แปรรูปสินค้าเกษตร
มะพร้าวน้ำหอมบ้านแพ้ว เมื่อพูดถึงชื่อนี้ก็คงต้องนึกถึงมะพร้าวผลโต น้ำหวาน กลิ่นหอมคล้ายใบเตย อีกหนึ่งผลไม้ขึ้นชื่อของอำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร คุณประเสริฐ ไพลสีม่วง พ่อค้าขายมะพร้าวน้ำหอมที่ไม่ได้ขายเพียงแค่มะพร้าวผลสดเท่านั้น แต่ยังแปรรูปจากมะพร้าวสดเป็นมะพร้าวเผาเพื่อเพิ่มรายได้ให้กับตัวเองและครอบครัวอีกด้วย จุดเริ่มต้นในการเผามะพร้าวขาย “เริ่มแรกผมรับตัดมะพร้าวตามสวนของชาวบ้านมา 20 กว่าปี แต่เพราะว่าเศรษฐกิจมันแย่ลง มะพร้าวขายไม่ค่อยออกก็เลยต้องเอามะพร้าวที่มีมาเผาเพื่อระบายออก” นี่คือเหตุผลที่คุณประเสริฐเล่าถึงการเริ่มเผามะพร้าวขาย คุณประเสริฐ เล่าว่า เมื่อก่อนรับจ้างตัดมะพร้าววันละ 3,000-4,000 ผล ที่ตัดได้เยอะเพราะมีคนงานมาช่วยตัด 4 คน ค่าแรงตกคนละ 500-600 บาท ต่อวัน โดยรับตัดมะพร้าวตามสวน ตกแล้วได้กำไรผลละ 3 บาท มะพร้าวที่ไปรับจ้างตัดมาก็ส่งขายให้กับเหล่าแม่ค้าคนกลาง รวมๆ แล้วกำไรทั้งหมดก็จะได้ไม่เกิน 2,500 บาท ถ้าช่วงไหนมะพร้าวราคาดีก็จะได้กำไรเยอะหน่อย ตกกำไรผลละ 5 บาทเลยทีเดียว แต่ถ้าช่วงไหนมะพร้าวถูกกำไรก็จะลดตามไปด้วย ส่วนที่ตกเกรดจะนำมาขายแยกและเผาขาย มะพร้าวที่นำมาแ
จะมีใครรู้ไหมว่า จากผ้าปาเต๊ะธรรมดาราคาหลักร้อยสามารถเพิ่มมูลค่าสู่ราคาหลักพันได้อย่างไร วันนี้มีคำตอบ “ผ้าปาเต๊ะ” เป็นเครื่องนุ่งห่มที่เป็นวัฒนธรรมดั้งเดิมในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีต้นกำเนิดดั้งเดิมอยู่ในประเทศอินโดนีเซีย คำว่า “ปาเต๊ะ” หรือ “บาติก” มาจากภาษาชวา ใช้เรียกชื่อผ้าที่มีลวดลายเป็นจุด ซึ่งวิธีการทำผ้าปาเต๊ะจะใช้เทียนปิดส่วนที่ไม่ต้องการให้ติดสี และใช้วิธีการแต้ม ระบายหรือย้อมในส่วนที่ต้องการให้ติดสี และในยุคที่คนไทยนิยมนุ่งชุดผ้าพื้นเมืองในชีวิตประจำวัน “ผ้าปาเต๊ะ” กลายเป็นสินค้าขายดีเพราะผ้าปาเต๊ะเป็นงานศิลปะบนผืนผ้าที่มีการสรรค์สร้างลวดลายที่มีความสวยงาม มีสีสันที่สดใส มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว และมีการเขียนลวดลายหลากหลายบนเนื้อผ้า เช่น ลายต้นหมาก ลายดอกดาหลา ลายดอกไม้ เป็นต้น กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรชุมชนป่าไม้กันตัง ตำบลกันตัง อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง มีการรวมกลุ่มกันใช้เวลาว่างหลังจากการทำอาชีพหลักมาสร้างสรรค์ผลงานจากผ้าปาเต๊ะ มีการนำผ้าปาเต๊ะมาตัดเย็บเป็นเสื้อผ้าทั้งบุรุษและสตรี ตัดเย็บกระเป๋าจากเศษผ้า ปักเย็บลูกปัดลงบนผ้าปาเต๊ะ ทำผ้ามัดย้อม และผลงานที่สร้างมูลค่าจากผ้าปา
