เทคนิคเกษตร

ในช่วงก่อนฤดูเก็บเกี่ยวทุเรียน เกษตรกรชาวสวนทุเรียนต้องพบปัญหา “ทุเรียนตกไซซ์หรือทุเรียนที่ไม่ใช่เกรดส่งออก” ทำให้เกิดความเสียหายแก่ชาวสวน ส่วนเนื้อทุเรียนที่เป็นเศษที่ไม่มีมูลค่าซึ่งราคาอยู่ที่ประมาณ 80-100 บาทต่อกิโลกรัม นำไปต่อยอดจากทุเรียนที่ไม่มีมูลค่าจากเชิงอุตสาหกรรมให้เกิดมูลค่าได้ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนภพ โสตรโยม หัวหน้าโครงการวิจัย จึงได้มีแนวคิดสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่ทุเรียนตกเกรด ที่คุณภาพไม่ได้มาตรฐาน ด้วยการนำมาแปรรูปผลิตภัณฑ์มอสซาเรลล่าชีสทุเรียน เพื่อเพิ่มมูลค่าให้ทุเรียนตกเกรด  ผศ.ดร.ธนภพ เล่าถึงจุดเริ่มต้นว่า ได้รับโจทย์จากผู้ประกอบการให้ช่วยทำชีสที่ไม่ได้ทำมาจากเนื้อสัตว์ เป็น plant base food นำทุเรียนมาเป็นส่วนผสมเพื่อให้สามารถนำไปต่อยอดจากทุเรียนที่ไม่มีมูลค่าจากเชิงอุตสาหกรรมให้เกิดมูลค่าได้ จากทุเรียนที่ไม่มีมูลค่าทำให้ทุเรียนทุกส่วนเกิดมูลค่าได้ ดังนั้น มูลค่าของทุเรียนก็จะเพิ่มสูงขึ้น มีการใช้ประโยชน์มากขึ้น เกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนก็จะสามารถขายทุเรียนที่ได้ราคาที่มากขึ้น ทุเรียนมีโครงสร้างและมีลักษณะเนื้อสัมผัสค่อนข้างที่จะเนียน ประกอบกับตัวทุเรียนที่ค่อนข้างสุก

ทฤษฎีแพทย์แผนไทยเชื่อว่าคนเราเกิดมาในร่างกายที่ประกอบด้วยธาตุทั้ง 4 คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ และการใช้รสอาหารมาช่วยปรับสมดุลของร่างกายที่เกิดจากภาวะธาตุเสียสมดุล เป็นหนทางหนึ่งในการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมได้ด้วยตนเอง ตามทฤษฎีการแพทย์ไทยนั้น แต่ละคนจะมีธาตุหลักเป็นธาตุประจำตัวที่เรียกว่า “ธาตุเจ้าเรือน” ซึ่งมี 2 ลักษณะคือ ธาตุเจ้าเรือนที่เป็นไปตามวัน เดือน ปีเกิด และธาตุเจ้าเรือนปัจจุบัน พิจารณาจาก บุคลิก ลักษณะอุปนิสัย การแบ่งออกธาตุตามวัน/เดือน/ปีเกิด สามารถแบ่งได้ดังนี้ 1. ธาตุดิน คือ ผู้ที่เกิดในเดือนตุลาคม/พฤศจิกายน/ธันวาคม 2. ธาตุน้ำ (เสมหะ) คือ ผู้ที่เกิดในเดือนกรกฎาคม/สิงหาคม/กันยายน 3. ธาตุลม (วาตะ) คือ ผู้ที่เกิดในเดือนเมษายน/พฤษภาคม/มิถุนายน 4. ธาตุไฟ (ปิตตะ) คือ ผู้ที่เกิดในเดือนมกราคม/กุมภาพันธ์/มีนาคม ช่วงหน้าร้อนที่อากาศร้อนจัด ความสมดุลของธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม และธาตุไฟ ในร่างกายบกพร่อง โดยเฉพาะคนธาตุไฟและคนธาตุน้ำ มีความเสี่ยง เสียสมดุลร่างกายมากกว่าธาตุอื่น เกิดความเจ็บป่วยได้ง่าย คนธาตุน้ำช่วงหน้าร้อนจะทำให้น้ำในร่างกายแห้ง ส่งผลให้ท้องผูก ร้อนใน หน้าร้อนธาตุไฟจะมาก ถ้าจะดับร้

