แปรรูปสินค้าเกษตร
0บริษัท ซันสวีท จำกัด (มหาชน) หรือ SUN ตั้งอยู่ที่อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ โดยดำเนินธุรกิจผลิตและจำหน่าย สินค้าแปรรูปพืชผลทางการเกษตรแปรรูป ตลอดระยะเวลามากกว่า 20 ปี ด้วยความมุ่งมั่นในการพัฒนาธุรกิจให้เติบโตควบคู่กับการสร้างคุณค่าร่วมกับพนักงาน คู่ค้าทางธุรกิจ และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในห่วงโซ่อุปทานทุกภาคส่วนอย่างยั่งยืน ปัจจุบันบริษัทมีการส่งออกไปจำหน่ายมากกว่า 50 ประเทศ ใน 8 ภูมิภาคทั่วโลก ผลิตภัณฑ์หลัก ได้แก่ ข้าวโพดหวานบรรจุกระป๋อง ข้าวโพดหวานบรรจุถุงสุญญากาศ ข้าวโพดหวานแช่แข็ง กลุ่มอาหารพร้อมรับประทาน ในประเทศและที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ ภายใต้เครื่องหมาย KC ในปี 2560 บริษัทเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เพื่อเสริมสร้างโอกาสในการเติบโตของธุรกิจอีกขั้นหนึ่ง โดยมุ่งเน้นการบริหารจัดการองค์กร ภายใต้หลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี และจริยธรรมในการดำเนินธุรกิจ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญที่จะนำพาให้องค์กรประสบความสำเร็จ นำมาซึ่งความเชื่อมั่น ความไว้วางใจ ความโปร่งใส และตรวจสอบได้ เพิ่มโอกาสทางธุรกิจ สัดส่วนลงทุน และสภาพคล่องให้สูงขึ้น รวมถึงรองรับกับการขยายงานด้านธุรกิจและแผนการลงท
ปี 2564 เข้าสู่ “สังคมสูงอายุโดยสมบูรณ์” ตามหลักเกณฑ์ที่ว่า คือมี “คนแก่” อายุ 60 ปีขึ้นไป มากกว่า 20% ของประชากรทั้งประเทศ ซึ่งนิยามคำว่า “ผู้สูงอายุ” (Older person) ขององค์การสหประชาชาติ หมายถึง ประชากรทั้งเพศชายและหญิงที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป ซึ่งก็ตรงกับนิยามผู้สูงอายุของประเทศไทย ตามพระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 ซึ่งการที่ประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงอายุนี้ รัฐบาลได้มีการกำหนดให้เป็น “วาระแห่งชาติ” ในโอกาสนี้ผู้เขียนจึงขอเอาใจแฟนคลับผู้สูงวัยของนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านสักหน่อย ด้วยการหยิบยกนำเรื่องราวการสร้างอาชีพมาเป็นไอเดีย สร้างคุณค่า สร้างรายได้ ให้กับผู้สูงวัยที่กำลังมองหางานอดิเรกทำและเหมาะกับแรงกำลังที่มี คุณรุ่งนภา นิติสิริ หรือ ครูรุ่ง อยู่บ้านเลขที่ 306/11 หมู่ที่ 1 ตำบลหันคา อำเภอหันคา จังหวัดชัยนาท ข้าราชการวัยเกษียณ ใช้เวลาว่างทำงานอดิเรกสร้างรายได้ ด้วยการนำเอาวัสดุเหลือทิ้งจากส้มโอที่เป็นผลไม้ขึ้นชื่อของจังหวัดชัยนาทมาสร้างมูลค่า นำเปลือกส้มโอมาแปรรูปจนสำเร็จเกิดขึ้นมาเป็นผลิตภัณฑ์ “ยาดมสมุนไพร ส้มโอขาวแตงกวา” ที่มีกลิ่นหอมเป็นเอกลักษณ์ด้วยการผสมผสานสมุนไพรกว่า 9 ชนิดไว
