เทคนิคเกษตร
หากมีโอกาสไปเดินที่ตลาดอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย จะพบว่ามีของกินของขายที่แปลกและแตกต่างจากที่อื่น อำเภอด่านซ้าย เป็นรอยต่อระหว่างภาคเหนือและภาคอีสาน ดังนั้น อาหารการกินจึงเป็นลูกผสม อำเภอนี้มีร้านขายลาบอร่อยมาก เรียกกันติดปากว่า “ลาบเหนียว” เรื่องของส้มตำก็มีอร่อยอยู่หลายร้าน อย่าง “เจ๊น้อยส้มตำ” ก็เป็นร้านมาตรฐาน ร้านนี้อยู่เลขที่ 317 หมู่ที่ 1 (ข้างตลาดเย็น) อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย เจ๊น้อย ส้มตำที่ร้านนี้มีส้มตำปูปลาร้า ไทย ปู ไข่เค็ม โคราช ผัก ซั๊วะ แตง แตงไข่ต้ม แครอต และน้ำผักสะทอน อาหารอย่างอื่น ที่กินประกอบกันมีไก่ย่าง ปลาดุกย่าง เครื่องในไก่ย่าง หมูย่าง และอื่นๆ ลูกค้ากำลังอร่อยกับส้มตำ ส้มตำที่แนะนำมา เชื่อเหลือเกินว่าส่วนใหญ่คุ้นเคยกันดี แต่ส้มตำน้ำผักสะทอน คนส่วนใหญ่ไม่รู้จักแน่ น้ำผักสะทอนเป็นมาอย่างไร สะทอน หรือ กระทอน เป็นไม้ยืนต้น พบมากในพื้นที่ของจังหวัดเลย เพชรบูรณ์ และพิษณุโลก น้ำผักสะทอนบรรจุขวด ที่อำเภอหล่มเก่า จังหวัดเพชรบูรณ์ มีหมู่บ้านหนึ่งชื่อว่า “กกกระทอน” หมายถึงต้นกระทอน หรือ สะทอนนั่นเอง มีหมู่บ้านหนึ่งชื่อ “ห้วยน้ำผัก” อยู่ตำบลแสงภา อำเภอนาแห้ว จังหวั
มีกูรูเรื่องดอกไม้บางคน แบ่งประเภทดอกไม้หลากหลายสายพันธุ์ที่เราสามารถกินได้ ออกเป็น 6 ประเภท แต่ลองอ่านดูแล้วคิดว่าน่าจะแยกแค่ 5 ประเภท เท่านั้นก็พอ ขอแบ่งตามใจตัวเองใหม่ ดังนี้ 1.ดอกของพืชผัก เช่น กะหล่ำดอก บร็อคโคลี่ ดอกกุยช่าย ดอกเก๊กฮวย ดอกผักกวางตุ้ง ดอกต้นหอม ดอกข่า ดอกกระเทียม ดอกฟักทอง ดอกกระถิน ฯลฯ 2.ดอกของไม้ดอกไม้ประดับ เช่น ดอกกุกลาบ ดอกเข็ม พวงชมพู ลั่นทม ดาวเรือง ดาวกระจาย ชบา เฟื่องฟ้า ซ่อนกลิ่น ฯลฯ 3.ดอกของไม้ผล เช่น ดอกทุเรียน ดอกชมพู่ หัวปลี (ดอกกล้วย) ดอกมะละกอ ฯลฯ 4.ดอกของต้นไม้ป่าและไม้ยืนต้นบางชนิด เช่น ดอกพะยอม ดอกงิ้ว ดอกแคบ้าน ดอกแคป่า ดอกแคฝรั่ง ช่อสะเดา ช่อมะกอก ดอกขี้เหล็ก ดอกกระโดน ดอกลำพู ดอกนุ่น ดอกมะรุม ฯลฯ 5.ดอกของวัชพืช เช่น ดอกกะลา ดอกดาหลา ดอกบัวสาย ดอกสลิดหรือดอกขจร ดอกผักปลัง ดอกผักตบชวา ดอกกระเจียว ดอกโสน ฯลฯ ชื่อที่เอ่ยขึ้นมา เป็นแค่ตัวอย่างเท่านั้นนะ คนที่จะรู้ดีว่าดอกไม้ชนิดไหนของต้นอะไรกินได้กินดีไม่มีใครเกินผู้เฒ่าผู้แก่ พ่อแม่ปู่ย่าตายายของเรา ที่สั่งสมภูมิปัญญาพื้นบ้านถ่ายทอดกันมายาวนานนั่นเอง เรื่องดอกไม้กินได้สำหรับคนโบราณไม่ได้เป็นอะไรที
