ส้มโอ

ชัยนาท เป็นอีกหนึ่งจังหวัดที่สามารถทำการเกษตรได้หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นพืชไร่ เช่น อ้อย นาข้าว รวมทั้งมีการทำสวนไม้ผลที่เป็นเศรษฐกิจสำคัญของจังหวัดอีกด้วย คือ ส้มโอพันธุ์ขาวแตงกวา ซึ่งมีลักษณะพิเศษคือ ผลกลม ผิวเรียบ เปลือกบาง รสหวานอมเปรี้ยวนิดๆ ไม่มีรสขม จึงทำให้ผลผลิตเป็นที่ต้องการของตลาด สามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรในจังหวัดชัยนาทไม่น้อยเลยทีเดียว คุณอำนวย คุ้มชนะ อยู่บ้านเลขที่ 6 หมู่ที่ 8 ตำบลหาดท่าเสา อำเภอเมือง จังหวัดชัยนาท เป็นเกษตรกรที่ปลูกส้มโอพันธุ์ขาวแตงกวามาหลายทศวรรษ หรือเรียกง่ายๆ ว่า เป็นผู้คร่ำหวอดในการปลูกส้มโอสายพันธุ์นี้ก็ว่าได้ ซึ่งที่สวนของเขาขายทั้งผลผลิตและกิ่งพันธุ์ที่สามารถสร้างรายได้ให้กับเขาได้เป็นอย่างดี ปลูกส้มโอขวาแตงกวา มากว่า 30 ปี คุณอำนวย เล่าให้ฟังว่า เริ่มปลูกสมโอ้มาตั้งแต่ปี 2529 โดยสมัยก่อนที่จะเริ่มมาทำสวนส้มโอได้ทำนามาก่อน ซึ่งเห็นจากราคาข้าวที่ขายได้ในแต่ละปียังไม่ได้ราคาดีเท่าที่ควร ได้เกิดแนวคิดที่อยากจะปรับเปลี่ยนทำเกษตรอย่างอื่น จึงได้เริ่มมาทำสวนในเวลาต่อมา โดยค่อยๆ ปรับจากพื้นที่นาบางส่วนมาแบ่งเป็นพื้นที่ทำสวนสลับกับปลูกพืชแซมอื่นๆ ตามไป

ส้มโอ เป็นผลไม้เศรษฐกิจสำคัญชนิดหนึ่งของจังหวัดชัยภูมิ ปลูกมากในพื้นที่อำเภอบ้านแท่นและอำเภอเกษตรสมบูรณ์ ส่วนส้มโอพันธุ์เนื้อแดงที่มีความแปลกใหม่ของจังหวัดชัยภูมิ ถูกค้นพบโดย รศ.ดร. สังคม เตชะวงศ์เสถียร แห่งภาควิชาพืชศาสตร์และทรัพยากรการเกษตร คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เพื่อยกย่องส้มโอเนื้อแดงให้เป็นสินค้าอัตลักษณ์เด่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย จึงตั้งชื่อใหม่ว่า “ส้มโอมณีอีสาน” จุดกำเนิด “ส้มโอมณีอีสาน” ส้มโอเนื้อแดงพันธุ์ใหม่ของจังหวัดชัยภูมิ ถูกค้นพบในโครงการวิจัยระบบการผลิตส้มโอคุณภาพดีและสร้างอัตลักษณ์ของส้มโอจังหวัดชัยภูมิ โดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) และมหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยมีเป้าหมายผลักดันให้ส้มโอพันธุ์ใหม่นี้กลายเป็นของดีประจำจังหวัดชัยภูมิ และเพิ่มมูลค่าทางตลาดแก่เกษตรกรชาวสวนส้มโอ ตั้งแต่ ปี 2550-2560 คณะนักวิจัย ภายใต้การนำของ รศ.ดร. สังคม เตชะวงศ์เสถียร แห่งภาควิชาพืชศาสตร์และทรัพยากรการเกษตร คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ศึกษาวิจัยส้มโอพันธุ์ทองดี ซึ่งเป็นพันธุ์พื้นเมืองที่มีศักยภาพของจังหวัดชัยภูมิ ที่มีลักษณะเด่นทั้งเปลือกบาง เนื้อมี

