พืชทำเงิน
ครอบครัว “โกปิยนันท์” ทำสวนได้ผลผลิตดีมานาน คนละแวกนั้นรู้จักกันดี ถึงแม้ฐานะจะสามารถส่งลูกไปเรียนต่างประเทศได้ แต่หัวหน้าครอบครัวเลือกที่จะส่งลูกไปเรียนไม่ไกล คือมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก วิทยาเขตจันทบุรี ตั้งอยู่ตำบลพลวง อำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี คุณเกียรติยศ โกปิยนันท์ เป็นลูกคนเล็ก ครอบครัวนี้ อยู่บ้านเลขที่ 37/1 หมู่ที่ 3 ตำบลทุ่งเบญจา อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี “ผมมีพี่น้อง 2 คน ผมเป็นคนเล็ก” คุณเกียรติยศ บอก เรียนเกษตรสนุก ได้ฝึกปฏิบัติจริง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก วิทยาเขตจันทบุรี ก่อตั้งมานานกว่า 50 ปีแล้ว เดิมมีฐานะเป็นโรงเรียนเกษตรกรรม จากนั้นขยับเป็นวิทยาลัยเกษตรกรรม จนปัจจุบันมีฐานะเป็นมหาวิทยาลัย เนื่องจากตั้งอยู่ในเขตเกษตรที่ก้าวหน้า จึงทำให้สถานศึกษาแห่งนี้ ต้องปรับตัวและมีหลักสูตรการเรียนการสอนที่ทันสมัย ตอบสนองความต้องการของผู้เรียนทั้งใกล้และไกลได้ ประกอบกับสถานที่ตั้งอยู่ติดกับเทือกเขาคิชฌกูฏ มีน้ำตกกระทิงเป็นฉากหลัง จึงมีผู้นิยมส่งบุตรหลานเข้าไปศึกษาหาความรู้ เมื่อ 30-40 ปีก่อน สถานศึกษายังมีไม่มากอย่างปัจจุบัน จึงมีผู้สนใจมาสอบเข้าสถาน
เห็ด เป็นที่ทราบกันดีว่ามีคุณค่าทางโภชนาการไม่แตกต่างจากผักทั่วไป และยังมีโปรตีนสูง ที่ผ่านมาจึงมีผู้นิยมเพาะเห็ดขายเป็นจำนวนมาก.. “ศูนย์การเรียนรู้การผลิตเห็ดอินทรีย์” บ้านลิพอนหัวหาร-บ่อแร่ ตำบลศรีสุนทร อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต เป็นอีกแห่งที่มีกระบวนการเพาะเห็ด และผลิตเห็ดอินทรีย์อย่างครบวงจร ที่สำคัญยังได้รับการรางวัลหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงในปี 2554 ซึ่งล่าสุด นพ.วันชัย สัตยาวุฒิพงศ์ เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา ได้นำคณะสื่อมวลชนลงพื้นที่เพื่อศึกษาดูงานที่ศูนย์การเรียนรู้แห่งนี้เมื่อวันที่ 27 เมษายน 2560 ที่ผ่านมา เพื่อดูกระบวนการเพาะเห็ดและผลิตเห็ด ที่สำคัญยังมีการแปรรูปเห็ดเป็นผลิตภัณฑ์ทางเลือกต่างๆ เช่น แหนมเห็ด วุ้นเห็ด น้ำเห็ดสกัด ซึ่งได้รับการรับรองจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา(อย) ในเรื่องมาตรฐานการผลิตขั้นต้น หรือ ไพรมารี จีเอ็มพี (Primary GMP) มา 1 ปี รวมไปถึงการบริหารจัดการชุมชนอย่างเข้มแข็ง เกิดการสร้างรายได้ที่มั่นคงและยั่งยืน ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง นายคณุตน์ ศิโรทศ นายคณุตน์ ศิโรทศ ประธานวิสาหกิจชุมชน กลุ่มเพาะเห็ดอินทรีย์ บ้านลิพอนหัวหาร-บ่อแร่ กล่าวถึงที่มาของศูนย์แห
