อนาคตของข้าวไทยอาจไม่ได้ถูกกำหนดด้วยปริมาณผลผลิตอีกต่อไป แต่อยู่ที่การสร้างมูลค่าจาก รสชาติ เรื่องเล่า และอัตลักษณ์ของแต่ละสายพันธุ์ เป็นคุณค่าที่ผู้บริโภคยุคใหม่ให้ความสำคัญเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
ในปีนี้ Thailand Rice Fest 2025 จะเป็นพื้นที่สำคัญที่เปิดโอกาสให้ผู้บริโภค นักวิจัย ผู้ประกอบการ และภาครัฐได้สัมผัสทิศทางใหม่นี้อย่างเป็นรูปธรรม ผ่านการชิมข้าวประณีตหลากสายพันธุ์ การจับคู่กับอาหารท้องถิ่นจากทั่วประเทศ และการเชื่อมต่อซื้อขายจริงระหว่างผู้ผลิต-ผู้ประกอบการในงานเดียว เวทีเสวนา “ข้าวประณีตใน New Rice Economy ข้าวไทยไม่ใช่ Commodity อีกต่อไป” จัดโดยกระทรวงพาณิชย์ ร่วมกับ Rice Hub, สมาคมดิจิทัลเพื่อการศึกษาไทย (TDeD) และผู้จัดงาน Thailand Rice Fest ได้ร่วมสรุปชัดว่า เศรษฐกิจข้าวไทยกำลังเปลี่ยนผ่านจาก Volume สู่ Value
โดยมี “ข้าวประณีต” เป็นตัวแทนของการก้าวสู่ระบบใหม่ของอุตสาหกรรม จากสินค้าที่ถูกมองเหมือนกันทั้งประเทศ สู่สินค้าที่มี ตัวตน รสชาติ แหล่งปลูก และราคา ที่สะท้อนคุณค่าจริงของผู้ผลิตได้
นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ กล่าวว่า “การแข่งขันของอุตสาหกรรมเกษตรสมัยนี้ไม่ได้วัดกันที่ปริมาณการผลิตเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่เป็นการแข่งขันเชิงคุณค่าที่ผู้บริโภคทั่วโลกให้ความสำคัญมากขึ้น ทั้งเรื่องรสชาติ แหล่งที่มา เรื่องราวของผู้ผลิต รวมถึงความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม ข้าวประณีตคือจิ๊กซอว์สำคัญที่จะทำให้ข้าวไทยก้าวพ้นการเป็นสินค้าโภคภัณฑ์ ไปสู่สินค้ามีตัวตนที่มีราคาและความต้องการเฉพาะกลุ่ม ซึ่งเป็นตลาดที่เติบโตอย่างมีศักยภาพ ข้าวไทยสามารถยืนบนเวทีโลกได้ในฐานะสินค้า Premium Value ถ้าเราบริหารจัดการร่วมกันอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การปลูก วิจัย พัฒนา ไปจนถึงการตลาดและ Branding”
นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ ฉายภาพให้เห็น บทบาทของกรมการค้าภายในว่า คือการสร้างโครงสร้างตลาดที่เปิดโอกาสให้ ‘คุณค่า’ ของข้าวไทยได้รับการซื้อขายอย่างเป็นธรรมและสะท้อนจริงในราคาตลาด “ วันนี้เราเห็นความเปลี่ยนแปลงชัดเจน ผู้บริโภคไม่ได้เลือกข้าวเพราะความเคยชิน แต่เลือกจากรสชาติ โปรไฟล์การทำอาหาร ความเชื่อมโยงกับพื้นที่ และเรื่องราวของผู้ปลูก หากเราจัดระบบการค้าให้เชื่อมข้อมูลเหล่านี้เข้าหาผู้ซื้อได้อย่างโปร่งใส ข้าวไทยจะไม่ถูกตั้งราคาแบบเหมารวมอีกต่อไป แต่จะมีมูลค่าที่สูงขึ้นตามคุณภาพจริง เราต้องทำให้ข้าวประณีตไม่ใช่เพียงเทรนด์ แต่เป็นระบบการค้าข้าวรูปแบบใหม่ที่สร้างรายได้ให้กับชาวนาอย่างยั่งยืน
