เทคโนโลยีชาวบ้าน
เมื่อพูดถึงจังหวัดสระบุรี ผู้อ่านหลายท่านคงจะนึกถึงของเด่น ของดี ของฝากขึ้นชื่ออย่างกะหรี่ปั๊บและอีกมายมาย แต่อีกหนึ่งของดี หากได้เดินทางไปที่ตลาดนัดร่มโพธิ์ สี่แยกเสาไห้ อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี คงต้องได้ “ปลาร้าลอย” อาหารพื้นบ้านที่อยู่คู่กับคนไทยมาอย่างช้านาน ติดไม้ติดมือกลับบ้านกันอย่างแน่นอน สำหรับผู้อ่านท่านใดที่เป็นชื่นชอบปลาร้า น้ำพริกนานาชนิดและผักต้ม เมื่อมีโอกาสได้มาแวะเดินตลาดนัดร่มโพธิ์ สี่แยกเสาไห้ อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี คงต้องห้ามพลาด ร้านปลาร้าลอยลุงอ๊อด ที่ใครมาถึงตลาดนัดร่มโพธิ์ จำเป็นต้องได้รับประทานเมนูปลาร้าลอยปลาดุก หากได้ลิ้มลองรสชาติ รับรองติดใจ ไม่เช่นนั้นถือว่ามาไม่ถึงที่ ครั้งเดินทางไปถึงหน้าร้าน สายตาต้องสะดุดกับแผงด้านหน้า ที่ถูกจัดรายล้อมด้วยน้ำพริกรสเด็ดพื้นบ้านที่คุ้นเคย ทั้งน้ำพริกตาแดง น้ำพริกปลาร้า และน้ำพริกพื้นบ้านนานาชนิด ผักต้มสดๆ พร้อมเสิร์ฟ และเครื่องเคียงจำนวนมากให้ลูกค้าได้เลือกสรร จำหน่ายในราคาที่สบายกระเป๋า สิ่งแรกที่สัมผัสได้คือกลิ่นความนัวและความหอมของน้ำปลาร้าลอยที่ถูกต้มลงในหม้อเบอร์ใหญ่กำลังเดือดปุดๆ ด้วยความร้อนจากไฟ น้ำปลาร้าถูก
ฉันมีโอกาสได้ทำงานร่วมกับหลายหน่วยงานในการคัดเลือกองค์กรที่ทำงานด้านอาหารทั่วโลก เพื่อคัดเลือกให้ได้รับรางวัล Food Planet Prize ซึ่งเป็นรางวัลที่มอบให้หน่วยงานที่ทำงานด้านอาหารที่เป็นมิตรต่อโลก คือเน้นเรื่องอาหาร ขณะเดียวกัน ก็ต้องปกป้องโลกด้วย ซึ่งก็นับว่าลำบากอยู่ เพราะอาหารก็จำเป็น แต่การผลิตอาหารก็ทำให้โลกร้อนขึ้นทุกวัน Food Planet Prize เป็นรางวัลที่นับว่าใหญ่ที่สุดในวงการ รางวัลชนะเลิศได้เงินถึง 2 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือกว่า 60 ล้านบาท มีโครงการต่างๆ ทั่วโลกส่งผลงานของตนเองเข้าชิงรางวัลอย่างจริงจัง ที่ฉันจะเอามาเล่าคือหนึ่งโครงการที่เฉียดรางวัลชนะเลิศนั้นตั้งอยู่ในประเทศไทย ทำงานเกี่ยวกับข้าว ซึ่งเป็นอาหารหลักของเรา โครงการนี้เข้ารอบสุดท้ายมาแล้วสองปีติดต่อกัน แต่น่าเสียดายที่ไปแพ้ในรอบชนะเลิศ แต่ก็มีรายละเอียดที่เราควรเอามาเล่าสู่กันฟัง ฉันนี่ถ้าไม่ได้ทำงานกับเขาในโครงการนี้ ก็คงไม่รู้ว่าเรามีเรื่องอะไรดีๆ แบบนี้ในบ้านเราด้วย มันเริ่มต้นจากความจริงที่ว่าข้าวเป็นพืชที่ใช้น้ำมากที่สุด ในขณะที่ประชากรครึ่งหนึ่งของโลกกินข้าวเป็นอาหารหลัก ทำอย่างไรจะมีข้าวเพียงพอแก่คนครึ่งโลกในขณะที่น้ำ