การทำเกษตรไม่ง่าย แต่ก็ไม่ยากเกินความตั้งใจ หากอยากทำจริงๆ การจะปลูกพืชผัก ผลไม้ หรือต้นไม้ อะไรสักอย่าง ไม่เพียงแต่ต้องศึกษาวิธีการปลูกเท่านั้น แต่ต้องศึกษาตลาด ช่องทางการวางจำหน่ายควบคู่ไปด้วย หากจะทำเกษตรเพื่อเป็นรายได้ และสร้างเป็นธุรกิจของตนเอง ก็ต้องลงมือทำ และศึกษาอย่างจริงจัง คุณชนิดา สมรัชตกุล เกษตรกรรุ่นใหม่ วัย 24 ปี ที่สร้างอาชีพและสร้างเงินจากการปลูกไฮโดรโปนิกส์ เพื่อจำหน่าย แทนการทำงานเป็นพนักงานออฟฟิศ หรือพนักงานประจำ เช่นเดียวกับคนรุ่นใหม่ วัยเดียวกัน เธอได้เริ่มต้นเล่าถึง จุดเริ่มต้นที่มาทำฟาร์มปลูกผักว่า “จุดเริ่มต้นมาจากครอบครัวที่ทำสวนกล้วยไม้อยู่ก่อนแล้ว แต่บังเอิญช่วงนั้นราคาไม่ค่อยดี จึงต้องโละกล้วยไม้ออกจากแปลงไปบ้าง จึงมองหาการทำเกษตรอย่างอื่น บวกกับความสนใจของแฟน (คุณบอม) ที่สนใจการปลูกผักไฮโดรโปนิกส์พอดี เขาเปิดดูวิธีการปลูกและการเลี้ยงพืชผักแบบไฮโดรโปนิกส์จากยูทูบ สนใจจนถึงขั้นหาฟาร์มที่ทำแบบนี้เพื่อขอเข้าไปดูงาน ดูวิธีการและสวนของคนอื่น ศึกษาอยู่ประมาณ 4-5 เดือน จนตัดสินใจกันว่าเราจะลงทุนทำฟาร์มปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ จากการไปดูงาน ทำให้ได้ไอเดียนำเอาอุปกรณ์จาก
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 4 ถอดบทเรียนเกษตรกรทำอินทรีย์ ยกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์และปลอดภัย ตำบลท่ากระเสริม และ กลุ่มเครือข่ายผู้ผลิตผักอินทรีย์ ตำบลเมืองเก่าพัฒนา จังหวัดขอนแก่น เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างที่ประสบความสำเร็จ มั่นใจ การรวมกลุ่ม มุ่งมั่น และพัฒนาร่วมกัน จะก้าวไปสู่ความสำเร็จให้การทำเกษตรอินทรีย์แน่นอน นายคมสัน จำรูญพงษ์ รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 4 จังหวัดขอนแก่น (สศท.4) ได้ถอดบทเรียนเกษตรกรจากกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์ โดยลงพื้นที่ติดตามเกษตรกรกลุ่มผู้ผลิตพืชผักและผลไม้ที่ประสบความสำเร็จ ที่ได้รับการรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ ประกอบด้วย กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์และปลอดภัย ตำบลท่ากระเสริม อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น และ กลุ่มเครือข่ายผู้ผลิตผักอินทรีย์ ตำบลเมืองเก่าพัฒนา อำเภอเวียงเก่า จังหวัดขอนแก่น กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์และปลอดภัย ท่ากระเสริม มีนายสมควร พันธัง เป็นประธานกลุ่ม ปัจจุบันมีสมาชิก 35 ราย เน้นแนวคิด การได้บริโภคอาหารที่ปลอดภัยไร้สารเคมี ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ด้วยคณะรัฐมนตรีได้มีมติตั้งแต่ปี พ.