พืชเศรษฐกิจ

ในยุคที่เทรนด์สุขภาพและการเกษตรยั่งยืนกำลังได้รับความสนใจนั้น มะพร้าวน้ำหอมจึงกลายเป็นพืชเศรษฐกิจที่ตอบโจทย์ได้ทั้งสองด้าน ไม่เพียงแต่สร้างรายได้ให้กับเกษตรกรเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทในอุตสาหกรรมอาหาร ความงาม และพลังงานทดแทนอีกด้วย บทความนี้จะพาไปสำรวจเรื่องราวของมะพร้าว ตั้งแต่คุณค่าทางเศรษฐกิจ ไปจนถึงนวัตกรรมที่เกิดขึ้น จากสวนมะพร้าวน้ำหอมของ คุณส้ม-ยอดหญิง พรชัยสิทธิ์ เจ้าของสวนมะพร้าวน้ำหอม Coco Cowboy ถือเป็นเกษตรกรคนรุ่นใหม่ที่เกิดและโตในครอบครัวที่คุณพ่อทำสวนมะพร้าวมาตั้งแต่จำความได้   ด้วยความคุ้นชินกับบรรยากาศสวนตั้งแต่เด็ก จึงไม่แปลกเมื่อเรียนจบการศึกษาในระดับปริญญาตรี คุณส้มได้เลือกที่จะกลับบ้านมาช่วยทำสวนมะพร้าวในปี 2561 เพื่อมารับช่วงดูแลสวนแบบเต็มตัว โดยมีเป้าหมายชัดเจนในด้านพัฒนาสินค้าในสวนให้มีมูลค่าเพิ่ม และทำให้ผลผลิตเป็นที่รู้จักในวงกว้าง พร้อมทั้งปั้นรสชาติของมะพร้าวให้มีความหวานหอมเฉพาะตัว บวกกับการดูแลสวนตามหลักวิชาการและนวัตกรรมการตรวจ DNA เป็นการยืนยันความแท้ของสายพันธุ์ ทำให้มะพร้าวน้ำหอมจากสวนของคุณส้มเป็นที่ต้องการในตลาดมากขึ้นทุกปี  จากรสชาติในคว

กระท่อมเล็กๆ โรงเพาะเห็ดในอำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี เป็นแหล่งบ่มเพาะความรู้ นวัตกรรม และแรงบันดาลใจอันยิ่งใหญ่ในการเพาะเห็ดครบวงจร โดยมีผู้หญิงคนหนึ่งเป็นผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จนี้ นั่นคือ “คุณจุ๊บ–นัยนา ยังเกิด” เจ้าของ กระท่อมเห็ด ฟาร์ม@ไทรน้อย ที่ไม่ได้มองเห็นแค่ดอกเห็ดบนก้อนเชื้อ แต่เธอมองเห็นคุณค่าและโอกาสของเห็ดทั้งในมิติอาหาร สุขภาพ และเศรษฐกิจอนาคต ทำฟาร์มเห็ดเชิงธุรกิจ  เพื่อสร้างอาชีพหลังเกษียณ  คุณจุ๊บ เล่าให้ฟังว่า จุดเริ่มต้นของการทำฟาร์มเห็ดเริ่มมาจากที่เป็นมนุษย์เงินเดือน และทำงานประจำอยู่สถาบันการเงินแห่งหนึ่ง และได้เห็นว่าคนที่เอาเงินมาฝากบั้นปลายชีวิตแต่ละคนอยากจะกลับไปทำเกษตร ทำเป็นฟาร์มเล็กๆ คุณจุ๊บจึงได้มุมมองว่าสุดท้ายแล้วคนเราก็ต้องกลับมาหาธรรมชาติ  ต่อมาได้ฟังเรื่องการทำเกษตรของในหลวงรัชกาลที่ 9 และหลักเศรษฐกิจพอเพียง ยิ่งเป็นการตอกย้ำความตั้งใจในการทำเกษตรเป็นอาชีพมากขึ้น คุณจุ๊บจึงมองไปถึงในอนาคตว่าต้องเลือกทำที่เหมาะกับผู้หญิง เพราะหากจะให้ออกกลางแดดคงไม่ไหว การเพาะเห็ดจึงเป็นตัวเลือกที่คุณจุ๊บมองว่าเหมาะเพราะมีความสวย และอยู่ภายในโรงเรือ

