พืชทำเงิน

มะม่วง เป็นไม้ผลเศรษฐกิจที่สร้างรายได้ก้อนโตให้แก่เกษตรกรไทยในแต่ละปี โดยมีอัตราการเติบโตกว่า ปีละ 10% ทำให้มะม่วงเป็นไม้ผลที่มีพื้นที่ปลูกมากที่สุดในประเทศ กว่า 1.97 ล้านไร่ ผลผลิตรวม 3.12 ล้านตัน ผลผลิตเฉลี่ย 1,583 กิโลกรัม ต่อไร่ ต้นทุนการผลิตเฉลี่ย 5.42 บาท ต่อกิโลกรัม โดยราคาที่เกษตรกรขายได้ เฉลี่ย 29.75 บาท ต่อกิโลกรัม นับเป็นไม้ผลเศรษฐกิจที่ให้ผลตอบแทนสูงมาก คุ้มค่ากับการลงทุน จึงเป็นพืชเศรษฐกิจอันดับต้นๆ ที่เกษตรกรหน้าใหม่สนใจเข้ามาลงทุนอย่างต่อเนื่อง ช่วงฤดูกาลผลิตมะม่วงของประเทศไทย (เมษายน-มิถุนายน) มีปริมาณการส่งออก 117,472 ตัน มูลค่าส่งออก 4,385 ล้านบาท ซึ่งตลาดหลักสำคัญคือ ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ สินค้าขายดีคือ มะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง เป็นสายพันธุ์มะม่วงที่ตลาดญี่ปุ่นมีความต้องการสูง เนื่องจากลักษณะเด่นของมะม่วงสายพันธุ์นี้ เมื่อผลสุกผิวของเปลือกมีสีเหลืองนวลถึงเหลืองทอง เนื้อสีเหลืองมีกลิ่นหอม เนื้อละเอียดมีเสี้ยนค่อนข้างน้อย รสหวาน ในปี 2562 ไทยส่งออกมะม่วงสดอบไอน้ำไปญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ จำนวน 12,136.70 ตัน มูลค่า 1,261.70 ล้านบาท (ที่มา : ศูนย์สารสนเทศการเกษตร สำนักงานเศรษฐกิจ

“ผักกาดหัว” หรือ “หัวไชเท้า” เป็นชื่อของพืชล้มลุกขนาดเล็ก ที่มีถิ่นกำเนิดมาจากประเทศจีน มีลักษณะเป็นทรงกลมหรือทรงกระบอก ขนาดค่อนข้างอวบ มีเนื้อในที่แน่นและฉ่ำด้วยน้ำ สามารถนำมาประกอบอาหารได้หลากหลายชนิด ทั้งคาวและหวาน ซึ่งนอกจากผักกาดหัวจะเป็นส่วนหนึ่งของอาหารแล้ว สรรพคุณของผักชนิดนี้ยังเป็นอีกหนึ่งเคล็ดลับตัวช่วยลดน้ำหนักหรือคนที่มีปัญหาท้องอืด อาหารไม่ย่อย เมื่อรับประทานเข้าไปจะสามารถช่วยลดอาการได้ เนื่องจากผักกาดหัวเป็นผักที่มีแคลอรี่ต่ำ แต่มีไฟเบอร์สูง เมื่อรับประทานจึงทำให้อิ่มไว ส่วนไฟเบอร์ก็มีส่วนช่วยในกระบวนการขับถ่าย ปรับสมดุลในระบบย่อยอาหาร ช่วยแก้อาการท้องอืด อาหารไม่ย่อยได้ คุณอภิสิทธิ์ ญาณประสิทธิ์เวทย์ อยู่บ้านเลขที่ 3 หมู่ที่ 7 ตำบลขนงพระ อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ยึดอาชีพปลูกผักกาดหัวมานานกว่า 36 ปี โดยเริ่มทำเกษตรปลูกผักใบสลับกับการปลูกผักกาดหัวมาตั้งแต่ปี 2527 ที่อำเภอบางบัวทองมาก่อน แต่ด้วยความเจริญที่เบียดเข้ามาเรื่อยๆ จึงมีความจำเป็นต้องขยับขยายออกห่างเมืองมาเรื่อยๆ จนสุดท้ายมาลงหลักปักฐานอยู่ที่อำเภอปากช่อง คุณอภิสิทธิ์ เล่าถึงการทำเกษตรว่า หลังจากที่ย้ายมาลง