มะนาว เป็นไม้ผลชนิดหนึ่งที่ใครหลายๆ คนรู้จักกันดี ด้วยรสเปรี้ยว ที่มีความโดดเด่นจนกลายเป็นเครื่องปรุงที่มีความหลากหลาย เพราะนอกจากจะทำให้รสชาติอาหารไทย อย่างต้มยำกุ้ง ต้มแซ่บ ยำ นึ่ง ส้มตำ ลาบ มีรสชาติที่อร่อยติดปากคนไทยและชาวต่างชาติแล้ว มะนาวยังมีคุณสมบัติเป็นสมุนไพรที่สามารถช่วยป้องกันโรคลักปิดลักเปิดได้ เพราะเนื่องจากในมะนาวนั้นมีวิตามินซีเป็นปริมาณมาก ในบรรดาเครื่องปรุงรส มะนาวถือว่ามีความสำคัญทางเศรษฐกิจชนิดหนึ่งที่ตลาดมีความต้องการสูงตลอดทั้งปี แต่อย่างไรก็ตาม ในบางช่วงมะนาวมีปริมาณมากเกินความต้องการของผู้บริโภคจนล้นตลาด ส่งผลทำให้ราคามะนาวถูก เกษตรกรผู้ปลูกตลอดจนแม่ค้าพ่อค้า กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรในชุมชนจึงได้นำมะนาวมาผ่านกระบวนการถนอมอาหาร โดยการนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์เก็บรักษาให้ได้นานที่สุด มะนาวสามารถนำไปแปรรูปได้หลากหลายรูปแบบ อาทิ น้ำมะนาวเข้มข้น มะนาวแช่อิ่มตากแห้ง มะนาวดอง แยมมะนาว มะนาวกวนปรุงรส เปลือกมะนาวสามรส เปลือกมะนาวแช่อิ่ม เปลือกมะนาวเชื่อม และนอกจากนี้ มะนาวยังสามารถนำมาแปรรูปเป็นมะนาวผงปรุงรสและมะนาวผงพร้อมดื่ม โดยศูนย์เรียนรู้ชุมชนต้นแบบ กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรโพธิ
ไชโป้วเค็มและไชโป้วหวาน เป็นอาหารแปรรูปที่ทำมาจากหัวผักกาดใช้กระบวนการผลิตแบบภูมิปัญญาชาวบ้านและเป็นอาหารพื้นถิ่นของจังหวัดราชบุรีที่ได้รับความนิยมจากผู้บริโภค แต่ในกระบวนการแปรรูปไชโป้วแบบดั้งเดิมของชาวบ้านส่วนใหญ่เป็นการใช้แรงงานคนจำนวนมากและใช้ระยะเวลานานในการผลิต โดยเฉพาะกระบวนการบีบน้ำและการหั่น นำมาสู่ “การถ่ายทอดเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อการแปรรูปผลิตภัณฑ์ไชโป้ว” ผศ.ดร.ใหม่ น้อยพิทักษ์ นักวิจัยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (ราชบุรี) (มจธ.ราชบุรี) กล่าวว่า จุดเริ่มต้นของการผลิตเครื่องมือช่วยกลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปผักกาดหัวบ้านคา อำเภอบ้านคา จังหวัดราชบุรี เนื่องจากทางกลุ่มผลิตสินค้าไม่ทันกับความต้องการของลูกค้า และอยากพัฒนากระบวนการผลิตให้ได้มาตรฐาน ทางผู้ใหญ่บ้านและนายก อบต.บ้านคา จึงได้มาขอรับคำปรึกษาและการสนับสนุนจากทาง มจธ.ราชบุรี โดยนำเครื่องหั่นไชโป้วที่เป็นเหล็กขึ้นสนิม มาให้ช่วยออกแบบ หลังจากนั้น 1 ปี ทางทีมนักวิจัย มจธ.ราชบุรี จึงได้เริ่มออกแบบและผลิตเครื่องแปรรูปผลิตภัณฑ์ไชโป้ว ประกอบด้วย เครื่องหั่น และเครื่องบีบอัดน้ำ โดยตัวเครื่องหั่นไชโป้วที่พัฒนาขึ้นใช้เป็น
