ข้าว

เรียน คุณหมอเกษตร ทองกวาว ที่นับถือ ผมอยากทราบว่า เพราะเหตุใด ญี่ปุ่นจึงสามารถปลูกข้าวได้สูงในระดับต้นๆ ของโลก ผมเคยอ่านหนังสือทำให้ทราบว่า ญี่ปุ่น เคยเป็นลูกค้านำเข้าข้าวจากไทยมาก่อน แต่ปัจจุบันเขาผลิตได้เกินความต้องการแล้ว ช่วยกรุณาอธิบายด้วยครับ ด้วยความเคารพอย่างสูง พิเชษฐ์ วิวัฒน์พงษ์ Photo by Behrouz MEHRI / AFP ตอบ คุณพิเชษฐ์ วิวัฒน์พงษ์ ญี่ปุ่น เร่งพัฒนาระบบการทำนาอย่างจริงจัง หลังจากสงครามโลกครั้งที่สองยุติลง ด้วยความช่วยเหลือจากสหรัฐอเมริกา ในธรรมชาติ ญี่ปุ่นตั้งอยู่ในเขตอบอุ่น ผลผลิตของพืชจะสูงกว่าในเขตร้อน สาเหตุจากอุณหภูมิกลางวันกับกลางคืนมีความแตกต่างกันหลายองศา ซึ่งในฤดูร้อนมีแสงแดดจ้า การสังเคราะห์แสงดำเนินไปเต็มประสิทธิภาพ การสะสมแป้งและน้ำตาลในอัตราที่สูง แต่พอตกกลางคืนอากาศเย็นลง การนำแป้งและน้ำตาลไปใช้ในกระบวนการหายใจจึงอยู่ในอัตราที่ต่ำ ส่งผลให้กระบวนการสะสมอาหารได้มากกว่าในเขตร้อนตามที่กล่าวมาแล้ว อีกปัจจัยหนึ่งรัฐบาลจัดสรรที่ดินให้เกษตรกรถือครองที่ดิน รายละ 1 เฮกเตอร์ หรือ 6.25 ไร่ เท่านั้น การทำนาของญี่ปุ่นจึงประณีตมากเป็นพิเศษ เนื่องจากญี่ปุ่นมีอากาศร้อนเพียงระ

วันที่ 16 มีนาคม 2563 เป็นวันสถาปนากรมการข้าวครบรอบ 14 ปี ในช่วงเช้ามีกิจกรรมประกอบพิธีสงฆ์ พิธีบวงสรวงแม่โพสพ พิธีไหว้ศาลพระภูมิ และพิธีไหว้เจ้าที่ ซึ่งมี นายสุดสาคร ภัทรกุลนิษฐ์ อธิบดีกรมการข้าว พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร แขกผู้มีเกียรติ และเจ้าหน้าที่ของกรมการข้าว เข้าร่วมพิธีในครั้งนี้ด้วย อีกทั้งยังได้จัดให้มีพิธีมอบโล่ ประกาศเกียรติคุณ ข้าราชการพลเรือนดีเด่น “คนดีศรีข้าว” ประจำปี พ.ศ. 2562 โดยได้รับเกียรติจาก นายประภัตร โพธสุธน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มาเป็นผู้มอบโล่ประกาศเกียรติคุณ โดยผู้ที่ได้รับรางวัลข้าราชการพลเรือนดีเด่นของกรมการข้าวในปีนี้ ได้แก่ นายอนุชาติ คชสถิตย์ นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยข้าวร้อยเอ็ด และ นางสาวชวนชม      ดีรัศมี นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ ศูนย์วิจัยข้าวชัยนาท นายประภัตร โพธสุธน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวภายหลังเป็นประธานการประชุมหารือ “แนวทางการเร่งรัดและการขับเคลื่อนแผนงานโครงการปีงบประมาณ 2563” พร้อมมอบโล่และเกียรติบัตรในพิธีเชิดชูเกียรติข้าราชการดีเด่น กรมการข้าว เนื่องในโอกาสวันสถาปนากรมการข้าว