การผลิตพืชทางการเกษตรในปัจจุบันเกษตรกรส่วนใหญ่ยังต้องพึ่งพาธรรมชาติเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นช่วงเวลาในการเพาะปลูกและปริมาณน้ำฝน ปริมาณแสงแดด อุณหภูมิและความชื้นของอากาศ ซึ่งจะแปรปรวนไม่เป็นไปตามฤดูกาล จึงสร้างความเสียหายต่อพืชทั้งด้านคุณภาพและปริมาณ เนื่องจากพืชต้องการสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการเจริญเติบโต ได้แก่ อุณหภูมิ ความชื้น แสง และปริมาณแร่ธาตุในดินที่เหมาะสม ระบบตรวจสอบและแจ้งเตือนสภาพแวดล้อมโรงเรือนปลูกมะเขือเทศแบบปิด จึงเป็นทางเลือกใหม่ ที่ นายพิพัฒน์พล สิงหรา นางสาวเกวลี รัตนบุรี นักศึกษาสาขาเทคโนโลยี คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช ไสใหญ่ โดยมี ดร.ประเสริฐ นนทกาญจน์ เป็นอาจารย์ที่ปรึกษา จึงได้นำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาปรับใช้กับการทำงานเพื่อเป็นการพัฒนาการเกษตรและโรงเรือนปลูกให้มีความสะดวกเหมาะสมและประหยัดเวลาในการทำงาน และลดพลังงานของคน มีเวลาไปทำงานอย่างอื่นได้อีกมากมาย ระบบตรวจสอบและแจ้งเตือนสภาพแวดล้อมโรงเรือนปลูกมะเขือเทศแบบปิด เป็นการพัฒนาระบบเพื่อตรวจสอบสภาพแวดล้อมและมีการรายงานผลภายในโรงเรือน ว่าช่วงเวลานั้นคุณภาพของสภาพแ

ที่ตลาดน้ำดอนหวาย มีของกิน ผัก ผลไม้ และสินค้าอื่นๆ วางขายอยู่เป็นจำนวนมาก มะละกอจาก “สวนนายปรุง” เป็นผลไม้ชนิดหนึ่งที่สร้างชื่อให้กับตลาดแห่งนี้ ปัจจุบัน คุณปรุง ป้อมเกิด อยู่บ้านเลขที่ 45/3 หมู่ที่ 4 ตำบลลานตากฟ้า อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม คุณปรุง ปลูกมะละกอมานานเกือบ 30 ปีแล้ว แรกเริ่มเดิมที แม่ค้าในตลาดมีมะละกอแขกดำรสชาติดี จึงนำผลให้คุณโสภา ภรรยานายปรุงเพื่อชิมเนื้อ แล้วก็ลองนำเมล็ดไปปลูก คุณปรุงและภรรยาชอบใจ จึงปลูกมะละกอที่แม่ค้าให้มา เมื่อมีผลผลิตเขาชิมดู ปรากฏว่าอร่อยมาก ผลผลิตที่ได้เจ้าของนำออกจำหน่าย แต่ขายได้เพียงกิโลกรัมละ 1 บาทเท่านั้น คุณปรุงไม่ย่อท้อ พยายามปลูกรุ่นใหม่ เมื่อมีผลผลิตก็นำออกทดลองตลาดอีก ระยะหลังๆ ราคากระเตื้องขึ้น ทุกวันนี้ เท่าที่ทราบ คุณปรุงขายมะละกอจากสวนได้ราคาดีที่สุดในประเทศไทย คือกิโลกรัมละ 25 บาท มีบวกลบบ้างเล็กน้อย มะละกอที่ปลูกอยู่เป็นสายพันธุ์แขกดำ เจ้าของได้คัดพันธุ์โดยใช้ภูมิปัญญาชาวบ้าน เริ่มจากดูที่ผลมีความยาวพอประมาณ โคนผลเล็ก ตรงกลางใหญ่ ปลายเรียว แต่ไม่แหลมจนเกินไป ปลายควรทู่พอสมควร ผิวผลสวย ขนาด 1.5-2 กิโลกรัม ต่อผล นี่เป็นลักษณะภายน

       กรมการพัฒนาชุมชน (พช.) กระทรวงมหาดไทย มีพันธกิจหลักคือการยกระดับคุณภาพชีวิตของครัวเรือนไทยทั่วประเทศให้อยู่ดีมีสุข หลุดพ้นความยากจน และสร้างความยั่งยืนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ของในหลวง รัชกาลที่ 9 โดยหนึ่งกิจกรรมอันเป็นเครื่องมือสร้างครอบครัวเป็นสุขและช่วยลดรายจ่ายระดับฐานราก คือการปลูกพืชผักสวนครัวในรั้วบ้าน         พช.จึงขอเชิญชวนครัวเรือนทั่วไทยร่วมปลูกผักสวนครัว สร้างเศรษฐกิจครัวเรือนให้เข้มแข็ง มีแหล่งอาหารปลอดภัย โดยน้อมนำแนวพระราชดำริของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สู่แผนปฏิบัติการ 90 วัน ปลูกผักสวนครัว เพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหาร ของกรมการพัฒนาชุมชน         ปลูกเอง กินเอง มีเงินเหลือ        การปลูกผักสวนครัวนอกจากทำให้ร่างกายแข็งแรงแล้วยังส่งเสริมให้สุขภาพจิตดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งการปลูกผักปลอดสารเคมี ครอบครัวที่มีแปลงผักสุขภาพ เท่ากับว่ามีแหล่งอาหารปลอดภัย ลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือนได้ถึงวันละ 50 บาท หากประชาชน 12 ล้านครัวเรือน ร่วมกันปลูกผักสวนครัว จะช่วยประหยัดได้ถึง 600 ล้านบาทต่อเดือน และลดค่าใช้จ่ายได้กว่า 200,000 ล้านบาทต่