ในอดีต “ใบเตย” อาจถูกมองว่าเป็นเพียงพืชสวนครัวหรือสมุนไพรพื้นบ้าน ที่ใช้แต่งกลิ่น แต่งสี หรือประกอบอาหารและขนมไทยเท่านั้น แต่ในปัจจุบัน แนวโน้มความสนใจด้านสุขภาพ อาหารฟังก์ชัน และวัตถุดิบจากธรรมชาติในระดับโลกที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง กำลังทำให้ “ใบเตยไทย” เปลี่ยนบทบาทจากพืชธรรมดา สู่พืชเศรษฐกิจที่มีศักยภาพต่อยอดได้ในเชิงธุรกิจและตลาดส่งออก วันนี้ เทคโนโลยีชาวบ้าน ได้มีโอกาสพูดคุยกับ คุณยุ้ย-วีณา เทศนา เจ้าของแบรนด์ ‘เตยย์’ ผู้ผลักดันพืชที่หลายคนเคยมองว่า “ไม่มีราคา” ให้กลายเป็นพืชที่ตลาดส่งออกต้องการ และสามารถยกระดับสู่สินค้าพรีเมียมได้สำเร็จ กว่าที่คุณยุ้ยจะมาถึงจุดนี้ เธอใช้เวลากว่า 7 ปี ในการพัฒนา ค้นคว้า ทดลอง และต่อยอดผลิตภัณฑ์อย่างจริงจัง จนกลายเป็น “ผงใบเตยพรีเมียม” ที่ทั้งมีคุณค่า มีมาตรฐาน และพร้อมแข่งขันในตลาดโลก ใบเตยคือหนึ่งในนั้นพืชที่อยู่คู่ครัวไทยมานาน ปลูกง่าย โตไว จนหลายคนมองว่าไม่มีมูลค่า แต่สำหรับคุณยุ้ย ความธรรมดานี้แหละคือสิ่งที่มีคุณค่า เพราะใบเตยคือกลิ่นอายความเป็นไทยชัดเจน ทั้งในขนม เครื่องดื่ม และอาหารหลายชนิด เพียงแค่ได้กลิ่น ก็รู้สึกถึงความเป็น “ไทย” ขึ้น

(ซินหัว) — วันนี้เรื่องราวของ “เห็ดทรัฟเฟิล” ที่ครั้งหนึ่งถูกมองเป็น “ของหรูนำเข้าจากยุโรป” และมีเพียงคนส่วนน้อยเท่านั้นที่ได้ลองลิ้มชิมรสกำลังเปลี่ยนแปลงจากของนำเข้าหายากกลายเป็นสมบัติล้ำค่าที่ผลิตได้ในจีนด้วยเห็ดทรัฟเฟิลที่เพาะปลูกในมณฑลอวิ๋นหนาน (ยูนนาน) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน มณฑลอวิ๋นหนานกำลังสร้างห่วงโซ่อุตสาหกรรมเชิงบูรณาการที่ครอบคลุมการเก็บเกี่ยว แปรรูป จัดจำหน่าย และพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ ขณะเห็ดทรัฟเฟิลได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นในหมู่ผู้บริโภคชาวจีนและถูกต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ โดยเฉพาะเห็ดทรัฟเฟิลจากอำเภอหย่งเหรินที่ถูกจัดจำหน่ายสู่ตลาดจีน รวมถึงส่งออกสู่ตลาดต่างประเทศทางเครื่องบิน อำเภอหย่งเหรินมีแสงแดดมากกว่า 2,800 ชั่วโมงต่อปี และอัตราความครอบคลุมของป่าไม้สูงเกือบร้อยละ 75 ทำให้มีสภาพแวดล้อมเหมาะสมกับการเจริญเติบโตของเห็ดทรัฟเฟิลอย่างมาก โดยแต่ละปีที่นี่ผลิตเห็ดทรัฟเฟิลได้ราว 50 ตัน คิดเป็นสัดส่วนสำคัญของผลผลิตเห็ดทรัฟเฟิลทั้งหมดในจีน ปัจจุบันเห็ดทรัฟเฟิลคุณภาพสูงจากอำเภอหย่งเหรินมีราคาสูงถึง 850 หยวน (ราว 3,800 บาท) ต่อกิโลกรัม การเก็บเห็ดทรัฟเ