ข้าวเหนียว เป็นตัวแทนความมั่นคงทางอาหารของพื้นที่ภาคเหนือและอีสาน เพราะเป็นอาหารหลักของคนในพื้นที่ แต่ด้วยบริบทที่ไม่เป็นใจ ทุ่งนาลุ่มน้ำโขงที่ต้องเผชิญภัยธรรมชาติทั้งอุทกภัยและความแห้งแล้ง จึงแทบไม่เคยได้ปริมาณผลผลิตทัดเทียมพื้นที่อื่นซึ่งอุดมสมบูรณ์กว่า สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) ร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา พัฒนา “ข้าวหอมนาคา” ข้าวเหนียวพันธุ์ใหม่ที่ทนทานต่อภาวะน้ำท่วมฉับพลัน ทนแล้ง และทนโรค ถือเป็น “ข้าวเหนียวสะเทินน้ำสะเทินบก” สายพันธุ์แรกของไทย ดร.ธีรยุทธ ตู้จินดา ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยเทคโนโลยีชีวภาพพืชและการจัดการแบบบูรณาการ ไบโอเทค สวทช. กล่าวว่า ปัญหาหลักของการปลูกข้าวเหนียวที่พี่น้องชาวนาต้องเผชิญ คือ “ข้าวล้ม” เพราะข้าวเหนียวพันธุ์ไทยเป็นข้าวต้นสูง เวลาลมฝนมาแรงข้าวจะล้มนอนแม้ยังออกไม่เต็มรวง ปีไหนแล้ง “ขาดน้ำ” ผลผลิตจะออกน้อย หนำซ้ำยังต้องเผชิญกับ “โรคไหม้และโรคขอบใบแห้ง” ทำให้การเจริญเติบโตไม่สมบูรณ์ สิ่งเหล่านี้เป็นความทุกข์ของคนทำนา เพราะชะตาชีวิตต้อง

จังหวัดตราด ภาคตะวันออก ไม่ใช่มีดีเพียงสวนผลไม้ ทุเรียน เงาะ มังคุด ลองกองเท่านั้น ข้อมูลปี 2560 มีพื้นที่ทำนาเพียง 16,270 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 2.7 ของพื้นที่ทำการเกษตรทั้งหมด 613,312 ไร่ ด้วยสภาพดินที่เหมาะสมของจังหวัดตราด ปี 2560-2562 ได้มีการทดลองปลูก “ข้าวสินเหล็ก” ในเชิงวิชาการ ได้ผลผลิตดีและพบว่ามีค่าดัชนีน้ำตาลต่ำ ธาตุเหล็กสูง และสารต้านอนุมูลอิสระ-เส้นใยอาหารปริมาณสูง เหมาะสำหรับผู้บริโภคที่เป็นโรคเบาหวาน ผลการวิจัยนี้ สถาบัน Temasek Polytechnic ประเทศสิงคโปร์รับรอง เมื่อผลผลิตจำหน่ายได้รับการตอบรับที่ดี ได้ขอขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ในประเทศไทย (Geographical Indication:GI) เพื่อเพิ่มมูลค่าให้ข้าวกล้องสินเหล็ก และเตรียมขยายพื้นที่ที่เหมาะสมในจังหวัดตราด เตรียมพัฒนาผลิตภัณฑ์ข้าวสำเร็จรูปพร้อมบริโภค เป้าหมายคือ ผู้ป่วยเป็นโรคเบาหวานหรือผู้รักสุขภาพในประเทศและต่างประเทศ อนาคตชาวนาจังหวัดตราดจะมีรายได้ดีพอที่จะยึดเป็นอาชีพอย่างยั่งยืน   สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ วิสาหกิจชุมชนแปลงใหญ่ กลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์ สู่ความสำเร็จ พล.ท. ปรีชา วรรณรัตน์ ผู้ประสานงานโครงการนวัตกรรม “โคร