0บริษัท ซันสวีท จำกัด (มหาชน) หรือ SUN ตั้งอยู่ที่อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ โดยดำเนินธุรกิจผลิตและจำหน่าย สินค้าแปรรูปพืชผลทางการเกษตรแปรรูป ตลอดระยะเวลามากกว่า 20 ปี ด้วยความมุ่งมั่นในการพัฒนาธุรกิจให้เติบโตควบคู่กับการสร้างคุณค่าร่วมกับพนักงาน คู่ค้าทางธุรกิจ และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในห่วงโซ่อุปทานทุกภาคส่วนอย่างยั่งยืน ปัจจุบันบริษัทมีการส่งออกไปจำหน่ายมากกว่า 50 ประเทศ ใน 8 ภูมิภาคทั่วโลก ผลิตภัณฑ์หลัก ได้แก่ ข้าวโพดหวานบรรจุกระป๋อง ข้าวโพดหวานบรรจุถุงสุญญากาศ ข้าวโพดหวานแช่แข็ง กลุ่มอาหารพร้อมรับประทาน ในประเทศและที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ ภายใต้เครื่องหมาย KC ในปี 2560 บริษัทเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เพื่อเสริมสร้างโอกาสในการเติบโตของธุรกิจอีกขั้นหนึ่ง โดยมุ่งเน้นการบริหารจัดการองค์กร ภายใต้หลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี และจริยธรรมในการดำเนินธุรกิจ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญที่จะนำพาให้องค์กรประสบความสำเร็จ นำมาซึ่งความเชื่อมั่น ความไว้วางใจ ความโปร่งใส และตรวจสอบได้ เพิ่มโอกาสทางธุรกิจ สัดส่วนลงทุน และสภาพคล่องให้สูงขึ้น รวมถึงรองรับกับการขยายงานด้านธุรกิจและแผนการลงท
ปี 2564 เข้าสู่ “สังคมสูงอายุโดยสมบูรณ์” ตามหลักเกณฑ์ที่ว่า คือมี “คนแก่” อายุ 60 ปีขึ้นไป มากกว่า 20% ของประชากรทั้งประเทศ ซึ่งนิยามคำว่า “ผู้สูงอายุ” (Older person) ขององค์การสหประชาชาติ หมายถึง ประชากรทั้งเพศชายและหญิงที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป ซึ่งก็ตรงกับนิยามผู้สูงอายุของประเทศไทย ตามพระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 ซึ่งการที่ประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงอายุนี้ รัฐบาลได้มีการกำหนดให้เป็น “วาระแห่งชาติ” ในโอกาสนี้ผู้เขียนจึงขอเอาใจแฟนคลับผู้สูงวัยของนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านสักหน่อย ด้วยการหยิบยกนำเรื่องราวการสร้างอาชีพมาเป็นไอเดีย สร้างคุณค่า สร้างรายได้ ให้กับผู้สูงวัยที่กำลังมองหางานอดิเรกทำและเหมาะกับแรงกำลังที่มี คุณรุ่งนภา นิติสิริ หรือ ครูรุ่ง อยู่บ้านเลขที่ 306/11 หมู่ที่ 1 ตำบลหันคา อำเภอหันคา จังหวัดชัยนาท ข้าราชการวัยเกษียณ ใช้เวลาว่างทำงานอดิเรกสร้างรายได้ ด้วยการนำเอาวัสดุเหลือทิ้งจากส้มโอที่เป็นผลไม้ขึ้นชื่อของจังหวัดชัยนาทมาสร้างมูลค่า นำเปลือกส้มโอมาแปรรูปจนสำเร็จเกิดขึ้นมาเป็นผลิตภัณฑ์ “ยาดมสมุนไพร ส้มโอขาวแตงกวา” ที่มีกลิ่นหอมเป็นเอกลักษณ์ด้วยการผสมผสานสมุนไพรกว่า 9 ชนิดไว
