ในปัจจุบัน เทรนด์สัตว์เลี้ยงมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นผลมาจากหลายปัจจัยสำคัญ โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างประชากร คนรุ่นใหม่มีแนวโน้มแต่งงานช้าลง บางส่วนเลือกที่จะไม่มีบุตร ส่งผลให้ “สัตว์เลี้ยง” เข้ามามีบทบาทสำคัญในฐานะสมาชิกของครอบครัว ทำหน้าที่เป็นทั้งเพื่อนคลายเหงาและที่พึ่งทางอารมณ์ (Emotional Support) จึงไม่แปลกที่จำนวนสัตว์เลี้ยงเพิ่มสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
เมื่อจำนวนผู้เลี้ยงสัตว์เพิ่มขึ้น ตลาดที่เกี่ยวข้องกับสัตว์เลี้ยงก็ขยายตัวตามไปด้วย ข้อมูลในปี 2568 ระบุว่า มูลค่าตลาดสัตว์เลี้ยงโดยรวมของประเทศไทยอยู่ที่ประมาณ 92,000 ล้านบาท โดยกลุ่มสินค้าที่มีมูลค่าสูงที่สุดคือ อาหารสัตว์เลี้ยง สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้บริโภคจากอดีตที่เลี้ยงสัตว์เพื่อประโยชน์ใช้สอย เช่น เฝ้าบ้าน มาเป็นการเลี้ยงเพื่อความผูกพันทางจิตใจ จนเกิดคำเรียกติดปากว่า “ทาสหมา ทาสแมว” ซึ่งบ่งบอกถึงบทบาทที่เปลี่ยนไป จากสัตว์ที่เคยรับใช้มนุษย์ กลายเป็นสมาชิกในครอบครัวที่ต้องได้รับการดูแลอย่างใส่ใจ
เมื่อความผูกพันระหว่างคนกับสัตว์เลี้ยงเพิ่มมากขึ้น ความต้องการให้สัตว์เลี้ยงมีสุขภาพแข็งแรงและมีอายุยืนยาวก็เพิ่มตามไปด้วย ส่งผลให้เกิดนวัตกรรมและเทคโนโลยีด้านการดูแลสุขภาพสัตว์เลี้ยงอย่างต่อเนื่อง ทั้งอาหารเฉพาะทาง เวชภัณฑ์ การตรวจวินิจฉัย และการรักษาเชิงลึก
อาจารย์สัตวแพทย์ชัยยศ ธารรัตนะ ผู้ก่อตั้งและที่ปรึกษา PetGeneX กล่าวว่า “เมื่อคุณพ่อคุณแม่มองว่าสัตว์เลี้ยงคือ ‘ลูก’ การเลี้ยงดูจึงไม่ต่างจากการดูแลสมาชิกในครอบครัว เมื่อพาไปพบสัตวแพทย์ ก็มักเลือกแพทย์เฉพาะทางที่มีความเชี่ยวชาญสูง เพื่อให้ลูกได้รับสิ่งที่ดีที่สุด ค่าใช้จ่ายในการรักษาไม่ได้สะท้อนเพียงมูลค่าที่สูงขึ้นของเทคโนโลยีทางการแพทย์เท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงกำลังจ่ายและคุณค่าทางจิตใจที่เจ้าของมอบให้กับสัตว์เลี้ยง ซึ่งแสดงให้เห็นว่าสัตว์เลี้ยงไม่ใช่เพียงทรัพย์สิน แต่เป็นหนึ่งชีวิตที่มีคุณค่าอย่างแท้จริง”
แนวโน้มดังกล่าวจึงเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญที่ทำให้ตลาดสัตว์เลี้ยงเติบโตอย่างต่อเนื่อง และมีบทบาทมากขึ้นในระบบเศรษฐกิจและสังคมของไทยในปัจจุบันและอนาคต