สหกรณ์การเกษตรลุยเดินหน้าเปิดจุดรับซื้อข้าวจากเกษตรกร หลังกระทรวงพาณิชย์เสนอคณะกรรมการนโยบายและมาตรการช่วยเหลือเกษตรกร (คชก.) เห็นชอบกรอบวงเงินเพื่อดำเนินการช่วยเหลือเกษตรกรเก็บชะลอและรวบรวมข้าวเปลือก หวังรักษาเสถียรภาพในช่วงผลผลิตออกสู่ตลาดมากในขณะนี้ ตั้งเป้ารวบรวมข้าวเปลือกผ่านจุดรับซื้อของสหกรณ์ไม่น้อยกว่า 3 ล้านตัน นายพิเชษฐ์ วิริยะพาหะ อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ เปิดเผยว่า กรมฯ ได้เตรียมความพร้อมสหกรณ์การเกษตรเพื่อเข้าโครงการชะลอและรวบรวมข้าวเปลือกปี 2562/63 ของรัฐบาล โดยให้สหกรณ์จังหวัดเร่งแจ้งหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการเข้าร่วมโครงการ ภายหลังจากที่กรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ ได้เชิญผู้ประกอบการค้าข้าว ธ.ก.ส. สมาคมธนาคารไทย องค์การคลังสินค้า และกรมส่งเสริมสหกรณ์ การหารือถึงสถานการณ์ราคาข้าวและการซื้อขายข้าวเปลือก เนื่องจากก่อนหน้านี้พบว่ามีโรงสีเอกชนและสหกรณ์การเกษตรบางแห่งต้องปิดจุดรับซื้อข้าวจากเกษตรกร เพราะประสบปัญหาขาดเงินทุนหมุนเวียน ทั้งนี้ ที่ประชุมได้ข้อสรุปถึงแนวทางการช่วยเหลือเพื่อรักษาเสถียรภาพราคาข้าวเปลือก 3 มาตรการ ประกอบด้วย 1 .โครงการสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี เ

ในช่วงเดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2562 ที่ผ่านมา ข่าวคราวของประธานมูลนิธิข้าวขวัญ-อาจารย์เดชา ศิริภัทร กับน้ำมันกัญชา ปรากฏโด่งดังทั่วประเทศ ในเวลานี้ไม่มีใครอีกแล้ว ที่ไม่รู้จักงานด้านกัญชากับอาจารย์เดชา ทั้งที่ก่อนหน้านี้ตลอด 30 กว่าปี อาจารย์เดชาทำงานเรื่องข้าวมายาวนานมากๆ หากนอกแวดวงเกษตรธรรมชาติแล้ว แทบไม่มีใครรู้จักท่าน ดิฉันเองได้เคยเป็นลูกมือเก็บเมล็ดพันธุ์พืชพื้นเมืองกับท่านมาตั้งแต่เรียนจบปริญญาตรีใหม่ๆ และยังได้ทำงานเรื่องข้าว-แม่โพสพกับอาจารย์ ที่ดิฉันเรียกท่านว่า “พี่เดชา” ได้เดินทางไปไต้หวันไปทำงานเกี่ยวกับข้าวและปุ๋ยจุลินทรีย์กับพี่เดชาอยู่หลายครั้ง ที่มีเรื่องหลากหลายเกี่ยวกับข้าวอันน่าสนใจยิ่ง คนเพชรบุรีบ้านเรา ไม่เพียงแต่ชำนาญสุดๆ ในเรื่องการปลูกกัญชา ทำเกลือ ทำน้ำตาลโตนด ทำประมง ทำสวนผลไม้ แต่คนเมืองเพชรยังทำนาปลูกข้าว เลี้ยงวัวกันทั่วทุกอำเภอ ดิฉันเคยคิดเล่นๆ ว่า หากมีสงคราม ปิดจังหวัด ปิดประเทศ คนเพชรจะสบายมาก เผชิญภาวะสงครามได้สบายมาก เพราะอาหารการกินมีครบทุกอย่าง เกลือ ข้าว น้ำตาล กุ้ง ปู ปลา หมู วัว ไก่ เป็ดมีหมด ไม่ต้องอดอยากขาดแคลนอาหารใดๆ เลยก็ว่าได้ ว่าเฉพาะเรื่อง