กาแฟแม่ฮ่องสอน เป็นกาแฟสายพันธุ์คุณภาพที่ได้คัดเลือกให้สอดคล้องกับลักษณะพื้นที่ปลูก สูงเหนือระดับน้ำทะเลกว่า 900-1,482 เมตร ชาวบ้านปลูกกาแฟแบบธรรมชาติและปลอดสารพิษ การเก็บเกี่ยวผลผลิต การคัดแยกเมล็ด การหมักบ่ม การตาก และการคั่วกาแฟ จะทำอย่างพิถีพิถันใส่ใจรายละเอียดในทุกขั้นตอน เพื่อให้ได้มาซึ่งเมล็ดกาแฟที่มีคุณภาพดีที่สุด สิ่งเหล่านี้ล้วนทำให้กาแฟแม่ฮ่องสอนเป็นกาแฟคุณภาพเกรดดี มีชื่อเสียง และได้มาตรฐานสากล ตำบลแม่เหาะ อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ถือเป็นแหล่งปลูกกาแฟอะราบิก้า คุณภาพดีแห่งหนึ่งของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ถือกำเนิดจากศูนย์พัฒนาชาวเขา จังหวัดแม่ฮ่องสอน ร่วมกับโครงการไทย-เยอรมันที่ต้องการให้เกษตรกรหันมาปลูกกาแฟเป็นอาชีพเสริม เพื่อช่วยรักษาสภาพดินและผืนป่าให้คงความอุดมสมบูรณ์แทนการทำไร่เลื่อนลอย เรียกได้ว่าเป็นกลไกสำคัญในการช่วยอนุรักษ์ป่าต้นน้ำในพื้นที่ได้เป็นอย่างดี ขณะเดียวกัน กาแฟยังนับเป็นพืชเศรษฐกิจที่ช่วยยกระดับรายได้และพัฒนาความเป็นอยู่ของเกษตรกรได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนอีกด้วย พื้นที่ตำบลแม่เหาะ อยู่ในกลุ่มชุดดินที่ 62 จำนวน 182,663 ไร่ ประกอบด้วยพื้นที่ภูเขาและเทือกเ
ผ้าหมักโคลน ไม่ใช่เรื่องใหม่หรือเรื่องแปลก เป็นภูมิปัญญาเก่าแก่ของชาวบ้านที่ปฏิบัติกันมายาวนานเพื่อดูแลรักษาให้เสื้อผ้าที่ใช้มีความทนทาน อายุการใช้งานนาน มีความนุ่ม สีสดเข้ม แนวทางนี้กลับมาได้รับความสนใจแล้วถูกนำมาใช้มากขึ้น โดยเฉพาะในวงการทอและย้อมผ้าพื้นถิ่นภายหลังสังคมปฏิเสธการใช้สารเคมี กลุ่มทอผ้าฝ้ายพื้นเมืองบ้านสะง้อ เลขที่ 91 หมู่ที่ 2 บ้านสะง้อ ตำบลหอคำ อำเภอเมือง จังหวัดบึงกาฬ มีผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายเป็นงานผ้าขาวม้าทอมือที่ย้อมด้วยสีธรรมชาติจากเปลือกไม้ที่มีในชุมชน แล้วนำไปหมักโคลนแม่น้ำโขงช่วยทำให้ผ้านุ่ม สีเข้มสวย มีความทนทาน คุณสุพัตรา แสงกองมี หรือ คุณแยม กล่าวถึงที่มาของกลุ่มว่า ทำเป็นธุรกิจเข้าปีที่ 6 แต่ความจริงแล้วหัตถกรรมทอผ้าเป็นงานที่ชาวบ้านในพื้นที่ทำกันเป็นประจำ ทอใช้บ้าง ทอขายเล็กน้อยบ้าง แต่เมื่อคุณยายของคุณแยมเห็นว่าทำแล้วมีรายได้เกิดขึ้นจึงริเริ่มก่อตั้งกลุ่มทอผ้าพื้นเมืองบ้านสะง้อขึ้นเมื่อราวปี 2523 ทอผ้าพื้นเมืองที่เกิดจากการย้อมด้วยครามหรือลายผ้าขาวม้าอย่างที่เห็นวางขายทั่วไป จนเมื่อปี 2558 คุณสมพร แสงกองมี หรือ แม่สมพร ที่มีประสบการณ์ตัดเย็บผ้าในโรงงานมานานห