ศ.2509 ให้วันพระราชพิธีพืชมงคลเป็น “วันเกษตรกร” เพื่อให้ผู้มีอาชีพทางการเกษตรพึงระลึกถึงความสำคัญของการทำเกษตร และร่วมมือกันประกอบพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญเพื่อเป็นสิริมงคลแก่อาชีพของตน ทั้งยังก่อให้เกิดประโยชน์แก่เศรษฐกิจของประเทศชาติ จึงมีการจัดงานวันเกษตรกรควบคู่ไปกับงานพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญตลอดมา โดยในปี 2560 เกษตรกร สถาบันเกษตรกร และสหกรณ์ดีเด่นประเภทต่าง ๆ ที่ผ่านการคัดเลือกได้เข้ารับพระราชทานโล่รางวัลและประกาศเกียรติคุณพร้อมทั้งเผยแพร่ผลงานให้สาธารณชนทั่วไปได้รู้จักและยึดถือเป็นแบบอย่างในแนวทางการปฏิบัติต่อไป นายพันศักดิ์ จิตรรัตน์ ประธานสภาเกษตรกรจังหวัดกระบี่ 1 ใน 16 เกษตรกรที่ได้ผ่านการคัดเลือกได้รับรางวัลเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ.2560 ในสาขาอาชีพทำสวน เตรียมเข้ารับพระราชทานโล่รางวัลในงานพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปี 2560 วันศุกร์ที่ 12 พฤษภาคม 2560 ณ พลับพลาที่ประทับมณฑลพิธีท้องสนามหลวง ได้กล่าวว่า รู้สึกดีใจมาก เป็นเกียรติประวัติในชีวิตและครอบครัว ตนเป็นเกษตรกรคนหนึ่งที่ทำด้วยใจจริงๆ
นางวันดี ยอดพินิจ ชาวบ้านหมู่ที่ 2 ตำบลดอนมะโนรา อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม เป็นผู้ประกอบการส่งมะพร้าวน้ำหอมไปจำหน่ายยังต่างประเทศมานานกว่า 10 ปี กล่าวว่า ปัจจุบัน มะพร้าวน้ำหอมมีราคาค่อนข้างดีกว่าหลายปีที่ผ่านมา ประมาณลูกละ 18-20 บาท โดยเฉพาะในช่วงหน้าร้อนผู้บริโภคต้องการดื่มน้ำมะพร้าวแก้กระหาย อีกทั้งยังให้ผลผลิตเป็นจำนวนมาก เนื่องจากเป็นพืชที่ไม่ต้องการน้ำมาก จึงมีลูกค้าสั่งซื้อเพื่อส่งไปขายต่างประเทศ อาทิ ไต้หวัน สิงคโปร์ และฮ่องกง เหตุที่มะพร้าวน้ำหอมสมุทรสงครามเป็นที่ต้องการของตลาด เป็นเพราะมะพร้าวผลใหญ่ รสชาติหวาน อร่อย น้ำมาก และมีกลิ่นหอมกว่าน้ำมะพร้าวจังหวัดอื่น “แต่สิ่งที่น่าห่วงคือ ปัญหาหนอนหัวดำแพร่ระบาดอย่างรวดเร็ว ทำให้มะพร้าวน้ำหอมยืนต้นตายภายใน 3 เดือน จึงฝากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ช่วยดูแลในเรื่องดังกล่าว” นางวันดี กล่าว นางสุนีย์ อำโพธิ์ศรี เกษตรกรชาวสวนมะพร้าว กล่าวว่า เดิมปลูกมะพร้าวน้ำหอม 4 ไร่ มักมีลูกค้ามาถามว่ามีพันธุ์มะพร้าวน้ำหอมไหม จึงเกิดแนวคิดเพาะพันธุ์มะพร้าวน้ำหอมขาย โดยอาศัยพื้นที่ว่างบนร่องสวนมะพร้าว 7 ร่อง นำมะพร้าวน้ำหอมแก่มาปวดหัวแล้ววางเรียงบน
