กรมการข้าว

กลุ่มเกษตรกรทํานาบ่อทอง ตำบลบ่อทอง อำเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ นับเป็นหนึ่งในสถาบันเกษตรกรต้นแบบที่เข้มแข็ง ทั้งด้านการบริหารจัดการกลุ่ม การผลิต-การตลาด มีความคิดริเริ่มต่างๆ มากมาย เพื่อช่วยเหลือสมาชิกให้สามารถลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต ทำกำไรได้ดีอย่างต่อเนื่อง จนได้รับการยกย่องจากกรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ให้เป็นสถาบันเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ  ประเภทกลุ่มเกษตรกรทำนาถึง 2 ปีซ้อน คือ ประจำปี 2557 และ ปี 2563 กลุ่มเกษตรกรทํานาบ่อทอง จัดตั้งเมื่อ วันที่ 1 กันยายน 2546 สมาชิกแรกตั้ง 33 คน ปัจจุบัน มีสมาชิกจำนวน 136 คน นายตุ้น น่วมคำ รับหน้าที่เป็นประธานกลุ่มเกษตรกรทํานาบ่อทอง ที่ทำการกลุ่มตั้งอยู่บ้านเลขที่ 69/2 หมู่ที่ 1 ตำบลบ่อทอง อำเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ รหัสไปรษณีย์ 53230 โทรศัพท์ 061-294-7002 โครงการ ราดีพิทักษ์ทรัพย์ สมาชิกส่วนใหญ่ของกลุ่มเกษตรกรทำนาบ่อทองมีอาชีพทำนา แต่มักประสบปัญหาจากโรคพืช เช่น โรครากเน่าโคนเน่า โรคกล้าไหม้ โรคใบไหม้ และศัตรูพืช เช่น เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล เพลี้ยแป้ง เพื่อเป็นการช่วยเหลือสมาชิก ทางกลุ่มได้ดำเนิน “โครงการ ราดีพิทักษ์ทรัพย์” เพื่อจัดอบรมควา

เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2563 นายสุดสาคร ภัทรกุลนิษฐ์ อธิบดีกรมการข้าว เป็นประธานการประชุม แก้ไขปัญหาการเพิ่มประสิทธิภาพการปลูกข้าวในพื้นที่ดินเค็ม จังหวัดเพชรบุรี ร่วมกับกรมชลประทาน เกษตรจังหวัด และหน่วยงานส่วนท้องถิ่น เพื่อหารือร่วมกันถึงการแก้ไขปัญหาดินเค็มในพื้นที่ปลูกข้าวของในจังหวัดเพชรบุรี ณ ห้องประชุมสำนักงานเกษตรจังหวัดเพชรบุรี อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี พร้อมกันนี้อธิบดีกรมการข้าวยังได้ลงพื้นที่ดูงานแปลงนาที่ประสบปัญหาภัยแล้ง และดินเค็ม รวมถึงเขื่อนกั้นน้ำระหว่างน้ำเค็มและน้ำจืดที่กำลังประสบปัญหาน้ำเค็มหนุนเข้ามาปะปนกับ  น้ำจืด ที่ส่งผลตกระทบต่อการทำเกษตรกรรมของชาวบ้านในพื้นที่ นายสุดสาคร เปิดเผยว่า ดินเค็มเป็นปัญหาสำคัญที่มีผลต่อการปลูกข้าวมาอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งยังส่งผลกระทบรุนแรงมากขึ้นต่อผลผลิตข้าวในหลายพื้นที่ของประเทศไทย ทำให้ผลผลิตข้าวลดลงถึง ร้อยละ 50 โดยปัญหาดินเค็มนั้น จะส่งผลให้ดินเกาะตัวแน่น เนื่องจากเกลือที่เข้าไปลดพื้นที่ของช่องอากาศภายในดิน ทำให้น้ำซึมลงสู่ดินยาก ทำให้ข้าวที่หว่านไม่เจริญเติบโต อธิบดีกรมการข้าว กล่าวต่อไปว่า จังหวัดเพชรบุรีเป็นอีกหนึ่งจังหวัด ที