“นราพัฒน์” ร่วม”จุรินทร์” เปิดเวทีประชาสัมพันธ์มาตรการประกันรายได้แก่เกษตรกรผู้ปลูกข้าว ปี 62/63 จ่ายครั้งแรก 15 ต.ค. นี้ นายนราพัฒน์ แก้วทอง ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เข้าร่วมการประชาสัมพันธ์ชี้แจงมาตรการประกันรายได้เกษตรกรผู้ปลูกข้าว ปี 2562/2563 รอบที่ 1 ณ CK Convention Hall ศูนย์ประชุมจังหวัดพิจิตร เพื่อชี้แจงหลักเกณฑ์ โครงการ เงื่อนไข และสิทธิประโยชน์ที่เกษตรกรจะได้รับจากมาตรการประกันรายได้ โดยมีตัวแทนเกษตรกรเข้าร่วมการสัมมนาจากจังหวัดภาคเหนือตอนล่างกว่า 300 ราย กระทรวงเกษตรฯ และกระทรวงพาณิชย์ เร่ง kick off มาตรการประกันรายได้ใน 5 พืช ชนิดหลัก ได้แก่ ข้าว ยางพารา ปาล์มน้ำมัน มันสำปะหลัง และข้าวโพด สำหรับสินค้าข้าว รัฐบาลประกัน 5 ชนิดข้าวเปลือก โดยจะกำหนดราคาเป้าหมายซึ่งเป็นราคาที่เกษตรกรควรได้รับตามราคาตลาดเฉลี่ยทุก 15 วัน ได้แก่ 1. ข้าวหอมมะลิ 15,000 บาท ต่อตัน ไม่เกินครัวเรือนละ 14 ตัน 2. ข้าวหอมมะลินอกพื้นที่ 14,000 บาทต่อตัน ไม่เกินครัวเรือนละ 16 ตัน 3. ข้าวเจ้า 10,000 บาท ต่อตัน ไม่เกินครัวเรือนละ 30 ตัน 4. ข้าวหอมปทุม 11,000 บาท ต่อตัน ไม่เ

ราคาข้าวหอมมะลิปี’62/63 ดีดขึ้นตันละ 3,000 บาท ข้าวเปลือกตันละ 19,000 บาท ข้าวสารตันละ 36,000 บาท หลังวิกฤตน้ำท่วมทับแล้งอีสาน คาดผลผลิตข้าวเปลือกมะลิวูบ30-40% หากน้ำยังสูงเกี่ยวยากผลผลิตออกล่าช้าครึ่งเดือน แถมข้าวป่นไม่สมบูรณ์ หลังจากเกิดภัยแล้งในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือเมื่อช่วงกรกฎาคม สร้างความเสียหายในพื้นที่ปลูกข้าวหลายจังหวัด เช่น มหาสารคาม ร้อยเอ็ด ขอนแก่น แต่ยังไม่ทันจะชดเชยความเสียหายก็เกิดวิกฤตน้ำท่วมอย่างรุนแรงในพื้นที่หลายจังหวัด เช่น กาฬสินธุ์ อุบลราชธานี ซึ่งแต่ละจังหวัดล้วนแต่เป็นพื้นที่หัวใจสำคัญในการปลูกข้าวหอมมะลินาปี 2562/2563 และพื้นที่ปลูกข้าวเหนียวโดยเบื้องต้นเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ทางจังหวัดอุบลราชธานีประเมินความเสียหายพื้นที่ปลูกข้าว 4 แสนกว่าไร่ แหล่งข่าวจากกลุ่มโรงสีภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เปิดเผยว่า เดิมจากภาวะภัยแล้งคาดว่าปริมาณผลผลิตข้าวเปลือกจะเสียหาย 20% เพราะมีบางส่วนที่ยืนต้นเหลืองจะตายแต่ฝนตกลงมาอย่างหนัก ซึ่งขณะนี้ประเมินผลกระทบจากวิกฤตน้ำท่วมยากเพราะปริมาณน้ำที่ท่วมสูง และตัดขาดเส้นทางคมนาคมในหลายจังหวัด ทำให้การติดตามสถานการณ์เป็นไปอย่างล่าช้

