หลายคนรู้จัก “เห็ด” ในฐานะแหล่งอาหารโปรตีนจากธรรมชาติ ซึ่งปัจจุบัน มีการจำแนก “เห็ด” แล้วกว่า 30,000 ชนิด มีทั้ง เห็ดกินได้ และเห็ดพิษ ที่กินไม่ได้ ทุกวันนี้ เห็ดนอกจากเป็นอาหารแล้ว ยังสามารถใช้เป็น “ยารักษาโรค” ที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจหลายแสนล้านบาททั่วโลก
ดร.อานนท์ เอื้อตระกูล อดีตผู้เชี่ยวชาญอาวุโสด้านเห็ด องค์การสหประชาชาติ (ระหว่างปี 2524-2548) และผู้ก่อตั้ง สถาบันอานนท์ไบโอเทค ได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า เห็ดสามารถใช้เป็น “ยารักษาโรค” เนื่องจากเห็ดมีสารสำคัญที่มีคุณสมบัติทางยา คือ เบต้ากลูแคน ช่วยเสริมภูมิให้กับร่างกาย นอกจากนี้เห็ดยังมี สารสเตอรอล(Ergosterol )ซึ่งเป็นสารเริ่มต้นของวิตามินดี2 ที่มีส่วนสำคัญในการสร้างเม็ดเลือดและ กระดูก ทั้งนี้ เห็ดแต่ละชนิดจะมีสารสำคัญมากน้อยแตกต่างกัน จึงมีประสิทธิภาพการการเสริมภูมิไม่เหมือนกัน
เนื่องจากสารเบต้ากลูแคนซึ่งเป็นสารสำคัญที่อยู่ในผนังเซลของเห็ดนั้น มีขนาดใหญ่มาก ร่างกายเอาไปใช้ไม่ได้ ยกเว้นในลำไส้เรามีจุลินทรีย์โปรไบโอติกเพียงพอ ตัวจุลินทรีย์โปรไบโอติกในร่างกาย จะสร้างเอ็นไซม์มาย่อยให้สารเบต้ากลูแคนที่มีน้ำหนักโมเลกุลหนักหลายแสนดาลตัน ให้เล็กลงเหลือ 4-5 พันดาลตัน ทำให้ร่างกายนำไปใช้กระตุ้นภูมิคุ้มกันได้
หากใครต้องการใช้เห็ดเป็นยา เพื่อกระตุ้นการสร้างภูมิคุ้มกันในร่างกาย แนะนำให้นำเห็ดไปทำการหมักแบบระยะสั้นเสียก่อน โดยนำดอกเห็ด หรือเส้นใยเห็ด มาคลุกกับเชื้อโปรไบโอติก เช่น เชื้อ UM+ ประมาณ 16-24 ชั่วโมง ซึ่งขั้นตอนหมักนี้ นอกจากจะได้สารเบต้ากลูแคนที่มีขนาดเล็กลง ง่ายต่อการดูดซึมไปกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้แก่ร่างกายแล้ว ยังได้สารที่มีประโยชน์อื่นๆเพิ่มขึ้นมาอีก เช่น วิตามินบี จากเชื้อจุลินทรีย์ , วิตามินดี หากนำเห็ดไปตากแดดอย่างเหมาะสมก่อนนำไปหมัก และสารไตรเตอร์ปิน ฟอริก แอซิด สารฟินอลลิก แอซิด เป็นต้น รวมทั้งเอ็นไซม์หลายชนิด หากขบวนการผลิตของเราไม่ทำให้ร้อนเกิน 40 องศาเซลเซียส