หลายคนอาจไม่รู้ว่า กลุ่มเกษตรกรบ้านตอนิมิตร ตำบลร่องกาศ อำเภอสูงเม่น เทศบาลเมืองแพร่ ยืนเป็นหนึ่งในเรื่องของการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2529 โดยได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรกรผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวบ้านตอนิมิตร ตลอดจนขึ้นทะเบียนเป็นศูนย์ข้าวชุมชน ในระหว่าง ปี พ.ศ. 2553-2557 เกษตรกรได้ร่วมด้วยช่วยกันผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวเพื่อส่งกรมการข้าวมามากกว่า 30 ปี การผลิตพันธุ์ข้าวบ้านตอนิมิตร ผลิตอยู่มี 2 สายพันธุ์  ซึ่งการผลิตเมล็ดพันธุ์มีความแตกต่างจากการปลูกข้าวทั่วไป และต้องใช้หลักวิชาการเพื่อให้ได้เมล็ดพันธุ์ดีผ่านมาตรฐานเมล็ดพันธุ์ที่ได้ตั้งเป้าไว้ จนทำให้เป็นชุมชนที่แข็งแกร่ง เข้มแข็ง มีผลผลิตที่ดี มีรายได้เพิ่ม พันธุ์ข้าวที่ปลูกเพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์ระดับชุมชนในเขตจังหวัดแพร่และจังหวัดใกล้เคียง ส่วนมากเป็นข้าวนาสวน (พันธุ์ที่ปลูกในเขตที่น้ำขัง) แบ่งตามการตอบสนองต่อช่วงแสงได้ 2 ชนิด คือ ข้าวไวต่อแสง ได้แก่ พันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 (1 ปี ปลูกได้ครั้งเดียว) ข้าวไม่ไวต่อแสง ได้แก่ สันป่าตอง 1 (ปลูกได้ตลอดปี) พันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 ชนิด : ข้าวเจ้าหอม ประวัติพันธุ์ : ได้ม

วันที่ 13 พฤษภาคม 2563 นายประภัตร โพธสุธน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมด้วย นายสุดสาคร ภัทรกุลนิษฐ์ อธิบดีกรมการข้าว นายขจร เราประเสริฐ รองอธิบดีกรมการข้าว นายณัฏฐกิตติ์ ของทิพย์ ผู้อำนวยการกองเมล็ดพันธุ์ข้าว นายโอวาท ยิ่งลาภ ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมการผลิตข้าว และผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวและศูนย์วิจัยข้าวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เดินทางมาจังหวัดนครราชสีมาเพื่อร่วมกันมอบพันธุ์ข้าวให้กับเกษตรกร ตามโครงการรักษาระดับปริมาณและคุณภาพข้าว ปี 2563/64 แผนฟื้นฟูเยียวยาเกษตรกรผู้ประสบภัยฝนทิ้งช่วง โดยเดินทางไปมอบ ณ อำเภอโนนสูง อำเภอชุมพวง อำเภอห้วยแถลง และอำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา นายประภัตร โพธสุธน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยภายหลังลงพื้นที่มอบเมล็ดพันธุ์ข้าว โครงการรักษาระดับปริมาณและคุณภาพข้าว ปี 2563/64 ทั้ง 4 อำเภอ ในจังหวัดนครราชสีมา ว่า กระทรวงเกษตรฯ โดยกรมการข้าว ได้จัดทำโครงการดังกล่าว เพื่อเป็นการรักษาระดับปริมาณและคุณภาพข้าว ปี 2563/64 ให้เกิดความมั่นคงทางอาหาร ความสามารถทางการค้า และการตลาดข้าวไทย จึงมีความจำเป็นต้องสนับสนุนเมล็ดพ

กรมการข้าว ปิ๊งไอเดียออกเครื่องหมายข้าวพันธุ์แท้ หลังกระแสคนรักสุขภาพบูม การันตีข้าวคุณภาพทุกขั้นตอน ไร้พันธุ์อื่นปน ผู้ประกอบการแห่ขอเพียบ นายสุดสาคร ภัทรกุลนิษฐ์ อธิบดีกรมการข้าว เปิดเผยว่า ในปัจจุบันผู้คนส่วนใหญ่หันมาให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพกันมากขึ้น โดยการเลือกรับประทานอาหารที่ดีมีคุณภาพ ทางกรมการข้าวจึงเห็นถึงความสำคัญในเรื่องดังกล่าว จึงได้มีแนวคิดในการออกเครื่องหมายรับรองข้าวพันธุ์แท้ขึ้น เพื่อการันตีถึงการรับรองข้าวในทุกกระบวนการผลิตข้าว ให้ได้มาซึ่งข้าวที่มีคุณภาพ ได้มาตรฐาน ปลอดภัยต่อผู้ผลิตและผู้บริโภค เพื่อให้ผู้บริโภคเกิดความมั่นใจว่า ข้าวที่รับประทานนั้นมีคุณภาพ สะอาด ปลอดภัย และเป็นข้าวตรงตามพันธุ์ ไม่มีข้าวพันธุ์อื่นเจือปน นายสุดสาคร กล่าวต่อไปว่า หลักการในการขออนุญาตใช้เครื่องหมายรับรองข้าวพันธุ์แท้ ผู้ผลิตจะต้องผลิตข้าวจากเมล็ดพันธุ์ที่ได้รับการรับรองจากกรมการข้าว ปลูกข้าวตามหลักเกณฑ์มาตรฐาน GAP หรืออินทรีย์ ผ่านการสี โดยโรงสีข้าวที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน GMP หรือมาตรฐานการแปรรูปคัดบรรจุอินทรีย์ ผ่านการตรวจสอบคุณภาพข้าวตามมาตรฐาน Q ผลิตภัณฑ์ และผ่านการตรวจสอบพันธ