จากการสัมภาษณ์ คุณธนะ ภัทรธำรงค์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ภัทรธำรงค์ จำกัด ตั้งอยู่เลขที่ 408 ซอยเอกชัย 46 แขวงบางบอน เขตบางบอน กรุงเทพมหานคร 10150 โทรศัพท์ 02-417-2175 และ 086-393-0933 คุณธนะ เล่าว่า เดิมบริษัทผลิตกระเทียมดองน้ำผึ้งและผลิตน้ำผึ้ง ตราภูหลวง ส่งจำหน่ายตามร้านขายของฝากต่างๆ ทั่วประเทศเป็นเวลานานกว่า 20 ปี จดทะเบียนการค้าในนามโรงงานน้ำผึ้งภูหลวง ต่อมามีการพัฒนาการทางธุรกิจ จดทะเบียนการค้าชื่อ บริษัท ภัทรธำรงค์ จำกัด มีผลิตภัณฑ์น้ำผึ้งโดยใช้ชื่อ น้ำผึ้ง Sun Forest และได้พูดถึงในการผลิตรวมถึงจุดเริ่มต้นในการแปรรูป จุดเริ่มต้นการขายน้ำผึ้ง คุณธนะ บอกว่า เมื่อก่อนบริษัทรับมา-ขายไป รับมาเป็นถัง เริ่มมาจากคุณพ่อคุณแม่ ทำมาประมาณ 20-30 ปี รับมาเป็นถัง 200 ลิตร เอามาบรรุจุใส่ขวดขายตามร้านขายของฝากทั่วไป โดยใช้ชื่อน้ำผึ้งภูหลวง แล้วมาเปลี่ยนเป็นซันฟอเรสท์ เลี้ยงผึ้งที่ไหน คุณธนะ อธิบายว่า บริษัทเลี้ยงผึ้งเอง แต่ไม่พอจำหน่าย จึงมีฟาร์มเลี้ยงมาส่งเลี้ยงอยู่ที่เชียงใหม่ 5-6 ฟาร์ม ส่วนใหญ่จะเลี้ยงที่อำเภอสารภี อำเภอแม่ริม อำเภอเชียงดาว แต่ไม่ได้เลี้ยงที่นั่นเป็นหลักจะย้ายมาจันทบุร
หนึ่งชีวิตกับลมหายใจที่มีอยู่ เส้นทางชีวิตของใครคนนั้นเป็นผู้กำหนดด้วยตัวเอง หากต้องการที่จะก้าวไปบนเส้นทาง เดินห่าง…จากความจน ให้ได้ชนิดสมบูรณ์แบบ ชีวิตนั้นไม่ได้เกิดจากบุญอุ้มสม หรือฟ้าช่วยลิขิต ทุกอย่างล้วนก่อเกิดขึ้นมาจากวิถีทางของผู้ที่มีไม่ท้อแท้บนเส้นทาง ก้าวไปอย่างมุ่งมั่นพร้อมนำความขยันและความอดทน มาร่วมเป็นเพื่อนก้าวเดินไปด้วยกัน เพราะทุกคนคือนักเดินทางผู้สู้ชีวิต ชีวิตนี้จึงมีแต่สู้ สู้ และสู้ๆๆๆ จนถึงเวลาสุดท้ายของชีวิต เจ้าของชีวิตจำเป็นต้องกล้าใช้ชีวิตตัวเอง อย่ากลัวชีวิต ก้าวหนึ่งที่เราเคยหกล้มลงจะสอนให้รู้ว่าก้าวต่อไปอย่างไร เพราะทุกก้าวล้วนมีรอยเท้าประทับไว้เสมอ ขอให้ทุกคนเรียกรอยเท้าเช่นนั้นว่าประสบการณ์นะครับ สวัสดีครับแฟนๆ ที่เคารพรักทุกท่าน ก่อนอื่นขอกราบขอบพระคุณแฟนๆ อย่างมากๆ จากนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านและผู้เขียน ที่ได้ให้แรงใจตลอดมา เนื่องจากจะได้รับการส่งเสียงไปหาที่โทร. 081-846-0652 หรือในเฟซบุ๊ก ที่ใช้ชื่อ สมยศ ศรีสุโร หรือ ID Line. Janyos ชนิดไม่ขาดหาย ที่ผู้เขียนย้ำเสมอว่าปลื้มเป็นอย่างมากๆ คือบอกไปว่าชอบทุกเรื่องราวที่นำมาเสนอ สนุก ไม่เครียด ขอขอบคุณ