ดร.พงศกร กันหอม นักวิจัยด้านเทคโนโลยีชีวภาพ และผู้ร่วมก่อตั้ง PetGeneX เล่าว่า แนวคิดในการพัฒนาบริการด้านสุขภาพสำหรับสัตว์เลี้ยง เกิดขึ้นจากแรงผลักดันหลายด้าน โดยเฉพาะจากประสบการณ์ส่วนตัวในฐานะผู้เลี้ยงสัตว์เช่นเดียวกับคนทั่วไป เมื่อสัตว์เลี้ยงที่รักต้องเผชิญกับโรคที่พบได้บ่อยในมนุษย์ แต่กลับพบได้น้อยในสัตว์เลี้ยง นั่นคือ โรคแพ้ภูมิตัวเอง ซึ่งเป็นโรคที่รักษาได้ยากด้วยความตั้งใจที่จะหาหนทางช่วยให้สัตว์เลี้ยงอยู่กับเราได้นานยิ่งขึ้นและเพิ่มคุณภาพชีวิตให้กับสัตว์เลี้ยง ประกอบกับความรู้และประสบการณ์ด้านเทคโนโลยีชีวภาพในมนุษย์ที่สั่งสมมา ดร.พงศกรจึงนำองค์ความรู้ดังกล่าวมาต่อยอดและประยุกต์ใช้กับการดูแลสุขภาพสัตว์เลี้ยง จนกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการก่อตั้ง PetGeneX ในเวลาต่อมา
ดูแลลูกรักให้ยืนยาว ด้วยสเต็มเซลล์ ทางเลือกใหม่ของการแพทย์สัตว์เลี้ยง
สเต็มเซลล์ (Stem Cell) คือเซลล์ชนิดพิเศษที่มีอยู่ตามธรรมชาติในร่างกายของทั้งมนุษย์และสัตว์เลี้ยง มีคุณสมบัติสำคัญในการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงไปเป็นเซลล์ชนิดอื่นได้ตามความจำเป็น เมื่อร่างกายเกิดการบาดเจ็บหรือเจ็บป่วย สเต็มเซลล์จะมีบทบาทในการซ่อมแซม ฟื้นฟู และช่วยกระบวนการรักษาให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
โดยธรรมชาติแล้ว ทุกคนและสัตว์เลี้ยงต่างมีสเต็มเซลล์อยู่ในร่างกายตั้งแต่กำเนิด อย่างไรก็ตาม ปริมาณและประสิทธิภาพของสเต็มเซลล์จะค่อยๆ ลดลงตามวัยที่เพิ่มขึ้น รวมถึงได้รับอิทธิพลจากปัจจัยแวดล้อมต่างๆ เช่น รูปแบบการใช้ชีวิต ความเครียด และสภาพแวดล้อมรอบตัว ส่งผลให้ความสามารถในการฟื้นฟูร่างกายลดลงไปตามลำดับ
ดร.พงศกร กันหอม นักวิจัยด้านเทคโนโลยีชีวภาพและผู้ร่วมก่อตั้ง PetGeneX กล่าวว่า “Cryobank ไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่จัดเก็บเซลล์ แต่คือ “หลักประกันด้านสุขภาพในอนาคต” ของสัตว์เลี้ยง การจัดเก็บสเต็มเซลล์ต้องอาศัยทั้งวิทยาศาสตร์ ความโปร่งใสและมาตรฐานจริยธรรม เพื่อให้เจ้าของสัตว์เลี้ยงมั่นใจว่าเซลล์ที่จัดเก็บไว้จะมีคุณภาพและพร้อมใช้งานจริง โดยเฉพาะ Mesenchymal Stem Cells (MSCs) ซึ่งมีศักยภาพในการฟื้นฟูเนื้อเยื่อ ลดการอักเสบเรื้อรัง และสนับสนุนการรักษาโรคที่ซับซ้อน เช่น โรคข้อเสื่อม โรคตับหรือไตเสื่อม และการบาดเจ็บของระบบประสาท”
PetGeneX ให้บริการฝากเก็บและเพาะเลี้ยงสเต็มเซลล์จาก 3 แหล่งสำคัญ ได้แก่
- เลือด (Peripheral Blood) นวัตกรรมเฉพาะโดยไม่ต้องผ่าตัด ไม่ต้องวางยา ไม่ต้องกินยาหรือฉีดยากระตุ้นเซลล์ก่อนจัดเก็บ สะดวกและปลอดภัย เหมาะสำหรับสัตว์เลี้ยงในทุกช่วงวัย
- ไขมัน (Adipose Tissue) สเต็มเซลล์ที่ถูกสกัดจากเนื้อเยื่อไขมันใต้ผิวหนังของสัตว์เลี้ยง ถือเป็นแหล่งสเต็มเซลล์ที่มีจำนวนมาก เหมาะสำหรับสัตว์เลี้ยงที่กำลังผ่าตัดทำหมัน หรือผ่าตัดทั่วไป