วันจันทร์ที่ 20 เมษายน 2563 นายสุดสาคร ภัทรกุลนิษฐ์ อธิบดีกรมการข้าว พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร ส่งมอบหน้ากากอนามัยจำนวน 4,000 ชิ้น จากเกษตรกรผู้ได้รับผลกระทบจากการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา เพื่อเป็นการช่วยเหลือเกษตรกรให้มีรายได้จุนเจือครอบครัวอีกทางหนึ่ง โดยได้มอบหน้ากากอนามัยดังกล่าว ให้แก่ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวและศูนย์วิจัยข้าว ภายใต้แนวคิด “กรมการข้าว ใส่ใจ ห่วงใย มอบหน้ากากอนามัย ต้านภัย COVID-19” เพื่อเป็นการช่วยเหลือ และยับยั้งการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสดังกล่าว นายสุดสาคร กล่าวว่า ในสถานการณ์ที่มีการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา (COVID-19) ทางรัฐบาลได้กำหนดมาตรการ อยู่บ้าน หยุดเชื้อ เพื่อชาติ ส่งผลให้ธุรกิจต่างๆ ได้รับผลกระทบ กรมการข้าวเร่งดำเนินการช่วยเหลือมาโดยตลอด ไม่ว่าจะเป็นการอุดหนุนหน้ากากอนามัยจากเกษตรกรผู้ได้รับผลกระทบ โอนเงินงบประมาณให้ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวและศูนย์วิจัยข้าว เพื่อจัดซื้อเครื่องตรวจวัดอุณหภูมิ เจลล้างมือแอลกอฮอล์ นอกจากนั้น ยังขอความร่วมมือไปยังกรมปศุสัตว์ ให้ส่งเจ้าหน้าที่เข้ามาดำเนินการฉีดพ่นน้ำยาฆ่าเชื้อไวรัส COVID-19 ตามมาตรการป้องกันและควบคุมเชื้อ นอกจากนี

เดินหน้าส่งเสริมชาวบ้านและโรงเรียนปลูกข้าวอินทรีย์ที่เหมาะสมกับพื้นที่น้ำเค็ม พร้อมแนะนำปลูกพืชอื่นที่เหมาะสมหลังสึนามิ​ทำลายพื้นที่การเกษตร นางสาวนนทิชา วรรณสว่าง รองอธิบดีกรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยหลังลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมเกษตรกรและครูนักเรียน ที่โรงเรียนเพียงหลวง 4 เกาะสุไหงมูโซ๊ะ จ.สตูล ว่า กรมการข้าว ได้เข้ามาส่งเสริมการปลูกข้าวอินทรีย์ เพื่อสร้างเป็นแหล่งอาหารให้กับประขาชนและเด็กนักเรียนในพื้นที่ ซึ่งโรงเรียนเพียงหลวง​เป็นโรงเรียน “ในทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี” ที่ทรงห่วงใยต่อปัญหาการศึกษาที่เหลื่อมล้ำและการขาดโอกาสของเด็กๆ รวมถึงชีวิตความเป็นอยู่ของเด็กๆ และครู ในโรงเรียน ที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกล ทุรกันดาร ตามแนวชายแดนทั่วทุกภาคของประเทศ จึงมีพระดำริที่จะให้การช่วยเหลือเด็กๆ และโรงเรียนเหล่านั้นไว้เป็นโรงเรียนในพระอุปถัมภ์ฯ ซึ่งได้กระจายอยู่ทั่วประเทศ รวม 18 แห่ง และหนึ่งในนั้น คือโรงเรียนเพียงหลวง 4 บนเกาะสุไหงมูโซ๊ะ อ.ละงู จ.สตูล สำหรับโรงเรียนเพียงหลวง 4 ฯ เดิมชื่อโรงเรียนสุไหงมูโซ๊ะ อยู่ในพื้นที่ชนบทห่างไกลจากความเจริญ เมื่อปี 254