การทานอาหารวีแกน (Vegan) เป็นหนึ่งในแนวทางการทานอาหารทางเลือกที่กำลังได้รับความนิยมอย่างมากในปัจจุบัน เพราะอาหารวีแกนไม่มีส่วนผสมของเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์จากสัตว์ทุกชนิด ตอบโจทย์คนที่ต้องการดูแลสุขภาพให้แข็งแรง เป็นอาหารที่ให้พลังงานน้อยและเป็นอาหารคลีนที่ดีต่อผู้ที่ต้องการลดน้ำหนัก ทุกวันนี้ เมนูอาหารวีแกน จัดเป็นเทรนด์สุดฮิตของสายเฮลตี้ ภายในงานเกษตรแฟร์ 2567 ระหว่างวันที่ 2-10 กุมภาพันธ์ 2567 ณ อาคารจักรพันธ์เพ็ญศิริ สถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จึงได้จัดกิจกรรมสาธิตการทำ “น้ำพริกโปรตีนเกษตร” หนึ่งในเมนูอาหารทางเลือก (IFRPD) จากผลิตภัณฑ์โปรตีนเกษตร เพื่อให้ชาววีแกน ได้นำไปใช้เป็นเมนูอาหารอร่อยคู่ครัว เมนู “น้ำพริกโปรตีนเกษตร” ทำง่าย ไม่ยุ่งยาก เริ่มจากจัดเตรียมส่วนผสมสำคัญ ได้แก่ โปรตีนเกษตรปรุงรส 116 กรัม กระเทียมเจียว 16 กรัม หอมเจียว 42 กรัม ใบมะกรูดอบแห้ง 6 กรัม น้ำตาลทราย 8 กรัม พริกป่น 10 กรัม เกลือป่น 2 กรัม ขั้นตอนการทำ 1. นำโปรตีนเกษตร 70 กรัม แช่น้ำร้อนจนนิ่ม (ประมาณ 20 นาที) จากนั้นบีบน้ำออกจะได้น้ำหนักโปรตีนเกษตร 200 กรัม นำไปปั่นให้มีขนาดเล

ปัจจุบันหมู่บ้านร่มเกล้าสหมิตร หมู่ที่ 5 ตำบลคีรีราษฎร์ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก ปลูกอะโวคาโดเป็นพืชเศรษฐกิจ คิดเป็นร้อยละ 50 ของพื้นที่ทำการเกษตร ในช่วงที่ผ่านมา เกษตรกรยังไม่ทันเก็บผลผลิตออกขาย เจอคนร้ายตัดหน้าเข้ามาโจรกรรมผลอะโวคาโดออกไปขายเสียก่อน ทำให้เกษตรกรสูญเสียรายได้ก้อนโต ผู้นำชุมชนจึงร้องขอให้มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร แม่สอด เข้ามาช่วยแก้ไขปัญหาดังกล่าว มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร แม่สอด ได้ลงพื้นที่ตำบลคีรีราษฎร์ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก เก็บข้อมูลปัญหาและความต้องการของเกษตรกรผู้ปลูกอะโวคาโดพบว่า ชาวบ้านส่วนใหญ่ต้องการอุปกรณ์แจ้งเตือนในการบุกรุก ที่มีต้นทุนค่าใช้จ่ายไม่แพงมาก เพื่อแจ้งเตือนการถูกโจรกรรมผลผลิต และเก็บเป็นหลักฐานในการฟ้องร้องดำเนินคดีได้ ทีมอาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร แม่สอด ประกอบด้วย อาจารย์สุธิดา ทับทิมศรี ผศ.ดร.อดิเรก ฟั่นเขียว ผศ.กฤติเดช จินดาภัทร์ และ อาจารย์น้ำฝน สะละโกสา ได้ร่วมกันออกแบบ “KPRU MS” นวัตกรรมเครื่องเตือนภัยโจรกรรมผลอะโวคาโด โดยใช้สมองกลฝังตัว ซึ่งช่วยแก้ไขปัญหาของชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเนื่องจากสามารถป้องกันการโจรกรรมผลอะโวคาโดจา

ในอดีตคนจีนนิยมใช้ลูกเดือยผสมข้าวต้มรับประทานเพื่อบำรุงกำลัง หล่อลื่นกระเพาะอาหารและลำไส้ แก้บวมน้ำ ปวดข้อเรื้อรัง บำรุงม้ามและปอด แก้ท้องเสีย เหน็บชา ร้อนใน ทำให้ผิวสวย และยังช่วยยับยั้งสารก่อมะเร็งอีก เพราะมีวิตามินบี 1 สูง-มากกว่าข้าวกล้องด้วยซ้ำ ที่น่าสนใจ ลูกเดือยเป็นอาหารสมุนไพรที่ “เหมาะกับผู้หญิง” อย่างยิ่ง เมื่อก่อน “เชื่อว่า” กินลูกเดือยทำให้ผิวสวย ผมสวย บำรุงมดลูก ผลการศึกษาวิจัย พบว่าสารสกัดด้วยน้ำหรือตัวทำละลายอินทรีย์จากรากหรือเมล็ดเดือยมีฤทธิ์ทำให้การหมุนเวียนของเลือดที่ผิวหนังดีขึ้น ทำให้เส้นผมเจริญดีขึ้น ทั้งพบว่าสารสกัดของลูกเดือยมีผลกระตุ้นการเจริญของ Ovarian follicle และกระตุ้นให้ไข่ตก นอกจากนี้ ผลการศึกษาทางวิทยาศาสตร์พบว่าสาร Coixenolide ในเมล็ดเดือย มีสรรพคุณยับยั้งการเจริญของเนื้องอก เพิ่มภูมิคุ้มกันของร่างกาย ดังนั้น น้ำลูกเดือย หรือมีส่วนประกอบของลูกเดือยจึงเหมาะเป็นเครื่องดื่มสำหรับผู้ป่วยมะเร็ง ลูกเดือยมีคุณค่าทางอาหารสูง เพราะมีปริมาณโปรตีน คาร์โบไฮเดรต ใยอาหาร ไขมัน และแร่ธาตุต่างๆ อีกมากมาย โดยเฉพาะฟอสฟอรัส ซึ่งช่วยบำรุงกระดูก มีอยู่ในปริมาณสูง รวมทั้งวิต

