ส้มโอ

คุณชาญวิทย์ พงษ์สุพรรณ เกษตรอำเภอบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ ให้ข้อมูลว่า ในอำเภอแห่งนี้มีการปลูกพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ ได้แก่ การปลูกข้าว การทำไร่อ้อย และพืชไร่อื่นๆ อีกหลายชนิด ในส่วนของพืชสวนอย่างส้มโอเป็นอีกหนึ่งพืชที่ทำรายได้ให้กับเกษตรกรในพื้นที่เป็นอย่างมาก โดยทำการตลาดส่งจำหน่ายทั้งในและต่างประเทศ ซึ่งในขณะนี้ผลผลิตอย่างส้มโอมีกำลังผลิตยังไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาด เพราะด้วยรสชาติที่ดีในแต่ละปี เมื่อมีผลผลิตออกจำหน่าย ลูกค้าต่างเข้ามาติดต่อขอซื้อกันอย่างมาก จึงทำให้เป็นอีกหนึ่งสินค้าที่ขึ้นชื่อของอำเภอบ้านแท่นไปแล้วในเวลานี้ “เกษตรกรที่ปลูกส้มโอตอนนี้ ก็มีการรวมกลุ่มกันปลูกส้มโอแปลงใหญ่อยู่ประมาณ 4 กลุ่ม ตั้งมาตั้งแต่ปี 2560 โดยสมาชิกภายในกลุ่มมีการผลิตส้มโอที่ได้คุณภาพ และเกษตรกรบางรายได้รับการรับรองมาตรฐาน จีเอพี (GAP) จึงทำให้สินค้าอย่างส้มโอที่ผลิตจากอำเภอบ้านแท่น เป็นสินค้าทางการเกษตรที่ปลอดภัยและได้มาตรฐาน ส่งผลให้เกษตรกรผลิตจำหน่ายได้ทั้งในและต่างประเทศ เกิดรายได้หลักล้านบาท ทำให้เกษตรกรในหลายๆ พื้นที่เกิดความสนใจ ฉะนั้น ผู้ที่มีความสนใจในเรื่องของการปลูกส้มโอก็สามารถติดต่

ปราจีนบุรี ไม่เพียงมีพันธุ์ไผ่ที่หลากหลาย มีหน่อไม้หรือชะอมที่อร่อยเท่านั้น แต่ไม้ผลหลายชนิดของจังหวัดนี้มีดีติดอันดับไม่แพ้แหล่งอื่น ส้มโอ ที่ปราจีนบุรี จัดว่ามีคุณภาพไม่น้อยหน้าเลยทีเดียว ทั้งรสชาติความหวาน เนื้อ ขนาด ล้วนเป็นที่ถูกใจเซียนผลไม้จำนวนมาก แล้วยังได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ เพราะเกิดจากการปรับปรุงและพัฒนาการปลูก/ดูแลของชาวสวน ถึงขนาดต้องจัดประกวดส้มโอของจังหวัดกันเลย ชาวปราจีนบุรีปลูกส้มโอสำหรับขายส่งตลาดในและต่างประเทศ แต่จะเน้นไปทางตลาดต่างประเทศมากกว่า โดยพันธุ์ที่นิยมปลูกในพื้นที่จะเป็นทองดีและพันธุ์ขาวน้ำผึ้ง เนื่องจากมีรสชาติหวานและเป็นที่ต้องการของตลาดทั่วไป คุณนิกร ศรีศิริ บ้านเลขที่ 74/1 หมู่ที่ 7 ตำบลศรีมหาโพธิ อำเภอศรีมหาโพธิ จังหวัดปราจีนบุรี  โทรศัพท์ (089) 095-2921 ได้ช่วยญาติพี่น้องทำสวนส้มโอมาตั้งแต่เด็ก นับจากนั้นถึงตอนนี้รวมเป็นเวลาทั้งสิ้นประมาณ 30 ปี มีสวนส้มโอหลายแห่ง ถ้านับพื้นที่รวมทั้งหมดประมาณ 50 ไร่ ส้มโอที่ปลูกมากคือ พันธุ์ทองดี จำนวนกว่า 40 ไร่ รองลงมาเป็นขาวน้ำผึ้งราว 4 ไร่ แล้วล่าสุดทดลองปลูกพันธุ์ทับทิมสยาม โดยผลผลิตส้มโอทองดีจะขายให้

ถึงแม้ว่าผลไม้ไทยที่มีกระแสบดบังส้มโออยู่ในขณะนี้ ได้แก่ ทุเรียนไทย ที่ชาวจีนแห่แหนมาเหมาสวนทุเรียนไปขายชนิดถล่มทลาย จนทำให้ราคาทุเรียนสูงขึ้นมาในช่วงระยะนี้ แพงหูฉี่ว่างั้นเถอะ บรรดาคอทุเรียนคนไทยต่างบ่นว่า หายาก และราคารับไม่ได้ นี่คือปรากฏการณ์ครั้งแรกที่เจ้าของสวนทุเรียนทุกภาคที่มีการปลูกทุเรียนขาย ต่างเปลี่ยนสภาพฐานะจากรถมอเตอร์ไซค์ มาเป็นรถปิกอัพ ตลาดรถยนต์คึกคัก ไม่ต่างกับราคายางพาราเมื่อสิบปีที่ผ่านมา แต่วันนี้ ชาวสวนยางปักษ์ใต้ต้องมานั่งโศกเศร้าอาดูรยางราคาถูกลงอย่างน่าใจหายมาช้านาน เมื่อสินค้าผลไม้ทุเรียนแซงหน้าผลไม้อื่นๆ ไปไกลโข จนมีการขยายพื้นที่ออกมาปลูกเพิ่ม และล้มต้นยางพาราทิ้งกันเป็นแถวจนราบ เหตุการณ์อีกสิบปีเกิดอะไรขึ้นกับสวนทุเรียนในอนาคตข้างหน้า โปรดติดตาม หันมาดูผลไม้ตัวถัดมาที่ไม่กระทบกับราคาซื้อขายมาช้านาน ได้แก่ ส้มโอ ที่มีปลูกกันมานาน ส่งออกขายไปตลาดฮ่องกง ในฤดูเทศกาลไหว้เจ้าของชาวจีน ที่ตรงกับฤดูส้มโอออกมาทันกันพอดี…ส้มโอที่ส่งออกได้ชื่อเสียงคือ ส้มโอทองดี สวนส้มโอพันธุ์ขาวน้ำผึ้ง นิยมบริโภคภายในประเทศ รู้จักพันธุ์ส้มโอที่ผลิตภายในประเทศ มีแหล่งผลิตที่ไหน

นายเกษม ไตรพิจารณ์ เกษตรจังหวัดชัยนาท แจ้งว่า ระหว่าง วันที่ 7-16 กันยายน 2561 จังหวัดชัยนาท กำหนดจัดงานส้มโอและของดีจังหวัดชัยนาทขึ้นที่ สนามหน้าศาลากลางจังหวัด ในงานมีกิจกรรมประกวดส้มโอ จำหน่ายผลผลิตส้มโอขาวแตงกวา คุณภาพดี คาดว่ามีมาจำหน่ายจากสวนเกษตรกร ไม่น้อยกว่า 60 ตัน นายเกษม กล่าวว่า ปีนี้ผลผลิตส้มโอออกช้า สืบเนื่องจากน้ำท่วมในช่วงที่ผ่านมา กิจกรรมที่น่าสนใจนั้น ทางผู้จัดงาน ได้จัดแสดงนิทรรศการส้มโอขาวแตงกวาสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ หรือ จีไอ และพิเศษมากกว่านั้น มีการเพิ่มการแข่งขันยำส้มโอ โดยเชิญชวนเกษตรกรจากหลายอำเภอเข้าร่วม