บนเส้นทาง เดินห่าง…จากความจน คิดดีทำดีก็สามารถเดินไปได้อย่างมีความสุข อาจจะไปช้าบ้างแต่เดินไปชนิดแน่นอน อย่าพยายามดูถูก และจงให้เกียรติตัวเองทุกการก้าวเดิน โลกใบนี้น่ารักน่าอยู่เสมอ แม้เราจะอยู่กับสิ่งเดิมๆ ที่เกิดขึ้นทุกวัน จะเป็นกลางวัน กลางคืน หรือดวงตะวันดวงเดิมก็ตาม แต่หากเราเปิดหัวใจให้กว้างแล้วจงมองในความงดงามด้วยวิธีคิดใหม่กับสายตาใหม่ พร้อมมีชีวิตอยู่สำหรับวันนี้เท่านั้น เมื่อวานผ่านไปแล้ว พรุ่งนี้ก็ยังมาไม่ถึง อย่าไปพยายามดึงเวลาแห่งอนาคตมาใช้ ทุกเรื่องราวที่เราได้สัมผัสเองนั่นย่อมหมายถึงการเรียนรู้ทั้งสิ้น หากจะว่ากันให้รู้ลึกลงไปถึงแก่นจริงๆ จากช่วงเวลาหนึ่งสู่ช่วงเวลาหนึ่ง บนเส้นทางของความเป็นมนุษย์ จะสามารถเรียนรู้กันชนิดไม่มีการสิ้นสุดตลอดชีวิต ก่อนอื่นขอสวัสดีและขอบพระคุณอย่างมากมายกับแฟนๆ จากนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านและผู้เขียน ที่เป็นแฟนประจำพร้อมให้กำลังใจกับคอลัมน์นี้มาตลอดเวลา ทั้งที่ส่งเสียงไปหา โทร. 081-846-0652 และทางเฟซบุ๊ก ที่ใช้ชื่อ สมยศ ศรีสุโร หรือ ID LINE Janyos ขอบคุณจริงครับเมื่อมีแฟนๆ ให้แรงใจเช่นนี้ ผมมีแรงฮึดเพิ่มอีกเยอะ เพราะผมก็คือตัวผม และจะมีแ
ปลาดุกบิ๊กอุย (Hybrid catfish) เป็นปลาเศรษฐกิจที่เกษตรกรนิยมเลี้ยงกันมาก เพราะปลาดุกบิ๊กอุยเลี้ยงง่าย เจริญเติบโตเร็ว ชุมชนตำบลลำไทร อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี เป็นแหล่งเลี้ยงปลาดุกที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 จนถึงปัจจุบันมีพื้นที่เลี้ยงปลาดุกกว่า 3,000 ไร่ เกษตรกรมีอาชีพเลี้ยงปลาดุกจำนวน 150 ครัวเรือน ในปี พ.ศ. 2557 เกษตรกรประสบปัญหาราคาปลาดุกตกต่ำมาก สร้างผลกระทบต่อรายได้และความเป็นอยู่ของเกษตรกรจำนวนมาก เกษตรกรจึงรวมกลุ่มนำปลาดุกที่เลี้ยงมาแปรรูปเป็นปลาตัวขาย ช่วงปี พ.ศ. 2560 เกษตรกรผู้เลี้ยงปลาได้รวมกลุ่มจัดตั้งวิสาหกิจชุมชนลำไทรพัฒนา ภายใต้การนำของ คุณวีระวงศ์ ปั้นทองสุข ประธานกลุ่มการเลี้ยงปลาดุกนาแปลงใหญ่ตำบลลำไทร ขณะนั้นปลาดุกมีราคาตกต่ำ ไม่สามารถจับปลาออกขายได้ คุณวีระวงศ์จึงได้ทดลองนำปลาดุกมาแปรรูป โดยเริ่มจากนำปลาดุกตัวเล็กมาทำเป็นปลาแดดเดียว ขับรถจักรยานยนต์ขายตามชุมชน ด้วยรสชาติที่กลมกล่อม ถูกปากผู้บริโภคและราคาถูกจึงสามารถจำหน่ายได้ ปัญหาต่อมาปลาดุกตัวใหญ่ยังไม่สามารถออกขายได้ นำมาทดลองแปรรูปในรูปของปลาเส้น ซึ่งเดิมทีปลาเส้นทำเป็นสูตรดั้งเดิม แต่ไม่สา