กรมส่งเสริมการเกษตร คัดเลือกกลุ่มส่งเสริมเศรษฐกิจพอเพียงในชุมชนต้นแบบดีเด่นระดับประเทศ ประจำปี 2566 กลุ่มเศรษฐกิจพอเพียงบ้านเปือย จ.อำนาจเจริญ คว้ารางวัลชนะเลิศ มีผลิตภัณฑ์เด่นทั้ง ผ้าไหม ข้าวฮาง แจ่วบอง ปลาร้า และปลาส้ม ขณะที่กลุ่มบ้านดอนใหญ่ จ.อุบลราชธานี และบ้านโพธิ์ศรีสำราญ จ.หนองบัวลำภู รับรางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 และ 2 นายเข้มแข็ง ยุติธรรมดำรง อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมีพระราชดำริให้ดำเนินงานโครงการส่งเสริมเศรษฐกิจพอเพียงในชุมชนฯ ขึ้นในปี 2556 เพื่อให้ประชาชนสามารถดำรงชีวิตของตนและครอบครัวในยุคโลกาภิวัตน์ได้อย่างดี และมีความปกติสุข โดยน้อมนําหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการดำเนินชีวิต ตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โดยสามารถพึ่งตนเอง มีอาชีพมีรายได้ ทำให้สามารถปรับปรุงสภาพความเป็นอยู่ในครอบครัวได้ดีขึ้น มีกำลังสนับสนุนการศึกษาของบุตรหลาน ส่งผลให้ชุมชนเข้มแข็งอย่างมั่นคงและยั่งยืน นับเป็นเวลากว่า 10 ปีที่ กรมส่งเสริมการเกษตรได้สนองพระราชดำร
ในปัจจุบันต้องยอมรับว่าประเทศไทยมีการนำเข้าสัตว์แปลกและหายากจากต่างประเทศจำนวนมาก หนึ่งในสัตว์แปลกและหายากยอดนิยมที่นำเข้าเลี้ยงจำนวนมาก นั่นก็คือ ไก่ ไม่ว่าจะเป็น ไก่โปแลนด์ ไก่ยักษ์บราม่า ไก่ซีไปรท์ ไก่หน้าขาวสเปน หรือ ไก่ซิลกี้ ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่ถูกพูดถึงเป็นอันดับต้นๆ เมื่อพูดถึงเรื่องไก่สวยงามและหายาก ที่นำเข้าจากต่างประเทศ เทคโนโลยีชาวบ้านฉบับนี้ ขอนำเสนอการรายงานพิเศษ 7 สายพันธุ์ ไก่เศรษฐกิจ ทำเงิน เพื่อเป็นแนวทางให้กับผู้อ่านที่รักทุกท่าน ด้วยการพาไปทำความรู้จักกับไก่ซิลกี้ ไก่ที่มีลักษณะของขนที่สวยงาม นุ่มฟู เปรียบเสมือนผ้าหรือไหม เพราะคำว่า Silkie มาจากคำว่า Silk ที่แปลว่าเส้นไหมนั่นเอง ภายฟาร์มเพาะ-ขายไก่สวยงามจากต่างประเทศที่ใครๆ ต้องร้องอ๋อ เมื่อพูดถึง “Chicken Town” ในพื้นที่อำเภอลาดยาว จังหวัดนครสวรรค์ โดยมี คุณนิ้ง หรือ คุณศักดา บรรพจุลจินดา เจ้าของฟาร์มอารมณ์ดี อดีตมนุษย์เงินเดือน ที่เดินหน้าลงมือทำอาชีพนี้อย่างจริงจัง จนประสบความสำเร็จและเป็นที่รู้จักในวงการของผู้เลี้ยงไก่สวยงามด้วยกันเอง โดยคุณนิ้งได้เล่าเรื่องราวเส้นทางชีวิตของตนเองในการทำฟาร์มเพาะ-ขายไก่ต่