การเผาในพื้นที่เกษตร ส่งผลกระทบต่อสิ่งรอบข้างและยังมีความผิดทางกฎหมายเกษตรกรหรือผู้ประกอบการในพื้นที่มักทำการเผาฟางข้าว เผาต้นหรือใบข้าวโพดหลังเก็บเกี่ยวเพื่อความสะดวกในการไถเตรียมดิน ซึ่งการเผาเป็นการทำลายธาตุอาหาร น้ำในดิน จุลินทรีย์ รวมทั้งแมลงที่มีประโยชน์ ทำให้สภาพดินเสื่อมโทรม ระบบนิเวศของดินไม่สมบูรณ์ เกิดการแพร่ระบาดของโรคได้ง่าย กิจกรรมต่างๆ ที่ก่อให้เกิดการเผาไหม้ ทั้งที่เกิดขึ้นโดยธรรมชาติ หรือเกิดขึ้นจากมนุษย์ ทำให้เกิดการสะสมของฝุ่นละออง หมอกควัน และแก๊ซพิษในบรรยากาศและมีปริมาณเพิ่มสูงขึ้น ทำลายสุขภาพเป็นอันตรายต่อชีวิต เกิดสภาวะโลกร้อนสะสม การเผาไหม้มักจะมีกลิ่นควัน เศษเขม่า เป็นสาเหตุของฝุ่นควันมลพิษทางอากาศสร้างความเดือดร้อนให้กับผู้อื่น บางครั้งเกิดการลุกลามไปยังแปลงพืชข้างเคียง ถ้าไม่เผา! จะจัดการกับเศษวัสดุการเกษตรแบบไหนได้บ้าง ไถกลบ ควรทำควบคู่ไปกับการใช้สารอินทรีย์ สำหรับเร่งการย่อยสลาย หรือ “น้ำหมักชีวภาพ” เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการย่อยสลายให้เป็นปุ๋ยซึ่งจะทำให้โครงสร้างดินดีเพิ่มอินทรียวัตถุ และมีผลผลิตเพิ่มขึ้น ใช้ปรับปรุงบำรุงดิน สามารถทำได้ด้วยการไถกลบให้ย่อยส

“แมลงเม่าบินเข้ากองไฟ” เป็นสำนวนไทยโบราณที่คุ้นเคยกันดี หมายถึง ผู้ที่หลงแสงสีสวยงามเย้ายวนโดยไม่พิจารณาถึงอันตรายที่ซ่อนอยู่ให้รอบคอบอาจจะนำตัวเองให้เข้าไปติดกับโดยไม่รู้ตัว แต่จะมีใครสักกี่คนที่รู้ว่า “แมลงเม่าเล่นไฟ” นั้นเป็นสัญญาณบอกว่า “ปลวก” ที่เป็นศัตรูร้ายของบ้าน กำลังหาทางบุกรุกเข้าทำลายโครงสร้างบ้านเรือนของคุณ “แมลงเม่า” คือปลวกหนุ่ม-สาวที่อยู่ในวัยเจริญพันธุ์ที่บินออกจากรังมาหาคู่ ส่วนใหญ่แมลงเม่าจะบินออกจากรังในตอนพลบค่ำเป็นฝูงใหญ่เพื่อเล่นไฟ จากนั้นจะทิ้งตัวลงสู่พื้นดิน สลัดปีกแล้วจับคู่โดยตัวเมียจะเดินนำหน้ามีตัวผู้เดินตามหลังใช้ปากคาบปล้องสุดท้ายของตัวเมียไปฝังตัวตามรอยแตกของไม้หรือมุดลงสู่ใต้พื้นดินเพื่อผสมพันธุ์ ทำรังและวางไข่ กลายเป็นอาณาจักรของราชาและราชินีปลวกคู่ใหม่ที่จะให้กำเนิดประชากรปลวกนับแสนนับล้านตัว วิธีจับแมงเม่าจากภูมิปัญญาชาวบ้าน สัจภูมิ ละออ นักเขียนของเทคโนโลยีชาวบ้าน มีเคล็ดลับการจับแมลงเม่าจากภูมิปัญญาชาวบ้านมาฝากกัน โดยเล่าว่า เครื่องมือจับแมลงเม่าสมัยเด็กๆ เห็นผู้ใหญ่นำเอาใบตองกล้วยมาทาน้ำมัน แล้วก็นำไปแขวนไว้ใกล้ๆ ดวงไฟ ปรากฏว่าแมลงต่างๆ มันจะบินไป