กระแสความตื่นตัวด้านสิ่งแวดล้อมกำลังผลักดันให้ภาคเกษตรกรรมไทยต้องปรับตัวครั้งใหญ่ เทคโนโลยีชาวบ้าน สังกัดข่าวสด ในเครือมติชน จึงได้จัดงานสัมมนาใหญ่ประจำปีภายใต้แนวคิด “เทคโนโลยีชาวบ้าน Next Move เกษตรไม่เหมือนเดิม” เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 ณ ห้องประชุมอาคารข่าวสด เพื่อเปิดมุมมองและชี้ทิศทางอนาคตของเกษตรกรไทย โดยเฉพาะในช่วงเวทีเสวนาเวลา 13.30–14.30 น. ที่พาผู้ฟังไปเจาะลึกตั้งแต่ประเด็น Carbon Footprint, Net Zero ไปจนถึง Carbon Credit ผ่านการแลกเปลี่ยนอย่างเข้มข้นระหว่างนักวิจัยเทคโนโลยีข้อมูล และตัวแทนชุมชนผู้ลงมือทำจริงในพื้นที่ ดร.อัมพร โพธิ์ใย นักวิจัยอาวุโส และหัวหน้าทีมวิจัยเทคโนโลยีและนวัตกรรมการตลาดคาร์บอน (DIT) มองว่า ประเด็นคาร์บอนเครดิตในภาคเกษตรกรรายย่อยต้องเริ่มต้นด้วยการคิดคำนวณต้นทุนอย่างรอบคอบ ปัจจุบันตลาดในไทยยังเป็นภาคสมัครใจ ซื้อขายผ่านเกณฑ์มาตรฐาน T-VER ซึ่งราคาเฉลี่ยที่ผ่านมาอยู่ที่ราว 85 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า สิ่งที่เกษตรกรต้องระวังที่สุดคือ “ต้นทุนค่าจ้างผู้ตรวจประเมินภายนอก” หากเกษตรกรทำแปลงเดี่ยวเพียงไม่กี่ไร่ รายได้จากการขา
การทำเกษตรให้ประสบความสำเร็จ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเลือกเลี้ยง หรือปลูกสิ่งที่มีราคาดีในตลาดเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มจากการทำความเข้าใจธรรมชาติ และค้นหาว่าสภาพแวดล้อมแบบใดเหมาะสมกับสิ่งที่เราต้องการเลี้ยงหรือปลูก เพราะเมื่อเข้าใจความต้องการของสิ่งมีชีวิต และเลือกใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ได้อย่างเหมาะสม ก็อาจกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างอาชีพและมูลค่าเพิ่มทางการเกษตรได้ เช่นเดียวกับการเลี้ยง “ชันโรง” บน “เกาะช้าง” จังหวัดตราด ที่ได้นำความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่ามาเป็นส่วนสำคัญ ในการพัฒนาการเลี้ยงแมลงผสมเกสรชนิดนี้ให้เติบโตตามธรรมชาติ คุณต้น – ขจรพงศ์ ชูปัญญานนท์ เจ้าของนิรามิสสุข เกษตรกรจังหวัดตราด เป็นอีกหนึ่งท่านที่นำประสบการณ์จากการทำสวนผลไม้มาต่อยอดสู่การเลี้ยงชันโรง โดยเริ่มจากการทดลองเลี้ยงหลายสายพันธุ์ ก่อนจะสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงของรังและเรียนรู้ว่า แม้ชันโรงจะเป็นแมลงที่มีประโยชน์ต่อการเกษตร แต่การนำมาเลี้ยงให้ประสบความสำเร็จ จำเป็นต้องคำนึงถึงความเหมาะสมของสภาพแวดล้อมด้วย ประสบการณ์ครั้งนั้นทำให้คุณต้นเริ่มมองหาพื้นที่ใหม่ จนพบว่าผืนป่าบนเกาะช้าง อาจเป็นคำตอบสำคัญของการเลี้ย