วันนี้ (28 ส.ค. 66) ที่ศูนย์ปฏิบัติการน้ำอัจฉริยะ (SWOC) กรมชลประทาน ถนนสามเสน ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล รองอธิบดีกรมชลประทาน เป็นประธานการประชุมคณะอนุกรรมการติดตามและวิเคราะห์แนวโน้มสถานการณ์น้ำผ่านระบบ Video Conference ไปยังสำนักงานชลประทานที่ 1-17 และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ กรมอุตุนิยมวิทยา สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ กรมทรัพยากรน้ำ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย สำนักการระบายน้ำ(กรุงเทพมหานคร) และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย(กฟผ.) เป็นต้น เพื่อติดตามและวิเคราะห์สถานการณ์น้ำในอ่างเก็บน้ำ แหล่งน้ำ และแม่น้ำสายหลักต่าง ๆ สำหรับเป็นข้อมูลในการบริหารจัดการน้ำให้สอดคล้องและเหมาะสมในแต่ละพื้นที่ต่อไป ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล รองอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า ปัจจุบัน (28 ส.ค. 66) อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่และขนาดกลางทั่วประเทศ มีปริมาณน้ำรวมกันประมาณ 41,949 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็นร้อยละ 55 ของความจุอ่างฯรวมกัน สามารถรับน้ำได้รวมกันอีกประมาณ 34,388 ล้าน ลบ.ม. เฉพาะลุ่มน้ำเจ้าพระยา 4 เขื่อนหลัก (เขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน และเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์) มีปริมาณน้ำรวมกันประมาณ 10,172 ล้าน ลบ.ม.
เคยสงสัยกันไหม🤔 เพิ่งทำความสะอาดไปไม่กี่วันทำไมมีฝุ่นมาเกาะอีกแล้ว ขนาดปิดบ้านมิดชิดแค่ไหน ฝุ่นในบ้านก็ยังคงมีอยู่ นานวันมากขึ้น จะเกิดการสะสมเกาะอยู่ตามพื้นผิวต่างๆ ในบ้าน ทั้งพื้นบ้าน โต๊ะ ตู้ และของใช้ต่างๆ หากไม่ทำความสะอาด หากไม่มีการจัดระเบียบในบ้านที่ดี การกำจัดฝุ่นก็จะเป็นเรื่องที่ยากขึ้น การที่ฝุ่นในบ้านจะลดน้อยลงได้ จึงเป็นเรื่องที่ต้องทำอย่างสม่ำเสมอ สิ่งที่น่ากลัวกว่านั้นคือเหล่าเชื้อโรคและแบคทีเรียที่อาจแฝงตัวเข้ามาด้วย วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้าน มีสูตรน้ำยาทำความสะอาดบ้าน ด้วยส่วนผสมใกล้ตัวที่สามารถหาได้จากในบ้าน ทั้งหมด 3 สูตร ที่ช่วยกำจัดฝุ่นในบ้านให้ดูสะอาด ใสวิ้ง ลองไปทำตามกันได้เลย 📌สูตรที่ 1 วิธีกำจัดฝุ่นในบ้านให้มีความเงางาม นำส่วนผสมเทใส่ในขวดสเปรย์ เขย่าให้เข้ากัน แล้วเช็ดพื้นผิวไม้ด้วยผ้าแห้งเพื่อความเงาที่สวยงาม จะทำให้ได้กลิ่นส้มแสนหวานของน้ำยาทำความสะอาด ในสูตรธรรมชาติที่นอกจากจะถนอมพื้นไม้ในบ้านแล้วยังทำหน้าที่กำจัดฝุ่นในบ้านได้ดีอีกด้วย น้ำมันมะกอกจะช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นถนอมผิวหนัง ใช้ทาได้ทั้งพื้นโต๊ะและพื้นในบ้าน เพียงใช้น้ำมันมะกอกเช็ดบรรดาพื้นบริเวณต่างๆ ที