ส้มโอพันธุ์เซลเลอร์ เป็นส้มโอลูกผสม ที่นำเข้ามาจากฮาวาย ผิวผลเมื่อสุกสีเขียวอมเหลือง เนื้อในสีแดง แต่ไม่เข้มเท่ากับพันธุ์ทับทิมสยาม เป็นส้มโอที่มีรสชาติหวาน ข้อเสียคือ ผลแก่จัด มักแตก แหล่งที่มา : วิสาหกิจชุมชนส้มโอเวียงแก่นเพื่อการส่งออก อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย โทรศัพท์ 087-174-1359

ส้มโอพันธุ์ทองดี เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก แตกกิ่งก้านสาขาที่เรือนยอด ลำต้นมีสีน้ำตาล มีหนามเล็ก ๆ สูงประมาณ 8 เมตร ใบเป็นแผ่นหนาสีเขียวเข้ม ผลโต กลมแป้น ไม่มีจุก ที่ขั้วมีจีบเล็กน้อย รสหวาน ฉ่ำน้ำ เนื้อสีชมพู เป็นพันธุ์ที่นิยมปลูกที่จังหวัดนครปฐม

ส้มโอพันธุ์ขาวน้ำผึ้ง ปลูก-ดูแลง่าย ราคาดี ต้นทุนต่ำ เนื้อสวย รสชาติดีมีรสชาติหวานอมเปรี้ยว เนื้อสีขาวอมเหลืองเล็กน้อยคล้ายสีน้ำผึ้ง เปลือกผิวบาง เนื้อแน่น น้ำหนักดี ไม่ขมและซ่า ผลแก่จัดเนื้อแห้ง ส้มโอขาวน้ำผึ้ง มีรสชาติถูกคอคนไทยและชาวต่างชาติ   แหล่งที่มา : คุณประวิทย์ บุญมี อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม โทรศัพท์ 081-340-2867

ส้มโอพันธุ์ “พลอยชมพู” ถูกพัฒนาพันธุ์มาจาก “ทัมบุนพิงค์” ส้มโอคุณภาพดีของมาเลเซีย นำมาปลูกเสียบกิ่งกับตอส้มโอจนได้กิ่งพันธุ์ส้มโอต้นใหม่ “พลอยชมพู” มีขนาดผลโต ทรงผลแป้น ไม่มีจุก น้ำหนักประมาณ 2-3 กิโลกรัม ต่อผล เปลือกผลค่อนข้างบาง สีของเปลือกในและผนังกลีบสีชมพูเรื่อๆ เนื้อมีลักษณะนิ่ม ไม่ฉ่ำน้ำ จำนวนกลีบ 14-16 กลีบ รสชาติถูกใจนักชิม เพราะมีรสหวานอมเปรี้ยว เหมาะสำหรับปลูกเชิงการค้า แหล่งที่มา : สวนบางไผ่พันธุ์ไม้ คุณฉัตราพร สิงหราช (เล็ก) โทรศัพท์ 086-569-6225 หรือ คุณกัลยารัตน์ ชมฉ่ำ (แดง) โทรศัพท์ 084-656-1174

ส้มโอแดง เป็นสายพื้นเมืองของบ้านบุ่งสิบสี่ หมู่ที่ 4 ตำบลโนนทอง อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ  มีลักษณะเด่น คือผลสุกเปลือกจะเป็นสีทอง เปลือกในจะอมชมพู เนื้อสีแดงเข้มสะดุดตา มีกลิ่นหอมอ่อนๆ คล้ายผลท้อ มีเมล็ดมาก อายุการเก็บเกี่ยวผลช้ากว่าพันธุ์ทองดี ประมาณ 15 วัน พบแห่งเดียวในภาคอีสาน รศ.ดร. สังคม เตชะวงค์เสถียร อาจารย์ภาควิชาพืชศาสตร์และทรัพยากรการเกษตร คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ศึกษาและรวบรวมสายพันธุ์ส้มโอแดงได้ข้อสรุปว่า สีแดงเข้มของส้มโอมีสารต้านอนุมูลอิสระ มีฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการย่อยและดูดซึมไขมัน มีสารแอนโทไซยานิน ช่วยลดอัตราเสี่ยงการเกิดโรคหัวใจ และเส้นเลือดสมองอุดตัน เพื่อสร้างอัตลักษณ์ของส้มโอแดงของจังหวัดชัยภูมิ จึงตั้งชื่อส้มโอพันธุ์ใหม่นี้ว่า “มณีอีสาน” แหล่งที่มา : คุณเสมียน นราพล อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ โทรศัพท์ 087-278-5617