- สายสะดือ (Umbilical Cord) สเต็มเซลล์ที่ได้จากสายสะดือของสัตว์เลี้ยง หลังคลอดทันที ถือเป็นแหล่งของเซลล์ต้นกำเนิดที่มีความบริสุทธิ์และศักยภาพสูงที่สุด ให้เซลล์อายุน้อย สามารถยกระดับคุณภาพชีวิตให้กับสัตว์เลี้ยงตั้งแต่แรกเกิด
จากข้อมูลงานวิจัยและเคสที่เกิดขึ้นพบผลลัพธ์ที่น่าพึงพอใจ ด้านร่างกาย (Physical Improvement) มากกว่า 70% ของสุนัขที่มีโรคข้อเสื่อม สามารถเคลื่อนไหวได้ดีขึ้น เดินและวิ่งได้นานขึ้น และลดการใช้ยาแก้ปวด ประมาณ 50–60% ของแมวที่เป็นโรคไตเรื้อรัง มีค่าการทำงานของไตดีขึ้น ภายใน 3–6 เดือนหลังได้รับสเต็มเซลล์ ในสัตว์เลี้ยงที่มีภาวะผิวหนังอักเสบหรือภูมิแพ้ มีอาการคันและผื่นแดงลดลงภายใน 1–2 เดือน ด้านคุณภาพชีวิต (Quality of Life) กว่า 80% จากการรักษารายงานว่า “น้องกลับมาสดใสขึ้น” เช่น กินอาหารได้ ขนเงางาม และเล่นกับเจ้าของได้เหมือนเดิม
จากการศึกษาข้อมูลทั้งในประเทศและในภูมิภาคเอเชีย พบว่ามีหลายประเทศที่เริ่มนำเทคโนโลยีสเต็มเซลล์มาใช้ในการรักษา อาทิ ประเทศเกาหลีใต้ เวียดนาม และสิงคโปร์ โดยส่วนใหญ่มุ่งเน้นการเก็บสเต็มเซลล์จากเนื้อเยื่อไขมัน และยังอยู่ในกรอบของงานวิจัยเป็นหลัก
จุดเด่นที่ทำให้นวัตกรรม PetGeneX น่าสนใจคือ “เทคนิคการเก็บสเต็มเซลล์ผ่านการเจาะเลือด” ซึ่งต่างจากวิธีทั่วไป โดยในอดีตจะมีการเก็บจากสายสะดือตั้งแต่แรกเกิด ซึ่งเหมาะกับผู้เลี้ยงที่มีการวางแผนล่วงหน้าเท่านั้น อีกวิธีหนึ่งคือการเก็บจากเนื้อเยื่อไขมันและไขกระดูกที่ต้องใช้การวางยาสลบและผ่าตัดทำให้เสี่ยงต่อความปลอดภัยของสัตว์เลี้ยงและเกิดความเจ็บปวด แต่ด้วยเทคนิคแบบใหม่ที่คิดค้นโดยทีมวิจัยของ PetGeneX ซึ่งได้มีการจดลิขสิทธิ์แล้ว ทำให้เจ้าของสามารถพาสัตว์เลี้ยงเข้ารับการเก็บสเต็มเซลล์ได้ง่ายขึ้น ปลอดภัยขึ้น และไม่สร้างความเจ็บปวด เพียงแค่ทำการเจาะเลือดเหมือนกับการตรวจสุขภาพทั่วไป จนกลายเป็น “วิวัฒนาการและนวัตกรรม” ของการดูแลสุขภาพสัตว์เลี้ยงในระยะยาว
นอกจากนี้นวัตกรรมของ PetGeneX ยังโดดเด่นด้วยความสามารถในการเก็บรักษาสเต็มเซลล์ปริมาณเล็กน้อยให้รอดชีวิตมากกว่า 90% ก่อนนำไปเพาะเพิ่มจำนวนด้วยเทคนิคเฉพาะที่พัฒนาในแล็บและไม่ใช่แค่การเก็บหรือเพาะเลี้ยงเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมตั้งแต่กระบวนการคัดแยก–ขนส่ง–เพาะเลี้ยงสเต็มเซลล์ให้เติบโตอย่างรวดเร็ว ทำให้ PetGeneX กลายเป็นผู้บุกเบิกเจ้าแรกและเจ้าเดียวในประเทศไทยที่พัฒนาศาสตร์การแพทย์ทางเลือกสำหรับสัตว์เลี้ยงได้ครบวงจรเช่นนี้