เมื่อพูดถึงจังหวัดน่าน หลายคนจะนึกถึงภูเขาสูงเสียดฟ้าและสายหมอกยามเช้า พร้อมทั้งวิถีชีวิตเรียบง่ายของชุมชน แต่มีอีกสิ่งหนึ่งที่กำลังสร้างชื่อให้กับจังหวัดน่านในเวทีเกษตรกรรมไทย นั่นก็คือการปลูกโกโก้ที่กำลังเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่องในพื้นที่แห่งนี้ ด้วยสภาพภูมิประเทศและสภาพภูมิอากาศที่เอื้อต่อการเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจชนิดนี้ ที่นี่จึงกลายเป็นพื้นที่ที่ได้รับความสนใจในอุตสาหกรรมโกโก้ของไทย คุณพีช – คณาธิป ศรีรัตโนภาส เป็นอีกบุคคลหนึ่งที่เห็นโอกาสและตัดสินใจเปลี่ยนพื้นที่การเกษตรของครอบครัวบางส่วน ให้กลายเป็นแหล่งปลูกโกโก้ที่มีคุณภาพสูง ด้วยแนวคิดที่ต้องการพัฒนาอุตสาหกรรมโกโก้ไทยให้ก้าวไกลสู่ตลาดโลก คุณพีชได้นำแนวทางที่ได้จากการศึกษาดูงานจากหลายพื้นที่มาประยุกต์ใช้ในสวน เพื่อให้โกโก้ที่ปลูกในสวนของคุณพีช กลายเป็นที่รู้จักในฐานะสินค้าคุณภาพระดับพรีเมียม จุดเริ่มต้นของการทำสวนโกโก้สไตล์เกษตรกรรุ่นใหม้ไฟแรง คุณพีช เล่าให้ฟังว่า หลังจบการศึกษาได้มีมุมมองและอยากจะกลับมาพัฒนาสวนทางการเกษตรของครอบครัว โดยอยากให้มีกิจกรรมที่หลากหลายต้อนรับนักท่องเที่ยวในอนาคต จึงเริ่มต้นสนใจในพืชเศรษฐกิจที่มีอน

พืชชื่อแปลก เชื่อว่าหลายๆ คนอาจจะไม่เคยได้ยินมาก่อน “ภูพานเฮ” หรือ พีชปาล์ม มีถิ่นกำเนิดจากป่าแอมะซอน และยังเป็นพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ที่น่าสนใจ เรียกได้ว่าสรรพคุณล้นหลาม สามารถนำไปต่อยอดเพิ่มมูลค่าได้ทุกส่วน ดร.กฤษดา จักรเสน ประธานบริษัทภูพานเฮ 2021 (ไทยแลนด์) จำกัด ถือเป็นผู้บุกเบิกทดลองศึกษาใช้เวลาปลูกพืชชนิดนี้มากกว่า 10 ปี โดยเริ่มปลูกที่จังหวัดสกลนคร ก่อนอื่นจะพามาทำความรู้จัก “ภูพานเฮ” กันก่อน  พืชชนิดนี้ในต่างประเทศเรียกว่า Pupunha (ภูพุ้นเย) เป็นชื่อสากลลาตินอเมริกา หลังจากนั้นพอมาปลูกที่เมืองไทยจะเรียกกันว่า Peach palm (พีช ปาล์ม) แต่พอชาวบ้านได้ยินเข้าใจกันผิดคิดว่า “พิษปาล์ม” คิดว่าพืชชนิดนี้มีพิษ สอดคล้องกับบริบทพื้นที่เทือกเขาภูพาน จึงเป็นที่มาของชื่อ “ภูพานเฮ” ถือเป็นพืชเศรษฐกิจใหม่ที่สามารถใช้ประโยชน์ทางอาหารได้ทุกส่วนของต้น มีศักยภาพสูงสำหรับแปรรูปอาหารและเครื่องดื่ม ในอนาคตที่เข้าสู่แผนแพลนต์เบส (Plant Based) ของโลก ขณะนี้ทางบริษัทฯ ได้ขยายเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกให้เพิ่มมากขึ้น เพื่อให้เพียงพอต่อความต้องการของตลาดผู้บริโภค กินได้ทั้งผลสดและปรุงสุก ผลมีลักษณะค่อนข้างกลม ตู