นายนพ ธรรมวานิช ผู้ร่วมก่อตั้ง ศูนย์กลางความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ และการวิจัยข้าวของประเทศไทย (Rice Hub) เสริมว่า “ที่ผ่านมาเรารู้จักข้าวผ่านชื่อพันธุ์หรือพื้นที่ปลูก แต่เราไม่เคยมีระบบที่อธิบาย ‘รสชาติ’ ของข้าว เพื่อให้ผู้บริโภคเลือกข้าวได้อย่างมีเหตุผลเหมือนการเลือกไวน์หรือกาแฟ Rice Hub จึงพัฒนาฐานข้อมูล Flavor Notes ที่ชิมจริง-วัดจริง เพื่อสร้างภาษาใหม่ให้วงการข้าวไทย เมื่อเรารู้ว่าพันธุ์ไหนหอมดอกมะลิ พันธุ์ไหนนุ่มหนึบ พันธุ์ไหนกินกับแกงอร่อยที่สุด เราสามารถสร้างแบรนด์ สร้าง Identity และสร้างตลาด Premium ที่ไม่เคยมีมาก่อน นี่คือการเพิ่มมูลค่าที่ไม่ได้เพิ่มด้วยปริมาณ แต่เพิ่มด้วยความหมายและประสบการณ์ของการกิน ซึ่งสุดท้ายจะย้อนกลับไปเป็นรายได้ที่เป็นธรรมต่อผู้ปลูกในระบบอย่างแท้จริง”
นายอัฐพล ไชยอนันต์ นายกสมาคมดิจิทัลเพื่อการศึกษาไทย (TDeD) บอกว่า “ถ้าเรามีข้าวดีแค่ไหน แต่ไม่มีข้อมูลรองรับเพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้ซื้อ สินค้าก็ยังไม่สามารถขายในราคาที่สะท้อนคุณค่าได้ Data Center ข้าวไทยจึงเป็นหัวใจสำคัญของ New Rice Economy เพราะมันทำให้ความหลากหลายของสายพันธุ์ กระบวนการปลูก Microclimate และรสชาติ เชื่อมตรงถึงผู้ประกอบการและผู้บริโภคอย่างตรวจสอบได้
ข้อมูลคือภาษาใหม่ของตลาด วันนี้เชฟ โรงแรม ผู้ผลิตอาหาร หรือผู้ซื้อจากต่างประเทศสามารถเลือกข้าวจากข้อมูลจริง ไม่ใช่จากภาพจำหรือการเหมารวม นี่คือจุดเปลี่ยนที่ทำให้ผู้ผลิตรายเล็กสามารถขึ้นโต๊ะเดียวกับตลาดระดับสูงได้อย่างเท่าเทียม และทำให้ตลาดข้าวไทยก้าวจาก Volume-Driven ไปสู่ Value-Driven อย่างแท้จริง”
และนายช้างน้อย กุญชร ณ อยุธยา กรรมการผู้จัดการบริษัท คลาวด์แอนด์กราวนด์ ผู้จัดงาน Thailand Rice Fest 2025 แพลตฟอร์มที่เชื่อมโยงทุกภาคส่วนเข้าไว้ด้วยกัน บอกว่า “Thailand Rice Fest ไม่ใช่แค่งานให้ความรู้ แต่คือสนามทดลองของระบบเศรษฐกิจข้าวยุคใหม่ที่ทุกหมุดในห่วงโซ่ ผู้ปลูก นักวิจัย ผู้ประกอบการ ผู้ซื้อ และผู้บริโภค ได้มาพบกันจริงๆ เราจัดมาต่อเนื่องเป็นปีที่ 3 แล้ว ปีนี้ทุกคนจะได้ ชิมเพื่อรู้จักข้าว อย่างลึกซึ้งมากขึ้น ผ่านกิจกรรมมากมายในงาน ที่อยากส่งเสริมให้คนได้รู้จักกับอาหาร มีโภชณปัญญา และเชื่อมโยงอาหารท้องถิ่นกับภูมิปัญญาจากทั่วประเทศ
ไฮไลท์หนึ่งในงานคือกิจกรรม Rice Matching ที่เราทำร่วมกับกระทรวงพาณิชย์เป็นการเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการได้มาชิม มาทำความรู้จักกับผู้ผลิต “ข้าวประณีต” จากทั่วประเทศ เพื่อทำการตกลงซื้อขายกันได้โดยตรงด้วย
ไฮไลท์ใน Thailand Rice Fest 2025
- ชิมข้าวประณีตมากกว่า 40 พันธุ์ท้องถิ่นจากทุกภูมิภาค
- กินข้าวท้องถิ่นจับคู่กับ อาหารท้องถิ่น โดยเกษตกรที่ปลูกข้าวประณีตทั่วประเทศ
- Rice Matching ครั้งแรกในงานใหญ่ระดับประเทศ โดย กระทรวงพาณิชย์ × The Cloud