คุณสุระ จันทร์ศิริ เป็นเกษตรกรที่ทำการผลิตไม้ดอกไม้ประดับมาเป็นเวลานาน โดยก่อนหน้านั้นเขาได้ผลิตไม้ประดับชนิดอื่นๆ ก่อน ต่อมาเมื่อเห็นว่าตลาดมีความต้องการต้นแก้วพวงดวงใจและต้นแก้วลิลลี่ เขาจึงได้มาปรับเปลี่ยนทำไม้ที่มีดอกหอม 2 ชนิดนี้ สร้างเป็นรายได้ที่ดีไม่น้อยทีเดียว โดยการผลิตมีทั้งการผลิตให้เป็นไม้ประดับในกระถางและไม้ขุดล้อมที่มีต้นใหญ่ๆ ให้กับลูกค้าได้ต่อเนื่องได้ตลอดทั้งปี เปลี่ยนจากสวนไม้ผล เข้าสู่วงการไม้ประดับ คุณสุระ เล่าให้ฟังว่า สมัยก่อนนั้นเริ่มทำอาชีพทางการเกษตรด้านไม้ผลและการปลูกไผ่ ต่อมาไผ่ที่ทำการปลูกเกิดออกดอกและตายยกสวน ทำให้ได้ปรับเปลี่ยนมาปลูกมะนาวและทุเรียน ซึ่งช่วงที่ปลูกทุเรียนสมัยนั้นยังไม่มีลูกค้าเข้ามาซื้อมากนักเหมือนปัจจุบัน จึงได้ปรับเปลี่ยนมาปลูกไม้ดอกไม้ประดับ เพื่อให้ตรงตามที่ตลาดต้องการ เพราะมีลูกค้าเข้ามารับซื้อถึงสวน จึงเป็นจุดเริ่มต้นให้ยึดอาชีพนี้มาจนถึงปัจจุบัน “พอมีกลุ่มหมู่บ้านไม้ดอกไม้ประดับเฉลิมพระเกียรติ บ้านดงบังเกิดขึ้น กลุ่มนี้ก็เป็นกลุ่มที่ใหญ่ขึ้น ก็มีการทำไม้ดอกไม้ประดับหลากหลายชนิด ช่วงแรกผมทำต้นโมกจำหน่ายก่อน หลังๆ มา ตลาดเริ่มมีการป
ในอดีตการเลี้ยงกุ้งกุลาดำเป็นอาชีพที่รุ่งเรืองมากเพราะให้ผลตอบแทนที่สูง เมื่อประมาณ 20-30 ปีก่อน พื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช มองไปทางไหนก็เห็นสว่างไสวไปด้วยแสงไฟจากบ่อกุ้ง ต่อมา สภาพสิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรม มีปัญหาโรคกุ้งทำให้ผลผลิตลดลง แถมประสบปัญหาราคากุ้งตกต่ำในบางช่วงจึงหยุดเลี้ยงกุ้งในที่สุด ส่งผลให้นากุ้งนับแสนไร่กลายเป็นนากุ้งร้าง “พี่โชค” หรือ คุณณัฏฐชัย นาคเกษม เป็นหนึ่งเกษตรกรที่เคยล้มเหลวจากอาชีพทำนากุ้งแถมเป็นหนี้เป็นสิน 6-7 ล้าน จนกระทั่งปี 2560 พี่โชคหันมาเพาะเลี้ยงปูทะเล ในชื่อ “คุณโชคฟาร์ม” โดยศึกษาเรียนรู้ด้วยตัวเอง และจากการทำงานวิจัยร่วมกันระหว่างฟาร์มและมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย ภายใต้การสนับสนุนทุนวิจัยจาก หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) จนสามารถพัฒนาให้เป็นฟาร์มเลี้ยงปูทะเลครบวงจรที่ได้รับมาตรฐานการเพาะเลี้ยงสัตว์นํ้าที่ดีสำหรับการผลิตสัตว์นํ้า (GAP) ของกรมประมง ภายในเนื้อที่ 27 ไร่ ของคุณโชคฟาร์ม ประกอบด้วยบ่อเลี้ยง บ่อชำ การเลี้ยงปูทะเลในบ่อพลาสติกและการเลี้ยงปูไข่แบบคอนโด เป็นฟาร์มต้นแบบการเลี้ยงปูทะเลในพื้นที่บ่อกุ้