มะนาว เป็นไม้ผลชนิดหนึ่งที่ใครหลายๆ คนรู้จักกันดี ด้วยรสเปรี้ยว ที่มีความโดดเด่นจนกลายเป็นเครื่องปรุงที่มีความหลากหลาย เพราะนอกจากจะทำให้รสชาติอาหารไทย อย่างต้มยำกุ้ง ต้มแซ่บ ยำ นึ่ง ส้มตำ ลาบ มีรสชาติที่อร่อยติดปากคนไทยและชาวต่างชาติแล้ว มะนาวยังมีคุณสมบัติเป็นสมุนไพรที่สามารถช่วยป้องกันโรคลักปิดลักเปิดได้ เพราะเนื่องจากในมะนาวนั้นมีวิตามินซีเป็นปริมาณมาก ในบรรดาเครื่องปรุงรส มะนาวถือว่ามีความสำคัญทางเศรษฐกิจชนิดหนึ่งที่ตลาดมีความต้องการสูงตลอดทั้งปี แต่อย่างไรก็ตาม ในบางช่วงมะนาวมีปริมาณมากเกินความต้องการของผู้บริโภคจนล้นตลาด ส่งผลทำให้ราคามะนาวถูก เกษตรกรผู้ปลูกตลอดจนแม่ค้าพ่อค้า กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรในชุมชนจึงได้นำมะนาวมาผ่านกระบวนการถนอมอาหาร โดยการนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์เก็บรักษาให้ได้นานที่สุด มะนาวสามารถนำไปแปรรูปได้หลากหลายรูปแบบ อาทิ น้ำมะนาวเข้มข้น มะนาวแช่อิ่มตากแห้ง มะนาวดอง แยมมะนาว มะนาวกวนปรุงรส เปลือกมะนาวสามรส เปลือกมะนาวแช่อิ่ม เปลือกมะนาวเชื่อม และนอกจากนี้ มะนาวยังสามารถนำมาแปรรูปเป็นมะนาวผงปรุงรสและมะนาวผงพร้อมดื่ม โดยศูนย์เรียนรู้ชุมชนต้นแบบ กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรโพธิ
ไชโป้วเค็มและไชโป้วหวาน เป็นอาหารแปรรูปที่ทำมาจากหัวผักกาดใช้กระบวนการผลิตแบบภูมิปัญญาชาวบ้านและเป็นอาหารพื้นถิ่นของจังหวัดราชบุรีที่ได้รับความนิยมจากผู้บริโภค แต่ในกระบวนการแปรรูปไชโป้วแบบดั้งเดิมของชาวบ้านส่วนใหญ่เป็นการใช้แรงงานคนจำนวนมากและใช้ระยะเวลานานในการผลิต โดยเฉพาะกระบวนการบีบน้ำและการหั่น นำมาสู่ “การถ่ายทอดเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อการแปรรูปผลิตภัณฑ์ไชโป้ว” ผศ.ดร.ใหม่ น้อยพิทักษ์ นักวิจัยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (ราชบุรี) (มจธ.ราชบุรี) กล่าวว่า จุดเริ่มต้นของการผลิตเครื่องมือช่วยกลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปผักกาดหัวบ้านคา อำเภอบ้านคา จังหวัดราชบุรี เนื่องจากทางกลุ่มผลิตสินค้าไม่ทันกับความต้องการของลูกค้า และอยากพัฒนากระบวนการผลิตให้ได้มาตรฐาน ทางผู้ใหญ่บ้านและนายก อบต.บ้านคา จึงได้มาขอรับคำปรึกษาและการสนับสนุนจากทาง มจธ.ราชบุรี โดยนำเครื่องหั่นไชโป้วที่เป็นเหล็กขึ้นสนิม มาให้ช่วยออกแบบ หลังจากนั้น 1 ปี ทางทีมนักวิจัย มจธ.ราชบุรี จึงได้เริ่มออกแบบและผลิตเครื่องแปรรูปผลิตภัณฑ์ไชโป้ว ประกอบด้วย เครื่องหั่น และเครื่องบีบอัดน้ำ โดยตัวเครื่องหั่นไชโป้วที่พัฒนาขึ้นใช้เป็น