ในกรณีที่ต้องการให้ตัวยาออกมามากที่สุดนั้น ต้องเน้นให้สารเบต้ากลูแคน ถูกย่อยให้ได้มากที่สุด ก็คือ หมักให้นานจนสิ้นสุดขบวนการ ระยะเวลาที่หมักโดยประมาณ 3-4 เดือนก็เสร็จสิ้น แต่อาจจะใช้เวลามากกว่านี้หรือน้อยกว่านี้ก็ได้ขึ้นอยู่กับวัตถุดิบแต่ละชนิดต้องสังเกตเอาเอง กระบวนการหมักสมบูรณ์แล้วสังเกตได้จากวัตถุดิบจมอยู่ก้นโหลทั้งหมด น้ำหมักใส สามารถนำไปดื่มโดยผสมกับเครื่องดื่มหรือน้ำอุ่นเพื่อเจือจางเพราะน้ำหมักมีสภาพเป็นกรดจัด และนำไปใส่ปรุงในอาหารต่างๆเช่นน้ำสลัด เป็นต้น
ประโยชน์และสรรพคุณของเห็ด
เห็ดทุกตัวมีคุณสมบัติเป็นยาต่างกัน เวลาจะปรุงให้ใช้มากกว่าชนิดเดียว จะทำให้สารอาหารที่หลากหลายและแสดงคุณสมบัติได้ดีขึ้น ยกตัวอย่างเช่น
เห็ดถั่งเช่า ช่วยบำรุงคนที่มีลูกยากได้
เห็ดมอเรล ช่วยบำรุงปอด และสมอง
ถั่งเช่าสีทอง บำรุงกำลัง เพิ่มภูมิต้านทานโรค ชะลอความแก่ชรา
เห็ดเยื่อไผ่ มีโปรตีนสูงมาก ช่วยซ่อมแซมเซลล์ประสาทที่เสื่อม ใช้ทำเครื่องสำอางได้
เห็ดหัวลิง เป็นยารักษาสมอง
-เห็ดเผาะ เห็ดถอบ ช่วยแก้ไขอาการเบาหวาน
-เห็ดพิมาน ช่วยรักษา ต่อมลูกหมาก
เห็ดนมเสือ” มีสารสำคัญช่วยรักษาปอด
เห็ดนางรม เห็ดนางฟ้า” มีสารสแตติน พวกโรซูวาสแตติน ช่วยลดไขมันในเลือดได้
หากอยากรู้เรื่องเห็ดเป็นยามากกว่านี้ แนะนำให้เข้าร่วมงาน อานนท์ไบโอเทคแฟร์ ครั้งที่ 1 เทศกาลเห็ด อาหารเห็ด และเห็ดเป็นยา ระหว่างวันที่ 14-15 มีนาคม 2568 ณ สถาบันอานนท์ไบโอเทค ซอยไอยรา 38 อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี ซึ่งวัตถุประสงค์หลักของการจัดงานครั้งนี้ เพื่อใช้เป็นเวทีแลกเปลี่ยนความรู้เรื่องเห็ดเป็นยา และฉลองวันเกิด 6 รอบ 72ปี ของ ดร.อานนท์ เอื้อตระกูล อดีตผู้เชี่ยวชาญอาวุโสด้านเห็ดองค์การสหประชาชาติ (ระหว่างปี 2524-2548) และผู้ก่อตั้ง สถาบันอานนท์ไบโอเทค
วันศุกร์ที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2568
08.30 น.- ลงทะเบียน ผู้เข้าร่วมกิจกรรม
10.00-12.00 u. Live Online : รับชมรายการสด ทาง KU Radio Plus “เห็ดเป็นยา และการพัฒนาผลิตภัณฑ์” ของเครือข่ายสถาบันอานนท์ไบโอเทคดำเนินรายการโดย นายถวิล สุวรรณมณี
09.30 – 12.00 น. เสวนา งานวิจัยด้านเห็ดเป็นยา และการพัฒนาเห็ดเป็นยา
นำโดย : – รศ.ดร.เกียรติทวี ชูวงศ์โกมล, คณะวิทยาศาสตร์ มก.