การทำเกษตรในยุคใหม่อาจไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากพื้นที่ขนาดใหญ่เสมอไป หากแต่ต้องอาศัยการวางแผน การเลือกพืชให้เหมาะสมกับข้อจำกัดของตนเอง รวมถึงการมองเห็นโอกาสทางการตลาดตั้งแต่ก่อนเริ่มลงมือปลูก หนึ่งในแนวคิดที่น่าสนใจจากงานสัมมนา “เทคโนโลยีชาวบ้าน NEXT MOVE เกษตรไม่เหมือนเดิม” ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 คือเรื่องราวของ คุณอ้อ–สาวิตตรี สระทองเทียน เจ้าของ The Vanilla House จังหวัดนครปฐม ผู้เปลี่ยนความสนใจในวานิลลาให้กลายเป็นโอกาสในการทำเกษตรบนพื้นที่จำกัด พร้อมถ่ายทอดประสบการณ์และมุมมองการสร้างมูลค่าจากพืชทางเลือกให้แก่ผู้เข้าร่วมงาน คุณอ้อเล่าว่า เดิมทีตนเองมีพื้นฐานด้านอาหาร และประกอบอาชีพเกี่ยวกับการพัฒนาสูตรอาหารและผลิตภัณฑ์มาอย่างต่อเนื่อง จึงมีความคุ้นเคยกับการใช้วัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหาร โดยเฉพาะวานิลลา ซึ่งเป็นหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในกลุ่มเบเกอรี่ ขนมหวาน และอาหาร จุดเริ่มต้นของการปลูกวานิลลาเกิดจากความตั้งใจเพียงเล็กๆ ที่ต้องการปลูกไว้ใช้ในงานของตนเอง และแบ่งปันให้กับเชฟหรือผู้ประกอบการที่รู้จัก โดยวางแผนเริ่มต้นเพียง 20 ต้นเท่านั้น แต่เมื่อได้ศึกษาธ
กระแสปลูกผลไม้พรีเมียมกินเองกำลังมาแรง โดยเฉพาะ “บลูเบอร์รี่” ผลไม้ลูกเล็กสีฟ้าเข้มที่ขึ้นชื่อเรื่องสารต้านอนุมูลอิสระสูง รสชาติหวานอมเปรี้ยว และราคาค่อนข้างสูงในท้องตลาด หลายคนอาจคิดว่าบลูเบอร์รี่ปลูกได้เฉพาะในประเทศเมืองหนาวเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว หากเข้าใจการปลูกบลูเบอร์รี่ในกระถางอย่างถูกต้อง และคอยศึกษาและเลือกสายพันธุ์ที่เหมาะสมกับสภาพอากาศประเทศไทย ก็สามารถปลูกได้ วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านได้รวบรวมแนวทางการปลูกบลูเบอร์รี่ในกระถาง ตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมต้นพันธุ์ การเตรียมวัสดุปลูก การดูแลรักษา ตลอดจนการจัดการเพื่อให้ต้นแข็งแรงและสามารถออกดอกติดผลได้อย่างเหมาะสมกับสภาพอากาศของประเทศไทย การเลือกสายพันธุ์คือ “หัวใจ” ของการปลูกบลูเบอร์รี่ในประเทศเขตร้อนอย่างประเทศไทยเลยก็ว่าได้ เพราะบลูเบอร์รี่เป็นพืชเมืองหนาวที่ต้องการ “ชั่วโมงความหนาว” (chilling hours) เพื่อกระตุ้นการออกดอก หากเลือกสายพันธุ์ไม่เหมาะ แม้จะดูแลดีแค่ไหนก็อาจไม่ออกผล บลูเบอร์รี่แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ Highbush, Lowbush และ Rabbiteye ซึ่งแต่ละกลุ่มมีความต้องการอุณหภูมิแตกต่างกันอย่างชัดเจน โดยทั่วไปกลุ