โลกทุกวันนี้ เปลี่ยนแปลงเร็วมาก คนหลายอาชีพมีแนวโน้มตกงาน เพราะถูกเครื่องจักรเข้ามาแทนที่แรงงานมนุษย์และถูกแย่งอาชีพจากแรงงานข้ามชาติจากนโยบายเปิดตลาดเสรีการค้าอาเซียน “คุณนนท์” หรือ คุณธวานนท์ องอาจ หนุ่มวิศวกรด้านวงการยานยนต์ มองว่าการทำเกษตรเป็นอาชีพที่ไม่มีวันตาย เพราะคนต้องกินต้องใช้อยู่ทุกวัน เขาจึงหันกลับมาพลิกฟื้นที่ดินมรดกของพ่อแม่ ให้กลายเป็นแผ่นดินทองทางการเกษตร สร้างอาชีพและรายได้ที่ยั่งยืนให้ครอบครัวเขาอีกครั้งหนึ่ง  คุณธวานนท์ องอาจ หรือ คุณนนท์ เล่าว่า เดิมทีแผ่นดินผืนนี้เคยเป็นสวนมะม่วงและสวนกล้วย เมื่อเจอน้ำท่วมใหญ่ เมื่อ ปี 2554 ต้นไม้ที่ปลูกไว้ตายหมด ผมจึงพลิกฟื้นที่ดินมรดกให้กลายเป็นแผ่นดินทองสำหรับทำการเกษตรอีกครั้ง จังหวะนั้น มะนาวมีราคาแพงมาก ที่โด่งดังมากคือ มะนาวพันธุ์แป้นพิจิตร คุณนนท์ตั้งใจหากิ่งพันธุ์มะนาวแป้นพิจิตรมาปลูก บังเอิญจังหวะนั้น คุณนนท์ได้รู้จักกับ คุณฉัตราพร สิงหราช (คุณเล็ก) เจ้าของสวนบางไผ่พันธุ์ไม้ที่แนะนำให้เขาทดลองปลูก “แป้นสิรินนท์” ซึ่งเป็นมะนาวพันธุ์ใหม่ โดยจำหน่ายกิ่งพันธุ์ในราคากิ่งละ 300 บาท ขณะที่มะนาวแป้นพิจิตร ขาย 80-100 บาท ตอนแรกค

วันนี้มาสัมภาษณ์ คุณลันนภัสถ์ ปนันณีรัตน์ หรือ คุณแอน เจ้าของแผงส้มโอรายใหญ่ในตลาดไท ขายมานานกว่า 9 ปี คุณแอน เล่าว่า ก่อนที่จะมาขายส้มโอ เคยเป็นพนักงานประจำมาก่อน ทำได้สักประมาณ 4-5 ปี แล้วเปลี่ยนมาขายส้มโอ เพราะที่บ้านมีกิจการค้าขายและทำสวน ที่เลือกมาขายส้มโอก็เพราะว่าเป็นอาชีพที่อิสระ และส้มโอเป็นผลไม้ทน ปลูกง่าย ถึงแม้จะให้กำไรไม่มากนักแต่ก็มีขายเรื่อยๆ ยิ่งเดือนกรกฎาคม-สิงหาคม จะให้ผลดก ตอนนี้มีขายหลักๆ เป็น พันธุ์ขาวน้ำผึ้ง ขาวแตงกวา ทองดี และพันธุ์พื้นเมืองที่มีตลอดทั้งปีคือ ทองดีท่าข่อย เป็นของดีจังหวัดพิจิตร ทองดีท่าข่อยเป็นพันธุ์ที่หาง่าย ต้นทุนไม่สูง มีผลผลิตตลอดทั้งปี ส่วนใหญ่ที่ร้านจะขายของจังหวัดพิจิตรเป็นหลัก วิธีการเลือกส้มโอให้อร่อยนั้น คุณแอนบอกว่า ที่ร้านขายเป็นของจังหวัดพิจิตรที่ขึ้นชื่อเรื่องรสชาติอยู่แล้ว แต่สำหรับลูกค้ามาเลือก ส่วนใหญ่ถ้าซื้อเป็นลูกก็จะสังเกตที่ผิว ไม่เป็นแผล ลูกสวย แต่ถ้าเป็นแม่ค้าซื้อไปปอกขายก็จะเลือกที่น้ำหนักถ่วงมือ เปลือกบาง แต่ถ้ามีลูกที่ขายไม่ได้ที่ร้านก็จะนำออกมาปอกขายเองหน้าร้าน ก็จะขายราคาถูก อย่างแพ็กเล็ก อยู่ที่ 15 บาท ถ้าแพ็กใหญ่ก็ 3