การออกเดินทางท่องเที่ยวถือเป็นการเปิดโลกทัศน์ใหม่บางครั้งทำให้ได้ทั้งความรู้และความสนุกสนานไปพร้อมกัน ตัวอย่างการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนที่บ้านบุ่งสิบสี่ ตำบลโนนทอง อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ ที่ชาวบ้านทุกคนพร้อมใจกันมาบริหารจัดการท่องเที่ยวด้วยตนเองโดยมีกิจกรรมบริการนักท่องเที่ยวที่หลากหลายและให้มีความเหมาะสมสอดคล้องกับวิถีชีวิตของชุมชนด้วยน้ำใจ ผลลัพธ์ที่ได้จึงเป็นความประทับใจของผู้มาเยือนอย่างมิรู้ลืม นายอัครวิทย์ หมื่นกุล ผู้ดำเนินงานโครงการศึกษาและพัฒนาสินค้าและบริการท่องเที่ยวบ้านบุ่งสิบสี่และโครงการประชาสัมพันธ์แหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรบ้านบุ่งสิบสี่ ปัจจุบันเป็นที่ปรึกษาเครือข่ายท่องเที่ยวเชิงเกษตรลำน้ำพรม หรือในนาม อาจารย์จัมโบ้ ที่ชาวบ้านทุกคนคุ้นเคย เปิดเผยว่า จังหวัดชัยภูมิ ได้กำหนดประเด็นยุทธศาสตร์ด้านการพัฒนาการท่องเที่ยวให้มีคุณภาพได้มาตรฐานโดยพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวแบบครบวงจรและท่องเที่ยวได้ตลอดทั้งปีในทุกฤดูกาล “โครงการนี้เป็นโครงการของเกษตรสหกรณ์จังหวัดชัยภูมิและได้งบประมาณของจังหวัดชัยภูมิมาทำเรื่องท่องเที่ยวโดยชุมชนภายใต้นโยบายประชารัฐและได้ร่วมกันออกแบบโครงการโด
“ผู้ใหญ่อี๊ด – อนันต์ อินทร” หนุ่มใหญ่ร่างบาง ผิวคล้ำ พูดจาสุขุม เกษตรกรยุคใหม่ที่ใช้หลักทฤษฎีเกษตรพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มาพัฒนาบ้านเกิดจากนักกฎหมายผันตัวเองเป็นเกษตรกร เจ้าของไร่ธันยจิราพร ไร่อ้อยที่ใหญ่สุดในนครสรรค์ ส่งต่อผลผลิตสู่กลุ่มโรงงานน้ำตาลมิตรผล “การทำอะไรก็ตาม อย่างแรกเราต้องมีใจรักก่อน แล้วมาศึกษา พร้อมกับวางแผน ซึ่งการทำงานของผมจะน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 3 ห่วง (ความพอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกันที่ดี) 2 เงื่อนไข (ความรู้และคุณธรรม) ของในหลวงรัชกาลที่ 9 มาประยุกต์ใช้กับงานและการดำเนินชีวิตในประจำวัน” ผู้ใหญ่อี๊ด เล่าให้เราฟังว่าหลังจากจบการศึกษาระดับม. 6 แล้วเรียนต่อในด้านกฎหมาย จากนั้นหันมาทำไร่อ้อย เริ่มต้นลงมือทำเองทุกอย่าง โดยนำหลักต่างๆ มาประยุกต์ใช้ เน้นการคิดต่าง ผู้ใหญ่อี๊ดเล่าเพิ่มเติมว่าเริ่มทำไร่อ้อยตั้งแต่ปี 2529 จนถึงตอนนี้อายุ 49 ปีแล้ว ปัจจุบันมีไร่อ้อยที่เป็นของตัวเอง 400 ไร่ และมีลูกไร่อีก 3,000 กว่าไร่ การทำไร่อ้อย มีกระบวนการทำอย่างไรบ้าง? -สิ่งแรกคือเราต้องรู้เกี่ยวกับระบบดินก่อน แล้วนำเอาเรื่องของวิชาการเข้ามาปรับใช้ โด