- เชิญร้านอาหาร เชฟ โรงแรม ผู้ประกอบการ เลือกซื้อข้าวประณีตล็อตใหญ่ ตรงจากผู้ผลิต – ไม่มีตัวกลาง – คุยราคาได้ในทันที เพื่อผลักดันตลาดมูลค่าเพิ่มให้เกิด ธุรกรรมจริง ภายในงาน
Thailand Rice Fest 2025 วันที่ 4–7 ธันวาคม 2568 เวลา 10:00-20:00 น. ณ IMPACT Exhibition Center Hall 11–12 เข้าชมฟรี
คุณสุระ จันทร์ศิริ เป็นเกษตรกรที่ทำการผลิตไม้ดอกไม้ประดับมาเป็นเวลานาน โดยก่อนหน้านั้นเขาได้ผลิตไม้ประดับชนิดอื่นๆ ก่อน ต่อมาเมื่อเห็นว่าตลาดมีความต้องการต้นแก้วพวงดวงใจและต้นแก้วลิลลี่ เขาจึงได้มาปรับเปลี่ยนทำไม้ที่มีดอกหอม 2 ชนิดนี้ สร้างเป็นรายได้ที่ดีไม่น้อยทีเดียว โดยการผลิตมีทั้งการผลิตให้เป็นไม้ประดับในกระถางและไม้ขุดล้อมที่มีต้นใหญ่ๆ ให้กับลูกค้าได้ต่อเนื่องได้ตลอดทั้งปี เปลี่ยนจากสวนไม้ผล เข้าสู่วงการไม้ประดับ คุณสุระ เล่าให้ฟังว่า สมัยก่อนนั้นเริ่มทำอาชีพทางการเกษตรด้านไม้ผลและการปลูกไผ่ ต่อมาไผ่ที่ทำการปลูกเกิดออกดอกและตายยกสวน ทำให้ได้ปรับเปลี่ยนมาปลูกมะนาวและทุเรียน ซึ่งช่วงที่ปลูกทุเรียนสมัยนั้นยังไม่มีลูกค้าเข้ามาซื้อมากนักเหมือนปัจจุบัน จึงได้ปรับเปลี่ยนมาปลูกไม้ดอกไม้ประดับ เพื่อให้ตรงตามที่ตลาดต้องการ เพราะมีลูกค้าเข้ามารับซื้อถึงสวน จึงเป็นจุดเริ่มต้นให้ยึดอาชีพนี้มาจนถึงปัจจุบัน “พอมีกลุ่มหมู่บ้านไม้ดอกไม้ประดับเฉลิมพระเกียรติ บ้านดงบังเกิดขึ้น กลุ่มนี้ก็เป็นกลุ่มที่ใหญ่ขึ้น ก็มีการทำไม้ดอกไม้ประดับหลากหลายชนิด ช่วงแรกผมทำต้นโมกจำหน่ายก่อน หลังๆ มา ตลาดเริ่มมีการป
ทุกวันนี้ การทำเกษตรไม่ได้แข่งขันกันแค่เรื่องผลผลิต แต่ยังต้องรับมือกับต้นทุนที่สูงขึ้น สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง และตลาดที่หมุนเร็วกว่าเดิม คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ “มีเทคโนโลยีใหม่อะไรบ้าง” แต่คือ “เทคโนโลยีแบบไหนที่ช่วยให้เกษตรกรใช้ได้จริง” เพราะเทคโนโลยีที่ดี อาจไม่จำเป็นต้องซับซ้อนที่สุด แต่ต้องเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพ และทำให้ชุมชนสามารถเติบโตได้ด้วยตัวเอง นี่คือแนวคิดที่ถ่ายทอดผ่าน Together for Thais The Series ซีรีส์ที่พาไปสำรวจเรื่องราวการพัฒนาชุมชนไทย ผ่านการผสาน “เทคโนโลยี + นวัตกรรม + องค์ความรู้” เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจริงในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ ตลอดทั้ง 8 ตอน จะได้เห็นตัวอย่างนวัตกรรมที่หลายคนอาจไม่เคยรู้ว่า ถูกนำมาใช้แก้ปัญหาในชุมชนแล้ว ไม่ว่าจะเป็น สิ่งที่น่าสนใจคือ นวัตกรรมเหล่านี้ไม่ได้ถูกนำเข้าไปเพียงเพื่อทดลองใช้ แต่เกิดจากการทำความเข้าใจปัญหาของแต่ละพื้นที่ แล้วเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับวิถีชีวิตของคนในชุมชน เพราะการพัฒนาที่ยั่งยืน ไม่ได้เริ่มจากเครื่องมือที่ทันสมัยที่สุด แต่เริ่มจากการเข้าใจผู้คน อีกหนึ่งประเด็นที่น่าสนใจในซีรีส์ คือการ