นายเข้มแข็ง ยุติธรรมดำรง อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า กรมส่งเสริมการเกษตร ตั้งเป้าจะเป็นหน่วยงานหลักในการผลิตและขยายพืชพันธุ์ดีครบทั้ง 4 สายการผลิต คือ การผลิตเมล็ดพันธุ์ ต้นพันธุ์ ท่อนพันธุ์ และการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ เพื่อให้เกษตรกรได้มีต้นพันธุ์พืชคุณภาพดี หลากหลายชนิด ในราคาย่อมเยา เนื่องจากที่ผ่านมาในพืชเศรษฐกิจหลายชนิด พบว่าเกษตรกรส่วนใหญ่ประสบปัญหาไม่สามารถเข้าถึงพืชพันธุ์ดีได้ หรือมีปริมาณพืชพันธุ์ดีไม่เพียงพอกับความต้องการของเกษตรกร โดยจะมีศูนย์ขยายพันธุ์พืช เป็นหน่วยผลิตและจำหน่ายหลัก ซึ่งเดิมเกษตรกรสามารถสั่งซื้อ/ สั่งจอง และเข้าไปติดต่อขอรับพืชพันธุ์ดีได้ที่ศูนย์ขยายพันธุ์พืชเท่านั้น เพื่ออำนวยความสะดวกแก่เกษตรกรในยุคดิจิทัล กรมส่งเสริมการเกษตร จึงได้พัฒนาแพลตฟอร์มใหม่ เพื่อให้เกษตรกรสามารถเข้าถึงการสั่งจองพืชพันธุ์ดีได้ง่ายขึ้น ภายใต้ชื่อ “DOAE Marketplace” อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวอีกว่า DOAE Marketplace เป็นระบบฐานข้อมูลการจำหน่ายพืชพันธุ์ดีที่ผลิตในโครงการระเบียบกรมส่งเสริมการเกษตรว่าด้วยการใช้จ่ายเงินรายได้จากการดำเนินงานส่งเสริมด้านการเกษตรพ.ศ. 2562 โดยมีเ
ปลายเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา ผมไปทำธุระที่อำเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี ความที่ไม่เคยไปที่นั่นมาก่อน ก็เลยซอกแซกเที่ยวดูนั่นดูนี่หลายอย่าง ที่คิดว่าได้พบของดี น่าเอามาเล่าสู่กันฟัง ก็คือมีผู้พาไปดูการสานข้องและตะกร้าผิวไม้ไผ่ฝีมือดีมาก ที่ตำบลแก้งกอก นอกตัวอำเภอไปทางทิศตะวันตกเล็กน้อย ก่อนไป ผมก็นึกว่าคงไปพบเจอคุณลุงแก่ๆ ผมหงอกหัวขาวนั่งสานข้องอยู่แน่ๆ ที่ไหนได้ คุณอุทิศ สระแสง หรือ คุณตั้ง ช่างสานข้องฝีมือเยี่ยมอายุเพิ่งจะ 46 ปีเท่านั้น สถานที่ทำงานสานข้องของคุณตั้งก็อยู่ใต้ร่มเงาไผ่กลางลานบ้านริมลำห้วยเล็กๆ ที่มองเห็นกอไผ่เรียงรายเป็นระยะๆ นั่นเอง “ผมก็ซื้อไผ่บ้านจากละแวกนี้แหละครับ กอที่เห็นๆ นี่ ไม่พอใช้สานหรอก” คุณตั้งชี้ให้ดูลำไผ่กองใหญ่ข้างตัว “ซื้อเขามาลำละ 20 บาท เราต้องไปเลือกที่กอเองเลยนะครับ ดูลำขนาดอายุ 2 ปีขึ้นไป เนื้อไม้มันนิ่มกว่า ถ้าแก่เกินไปก็แตกง่าย ตรงข้อก็จะสีต่างกัน แล้วโปนขึ้นมาต่างจากตรงลำมากอีก เราเอามาเลื่อยเป็นท่อนยาวๆ ไม่ต้องแช่น้ำหรือรมไฟอะไรนะครับ ผ่าเป็นเส้น แล้วเอาเนื้อไม้ออก เพราะเราใช้แต่ผิวครับ” ผมนั้นนึกว่าคุณตั้งจะมีมีดแบบนั้นแบบนี้ สำหรับทำงาน