ต้นอินทผลัม มีความสูงประมาณ 30 เมตร ลำต้นมีขนาดประมาณ 30-50 เซนติเมตร มีใบติดอยู่บนต้น ประมาณ 40-60 ก้าน ทางใบยาว 3-4 เมตร ใบเป็นแบบขนนก ใบย่อยพุ่งออกหลายทิศทาง ช่อดอกจะออกจากโคนใบ ผลทรงกลมรี ยาวประมาณ 2-4 เซนติเมตร ให้ผลครั้งแรกเมื่ออายุ 5-7 ปี และมีอายุยืนยาวถึงกว่า 100 ปี โดยจะให้ผลผลิตต่อปีเฉลี่ยประมาณ 7,000-8,000 ลูก ต่อปี หรือประมาณ 100-150 กิโลกรัม ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับขนาดและความสมบูรณ์ของต้น ผลอินทผลัมสามารถรับประทานได้แบบผลสด หรือเมื่อผลสุกจัดมักนิยมนำไปตากแห้ง ทำให้เก็บไว้ได้เป็นเวลาหลายปี มีลักษณะเหมือนการอบแห้งแบบหวาน จึงมักเข้าใจผิดว่ารสหวานจัดของอินทผลัมนั้นเกิดจากการแปรรูปด้วยการนำไปเชื่อมด้วยน้ำตาล จนไม่กล้ารับประทาน เพราะเกรงว่าจะอ้วนหรือไม่ปลอดภัยต่อสุขภาพ แต่แท้จริงแล้วกลับเป็นผลไม้ที่ไม่มีคอเลสเตอรอลและมีไขมันต่ำ นอกจากนั้น ยังอุดมไปด้วยสารอาหารและวิตามินหลายชนิดที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย อินทผลัม เป็นผลไม้ที่มีหลากหลายพันธุ์ แต่ละสายพันธุ์มีคุณสมบัติเด่นในด้านการนำไปบริโภคต่างกัน อีกทั้งเกรด ราคา รวมทั้งรสชาติแตกต่างกันด้วย สำหรับสายพันธุ์ต่างประเทศที่นิยมนำมาปลูกในไทย

มะพร้าวน้ำหอม ที่วางขายในตลาด พอจะเป็นเครื่องบ่งชี้ว่า เกษตรกรเริ่มจะมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ด้วยคุณสมบัติจะเป็นมะพร้าวที่มีเนื้ออ่อน น้ำหอมบริสุทธิ์ เมื่อบริโภคจะทำให้ได้รับวิตามินและเกลือแร่ที่ช่วยบำรุงสมองและเสริมร่างกายให้แข็งแรง มะพร้าวน้ำหอม เป็นพืชเศรษฐกิจที่ปลูกง่าย ใช้ต้นทุนการผลิตต่ำ ให้ผลผลิตตอบแทนต่อเนื่องนานกว่า 10 ปี การปลูกในเชิงการค้าจะให้ผลตอบแทนคุ้มทุนหรือไม่ วันนี้ได้นำแนวทางการปลูกและการผลิตมะพร้าวน้ำหอม หอมหวานตรึงใจผู้บริโภค พืชเศรษฐกิจสำคัญเชิงการค้า จากผู้รู้มาบอกเล่าสู่กัน ผศ.ประสงค์ ทองยงค์ หรือ อาจารย์ประสงค์ เกษตรกรทำสวนมะพร้าว เล่าให้ฟังว่า ในวัยเด็กได้ช่วยคุณพ่อที่มีอาชีพทำสวนมะพร้าว จึงมีความผูกพันกับมะพร้าวมาต่อเนื่อง เมื่อเรียนจบได้ไปสอนหนังสือที่มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และเมื่อเกษียนก็ได้มาสานงานปลูกสร้างสวนมะพร้าวต่อจากคุณพ่อ ถึงวันนี้ได้เสริมสร้างประสบการณ์มากว่า 55 ปี มะพร้าวมี 2 กลุ่ม คือ มะพร้าวน้ำหอม หรือมะพร้าวอ่อนน้ำหอม และมะพร้าวแกง มะพร้าวน้ำหอมปลูกได้ทั้งในที่ลุ่มและที่ดอน ในที่ลุ่มภาคกลางมักจะนิยมปลูกในระบบสวนด้วยการยกร่องแปลงปลูกให้สูง