อุปนายกสมาคมโรงสีข้าวไทยชี้ ภัยแล้งกระทบหนักดันราคาข้าวสารพุ่งสูงกว่า 40% ในรอบหลายปี ขณะที่สถาณการณ์เริ่มเห็นชัดมาตั้งแต่เดือนกรกฎาคมที่ผ่าน คาดว่าในเดือนตุลาคมจะมีข้าวนาปรังจากเหนือและอีสานมาช่วยบรรเทา นายสมศักดิ์ ตังพิทักษ์กุล อุปนายกสมาคมโรงสีข้าวไทย เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า สถาณการณ์ราคาข้าวในช่วงนี้ค่อนข้างสูง ข้าวเปลือกมีปริมาณน้อยซึ่งเป็นผลกระทบมาจากภัยแล้งในปีนี้ เกษตรกรจะเก็บข้าวไว้บริโภคเองและไม่นำออกมาขาย เพราะมีความเสี่ยงมากที่จะไม่ได้ผลผลิตตามที่ต้องการ ในต้นเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ราคาข้าวเปลือกจากราคา 15-16 บาท/กก. เพิ่มขึ้นเป็น 20-21 บาท/กก. ส่วนราคาข้าวสาร (เหนียว) ปัจจุบัน ราคาขายส่งจะอยู่ที่ 40-44 บาท/กก.จากราคาเดิมประมาณ 32 บาท/กก. ข้าวสาร (หอมมะลิ) ราคาขยับขึ้นมาอยู่ที่ 35-36 บาท/กก. โดยเฉลี่ยราคาข้าวสารเพิ่มขึ้นประมาณ 40% จากราคาเดิม “เดือนมิถุนายนที่ผ่านมา ฟ้าฝนดีมากชาวบ้านนำข้าวออกมาขาย เมื่อถึงเดือกรกฎาคมชาวบ้านเริ่มชะลอขาย กระทั่งแล้งหนักก็ไม่ขายเลย ขณะที่ราคาข้าวก็สูงมากโรงสีจึงไม่มีการสต๊อกข้าวไว้และไม่มีของเลย เป็นภาวะที่มีข้าวน้อยมากในรอบชีวิตเลย ตอนนี

สำนักงานเกษตรอำเภอเกาะยาว จังหวัดพังงา ส่งเสริมและพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ให้เป็น Young Smart Farmer เพื่อให้มีขีดความสามารถด้านการเกษตร สามารถทดแทนเกษตรกรผู้สูงอายุ และสร้างแรงจูงใจให้คนรุ่นใหม่หันมาประกอบอาชีพเกษตรกรรมและมีศักยภาพสามารถนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาประยุกต์ใช้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต การบริหารจัดการ และการตลาดสินค้าเกษตร จนเป็นผู้นำทางการเกษตรในท้องถิ่น และสร้างเครือข่ายความร่วมมือในทุกระดับ โดยการจัดเยี่ยมเยียน แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในฟาร์มของแต่ละคน เป้าหมายเดือนละ 2 ราย นางอุษณี เจียมรา เกษตรอำเภอเกาะยาว กล่าวให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า เพื่อพัฒนา Young Smart Farmer ของอำเภอเกาะยาว จังหวัดพังงา ดำเนินการโดยยึดหลักการพัฒนาศักยภาพของเกษตรกรรุ่นใหม่ด้วยตัวของเกษตรกรเอง โดยมีเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรเป็นพี่เลี้ยง ให้ความสำคัญกับการจัดกระบวนการเรียนรู้ โดยมีเกษตรกรรุ่นใหม่เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และออกแบบการเรียนรู้ด้วยตนเอง เพื่อตอบสนองความต้องการที่แท้จริง โดยสำนักงานเกษตรอำเภอเกาะยาว ได้กำหนดนำ Young Smart Farmer ไปศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกันโดยกำหนดไปร่วมแลกเปลี่ย