วันที่ 16 มีนาคม 2563 เป็นวันสถาปนากรมการข้าวครบรอบ 14 ปี ในช่วงเช้ามีกิจกรรมประกอบพิธีสงฆ์ พิธีบวงสรวงแม่โพสพ พิธีไหว้ศาลพระภูมิ และพิธีไหว้เจ้าที่ ซึ่งมี นายสุดสาคร ภัทรกุลนิษฐ์ อธิบดีกรมการข้าว พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร แขกผู้มีเกียรติ และเจ้าหน้าที่ของกรมการข้าว เข้าร่วมพิธีในครั้งนี้ด้วย อีกทั้งยังได้จัดให้มีพิธีมอบโล่ ประกาศเกียรติคุณ ข้าราชการพลเรือนดีเด่น “คนดีศรีข้าว” ประจำปี พ.ศ. 2562 โดยได้รับเกียรติจาก นายประภัตร โพธสุธน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มาเป็นผู้มอบโล่ประกาศเกียรติคุณ โดยผู้ที่ได้รับรางวัลข้าราชการพลเรือนดีเด่นของกรมการข้าวในปีนี้ ได้แก่ นายอนุชาติ คชสถิตย์ นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยข้าวร้อยเอ็ด และ นางสาวชวนชม      ดีรัศมี นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ ศูนย์วิจัยข้าวชัยนาท นายประภัตร โพธสุธน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวภายหลังเป็นประธานการประชุมหารือ “แนวทางการเร่งรัดและการขับเคลื่อนแผนงานโครงการปีงบประมาณ 2563” พร้อมมอบโล่และเกียรติบัตรในพิธีเชิดชูเกียรติข้าราชการดีเด่น กรมการข้าว เนื่องในโอกาสวันสถาปนากรมการข้าว

ข้าว เปรียบเสมือนสัญลักษณ์ของวิถีแห่งชีวิต และเป็นพืชเศรษฐกิจที่หล่อเลี้ยงคนไทยทั้งชาติ เนื่องจากข้าวเป็นอาหารหลักที่อยู่คู่กับคนไทยมาอย่างยาวนาน การทำนาได้แทรกซึมอยู่ในวิถีวัฒนธรรม ก่อให้เกิดประเพณีอันศักดิ์สิทธิ์มากมาย เมล็ดข้าวนอกจากจะเป็นอาหารหลักในการดำรงชีวิตแล้ว ยังมีความสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศด้วย กรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้สถาปนาขึ้นเมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2549 ตลอดระยะเวลา 14 ปี แห่งการเป็นหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบดูแล ด้านการผลิตข้าว การขับเคลื่อนงานบริหารจัดการข้าวของประเทศอย่างครบวงจร ทั้งด้านการผลิต การแปรรูป และการจัดจำหน่าย มีบทบาทสำคัญ ในการดูแลชาวนาจำนวนกว่า 4 ล้านครัวเรือน กว่า 16 ล้านคน ซึ่งถือเป็นจำนวนมาก เกือบ 1 ใน 3 ของประชากรทั้งประเทศ อีกทั้งยังส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพของชาวนาให้สามารถทำการเกษตรได้อย่างยั่งยืน ตามเป้าหมายที่รัฐบาลมุ่งดำเนินการ เพื่อสร้างความอยู่ดีกินดี และเพิ่มเสถียรภาพให้กับประเทศ โดยปัจจุบันมี นายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมด้วย นายประภัตร โพธสุธน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ทั้ง 2

กระทรวงเกษตรฯ โดยกรมการข้าว รับสนองพระราชประสงค์ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เตรียมส่งเมล็ดพันธุ์เก็บไว้ที่ ธนาคารเมล็ดพันธุ์พืชโลกสวาลบาร์ด (Svalbard Global Seed Vault) ประเทศนอร์เวย์ นายสุดสาคร ภัทรกุลนิษฐ์ อธิบดีกรมการข้าว เปิดเผยว่า ในระหว่างวันที่ 22-29 กุมภาพันธ์ 2563 นี้ กรมการข้าวได้จัดเตรียมเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์รับรองและพันธุ์แนะนำล็อตที่ 3 เพื่อไปเก็บรักษาไว้ ณ ธนาคารเมล็ดพันธุ์พืชโลกสวาลบาร์ค (Svalbard Global Seed Vault) ประเทศนอร์เวย์ จำนวน 68 สายพันธุ์ อาทิ ข้าวขาวตาแห้ง 17 ข้าวเหลืองประทิว ข้าวเหนียวเขี้ยวงู ข้าวแม่ม่ายหลุดหนี้ ข้าวละอองกษัตริย์ และข้าวพญาชม 280 เป็นต้น ซึ่งแต่ละสายพันธุ์นับเป็นข้าวพื้นเมืองและข้าวที่ได้รับความนิยมในท้องตลาด ที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้ โดยจะนำเก็บรักษาไว้ในอุณหภูมิติดลบถึง -18 องศาเซลเซียส ซึ่งจะช่วยให้เมล็ดพันธุ์เหล่านี้มีอายุยืนยาวอยู่ได้นานถึงหลายร้อยปี สำหรับธนาคารเมล็ดพันธุ์พืชโลกสวาลบาร์ด (Svalbard Global Seed Vault) ได้รับขนามนามว่าเป็นขุมทรัพย์แห่งเมล็ดพันธุ์ที่รวบรวมตัวอย่างเมล็ดพันธุ์สำคั