ด้วยความผูกพันกับแปลงสับปะรดมาตั้งแต่เด็ก แม้ว่าคุณศราวุธ กองแก้ว ซึ่งเลือกเรียนทางวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ในท้ายที่สุดของอาชีพก็ต้องหันกลับมาปลูกสับปะรดเป็นอาชีพหลักของครอบครัว ตามที่ครอบครัวเคยดำเนินอาชีพเกษตรกรปลูกสับปะรดมาก่อน แต่ความแตกต่างในยุคที่พ่อและแม่เป็นเกษตรกร สับปะรดที่ปลูกเป็นสับปะรดโรงงาน ราคาถูกเพียงกิโลกรัมละ 50 สตางค์ เมื่อคุณศราวุธ กลับมารับหน้าที่ดูแลแปลงสับปะรดเอง จึงปรับปรุงแปลงสับปะรดใหม่ทั้งหมด เปลี่ยนเป็นพันธุ์ตราดสีทอง เพราะเห็นว่าตลาดต้องการ และราคาดี สับปะรดตราดสีทอง ปลูกบนพื้นที่ทั้งหมด 70 ไร่ คุณศราวุธ บอกว่า การปลูกสับปะรดอาจจะดูว่า เป็นการลงทุนมากกว่าพืชนิดอื่น แท้จริงหากมีการบริหารจัดการที่เหมาะสม จะพบว่า การดูแลสับปะรดไม่ใช่เรื่องยาก เมื่อเทียบกับผลไม้อื่น เช่น เงาะ ทะเรียน มังคุด ลองกอง เพราะสับปะรดทนต่อสภาพดินฟ้าอากาศ โรคและแมลงศัตรูพืชก็น้อย ที่สำคัญสับปะรดเป็นพืชที่สามารถจัดการระยะการให้ผลผลิตได้ตามต้องการ “พื้นที่ 1 ไร่ ผมสามารถปลูกสับปะรดได้ 5,000 ต้น ระยะห่างระหว่างแถว 1.20 เมตร เพื่อกำจัดวัชพืชในช่วงแรกที่สับปะรดยังเล็กได้ทั่วถึง” การป
หลุมพี เป็นไม้จัดอยู่ในวงศ์ปาล์ม มีลำต้นเตี้ย แตกหน่อเป็นกอใหญ่ มีหนามแหลมตามข้อคล้ายต้นสะละ พบขึ้นอยู่ตามพรุ มีน้ำขังแฉะ ต้องการร่มเงา ออกดอกเป็นช่อ ติดผลเป็นทะลาย ช่วงการออกดอกอยู่ระหว่างเดือนมิถุนายนไปจนถึงเดือนกันยายน เก็บเกี่ยวผลสุกแก่ได้ในเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนมีนาคมของปีถัดไป หรือหลังออกดอกแล้ว 18-20 เดือน ขึ้นไป ทั้งนี้ แต่ละต้นในกอเมื่อออกดอกแล้วตาย ต้นอื่นๆ ในกอเดียวกันจะออกดอกหมุนเวียนกันไป พบมากที่จังหวัดตรัง เนื้อในรูปร่างคล้ายเนื้อผลของหวาย แต่มีขนาดใหญ่กว่า และมีรสเปรี้ยวจัด ใช้ทดแทนมะนาวได้ในช่วงมะนาวมีราคาแพง แต่โดยปกตินิยมนำมาทำแกงส้มได้รสชาติดี สรรพคุณทางยา ใช้ขับเสมหะและรักษาอาการไอ จำปูลิง กำไหร หรือ มะไฟลิง ก็เรียกกัน จำปูลิง เป็นไม้ป่าทางภาคใต้เช่นเดียวกับ หลุมพี พบขึ้นอยู่ตามที่ราบเชิงเขา ชอบดินร่วนปนทราย ผลคล้ายผลมะไฟหรือผลละไม แต่มีขนาดเล็กกว่า ผลเป็นเหลี่ยมเล็กน้อย เนื้อผลมีรสหวานอมเปรี้ยว จำปูลิง เป็นไม้ยืนต้น ขนาดใหญ่ มีความสูง 10-15 เมตร เปลือกของลำต้นหนา ผิวไม่เรียบ สีน้ำตาลอมเทา มียางเมื่อเกิดบาดแผล ใบเป็นใบเดี่ยว ขอบใบเรียบ ออกดอกเป็นช่อสีขาวอมเหลืองตาม