หากพูดถึงเรื่องแผนรองรับหลังวัยเกษียณจากการทำงาน หลายท่านคงมีแผนในใจในการรับมือกับการปรับตัวครั้งใหม่ที่กำลังจะเกิดขึ้น บ้างก็ผันตัวไปทำอาชีพเกษตร บ้างก็กลับไปใช้ชีวิตในชนบทที่รายล้อมไปด้วยธรรมชาติ บ้างก็ลงมือทำฟาร์มเลี้ยงสัตว์ขนาดย่อมๆ เพื่อให้ตนเองได้รับความสุขของบั้นปลายชีวิตอย่างสมบูรณ์แบบ เพื่อเป็นแนวทางและแรงบันดาลใจสำหรับผู้ที่เริ่มวางแผนหลังวัยเกษียณ เช่นเดียวกับ คุณจรรยา บุญยง หรือ พี่เอี้ยง พนักงานรัฐวิสาหกิจการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเขต 3 จังหวัดนครราชสีมา ตำแหน่งนักบริหารงานทั่วไประดับ 10 ที่มีแผนรองรับหลังวัยเกษียณจากการทำงาน ด้วยการเพาะเลี้ยงไก่สวยงามจากต่างประเทศในพื้นที่บ้านเกิดของตนเอง ในพื้นที่อำเภอบ้านหมอ จังหวัดสระบุรี โดยมี คุณพีระ บุญยง อดีตพนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคฯ สามีของพี่เอี้ยง เป็นผู้นำร่องด้านเลี้ยงไก่จากความชอบไก่ชนโดยส่วนตัวและดูแลไก่สวยงามภายในฟาร์มหลังจากเกษียณ เมื่อสอบถามไปยังจุดเริ่มต้น พี่เอี้ยง เล่าให้เราฟังว่า เป็นระยะเวลากว่า 10 ปี ที่เริ่มเลี้ยงไก่สายพันธุ์อิงลิช โมเดิร์นเกม เพราะความแปลกใหม่ที่แตกต่างจากไก่สายพันธุ์ไทย ด้วยรูปร่าง ลักษณะที่แปลกแตกต่า
สิงคโปร์บริโภคข้าวปลาอาหารเยอะกว่าเพื่อนบ้านอื่น เพราะคนมีกำลังซื้อมาก เป็นประเทศร่ำรวยที่พยายามส่งเสริมให้ประชาชนมีรสนิยมสูงตามรายได้และมาตรฐานของประเทศ ดังนั้น แม้จะผลิตได้ แต่ก็ยังต้องนำเข้าส่วนใหญ่ สิงคโปร์หลีกเลี่ยงพึ่งพาการนำเข้าประเทศใดประเทศหนึ่งมากเกินไป ป้องกันอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้น เช่น การเกิดโรคระบาด ในประเทศที่ผลิต ปัญหาของผลผลิตที่เกิดจากประเทศเพื่อนบ้านที่อาจจะไม่ได้มาตรฐาน อันตรายจากสถานการณ์ของประเทศที่นำเข้าอาหาร เช่น การหยุดงานประท้วงหรือปิดท่าเรือ ทำให้ส่งอาหารมาสิงคโปร์ไม่ได้ หากเป็นอาหารสด เขานิยมสั่งประเทศใกล้ๆ รวมทั้งประเทศไทย ที่คนสิงคโปร์บอกฉันเองว่า ส่งสินค้าที่มีคุณภาพกว่าประเทศอื่นๆ ในแถบนี้ แม้ราคาจะสูงกว่า แต่คุ้มค่า และราคาที่แพงกว่านิดหน่อย สิงคโปร์ไม่มีปัญหา มีคนไทยส่งอาหารสด ทั้งผัก ผลไม้ และเนื้อสัตว์ ไปขายที่สิงคโปร์กันมาเนิ่นนาน แต่สำหรับฉันที่รู้จักสิงคโปร์ดี ยืนยันว่ายังไม่พอ เรายังส่งไปได้มากอีกมาก ไทยมีโอกาสมากเพราะของเราดีและเราไม่ค่อยมีท่าทีแข็งกร้าวกับลูกค้าเหมือนมาเลเซีย ตัวเลขอย่างเป็นทางการบอกว่าคนสิงคโปร์ 1 คน กินผัก 100 กิโลกรัม ผลไม้
