พืชทำเงิน
มะพร้าวน้ำหอมบ้านแพ้ว เมื่อพูดถึงชื่อนี้ก็คงต้องนึกถึงมะพร้าวผลโต น้ำหวาน กลิ่นหอมคล้ายใบเตย อีกหนึ่งผลไม้ขึ้นชื่อของอำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร คุณประเสริฐ ไพลสีม่วง พ่อค้าขายมะพร้าวน้ำหอมที่ไม่ได้ขายเพียงแค่มะพร้าวผลสดเท่านั้น แต่ยังแปรรูปจากมะพร้าวสดเป็นมะพร้าวเผาเพื่อเพิ่มรายได้ให้กับตัวเองและครอบครัวอีกด้วย จุดเริ่มต้นในการเผามะพร้าวขาย “เริ่มแรกผมรับตัดมะพร้าวตามสวนของชาวบ้านมา 20 กว่าปี แต่เพราะว่าเศรษฐกิจมันแย่ลง มะพร้าวขายไม่ค่อยออกก็เลยต้องเอามะพร้าวที่มีมาเผาเพื่อระบายออก” นี่คือเหตุผลที่คุณประเสริฐเล่าถึงการเริ่มเผามะพร้าวขาย คุณประเสริฐ เล่าว่า เมื่อก่อนรับจ้างตัดมะพร้าววันละ 3,000-4,000 ผล ที่ตัดได้เยอะเพราะมีคนงานมาช่วยตัด 4 คน ค่าแรงตกคนละ 500-600 บาท ต่อวัน โดยรับตัดมะพร้าวตามสวน ตกแล้วได้กำไรผลละ 3 บาท มะพร้าวที่ไปรับจ้างตัดมาก็ส่งขายให้กับเหล่าแม่ค้าคนกลาง รวมๆ แล้วกำไรทั้งหมดก็จะได้ไม่เกิน 2,500 บาท ถ้าช่วงไหนมะพร้าวราคาดีก็จะได้กำไรเยอะหน่อย ตกกำไรผลละ 5 บาทเลยทีเดียว แต่ถ้าช่วงไหนมะพร้าวถูกกำไรก็จะลดตามไปด้วย ส่วนที่ตกเกรดจะนำมาขายแยกและเผาขาย มะพร้าวที่นำมาแ
เด็กสาวชาวบ้านป่าพะยอม ที่ภาคใต้ จังหวัดพัทลุง ตัวดำผมหยิก ต้องจากบ้านป่าเพื่อมาศึกษาหาความรู้ จนเรียนจบปริญญาการออกแบบนิเทศศิลป์ คณะศิลปกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต (ชื่อเดิม) และก็ได้ทำงานในห้องแอร์เย็นๆ สบายๆ เป็นมนุษย์เงินเดือนไม่เดือดร้อน จนมาวันหนึ่ง นึกขึ้นได้ว่าเราทำงานสบายๆ ขณะที่พ่อแม่ยังคงลำบากอยู่ที่บ้านป่าพะยอม ต้องตากแดดตากลมหาเงินส่งเราเรียนจนจบปริญญา ขณะที่พวกเขาก็ยังคงอยู่ที่บ้านป่าพะยอมทำงานตากแดดกรีดยางอยู่เหมือนเดิมในสวนยางและสวนป่าไม้ลูกหยีที่อุดมสมบูรณ์ หลายสิบไร่ เด็กสาวตัวเล็กๆ ที่พ่อแม่เรียกว่า “หนูเล็ก” คุณณฤดี ช่วยเเก้ว จึงเปลี่ยนชีวิตตัวเองลาออกจากงานในห้องแอร์ แล้วกลับไปอยู่บ้าน เพื่อสร้างชุมชนบ้านป่าพะยอมให้เข้มแข็ง ด้วยอุดมการณ์ที่แน่วแน่และสานต่องานจากพ่อเพื่อการอนุรักษ์ป่าไม้และธรรมชาติ ที่ใกล้สูญพันธุ์อย่าง “ต้นลูกหยีป่า” ในพื้นที่บ้านป่าพะยอม หมู่ที่ 9 ตำบลลานข่อย อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง ต้นลูกหยี ที่ว่านี้ เป็นไม้เนื้อแข็งยืนต้น ขนาดสูงใหญ่ ลำต้นตั้งตรงสง่า กิ่งจะบานพุ่มที่ปลายยอด และด้วยคุณลักษณะพิเศษของผลไม้ลูกหยีนั้น สรรพคุณมากด้วยคุณค่าทางอ