แตงโม มีวิตามินและแร่ธาตุที่ให้คุณค่าทางโภชนาการสูง เป็นไม้เถาเลื้อย ขอบใบหยัก ลำต้นมีขน ดอกสีเหลือง ผลกลมและกลมรี เกษตรกรแขวงกระทุ่มราย เขตหนองจอก ได้ปลูกแตงโมพืชเศรษฐกิจสำคัญเป็นพืชหมุนเวียนหลังการเก็บเกี่ยวข้าวหรือฤดูแล้ง ในโครงการส่งเสริมการปลูกพืชหลากหลายฤดูนาปรังช่วยทำให้โครงสร้างดินดีมีคุณภาพ หรือเพื่อการยกระดับรายได้ นำไปพัฒนาคุณภาพชีวิตสู่ความมั่นคง คุณจันทิรา บวรรัตนสุภา เกษตรกรุงเทพมหานคร สำนักงานเกษตรพื้นที่กรุงเทพมหานคร เล่าให้ฟังว่า สภาพพื้นที่กรุงเทพมหานครเป็นพื้นที่ราบลุ่ม มีพื้นที่การเกษตร 120,450 ไร่ เกษตรกร 7,032 ครัวเรือน พืชที่สำคัญ ได้แก่ พื้นที่ทำนา 87,397 ไร่ เกษตรกร 3,328 ครัวเรือน กล้วยไม้ 1,514 ไร่ เกษตรกร 243 ครัวเรือน ไม้ดอกไม้ประดับรวมสนามหญ้า 488 ไร่ เกษตรกร 94 ครัวเรือน พืชผัก 2,188 ไร่ เกษตรกร 658 ราย และอื่นๆ สถานการณ์ปัจจุบัน เกษตรกรจะปลูกพืชเชิงเดี่ยว ใช้วิธีการแบบเดิมๆ มีความเสี่ยงกับดินฟ้าอากาศผันแปร ผลผลิตที่ได้รับไม่คุ้มทุนหรือมีความเสี่ยงด้านการตลาด จึงส่งผลกระทบต่อรายได้ที่ทำให้ไม่มั่นคงต่อการยังชีพ ก้าวสู่วิถีใหม่ ตั้งแต่ปี 2561 เป็นต้นมา สำนั

นายรพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า กรมวิชาการเกษตร(กวก.)จะเร่งเดินหน้าพัฒนาพืชเศรษฐกิจด้วยเทคโนโลยีจีโนม ภายหลังที่ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง  การรับรองสิ่งมีชีวิตที่พัฒนาจากเทคโนโลยีการปรับแต่งจีโนมเพื่อใช้ประโยชน์ในภาคการเกษตร พ.ศ. 2567   ลงนามโดย ร้อยเอกธรรมนัส พรหมเผ่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์  วันที่ 11  ก.ค. 2567  ประกาศในราชกิจจานุเบกษา 16  ก.ค.  67   จะมีผลบังคับใช้หลังประกาศในราชกิจจาฯ30 วัน  ทั้งนี้สาระสำคัญกำหนดให้การรับรองตามประกาศนั้น กรณี พืช  จุลินทรีย์ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไขที่กรมวิชาการเกษตรกำหนด กรณีสัตว์น้ำ ให้เป็นไปตามที่กรมประมงกำหนด และกรณีสัตว์ให้เป็นไปตามที่กรมปศุสัตว์กำหนด   หลังจากนี้แต่ละกรมจะไปออกประกาศกรมมารองรับการพัฒนาด้วยเทคโนโลยีดังกล่าว  ทั้งนี้คาดว่าจะส่งผลต่อการพัฒนาภาคการเกษตรทั้งระบบอย่างมีนัยสำคัญได้ในเร็วๆนี้ “ตามเป้าหมายของรัฐบาล และกระทรวงเกษตรฯ มีนโยบายการวิจัยพืชสำคัญทดแทนการนำเข้าอาทิ ข้าวโพด ถั่วเหลือง มันสำปะหลัง   พืชพลังงานปาล์มน้ำมัน  เป็นต้น  ซึ่งต้องนำเข้าปีละนับแสนล้านบาทเพื่