กาแฟแม่ฮ่องสอน เป็นกาแฟสายพันธุ์คุณภาพที่ได้คัดเลือกให้สอดคล้องกับลักษณะพื้นที่ปลูก สูงเหนือระดับน้ำทะเลกว่า 900-1,482 เมตร ชาวบ้านปลูกกาแฟแบบธรรมชาติและปลอดสารพิษ การเก็บเกี่ยวผลผลิต การคัดแยกเมล็ด การหมักบ่ม การตาก และการคั่วกาแฟ จะทำอย่างพิถีพิถันใส่ใจรายละเอียดในทุกขั้นตอน เพื่อให้ได้มาซึ่งเมล็ดกาแฟที่มีคุณภาพดีที่สุด สิ่งเหล่านี้ล้วนทำให้กาแฟแม่ฮ่องสอนเป็นกาแฟคุณภาพเกรดดี มีชื่อเสียง และได้มาตรฐานสากล ตำบลแม่เหาะ อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ถือเป็นแหล่งปลูกกาแฟอะราบิก้า คุณภาพดีแห่งหนึ่งของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ถือกำเนิดจากศูนย์พัฒนาชาวเขา จังหวัดแม่ฮ่องสอน ร่วมกับโครงการไทย-เยอรมันที่ต้องการให้เกษตรกรหันมาปลูกกาแฟเป็นอาชีพเสริม เพื่อช่วยรักษาสภาพดินและผืนป่าให้คงความอุดมสมบูรณ์แทนการทำไร่เลื่อนลอย เรียกได้ว่าเป็นกลไกสำคัญในการช่วยอนุรักษ์ป่าต้นน้ำในพื้นที่ได้เป็นอย่างดี ขณะเดียวกัน กาแฟยังนับเป็นพืชเศรษฐกิจที่ช่วยยกระดับรายได้และพัฒนาความเป็นอยู่ของเกษตรกรได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนอีกด้วย พื้นที่ตำบลแม่เหาะ อยู่ในกลุ่มชุดดินที่ 62 จำนวน 182,663 ไร่ ประกอบด้วยพื้นที่ภูเขาและเทือกเ
ผ้าหมักโคลน ไม่ใช่เรื่องใหม่หรือเรื่องแปลก เป็นภูมิปัญญาเก่าแก่ของชาวบ้านที่ปฏิบัติกันมายาวนานเพื่อดูแลรักษาให้เสื้อผ้าที่ใช้มีความทนทาน อายุการใช้งานนาน มีความนุ่ม สีสดเข้ม แนวทางนี้กลับมาได้รับความสนใจแล้วถูกนำมาใช้มากขึ้น โดยเฉพาะในวงการทอและย้อมผ้าพื้นถิ่นภายหลังสังคมปฏิเสธการใช้สารเคมี กลุ่มทอผ้าฝ้ายพื้นเมืองบ้านสะง้อ เลขที่ 91 หมู่ที่ 2 บ้านสะง้อ ตำบลหอคำ อำเภอเมือง จังหวัดบึงกาฬ มีผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายเป็นงานผ้าขาวม้าทอมือที่ย้อมด้วยสีธรรมชาติจากเปลือกไม้ที่มีในชุมชน แล้วนำไปหมักโคลนแม่น้ำโขงช่วยทำให้ผ้านุ่ม สีเข้มสวย มีความทนทาน คุณสุพัตรา แสงกองมี หรือ คุณแยม กล่าวถึงที่มาของกลุ่มว่า ทำเป็นธุรกิจเข้าปีที่ 6 แต่ความจริงแล้วหัตถกรรมทอผ้าเป็นงานที่ชาวบ้านในพื้นที่ทำกันเป็นประจำ ทอใช้บ้าง ทอขายเล็กน้อยบ้าง แต่เมื่อคุณยายของคุณแยมเห็นว่าทำแล้วมีรายได้เกิดขึ้นจึงริเริ่มก่อตั้งกลุ่มทอผ้าพื้นเมืองบ้านสะง้อขึ้นเมื่อราวปี 2523 ทอผ้าพื้นเมืองที่เกิดจากการย้อมด้วยครามหรือลายผ้าขาวม้าอย่างที่เห็นวางขายทั่วไป จนเมื่อปี 2558 คุณสมพร แสงกองมี หรือ แม่สมพร ที่มีประสบการณ์ตัดเย็บผ้าในโรงงานมานานห