เคย หรือ เคอย เป็นสัตว์ที่มีลักษณะคล้ายกุ้ง ในกลุ่มกุ้ง กั้ง ปู ซึ่งเป็นสัตว์สำคัญ โดยเฉพาะของแพลงก์ตอน (สิ่งมีชีวิต ทั้งพืช และสัตว์ที่ล่องลอยไปตามกระแสน้ำ ไม่สามารถว่ายน้ำไปยังทิศทางที่ต้องการอย่างอิสระ) ที่เป็นอาหารของปลากระเบนราหูน้ำเค็ม ฉลามวาฬ และแมวน้ำกินปู รวมทั้งนกทะเลชนิดที่กินเคยแต่เพียงอย่างเดียว กุ้งเคย จัดเป็นสัตว์น้ำประเภท กุ้ง กั้ง ปู ที่มีลักษณะสำคัญคือ มีเปลือกหุ้มตัว ลำตัวเป็นปล้อง โดยมีระยางค์ยื่นออกมาเป็นคู่ เช่น หนวด ขากรรไกร ขาเดิน และขาว่ายน้ำ เมื่อเจริญเติบโตจะสลัดเปลือกเดิมแล้วสร้างเปลือกใหม่ รูปร่างคล้ายกุ้ง แต่ตัวเล็กกว่า และไม่มีกรีแหลมๆ ที่บริเวณหัวเหมือนกุ้ง กุ้งเคยมีลักษณะตัวสีขาวใส มีตาสีดำ มีเปลือกบางและนิ่ม ส่วนมากมักอาศัยอยู่ตามบริเวณรากไม้ตามป่าชายเลน เช่น ต้นโกงกาง แสม ลำพู ชาวบ้านมักจะออกช้อนตัวเคยกันในเวลาเช้า และหากันได้ทุกวัน เพราะมีอยู่มากในทุกฤดูกาล ส่วนมากตัวเคยจะอาศัยอยู่ใกล้ผิวทะเลโดยไม่จมลงไปในน้ำลึก กะปิกุ้ง กับ กะปิเคย ต่างกันอย่างไร? ทุกคนอาจจะเคยเห็นกะปิสดๆ ที่เรานำมาทำอาหารกันมาเยอะ เคยชิมและเคยกินกันไปแล้วหลายๆ ครั้ง แต่ก็มักจะมีคำถ
เมื่อไม่นานมานี้ ชาวบ้านในพื้นที่ หมู่ที่ 6 ตำบลบ้านตุ่น อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา กำลังช่วยกันเก็บส้มป่อยผลไม้มงคล เดือนห้าเป็ง (วันเพ็ญเดือน 5 เหนือ) 1 ปี มี 1 ครั้ง ปีนี้ตรงกับวันที่ 28 มกราคม ที่ผ่านมาชาวล้านนานิยมเก็บมาไว้เพื่อประกอบพิธีงานมงคลต่างๆ ตลอดจนนำเข้าปลุกเสกพิธีกรรมทั้งทางศาสนาและพิธีกรรมของชาวบ้าน เชื่อเป็นผลไม้มีความเป็นสิริมงคล ที่สืบทอดกันมาตั้งแต่โบราณกาลจนถึงปัจจุบัน เมื่อถึงเทศกาลสงกรานต์ ซึ่งถือเป็นเทศกาลส่งท้ายปีเก่า ต้อนรับปีใหม่ของชาวล้านนา ทุกคนมีความสุข สนุกสนานเบิกบานใจ แต่ก็ไม่ลืมที่จะทำอะไรหลายๆ อย่างเพื่อให้เกิดสิริมงคลแก่ชีวิต โดยที่การกระทำบางอย่างพบว่า มีเรื่องของต้นไม้เข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้อง ในด้านของความเชื่ออยู่ค่อนข้างมาก นิทานจากพรหมจักร ชาดก ชาดกล้านนาเรื่อง “อุสสาบารส” กล่าวถึง เรื่องของส้มป่อยว่า ครั้งหนึ่ง มีควายชื่อทรพี คิดอยากเอาชนะพ่อ จึงท้าชนทรพาผู้พ่อ ทั้งสองต่อสู้กันจนเวลาล่วงเลย ฝ่ายทรพีเพลี่ยงพล้ำถูกทรพาไล่ขวิดจนถอยร่นไปไกล ขณะนั้นเองทรพีได้ถอยไปชนต้นส้มป่อยที่กำลังออกฝักอยู่ ด้วยกำลังที่ชนอย่างแรงทำให้ฝักส้มป่อยหล่นลงมาถูกหัวทรพี ทันใด