เมื่อวันที่ 12 พ.ย.2560 นางสาวอาทิตยา คำปาแก้ว อายุ 29 ปี อยู่บ้านเลขที่ 100 หมู่ที่.1ต.ช่องแคบ อ.พบพระ จ.ตาก กล่าวว่า ตนเอง มีส่วน ส้มโอจำนวน 7 ไร่ มีต้นส้มโอประมาณ 300 ถึง 400 ต้น คุณตาเป็นผู้มอบสวนส้มโอสวนนี้ให้ คุณตา เป็นอดีตกำนันตำบลช่องแคบ ชื่อกำนันเสาร์ คำปาแก้ว ปัจจุบันเสียชีวิตแล้ว วันนี้เริ่มตัดส้มโอ เป็นวันแรก ใด้ส้มโอประมาณ 3 ตัน (3,000กิโลเมตร) ขายไปในราคากิโลละ 11 บาท โดยมีพ่อค้ามารับซื้อถึงในสวน โดยพ่อค้าจากตลาดไทตลาดสี่มุมเมืองและยังมี พ่อค้านำส่งขายประเทศเพื่อนบ้าน ปีนี้คาดว่าจะได้ส้มโอประมาณ 9-10 ตัน ส่วนเมื่อปีที่แล้วตนเอง ขายส้มโอไปกิโลละ 7-8 บาท ได้ส้มโอตัดขายประมาณ 6 ตัน(6,000กิโล) โดย มีพ่อค้ามารับซื้อไปขายประเทศเพื่อนบ้าน สวนส้มโอ ของคุณตากำนันเสาร์ คำปาแก้ว มีประมาณเกือบร้อยไร่ ปลูกมาประมาณ 20 ปี ปลูกมานานแล้วพันธุ์ขาวน้ำผึ้งตนเองใช้ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยชีวภาพ ต้นทุนต่ำ ราคา 11บาท พออยู่ใด้ส้มโอในพื้นที่ บ้านช่องแคบ บ้านเงาไผ่ บ้านห้วยแล้ง มีสวนส้มโอ เกือบ 2,000ไร่ ท่านที่ผ่านไปผ่านมา เส้นทางแม่สอด ห้วยไม้แป้น ช่องแคบ พบพระ สายเก่า แถวๆบ้านช่องแคบ บ้านเงาไผ่ บ้านห้วยแล

ส้มโอ ผลไม้ที่ขายได้ทุกฤดูกาล มีผลออกตลอดปี ทำให้แม่ค้าส้มโอมีรายได้ไม่ขาดมือ ที่ตลาดไทมีส้มโอหลากหลายสายพันธุ์ ไม่ว่าจะเป็น ขาวน้ำผึ้ง ขาวแตงกวา ทองดี หรือท่าข่อย แต่ที่น่าสนใจกว่านั้นคือ ส้มโอทับทิมสยาม เจ้าของแผงส้มโอ คุณสนธยา ว่องกุล หรือเจ๊หมวย อายุ 71 ปี เจ้าของผู้จำหน่ายส้มโอทับทิมสยามเจ้าเดียวในตลาดไทเล่าว่า ทำอาชีพแม่ค้ามากว่า 40 ปีแล้ว เดิมเคยขายอยู่ที่ตลาดสี่มุมเมือง แล้วย้ายมาขายที่ตลาดไทได้ 10 ปี พื้นเพเจ๊หมวยเป็นคนจังหวัดสุราษฎร์ธานี มีสามีเป็นคนจังหวัดนครศีธรรมราช อาชีพทำสวนส้มโอ และเจ๊หมวยนำมาขายเองที่ตลาด   เริ่มขายส้มโอทับทิมสยามเมื่อ 3 ปีก่อน แต่เมื่อปีที่แล้วมีปัญหาในเรื่อสภาพแวดล้อมอากาศ พายุเข้าทำให้ขายไม่ค่อยได้ และรสชาติไม่อร่อยเท่าที่ควร แต่ปัจจุบันกลับมาขายได้ราคาดี รสชาติอร่อย เหตุผลที่ขายส้มโอพันธุ์ทับทิมสยาม เพราะที่สวนปลูกไว้ มีคาราขายตั้งแต่ 100 บาทขึ้นไป ตามขนาดของลูก นอกจากพันธุ์ทับทิมสยาม ยังมีพันธุ์อื่นๆอีกเช่น ทองดี มาจากปากพนังราคาขายตั้งแต่ 30-60 บาท ขาวน้ำผึ้งปากพนัง ลูกใหญ่ หวานอร่อย มีราคาตั้งแต่ 40-100 บาท   ส้มโอทับทิมสยาม ยังไม่เป็นที่รู