ปัจจุบัน มีหลายธุรกิจที่หยิบยกเอาพืชผลทางการเกษตรมาต่อยอดโดยการใส่ไอเดียทางการตลาดจนประสบความสำเร็จ ซึ่ง “กล้วยหอมทอง” ก็เป็นอีกหนึ่งผลผลิตทางการเกษตร ที่กลุ่มสหกรณ์การเกษตรท่ายางมองเห็นถึงพฤติกรรมของผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไป เน้นความสะดวก จากเดิมขายกล้วยเป็นหวี หันมาแพ็กใส่ถุงลูกเดี่ยว ลูกค้าให้การตอบรับเป็นอย่างดี และช่วยส่งเสริมรายได้ให้กับเกษตรกรจำนวนมาก ล่าสุดส่งกล้วยหอมทองขายที่เซเว่นฯ 50,000 ลูก ต่อวัน กล้วยหอมทองลูกเดี่ยว ที่เห็นอยู่ในร้านเซเว่นฯ เกิดจากการสังเกตพฤติกรรมผู้บริโภคและนำมาต่อยอดจนทำให้เป็นธุรกิจที่โอบอุ้มเกษตรกรให้มีรายได้ที่มั่นคง โดย นายมานะ บุญสร้าง หัวหน้าฝ่ายการตลาด สหกรณ์การเกษตรท่ายาง จำกัด เล่าว่า ในปี 2556 ได้สังเกตเห็นว่าพฤติกรรมผู้บริโภคได้เปลี่ยนแปลงไปเน้นซื้อสินค้าคุณภาพ สะดวก รวดเร็ว และพร้อมรับประทานได้ทันที การขายกล้วยเป็นหวี ทำให้ผู้บริโภคหลายคนรับประทานไม่ทัน จึงได้ลองเสนอขายกล้วยหอมทองในร้านเซเว่นฯ แบบบรรจุใส่ถุงเป็นลูกเดี่ยว ซึ่งกล้วยหอมทองที่ส่งนี้จะอยู่หน้าร้านได้ประมาณ 2-3 วัน ปรากฏว่าขายดี จึงได้ส่งขายต่อเนื่องและขยายกำลังการผลิตเพิ่มขึ้นเร

จบ ป.โท สานต่อเกษตรครอบครัว ใช้พื้นที่ 25 ไร่ ปลูกมะนาว ทำสวนผักกางมุ้ง เปิดฟาร์มเลี้ยงไส้เดือน ผลิตปุ๋ยใช้เองในสวนช่วยลดต้นทุน ทั้งสามารถขายได้ มีพื้นที่น้อยก็ทำได้ กำไรงาม กระแสคนรุ่นใหม่หันมาสนใจเกษตรกันเพิ่มมากขึ้น หลายคนหันกลับไปสานต่อพื้นที่เกษตรของครอบครัว ต่อยอดให้มีมูลค่าเพิ่มขึ้น เกิดการทำเกษตรแบบผสมผสาน แปรรูปและหาวิธีที่จะช่วยลดต้นทุนในการผลิต และเห็นความสำคัญในเรื่องของสุขภาพทั้งเกษตรกรผู้ทำเองและผู้บริโภคด้วย จะเห็นไอเดียการทำสวนผักกลางกรุง การปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ สวนผักดาดฟ้า สวนผักบนคอนโดฯ ต่างๆ หรืออีกหลากหลายไอเดียของเกษตรกรรุ่นใหม่ ที่มีความต้องการใช้พื้นที่ที่มีอย่างสร้างสรรค์และคุ้มค่า รู้จักเกษตร ตั้งแต่จำความได้ ทำเกษตรอินทรีย์ หัวใจหลัก “ครบวงจร” คุณศศิธร จุ้ยนาม วัย 38 ปี เจ้าของฟาร์มลุงเครา รุ่นที่ 2 เล่าในฟังว่า “รู้จักอาชีพเกษตรกรรม มาตั้งแต่จำความได้ คลุกคลีกับสภาพแวดล้อมการทำเกษตรมาตลอด เนื่องจากครอบครัวยึดอาชีพเกษตรกรรม เริ่มทำเกษตรกันตั้งแต่ประมาณปี 2520 ซึ่งตอนนั้นพื้นที่ตรงนี้ยังเป็นป่าอยู่เลย บนพื้นที่ 25 ไร่ ของฟาร์มลุงเครา ผ่านการพัฒนาและปลูกพืชผลทาง