสร้างความมั่นคงในอาชีพการเลี้ยงแพะให้แก่เกษตรกรภาคใต้ และบุกเบิกเกษตรกรผู้เลี้ยงแพะรายใหม่ขยายไปทั่วประเทศ ตามมาตรฐาน (ฮาลาล) GMP HALAL เพื่อการส่งออกแพะจำหน่ายทั้งในประเทศและต่างประเทศ หมุนเศรษฐกิจ 900 ล้านบาท ตามเป้าหมาย ผศ.ดร.ไชยวรรณ วัฒนจันทร์ คณบดีคณะทรัพยากรธรรมชาติ (ม.อ.) มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ในฐานะผู้อำนวยการชุดดูแลโครงการงานวิจัยการเลี้ยงแพะ ได้ให้ข้อมูลหลังพาคณะเจ้าหน้าที่ วช. และสื่อมวลชน ตรวจดูงานในพื้นที่ฟาร์มตัวอย่างการเลี้ยงแพะ และเยี่ยมชมโรงปฏิบัติการผลิตแพะมาตรฐานฮาลาล (โรงเชือด) รวมถึงโครงการวิจัยของคณะวิชาอื่นๆ ในการบูรณาการร่วมกัน ซึ่งมี 7 คณะโครงการวิจัย โดย ผศ.ดร.ไชยวรรณ ในฐานะผู้อำนวยการชุดโครงการวิจัย ให้ข้อมูลว่า แพะนับเป็นสัตว์เศรษ
คุณสุจารีย์ พิชา ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 5 นครราชสีมา (สศท.5) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า “จิ้งหรีด” เป็นหนึ่งในสินค้าเกษตรทางเลือกที่มีอนาคต สามารถสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรได้เป็นอย่างดี ตลาดมีความต้องการต่อเนื่อง อีกทั้งองค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) ได้ส่งเสริมให้คนทั่วโลก หันมาบริโภคจิ้งหรีด เพราะเป็นแหล่งอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการที่สำคัญ ซึ่งประเทศไทย ภาคตะวันออกเฉียงเหนือนับเป็นแหล่งผลิตแมลงเศรษฐกิจจิ้งหรีด อันดับ 1 ของประเทศ เนื่องจากสภาพอากาศค่อนข้างร้อน เหมาะสมสำหรับการเลี้ยงจิ้งหรีด ประกอบกับประชาชนในพื้นที่นิยมบริโภค ทำให้ตลาดมีความต้องการ โดยตลาดสำคัญของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้แก่ จังหวัดขอนแก่นและกาฬสินธุ์ สศท.5 ได้ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์การผลิต ต้นทุน และผลตอบแทนจิ้งหรีดของจังหวัดนครราชสีมา พบว่า ปัจจุบัน มีเกษตรกรผู้เลี้ยงรวม 77 ราย (ข้อมูลจากสำนักงานเกษตรจังหวัดนครราชสีมา ณ 4 พฤศจิกายน 2564) แหล่งผลิตครอบคลุมในหลายพื้นที่ ได้แก่ อำเภอพิมาย อำเภอสีคิ้ว อำเภอจักราช อำเภอขามสะแกแสง อำเภอคง และอำเภอห้วยแถลง เกษตรกรนิยมเลี้ยงพัน
แกะ เป็นอีกหนึ่งสัตว์เศรษฐกิจที่กำลังได้รับความนิยมในการสร้างรายได้ เพราะนอกจากทำตลาดเพื่อจำหน่ายเนื้อแล้ว ยังผลิตลูกพันธุ์ดีได้อีกหนึ่งช่องทาง ซึ่งแกะถือว่าเป็นสัตว์ที่เลี้ยงง่าย การดูแลไม่ยุ่งยาก จึงทำให้เป็นที่สนใจของเกษตรกรในหลายพื้นที่ที่ต้องการมีรายได้เสริม โดยสามารถเลี้ยงควบคู่กับการทำงานประจำได้ เหมือนเช่น คุณชญาดล พลายเมือง หรือ คุณบอม ที่ได้สนใจในเรื่องของการเลี้ยงแกะโดยเน้นผลิตลูกพันธุ์จำหน่าย พร้อมทั้งเลี้ยงแบบลดต้นทุนช่วยให้มีผลกำไรมากขึ้น คุณบอม เล่าให้ฟังว่า สมัยก่อนทำงานเป็นวิศวกร แต่ด้วยเหตุผลที่ว่าคุณพ่อคุณแม่มีอายุมากขึ้น ทำให้ต้องกลับมาอยู่บ้านเพื่อสานต่อในเรื่องงานเกษตรที่ทำอยู่ ซึ่งการทำเกษตรมีตั้งแต่ปลูกพืชที่เป็นของเดิมอยู่แล้ว ต่อมาเขาได้นำแกะเข้ามาเลี้ยงเพราะมองเห็นถึงความมั่นคงทางรายได้ เพราะตลาดมีความต้องการแกะอยู่เสมอ จึงได้ไปเรียนรู้การเลี้ยงจากสมาชิกท่านอื่นๆ เพื่อให้เกิดความชำนาญก่อนที่จะนำมาปฏิบัติจริงในพื้นที่ของเขาเอง “พอเรียนรู้จนเข้าใจการเลี้ยงแล้ว ผมก็ได้นำเข้ามาทดลองเลี้ยงประมาณ 10 ตัว เพราะมีคนเขาแนะนำมาว่าไม่ควรเลี้ยงเยอะถ้าเริ่มในช่วงแรก ทดลองป