เรียน คุณหมอเกษตร ทองกวาว ที่นับถือ ผมมีความสนใจเกี่ยวกับส้มโอ ปัจจุบันบ้านเรามีพันธุ์น่าสนใจ และตลาดต้องการ มีพันธุ์อะไรบ้าง และมีลักษณะเด่นอย่างไร ผมขอคำแนะนำจากคุณหมอเกษตรด้วยครับ ขอแสดงความนับถือ ทรงวุฒิ อนุวัฒน์วงศ์ จังหวัดลพบุรี ตอบ คุณทรงวุฒิ อนุวัฒน์วงศ์ ประเทศไทยเรามีส้มโอพันธุ์ดีอยู่หลากหลายพันธุ์ ผมขออนุญาตแนะนำมาให้ทราบบางส่วน พันธุ์ขาวทองดี เป็นพันธุ์ที่มีลักษณะผลกลมแป้น หัวมีจีบเล็กน้อย มีขนาดปานกลาง ผนังกลีบสีชมพู เนื้อกุ้งสีชมพู ฉ่ำน้ำ รสหวานสนิท เก็บเกี่ยวผลผลิตได้ในเดือนมีนาคม-เมษายน ขายได้ราคาดี พันธุ์ขาวใหญ่ มีผลกลม ขนาดปานกลาง เส้นผ่านศูนย์กลาง 14-18 เซนติเมตรผนังกลีบสีขาว เนื้อกุ้งไม่แฉะ สีขาวอมเหลือง รสหวานอมเปรี้ยว ราคาจำหน่ายค่อนข้างดีใกล้เคียงกับพันธุ์ขาวทองดี พันธุ์ขาวแป้น มีผลกลมแป้น หัวไม่มีจุก มีจีบเล็กน้อย ผลขนาดเล็ก เส้นผ่านศูนย์กลาง 12-15 เซนติเมตร ผนังกลีบและเนื้อกุ้งสีขาว รสหวานอมเปรี้ยว ให้ผลผลิตสูง พันธุ์ขาวแตงกวา ผลกลมแป้น ขนาดปานกลาง เส้นผ่านศูนย์กลาง 14-16 เซนติเมตร ผนังกลีบสีขาว เนื้อกุ้งสีขาวอมเหลือง รสหวานอมเปรี้ยว เป็นที่ต้องการของตลาด พันธุ์

ส้มโอ เป็นผลไม้ที่สามารถนำมาประกอบอาหารได้นานาชนิด แต่รสชาติของส้มโอก็แตกต่างกันไปตามสายพันธุ์ต่างๆ และบางสายพันธุ์อาจจะกำลังสูญหายไปอย่างน่าเสียดายหากไม่มีการอนุรักษ์ไว้ วันนี้จึงขอพามาเยี่ยมชมสวนส้มโอของ ยายใบ-คุณทองใบ พากุดเลาะ เจ้าของสวนที่มีการทำสวนส้มโอทั้งส้มโอพันธุ์พื้นเมืองและส้มโอพันธุ์ฮิตที่เป็นที่นิยม แต่ที่มีความน่าสนใจควบคู่ไปกับการทำสวนส้มโอคือ มีการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนที่บ้านบุ่งสิบสี่ ตำบลโนนทอง อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ ซึ่งชาวบ้านทุกคนพร้อมใจกันมาบริหารจัดการท่องเที่ยวด้วยตนเอง โดยมีกิจกรรมบริการนักท่องเที่ยวที่หลากหลายและให้มีความเหมาะสมสอดคล้องกับวิถีชีวิตของชุมชนด้วยน้ำใจ ผลลัพธ์ที่ได้จึงเป็นความประทับใจของผู้มาเยือนอย่างมิรู้ลืม ส้มโอที่บ้านบุ่งสิบสี่ เป็นแหล่งปลูกพันธุ์พื้นเมืองที่มีอายุไม่น้อยกว่า 150 ปี โดยมีหน่วยงานภาครัฐได้เข้ามาส่งเสริมการปลูกส้มโอสายพันธุ์ส่งเสริม เช่น ทองดี ขาวแตงกวา ฯลฯ เป็นต้น ส่งผลให้ส้มโอพันธุ์พื้นเมืองเริ่มถูกตัดโค่นต้นทิ้ง เนื่องจากพันธุ์พื้นเมืองมีต้นและทรงพุ่มขนาดใหญ่ต้องใช้พื้นที่ในการปลูกมาก ทำให้อยากส่งเสริมให้ทุกคนเ