โรคเบาหวาน เป็นโรคที่พบบ่อยในผู้สูงอายุและวัยผู้ใหญ่ตอนกลาง ซึ่งมีสาเหตุจากร่างกายไม่สามารถใช้น้ำตาลที่กินเข้าไปได้หมด จึงทำให้น้ำตาลคั่งอยู่ในเลือด ถ้ามีน้ำตาลในเลือดมากจะถูกขับออกมาทางปัสสาวะ จึงเรียกอาการดังกล่าวว่า “เบาหวาน” โรคเบาหวานเป็นโรคที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ คนที่เจ็บป่วยด้วยโรคนี้ มักจะต้องไปพบแพทย์ประจำ กินยาและตรวจร่างกายอย่างต่อเนื่อง นอกจากจะเสียเวลาที่จะต้องไปรอรับการรักษาที่โรงพยาบาลและค่าใช้จ่าย ค่ายาหรือค่าตรวจต่างๆ เมื่อรวมแล้วแต่ละปีก็มีราคาสูงมาก เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้ป่วยโรคเบาหวาน คือการทำให้ดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างคนทั่วไป ไม่แสดงโรคแทรกซ้อนตามมา และไม่เกิดอันตรายจากภาวะที่เกิดจากโรคเบาหวาน เช่น ภาวะน้ำตาลในเลือดสูง ทำให้ความเข้มข้นของเลือดสูงขึ้น เกิดภาวะช็อก หรือมีอาการที่ควรจะระมัดระวัง คือภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ผู้ป่วยจะมีอาการตัวเย็น เหงื่อออก ใจสั่น และอาจหมดสติได้ ดังนั้น แพทย์หรือผู้ให้คำแนะนำผู้ป่วยโรคเบาหวานจึงให้ผู้ป่วยมีบัตรประจำตัวผู้ป่วยพกไว้ติดตัว และมีน้ำตาลก้อนหรือลูกอมรสหวานติดไว้เพื่อใช้ในกรณีฉุกเฉิน อาการที่สำคัญของผู้ป่วยโรคเบาหวาน &
แม่สอด นับว่าเป็นเมืองสำคัญกำลังพัฒนา ถูกจัดให้เป็นอำเภอขยายเขตเศรษฐกิจแห่งแรกของพื้นที่ของภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทยที่มีโรงงานอุตสาหกรรมควบคู่สู่ความเจริญในด้านเศรษฐกิจ สังคมในอนาคต เพราะเป็นอำเภอชายแดน ติดต่อกับประเทศเมียนมา ดังนั้น ซึ่งไม่แปลกที่แม่สอดจะถูกพัฒนาอย่างไม่หยุดยั้งเพื่อธุรกิจ ติดต่อธุรกิจกับประเทศเพื่อนบ้าน และเชื่อมโยงต่ออีกหลายประเทศ จนยับยั้งไม่อยู่ ที่จะได้เป็นจังหวัดใหม่ก็ว่าได้ ในอนาคต เพื่อสะดวกในการบริหารจัดการภายในอย่างแน่นอน กล่าวถึงการท่องเที่ยวของคนไทยที่จะมาแม่สอดได้ตกทอดกันมาช้านาน สถานที่ท่องเที่ยวตามบริเวณชายแดน ริมแม่น้ำเมยของเมืองเมียวดี ฝั่งตรงข้ามไทยที่คนไทยชอบจับจ่ายซื้อของที่ระลึกบริเวณริมแม่น้ำฝั่งไทย ที่มีของจำหน่ายหลากหลาย โดยชาวไทยและชาวเมียนมานำมาจำหน่ายค้าขายที่คนไทยนิยมมาเที่ยวซื้อของกลับไป โดยเฉพาะวันหยุดสัปดาห์ และในอนาคตไม่ไกล แม่สอดมีสถานีรถไฟไปถึงจังหวัดมุกดาหาร สร้างความเจริญให้กับชาวไทยที่จะมีการเดินทางอย่างสะดวก ปลอดภัย ที่สร้างงานให้คนไทยมีอาชีพอย่างหลากหลายในการค้าขาย สำหรับนักท่องเที่ยวหากจะมาเที่ยวอำเภอแม่สอดที่อยากจะเปลี่ยนบรร