– ดร.ภัทร์ หนังสือ, เวชกรโอสถ
– หมอทวีศักดิ์ พลสวัสดิ์ (หมอวี คนคอน)
– Mr. Idan Benshimol, อิสราเอล
ผู้ดำเนินรายการ : กาญจนา เพชรมณี (ช่อลัดา)
13.30 – 16.30 น. – เสวนา เห็ดเป็นยา และการใช้ประโยชน์ทางการแพทย์
นำโดย : – พอ.นพ.พงศ์ศักดิ์ ตั้งคณา > เห็ดเป็นยารักษามะเร็ง
– นพ.ชัยพร กันกา > การใช้เห็ดเป็นยาร่วมกับการใช้เอนไซม์รักษาตับอักเสบและมะเร็งตับ
– Mr. Idan Benshimol > > การรักษาโรคหอบหืดด้วยเห็ดเป็นยา
ผู้ดำเนินรายการ : กาญจนา เพชรมณี (ช่อลัดา)
วันเสาร์ที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2568
15.03 ลงทะเบียน ผู้เข้าร่วมกิจกรรม72 ปี อานนท์ เอื้อตระกูล สภาบันอานนท์ไปโอเทศ
– เยี่ยมชม ผลงาน / การพัฒนาผลิดภัณฑ์จากเห็ดเป็นยาของเครือข่ายอานนท์ไบโอเทค
09.30 – 11.00 น. – พิธีทำบุญ เจริญพระพุทธมนต์ ถวายภัดดาหารเพล พระภิกษุ 9 รูปเนื่องในโอกาส อายุครบ 6 รอบ ของ ดร.อานนท์ เอื้อดระกูล
13.30 – 17.30 น. – เสวนา การผลิตเห็ดเป็นยา และอาหารจากเห็ด
นำโดย : – ดร.อานนท์ เอื้อดระกูล, สถาบันอานนท์ไบโอเทค
– บริษัทวิไอพี ไบโอเทค > การผลิตเห็ดเป็นยาและอาหารจากเห็ด เพื่อการส่งออก
– Mr. Jiten Bhakhda > การพัฒนาธุรกิจด้านการเพาะเห็ดไทย-อินเดีย
– นายวีรศักดิ์ กาญจนรุ่ง > เห็ดป่า เพาะได้ และการพัฒนาสู่อาหารจานเด็ดของคนเมือง
– ดร.บัวบาล กัวประเสริฐ > การผลิตวิตามินดีจากเห็ด
– นายพรเทพ ธนกูลรังสฤษฏ์ > น้ำมันพืชบีบเย็น กับการพัฒนาเห็ดเป็นยา
– การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากเห็ด > กรมวิทยาศาสตร์บริการ
> เครือข่ายอานนท์ไบโอเทค
ผู้เข้าร่วมงาน จะได้ชมและชิมอาหารเพื่อสุขภาพพิเศษสุดสำหรับงานนี้เท่านั้น โดย สวนเห็ดจันทบุรี เตรียมนำเห็ดเยื่อไผ่สดๆ มาแปรรูปในเมนูหอยทอดเป็นครั้งแรกของโลก และโชว์การเพาะเห็ด การแปรรูปเห็ดโดยนำเห็ดเยื่อไผ่สดๆ มาแปรรูปเป็นเครื่องสำอาง และอาหารเพื่อสุขภาพ ส่วนบ้านสวนลุงหนวดจะนำเสนอเกี่ยวกับ ผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับเชื้อเห็ดปลวกเห็ดป่า ที่ใช้ความรู้ทางวิชาการมาปรับเข้ากับวิถีธรรมชาติของระบบวงจรชีวิตเห็ดซิมไบโอซิส ซึ่งทางบ้านสวนลุงหนวดพัฒนาการเก็บเชื้อแอคโตไมคอร์ไรซาร์ที่เปิดดอกเห็ดป่าเห็ดอาหารเห็ดเป็นยาด้วยการเน้นการขยายพันธ์เห็ดด้วยสปอร์และปรับพัฒนามาตลอดเวลา ได้แก่ มูลไส้เดือนอัดเม็ดใส่เชื้อเห็ดป่า อาบัสคูลาไมคอร์ไรซาร์ที่เลี้ยงเชื้อจากสปอร์อาบัสคูลาไมคอร์ไรซาร์ 5สายพันธ์ และ ผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มสุขภาพในรูปแบบน้ำเอนไซม์ และไวน์ จากผลสุกพิลังกาสา
นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมงานจะมีโอกาสเข้าเยี่ยมชมกิจกรรมต่างๆของสถาบันอานนท์ไบโอเทค อาทิเช่น ขบวนการผลิตเห็ดเป็นยา ขบวนการทำแห้งด้วยระบบเย็น(Super freeze dry) โรงเพาะเห็ดระบบปิดแบบง่ายๆแต่ได้ผลดีมาก โดยใช้ถ่านไม้เบา การผลิตหัวเชื้อแบบแท่งไม้ ที่จะเปลี่ยนไปจากการทำหัวเชื้อด้วยข้าวฟ่างอย่างสิ้นเชิง การเพาะเห็ดไมคอไรซ่ากับต้นไม้ที่มีชีวิตและการตรึงไนโตรเจนจากอากาศต้นทุนต่ำ ผู้สนใจสามารถเข้าร่วมงานและกิจกรรมได้ฟรี จำนวนไม่จำกัด แต่ต้องแจ้ง ลงทะเบียนล่วงหน้า ได้ที่เบอร์โทร 0860830202, 0813147147(อ.ชไมพร) ไลน์ : mushroom10…
สมาพันธ์ปศุสัตว์และเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย ผนึกพันธมิตร 4 สมาคมด้านปศุสัตว์ แจงเหตุผลต้องนำเข้าข้าวโพดสหรัฐฯ ช่วยลดต้นทุนภาคปศุสัตว์ ลด PM 2.5 ย้ำไม่กระทบเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดในประเทศ ส่วนประเด็น GMO มีมาตรฐานใช้ทั่วโลกกว่า 30 ปี ไม่กระทบสุขภาพ สมาพันธ์ปศุสัตว์และเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย พร้อมพันธมิตร 4 สมาคมในภาคอุตสาหกรรมปศุสัตว์และประมง ร่วมแถลงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐอเมริกา ภายใต้กรอบองค์การการค้าโลก (WTO) เพื่อสร้างความเข้าใจต่อสาธารณะ นายพรศิลป์ พัชรินทร์ตนะกุล นายกสมาคมผู้ผลิตอาหารสัตว์ไทย และเลขาธิการสมาพันธ์ปศุสัตว์และเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย กล่าวว่า การนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐอเมริกามีความจำเป็นด้วยเหตุผล 2 ประการ 1. เพื่อบรรเทาผลกระทบภาษีของสหรัฐฯ แม้ปัจจุบันศาลฎีกาสหรัฐฯ มีคำวินิจฉัยให้ยกเลิกมาตรการภาษีนำเข้าทั่วโลก แต่ยังเป็นภัยคุกคามอยู่เนื่องจากสหรัฐฯ ใช้อำนาจตามมาตรา 122 แห่งกฎหมายการค้าปี 1974 ประกาศจัดเก็บภาษีนำเข้าทั่วโลกในอัตรา 10% และเก็บสูงสุดได้ถึง 15% ไทยจึงมีความจำเป็นต้องเจรจาเปิดตลาดกับสหรัฐอเมริกาอย่างต่อเนื่อง 2. ภาคปศุสัตว์
ปัญหาปลาหมอคางดำ สร้างความปวดหัวให้แก่ชาวประมงอย่างมากเพราะเป็นสัตว์ต่างถิ่นที่ปรับตัวได้เก่ง สามารถอยู่ได้ในแหล่งน้ำทุกประเภท สามารถแพร่พันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว กำจัดเท่าไหร่ก็ไม่หมดไม่สิ้น ในรายการ เปลี่ยนมุมคิด สถานีโทรทัศน์รัฐสภา วันที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 20.15 น.คุณธวัช สุระบาล ประธานคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา กล่าวตอนหนึ่งว่า ปัญหาปลาหมอคางดำไม่ควร “หาคนผิด” เพราะมีหลายปัจจัยไม่รู้ว่ามาจากอะไร กรณีปัญหาการลักลอบนำเข้าสัตว์ต่างถิ่นรวมทั้งประเด็นความรับผิดชอบคงต้องรอฟังข้อเท็จจริงจากกระบวนการศาล ทุกวันนี้ หลายพื้นที่ประสบปัญหาเรื่องคุณภาพน้ำอยู่แล้ว จำเป็นต้องจัดการทั้งระบบนิเวศ ไม่ใช่มองแค่ปัญหาปัญหาหมอคางดำเพียงอย่างเดียว ปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องเร่งเดินหน้าจัดการก็คือ ช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ รวมทั้งควบคุมการแพร่ระบาด ลดประชากรปลา ผ่านโมเดล “จับ-ลด-ใช้ประโยชน์” พร้อมเปลี่ยนมุมมอง หมอคางดำ จากวายร้ายเป็นทรัพยากร ที่สามารถ นำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายทั้ง อาหารคน อาหารสัตว์ อาหารพืช ปลาป่น วัตถุดิบเลี้ยงปูขาว และสินค้าโอท็อป เพื่อสร้างห่วงโซ่เศรษฐกิจใหม่ให้ชุมชน