ส้มโอทับทิมสยาม มีเนื้อสีแดงเข้ม (สีทับทิม) รสชาติหวาน หอม นุ่ม น่ารับประทาน จึงเป็นที่ต้องการของตลาดอย่างมาก ลักษณะประจำพันธุ์ ใบค่อนข้างกว้าง ปลายใบแหลม ใต้ใบมีขนอ่อนนุ่ม ผลมีขนาดใหญ่ เส้นรอบผลประมาณ 16-22 นิ้ว หัวจีบ (คล้ายขาวพวง) ผิวผลมีขนอ่อนนุ่มคล้ายกำมะหยี่ปกคลุมทั่วทั้งผล เมื่อจับผลเบาๆ จะรู้สึกผิวเปลือกนุ่ม เปลือกบาง พื้นที่ปลูกส้มโอทับทิมสยามในลุ่มน้ำปากพนัง ปัจจุบัน มีจำนวนกว่า 2,000 ไร่ ผลผลิตที่เกษตรกรจำหน่ายจากสวนที่คัดคุณภาพ อยู่ระหว่าง ผลละ 200-300 บาท เมื่อถึงผู้บริโภคราคาจะสูงกว่านี้ เกษตรกรจะมีรายได้ไม่น้อยกว่าไร่ละ 100,000 บาท แหล่งที่มา : คุณอัมพร สวัสดิ์สุข สวนสวัสดิ์สุข อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช โทรศัพท์ 089- 605-4388

ส้มโอขาวแตงกวา เป็นไม้ผลท้องถิ่นที่สำคัญทางด้านเศรษฐกิจของจังหวัดชัยนาท ปลูกสืบต่อกันมานานกว่า 100 ปี มีต้นแม่พันธุ์ต้นแรกอยู่ที่อำเภอมโนรมย์ มีการปลูกและพัฒนาคุณภาพมาต่อเนื่อง ทำให้ได้ผลส้มโอดีมีคุณภาพ ขนาดผลกลมโตปานกลาง เนื้อกุ้งใหญ่สีขาวแห้ง หวานฉ่ำ รสอร่อย รสชาติอร่อยไม่แพ้ใคร เป็นหนึ่งไม้ผลที่สร้างชื่อให้กับจังหวัดชัยนาท แหล่งที่มา : คุณทวาย มั่นอ่วม ตำบลมะขามเฒ่า อำเภอวัดสิงห์ จังหวัดชัยนาท โทรศัพท์ 088-427-9683

“ส้มโอ” เป็นผลผลิตทางการเกษตรที่มีชื่อเสียงและเป็นผลิตภัณฑ์หนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP) ของตำบลบ้านแท่น อำเภอบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ ส้มโอบ้านแท่นมีเอกลักษณ์ที่โดดเด่นคือ เปลือกบาง ผิวสวย เนื้อมีปริมาณมาก รสหวานอมเปรี้ยวกำลังดี และมีกลิ่นหอม เคยคว้ารางวัลชนะการประกวดส้มโอ อันดับ 1 ระดับประเทศมาแล้ว ว่าที่พันตรีวิเวก จงสูงเนิน เกษตรอำเภอบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ กรุณาสละเวลาพาทีมงานเทคโนโลยีชาวบ้านไปที่หมู่บ้านหนองผักหลอด ตำบลบ้านแท่น ซึ่งเป็นแหล่งปลูกส้มโอที่มีชื่อเสียงของอำเภอบ้านแท่นพร้อมพูดคุยกับ คุณบุญมี นามวงศ์ เป็นประธานกลุ่มเกษตรกรทำสวนบ้านแท่น คุณจักรินทร์ รัตนประทุม คุณสมสี พลนิกร และสมาชิกกลุ่มเกษตรกรทำสวนบ้านแท่นอีกหลายท่าน จุดกำเนิด “ส้มโอบ้านแท่น” เมื่อปี 2530 คุณบุญมี นามวงศ์ โทรสศัพท์ (082) 749-9785 ได้นำมะม่วงจากอำเภอบ้านแท่นไปขายที่ตลาดสี่มุมเมือง เมื่อสินค้าไปถึงตลาด ปรากฏว่า ผลผลิตเสียหาย และขายได้ราคาถูก ขณะที่ส้มโอจากนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม ที่นำมาวางขายในตลาดเดียวกัน กลับขายได้ราคาสูงและผลผลิตไม่เสียหายในระหว่างการขนส่ง แถมมีอายุจำหน่ายยาวนานกว่ามะม่วง คุณบุญมีจึ