ชาวบ้านในจังหวัดพิษณุโลกมีอาชีพที่สร้างรายได้ด้วยกันหลากหลาย ซึ่งรายได้ส่วนใหญ่จะเกิดจากการทำเกษตรกรรม คือ การทำไร่ ทำสวน และการทำนา แต่ด้วยสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไปและปัญหาอีกหลายประการ อย่างเช่น การเกิดภัยแล้ง ผลผลิตจำหน่ายได้ราคาที่ตกต่ำ ส่งผลให้การทำเกษตรต้องมีการหยุดตัวลง ไม่สามารถทำได้ต่อเนื่อง จึงทำให้รายได้จากการทำเกษตรหยุดอยู่ช่วงระยะหนึ่ง ซึ่งในช่วงที่ว่างจากการทำเกษตรมีเกษตรกรจำนวนไม่น้อยได้หารายได้เสริม ด้วยการใช้วัตถุดิบที่มีอยู่ในชุมชนมาแปรรูป และจำหน่าย เกิดเป็นรายได้เสริมที่ใช้จ่ายภายในครัวเรือนได้อย่างดี กลุ่มแปรรูปปลาส้ม ตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 1 ตำบลบางระกำ อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก เกิดจากการรวมกลุ่มของเกษตรกรในพื้นที่ โดยนำปลาหลายชนิด เช่น ปลาตะเพียน ปลานิล และปลายี่สก มาแปรรูปเพื่อให้เกิดมูลค่ามากขึ้น โดยนำสินค้าที่ได้ส่งจำหน่ายตลาดในชุมชนและพ่อค้าแม่ค้าที่มารับซื้อ จนสามารถเกิดเป็นรายได้จากการแปรรูปเป็นปลาส้ม ทำให้สมาชิกภายในกลุ่ม คือเกษตรกรที่ว่างจากการทำเกษตรมีรายได้เสริมมาถึงทุกวันนี้ คุณจำเริญ เพ็ชรน้อย ประธานกลุ่มแปรรูปปลาส้ม เล่าว่า สมาชิกภายในกลุ่มส่วนใหญ่มีอ
“ครูอยากให้เธอเป็นคนดี เป็นลูกที่ดีของพ่อแม่ เป็นลูกน้องที่ดีของบริษัท เป็นประชากรที่มีคุณภาพ ที่อยู่ในสังคม ชุมชนที่ดี ไม่สร้างความเดือดร้อนให้กับชุมชน นี่คือการศึกษา มันไม่ใช่เพียงแค่กระดาษแผ่นเดียว แค่นั้น…ครูก็ภูมิใจแล้ว” ปณิธานในการทำงาน ของ ครูสิริพร จันทร์ศิริ ครู กศน.ตำบลหนองระเวียง เจ้าของรางวัล กศน.ตำบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยมภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประจำปี2564 ตำบลหนองระเวียง ตำบลหนองระเวียง ตั้งอยู่ชานเมืองทิศตะวันออกของจังหวัดนครราชสีมา ชุมชนแห่งนี้ยังมีกลิ่นอายความเป็นเมืองชนบท เป็นแหล่งผลิตพืชผลทางการเกษตรหลายชนิด ประชาชนในพื้นที่ปลูกแตง ปลูกถั่วฝักยาว ฯลฯ นำผลผลิตที่ได้ส่งขายในตัวเมือง คือ ตลาดกลางสุรนคร ทำให้ประชาชนมีรายได้เพียงพอในการใช้จ่าย พื้นที่บางส่วนใช้ปลูกมันสำปะหลัง อ้อย ส่งขายโรงงานเพื่อการแปรรูป ชุมชนแห่งนี้ยังเป็นที่ตั้งของเขตอุตสาหกรรมสุรนารี เป็นแหล่งสร้างงานสร้างรายได้ให้แก่ประชาชน กศน.ตำบลหนองระเวียง เป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนการศึกษาให้กับประชาชนในพื้นที่ ทำให้ประชาชนไม่ต้องย้ายถิ่นฐานไปทำงานในเมืองหลวงเหมือนในอดีตที่ผ่านมา กศน.ตำบลห