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พบบัวบาชนิดใหม่ของโลก 5 ชนิด จากแหล่งน้ำของประเทศไทย บ่งชี้ถึงความร่ำรวยทรัพยากรพืชของไทย และความสำคัญของงานวิจัยวิทยาศาสตร์พื้นฐาน ของสถาบันการศึกษา นักวิจัย มก. นำโดย รศ.ดร. เฉลิมพล สุวรรณภักดี จากภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ค้นพบบัวบาชนิดใหม่ของโลกจำนวน 5 ชนิด โดยตีพิมพ์เผยแพร่การค้นพบนี้ในวารสาร Aquatic Botany ฉบับปี 2026 การค้นพบครั้งนี้เป็นการบูรณาการวิจัยร่วมระหว่างหน่วยงานซึ่งประกอบด้วย ดร. ณัฐพล นพพรเจริญกุล นักวิจัย จากองค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช) และ Prof. Dr. Trevor R. Hodkinson จากทรินิตี้คอลเลจ มหาวิทยาลัยแห่งกรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ โดยเป็นการบูรณาการวิจัยร่วมทางด้านอนุกรมวิธานพืช สัณฐานวิทยาและเซลล์วิทยา รศ.ดร. เฉลิมพล สุวรรณภักดี กล่าวว่า พืชสกุลบัวบา (Nymphoides) วงศ์ Menyanthaceae เป็นพืชน้ำที่มีการใช้ประโยชน์ทางด้านการใช้เป็นพืชประดับ และผักพื้นบ้าน ในประเทศไทยเคยมีรายงาน 5 ชนิด จากการศึกษาวิจัยพบว่า บัวบาของประเทศไทยมีทั้งหมด 10 ชนิด และเป็นพืชชนิดใหม่ของโลก 5 ชนิด แต่ละชนิดมีศักยภาพในการนำไปใช้ปร
ทุกวันนี้ การทำเกษตรไม่ได้แข่งขันกันแค่เรื่องผลผลิต แต่ยังต้องรับมือกับต้นทุนที่สูงขึ้น สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง และตลาดที่หมุนเร็วกว่าเดิม คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ “มีเทคโนโลยีใหม่อะไรบ้าง” แต่คือ “เทคโนโลยีแบบไหนที่ช่วยให้เกษตรกรใช้ได้จริง” เพราะเทคโนโลยีที่ดี อาจไม่จำเป็นต้องซับซ้อนที่สุด แต่ต้องเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพ และทำให้ชุมชนสามารถเติบโตได้ด้วยตัวเอง นี่คือแนวคิดที่ถ่ายทอดผ่าน Together for Thais The Series ซีรีส์ที่พาไปสำรวจเรื่องราวการพัฒนาชุมชนไทย ผ่านการผสาน “เทคโนโลยี + นวัตกรรม + องค์ความรู้” เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจริงในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ ตลอดทั้ง 8 ตอน จะได้เห็นตัวอย่างนวัตกรรมที่หลายคนอาจไม่เคยรู้ว่า ถูกนำมาใช้แก้ปัญหาในชุมชนแล้ว ไม่ว่าจะเป็น สิ่งที่น่าสนใจคือ นวัตกรรมเหล่านี้ไม่ได้ถูกนำเข้าไปเพียงเพื่อทดลองใช้ แต่เกิดจากการทำความเข้าใจปัญหาของแต่ละพื้นที่ แล้วเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับวิถีชีวิตของคนในชุมชน เพราะการพัฒนาที่ยั่งยืน ไม่ได้เริ่มจากเครื่องมือที่ทันสมัยที่สุด แต่เริ่มจากการเข้าใจผู้คน อีกหนึ่งประเด็นที่น่าสนใจในซีรีส์ คือการ