ปลาหมอ หนึ่งในปลาน้ำจืดที่คนไทยนิยมนำมาเลี้ยงบริโภค มีรูปร่างป้อม ลำตัวแบนข้าง ตาโต ปากกว้าง ขอบฝาปิดเหงือกหยักแข็ง เกล็ดใหญ่คลุมทั้งลำตัว เป็นปลาที่มีรสชาติ มัน เนื้อแน่น นุ่ม สามารถแปรรูปหรือประกอบอาหารได้หลายประเภท ทั้งย่าง แกง ต้มยำ ทอด ปัจจุบันยังถือเป็นปลาที่มีความต้องการในตลาดสูง นิยมบริโภคกันมากทั้งในประเทศ คุณศิววงศ์ นวลสุวรรณ นำปลาหมอมาเลี้ยงภายในสวนยางพารา โดยใช้วิธีเลี้ยงให้อยู่ภายในบ่อผ้าใบ ทำให้ไม่ต้องขุดบ่อใช้พื้นที่ในสวนยางพาราได้อย่างเต็มที่ สามารถจัดการในเรื่องของระบบต่างๆ ภายในบ่อได้เป็นอย่างดี ทำให้ปลาหมอโตดี เนื้อแน่นมีคุณภาพ แปรรูปได้หลายรูปแบบเป็นที่ต้องการของตลาด เกษตรกรสวนยาง เลี้ยงปลาเสริมรายได้ คุณศิววงศ์ เล่าให้ฟังว่า ในสมัยก่อนได้ทำสวนยางในที่ดินของตัวเอง เมื่อราคายางพาราตกต่ำจนไม่สามารถสร้างความมั่นคงให้ครอบครัวได้ จึงทำให้ต้องหาอาชีพเสริมเพื่อเพิ่มรายได้ ในตอนนั้นทางการยางแห่งประเทศไทย รัฐวิสาหกิจในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้มีการสนับสนุนให้ใช้พื้นที่ในสวนยางให้เกิดประโยชน์มากขึ้น จนเกิดเป็นโครงการเลี้ยงปลาหมอในบ่อผ้าใบ ทำให้เกิดความสนใจที่จะเลี้ยงปลา
“ถั่วแระญี่ปุ่น” คือถั่วเหลืองฝักสด เป็นพืชล้มลุก มีทรงพุ่ม ผลเป็นฝัก มีลักษณะทรงแบน ยาวรี โค้งงอเล็กน้อย มีขนอ่อนๆ ฝักมีสีเขียว ฝักจะนูนขึ้น มีเมล็ดโตเรียงกันอยู่ข้างใน เมล็ดไม่แก่ไม่อ่อนเกินไป เมล็ดสีเขียว มีรสชาติหวานมันกว่าเมล็ดใหญ่กว่า นุ่มกว่า มีถิ่นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น ต่อมาได้มีปลูกกันมากในหลายประเทศทั่วโลก ญี่ปุ่น จีน และเกาหลี มีประวัติการบริโภคถั่วเหลืองในระยะฝักไม่อ่อนและไม่แก่เกินไป ชาวญี่ปุ่นนิยมรับประทานถั่วแระเป็นกับแกล้มเบียร์ หรืออาหารว่างเกือบทุกครัวเรือน จึงมีการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ถั่วเหลืองให้มีฝักและเมล็ดใหญ่กว่าถั่วเหลืองธรรมดา 2 เท่า เมล็ดนุ่ม รสชาติหวานมัน ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สำหรับบริโภคฝักสดเพียงอย่างเดียว และมีความพยายามปลูกถั่วแระส่งตลาดตลอดทั้งปี ซึ่งความต้องการบริโภคถั่วแระญี่ปุ่น หรือถั่วเหลืองฝักสด (Vegetable Soybean) ของชาวญี่ปุ่น ประมาณปีละ 150,000 ตัน แต่สามารถผลิตภายในประเทศได้เพียง 100,000-110,000 ตัน จึงต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ถั่วแระญี่ปุ่นเป็นพืชโปรตีนสูง (ถั่วแระญี่ปุ่น มีโปรตีน 12.7% ถั่วฝักยาว มีโปรตีน 2.4%) รสชาติอร่อย สามารถนำไปประกอบอาหา