หลังจากกระทรวงสาธารณสุขได้ปลดล็อก ใบ ราก ลำต้น ของกัญชา ออกจากรายการยาเสพติด เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2563 โดยมีเจตนารมณ์ให้ประชาชนใช้กัญชาเพื่อการดูแลสุขภาพและสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจในชุมชนนั้นๆ ทำให้โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรเริ่มพัฒนารูปแบบธุรกิจอาหาร ที่มีส่วนผสมของใบกัญชา เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้อาหารไทยในด้านสุขภาพ อภัยภูเบศร ได้ศึกษาค้นคว้าความรู้ดั้งเดิมผนวกกับงานวิจัยสมัยใหม่เรื่องการใช้ประโยชน์กัญชา พบว่า บรรพบุรุษไทยมีความเฉลียวฉลาดในการเลือกใช้พืชพรรณเพื่อดูแลสุขภาพ เพราะความรู้ของบรรพบุรุษช่างสอดคล้องกับการวิจัยสมัยใหม่ จึงนำมาสู่ โครงการ “มาชิมกัญ” ที่ได้รับความสนใจจากคนไทยและต่างชาติอย่างกว้างขวาง หลังจาก อภัยภูเบศร ได้ติดตามความปลอดภัยในการรับประทานอาหารที่ปรุงจากกัญชา เพื่อให้มีข้อมูลอย่างรอบด้านสนับสนุนให้เกิดรูปแบบธุรกิจอย่างยั่งยืน พบว่า ตำรับเมนูกัญชามีความปลอดภัยดี มีประโยชน์ต่อสุขภาพ สามารถนำมาใช้พัฒนาต่อยอดทางธุรกิจได้อีกมากมาย (ถอดความจากเวทีเสวนา หัวข้อ “กัญชา” ครบวงจรกับอภัยภูเบศร ภายในงานมหกรรมกัญชง กัญชา 360 องศา จังหวัดบุรีรัมย์ เมื่อวันที่ 7 มีนาคม 25
ช่วงปีใหม่ที่ผ่านมา ผมกลับบ้านแม่ที่อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี ตอนเช้าไปเดินตลาดสดซึ่งยังมีชาวบ้านเอาของที่ผลิตที่หาเอง กับผักหญ้าตามฤดูกาลมาวางขายบริเวณรอบนอกตัวตลาดอยู่หลายเจ้า อย่างเช่นลูกชะเอม (คนจอมบึง เรียก “ลูกติดต่อ”) ต้มกินจิ้มน้ำพริกอร่อย ใบกะเพราป่า ก็มีชื่อเรื่องความฉุนร้อนระดับสูงสุด และด้วยความที่จอมบึงยังพอมีที่ลุ่มหนองน้ำหลายแห่ง ช่วงนี้จึงมีทั้งปลาไหลนา ปลาช่อนตัวย่อมๆ ปลาสลาด ปูนาทั้งเป็นๆ และต้มแล้ววางขายให้เลือกซื้อหากันอย่างคึกคัก แต่ที่ผมเพิ่งเคยสังเกตเห็น คือมีปลาหมักตัวเล็กๆ ขายใส่โหลใส่ถุงวางรวมอยู่กับพวกปลาย่างปลาแห้งด้วย ถามดูได้ความว่า เขาเรียกกันว่า “ขี้น้ำปลา” หน้าตาคล้ายปลาร้าเล็กๆ แต่ไม่มีร่องรอยการใส่รำ หรือข้าวคั่วแต่อย่างใด ปลาร้า ปลาหมักดองชนิดเก็บไว้กินได้นานๆ แบบนี้คงเป็นวัฒนธรรมการกินของชาวสยามอุษาคเนย์โบราณ หรือจะว่าทั่วทั้งโลกก็ได้ โดยเฉพาะชุมชนในเขตลุ่มน้ำใหญ่ๆ ที่มีเวลาน้ำหลากท่วมจนมีจำนวนปลาที่จับได้ในช่วงสั้นๆ มากมายมหาศาลจนกินสดไม่ทัน ต้องมีวิธีถนอมรักษาไว้ในลักษณะต่างๆ หลักฐานจากบันทึกของชาวต่างชาติที่เข้ามาในสมัยกรุงศรีอยุธยาให้ภาพไว้อย่า