นายเอกพจน์ ยอดพินิจ นายกสมาคมกุ้งไทย เปิดเผยภายหลังทราบผลการประชุมทวิภาคีระหว่าง นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กับ ดาโต๊ะ เซอรี โมฮาหมัด ซาบู รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและความมั่นคงทางอาหารของมาเลเซีย เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2569 กรณีการระงับนำเข้ากุ้งจากประเทศไทย โดยทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องที่จะเร่งกระบวนการตรวจสอบด้านสารตกค้างและสุขอนามัย เพื่อให้การนำเข้าและส่งออกสามารถกลับมาดำเนินการได้ตามปกติ ภายในระยะเวลาไม่เกิน 30 วัน ในนามของสมาคมกุ้งไทยและเครือข่ายผู้เลี้ยงกุ้งทั่วประเทศ ขอขอบคุณรัฐบาล ภายใต้การนำของ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และ นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ได้เร่งแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้ง และผลักดันให้การเจรจากับฝ่ายมาเลเซียมีความคืบหน้าอย่างเป็นรูปธรรม นายเอกพจน์กล่าวว่า ความสำเร็จในการเจรจาครั้งนี้ถือเป็นก้าวแรกที่สำคัญ และเป็นการเปิดทางให้คณะเจรจาของไทยเดินหน้าหารือทั้งในมิติการค้าและด้านเทคนิคเกี่ยวกับมาตรฐานความปลอดภัยอาหาร โดยต้องดำเนินการด้วยความรอบคอบ โปร่งใส และคำนึงถึงประโยชน์ข
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) และ บริษัท ไลอ้อน (ประเทศไทย) จำกัด ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ด้านการวิจัยและพัฒนา “การยกระดับพืชสมุนไพรและของเหลือใช้ทางการเกษตร ด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อสุขภาพและสุขภาวะวัยที่ดีอย่างยั่งยืน” โดยมีเป้าหมายผลักดันการสร้างมูลค่าเพิ่มให้ทรัพยากรชีวภาพของไทย พัฒนาสารสำคัญ (Bioactive Ingredients) ต่อยอดสู่อาหารเสริม เวชสำอาง และผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ พร้อมส่งเสริมเศรษฐกิจชีวภาพและการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าตามแนวคิด Zero Waste ตลอดระยะเวลาความร่วมมือ 5 ปี นายประเสริฐ สุรัตนเมธากุล กรรมการผู้จัดการ บริษัท ไลอ้อน (ประเทศไทย) จำกัด กล่าวว่า ความร่วมมือครั้งนี้สะท้อนวิสัยทัศน์ของไลอ้อนในการนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์มาพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์สุขภาพของผู้บริโภคในอนาคต โดยประเทศไทยมีศักยภาพด้านความหลากหลายทางชีวภาพและวัตถุดิบทางการเกษตรที่สามารถต่อยอดเป็นสารสำคัญมูลค่าสูงได้ หากสามารถเชื่อมโยงงานวิจัยตั้งแต่ต้นน้ำสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์อย่างครบวงจร ถือเป็นการต่อยอดความร่วมมือระหว่างไลอ้อนและ วว. ที่ดำเนินมาอย่า