จากการสัมภาษณ์ คุณธนะ ภัทรธำรงค์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ภัทรธำรงค์ จำกัด ตั้งอยู่เลขที่ 408 ซอยเอกชัย 46 แขวงบางบอน เขตบางบอน กรุงเทพมหานคร 10150 โทรศัพท์ 02-417-2175 และ 086-393-0933 คุณธนะ เล่าว่า เดิมบริษัทผลิตกระเทียมดองน้ำผึ้งและผลิตน้ำผึ้ง ตราภูหลวง ส่งจำหน่ายตามร้านขายของฝากต่างๆ ทั่วประเทศเป็นเวลานานกว่า 20 ปี จดทะเบียนการค้าในนามโรงงานน้ำผึ้งภูหลวง ต่อมามีการพัฒนาการทางธุรกิจ จดทะเบียนการค้าชื่อ บริษัท ภัทรธำรงค์ จำกัด มีผลิตภัณฑ์น้ำผึ้งโดยใช้ชื่อ น้ำผึ้ง Sun Forest และได้พูดถึงในการผลิตรวมถึงจุดเริ่มต้นในการแปรรูป จุดเริ่มต้นการขายน้ำผึ้ง คุณธนะ บอกว่า เมื่อก่อนบริษัทรับมา-ขายไป รับมาเป็นถัง เริ่มมาจากคุณพ่อคุณแม่ ทำมาประมาณ 20-30 ปี รับมาเป็นถัง 200 ลิตร เอามาบรรุจุใส่ขวดขายตามร้านขายของฝากทั่วไป โดยใช้ชื่อน้ำผึ้งภูหลวง แล้วมาเปลี่ยนเป็นซันฟอเรสท์ เลี้ยงผึ้งที่ไหน คุณธนะ อธิบายว่า บริษัทเลี้ยงผึ้งเอง แต่ไม่พอจำหน่าย จึงมีฟาร์มเลี้ยงมาส่งเลี้ยงอยู่ที่เชียงใหม่ 5-6 ฟาร์ม ส่วนใหญ่จะเลี้ยงที่อำเภอสารภี อำเภอแม่ริม อำเภอเชียงดาว แต่ไม่ได้เลี้ยงที่นั่นเป็นหลักจะย้ายมาจันทบุร
หนึ่งชีวิตกับลมหายใจที่มีอยู่ เส้นทางชีวิตของใครคนนั้นเป็นผู้กำหนดด้วยตัวเอง หากต้องการที่จะก้าวไปบนเส้นทาง เดินห่าง…จากความจน ให้ได้ชนิดสมบูรณ์แบบ ชีวิตนั้นไม่ได้เกิดจากบุญอุ้มสม หรือฟ้าช่วยลิขิต ทุกอย่างล้วนก่อเกิดขึ้นมาจากวิถีทางของผู้ที่มีไม่ท้อแท้บนเส้นทาง ก้าวไปอย่างมุ่งมั่นพร้อมนำความขยันและความอดทน มาร่วมเป็นเพื่อนก้าวเดินไปด้วยกัน เพราะทุกคนคือนักเดินทางผู้สู้ชีวิต ชีวิตนี้จึงมีแต่สู้ สู้ และสู้ๆๆๆ จนถึงเวลาสุดท้ายของชีวิต เจ้าของชีวิตจำเป็นต้องกล้าใช้ชีวิตตัวเอง อย่ากลัวชีวิต ก้าวหนึ่งที่เราเคยหกล้มลงจะสอนให้รู้ว่าก้าวต่อไปอย่างไร เพราะทุกก้าวล้วนมีรอยเท้าประทับไว้เสมอ ขอให้ทุกคนเรียกรอยเท้าเช่นนั้นว่าประสบการณ์นะครับ สวัสดีครับแฟนๆ ที่เคารพรักทุกท่าน ก่อนอื่นขอกราบขอบพระคุณแฟนๆ อย่างมากๆ จากนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านและผู้เขียน ที่ได้ให้แรงใจตลอดมา เนื่องจากจะได้รับการส่งเสียงไปหาที่โทร. 081-846-0652 หรือในเฟซบุ๊ก ที่ใช้ชื่อ สมยศ ศรีสุโร หรือ ID Line. Janyos ชนิดไม่ขาดหาย ที่ผู้เขียนย้ำเสมอว่าปลื้มเป็นอย่างมากๆ คือบอกไปว่าชอบทุกเรื่องราวที่นำมาเสนอ สนุก ไม่เครียด ขอขอบคุณ