สวัสดีครับท่านผู้อ่านที่เคารพรักทุกท่าน โดยเฉพาะท่านผู้อ่านที่เป็นเกษตรกรไทยเจ้าของแผ่นดินทุกท่าน เทคโนโลยีชาวบ้านฉบับนี้ เราจะขอนำพาทุกท่านให้ช่วยกันมาหาทางเลือกเพื่อนำไปหาทางเลือก ก้าวไปสู่ทางรอด และความเจริญรุ่งเรือง เพื่อสร้างโอกาสเพื่อความเป็นอยู่ เพื่อการกินดีอยู่กันอีกแนวหนึ่ง ด้วยการเตรียมตัวศึกษานโยบายพรรคการเมืองต่างๆ ที่เตรียมจะนำเสนอให้ประชาชนอย่างเรา ผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้พิจารณา ในการเลือกตั้งที่กำลังจะมาถึงในเร็วๆ วันนี้ อย่างช้าที่สุดก็คงเป็นต้นเดือนพฤษภาคม 2566 นี้ ตามข่าวที่สื่อสารกันออกมา ซึ่งก็คงเหลือเวลาอีกไม่นานแล้วครับ ทั้งนี้ เหตุผลที่เราต้องมาศึกษานโยบายพรรคการเมืองต่างๆ ต้องมารับรู้ มารับทราบ และมาศึกษากันอย่างรอบคอบ ละเอียด และตรงไปตรงมาว่าแต่ละพรรคการเมืองที่เสนอตัวกันมามากมาย เขาได้นำเสนอแนวทางอะไรบ้าง เขาจะพัฒนาอะไรให้ภาคเกษตรบ้าง เขาจะสร้างความยั่งยืนให้ภาคเกษตรได้อย่างไรกันบ้าง ซึ่งนั่นล้วนแล้วแต่เป็นทางรอดและทางเจริญรุ่งเรืองของภาคเกษตรไทยทั้งนั้น เพียงแต่ว่า แต่ละพรรคการเมืองเสนออะไรมาบ้าง ทั้งภาคการผลิตตลอดทั้งห่วงโซ่ ที่ประกอบไปด้วย ต้นน้ำ กลางน้ำ แล
มะม่วงหาวมะนาวโห่ เป็นพืชสมุนไพรไทยชื่อแปลกที่มีประโยชน์และสรรพคุณที่หลากหลาย มะม่วงหาวมะนาวโห่ จัดเป็นผลไม้ประเภทรับประทานผลสุก มีรสชาติเปรี้ยวเฉพาะตัว ผลสุกสีแดงขนาดเล็ก เป็นแหล่งสำคัญของธาตุเหล็ก วิตามินซี และยังมีปริมาณเพคติน ซึ่งเป็นใยอาหารที่ละลายน้ำได้ในปริมาณสูง (Pal et al, 19751) พบว่า ผลของพืชสกุล Carissa caradas มีสารกลุ่มฟินอลิกปริมาณมาก โดยสารประกอบฟินอลิกได้รับความสนใจอย่างมากในปัจจุบัน เนื่องจากเป็นสารแอนติออกซิแดนต์ สารฆ่าเชื้อ มะม่วงหาวมะนาวโห่จะอุดมไปด้วยสารแอนโทไซยานิน เป็นสารสีม่วงแดงซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระได้สูงกว่าวิตามินซีหลายพันเท่า ซึ่งมีประโยชน์ช่วยลดน้ำตาลในเลือด ป้องกันโรคหัวใจ ช่วยเสริมให้ร่างกายต้านเชื้อโรค สมานแผล ส่งเสริมการทำงานของเม็ดเลือดแดง วิธีการปลูก ขั้นตอนการปลูกแบบไม่ยุ่งยาก ปลูกแบบเดียวกับมะนาว ขุดหลุมลึก ประมาณ 50 เซนติเมตร ระยะห่าง 3×3 เมตร ทำไมต้องขุดห่างขนาดนั้น ต้นมะม่วงหาวมะนาวโห่เป็นทรงพุ่มใหญ่ มีหนาม เมื่อต้นโตออกผลผลิต เราต้องเก็บ เพราะฉะนั้น ถ้าปลูกถี่และปล่อยให้ต้นสูงมากจะเก็บลำบาก ต้องหมั่นที่จะตัดแต่งกิ่งเพื่อให้สวยและแตกยอ
จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นเมืองแห่งผลไม้ที่หลากหลายชนิด มีระบบวิถีการเกษตรแบบวนเกษตรไม้ผลที่มีชื่อเสียง ส่งผลให้มูลค่าทางเศรษฐกิจสูง แต่เนื่องด้วยลักษณะของการเพาะปลูกแบบวนเกษตรดั้งเดิมกำลังถูกเปลี่ยนมาเป็นระบบพืชเดี่ยว มีการใช้ปุ๋ยและยากำจัดศัตรูพืชเพื่อเพิ่มผลผลิตด้วยสารเคมีมากขึ้น ผนวกกับลักษณะพื้นที่ปลูกเกือบทั้งหมดอยู่บนภูเขาสูง มีความเสี่ยงต่อการชะล้างพังทลายและเกิดดินถล่มตลอดเวลา และดินมีความเป็นกรดสูง อีกยังมีเศษวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรเป็นจำนวนมาก หน่วยงานภาครัฐ รวมทั้งสถาบันการศึกษาต่างๆ จึงได้เข้ามาจัดการถ่ายทอดองค์ความรู้พัฒนาสู่เชิงพาณิชย์ ตั้งแต่การเตรียมปลูก การกำจัดแมลงและศัตรูพืช จัดการระบบหลังเก็บเกี่ยว แปรรูปสร้างเอกลักษณ์ให้ดึงดูดใจ พร้อมจัดการรวมกลุ่มเกษตรกรเพื่อการตลาดและส่งออก แก้ปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำ ปัจจุบัน สำนักงานเกษตรจังหวัดอุตรดิตถ์ ยกย่อง “สวนใจใหญ่ ไร่แลตะวัน” ของ พี่นอม หรือ คุณประนอม ใจใหญ่ เป็นหนึ่งในเกษตรกรต้นแบบดีเด่นของจังหวัดอุตรดิถต์ และเป็นแปลงเกษตรที่ได้รับมาตรฐาน GAP สวนใจใหญ่ ไร่แลตะวัน ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 18/1 หมู่ที่ 5 ตำบลแม่พลู อำเภอลับแล จังหวั
เมื่อช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา บริษัท เจียไต๋ จำกัด ผู้นำธุรกิจนวัตกรรมการเกษตรของไทย ได้เปิดตัวแตงโมพันธุ์ใหม่ “แบล็กบอมบ์ 006” ซึ่งเป็นแตงโมทรงหมอนลูกดำเจ้าแรกของไทย โดดเด่นด้วยเนื้อที่ละเอียด รสชาติ หวาน กรอบ มีกลิ่นหอมเป็นเอกลักษณ์ ขนาดเมล็ดเล็ก ให้ทรงผลสวย สม่ำเสมอ น้ำหนักดี และทนต่อการขนส่ง ที่จะมาช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับตลาดแตงโมของไทย เริ่มต้นปักหมุดทำการตลาดที่ภาคใต้ คุณสุริยันต์ แก้วยอด นักปรับปรุงพันธุ์พืช บริษัท เจียไต๋ จำกัด ให้ข้อมูลว่า สำหรับแบล็กบอมบ์ 006 เป็นแตงโมสายพันธุ์ใหม่ที่ทางบริษัทเจียไต๋ใช้ระยะเวลากว่า 5 ปี ในการพัฒนาปรับปรุงสายพันธุ์เพื่อให้ได้แตงโมสายพันธุ์คุณภาพออกสู่ตลาด โดยทั่วไปแล้วแตงโมจะมีความหลากหลายทั้งในด้านของสีผิว ที่มีตั้งแต่ผิวสีเขียว สีเขียวเข้ม หรือแม้กระทั่งผิวสีเหลือง รวมถึงในส่วนของลักษณะรูปทรงของผล ที่มีตั้งแต่ทรงกลม ทรงหมอน หมอนสั้น หมอนยาว ในส่วนของ “แบล็กบอมบ์ 006” จะเป็นแตงโมที่มีลักษณะเป็นทรงหมอนยาว ที่บริษัทตั้งใจพัฒนาเพื่อเกษตรกรให้ได้มีสายพันธุ์แตงโมทรงหมอนที่ดีในการเพาะปลูก เนื่องจากที่ผ่านมาแตงโมทรงหมอนยาวโดยทั่วไปจะปลูกยาก ปลู
ชื่อวิทยาศาสตร์ Erythroxylum coca Lam. ชื่อวงศ์ ERYTHROXYLACEAE ชื่อสามัญ Coco, Huance Coca, Truxillo Coca ชื่ออื่นๆ ทับทิมสยาม โกโก้ โคโค่ โคค่า หากเอ่ยชื่อ “ทับทิมสยาม” ฉันไม่ได้คิดว่าใครจะเอ่ยถึงฉัน เพราะรู้ว่าที่เมืองไทยมีผลไม้สุดยอด จะเป็นทับทิมจริงๆ ส้มโอ หรือผลไม้อื่นๆ ฉันไม่แน่ใจ แต่ยอมรับว่าผลไม้เมืองไทยเป็นหนึ่งในเขตร้อนตะวันออก ฉันเองก็อยากจะเสนอหน้าโชว์พราวบ้าง แม้ว่าฉันไม่ใช่ผลไม้ แต่ดีใจมากที่มีชื่อในการประกวดพืชสมุนไพรงานพฤกษชาติ จังหวัดเชียงใหม่ ตั้งแต่ 11-15 สิงหาคม 2542 ได้รับรางวัลชนะเลิศที่ 2 ประเภทไม้หายาก แล้วยังมีการบรรยายเรื่องฉันในการประชุมสัมมนา การพัฒนาศักยภาพสถานตรวจพิสูจน์ยาเสพติด วันที่ 28-30 มีนาคม 2544 จังหวัดเพชรบุรี โดยกองวัตถุเสพติด ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ เชียงใหม่ เพื่อการดำเนินการแก้ไขประกาศกระทรวงสาธารณสุข ให้ครอบคลุมต้นโคคา สายพันธุ์ที่พบและประกาศยาเสพติดให้โทษ ลงพิมพ์ใน ราชกิจจานุเบกษา 2544 ฉันย้อนเรื่องตัวฉัน กว่า 20 ปีมาแล้ว เพราะฉันเองก็มีสถานภาพเหมือน “น้ากัญชา และน้องกระท่อม” ที่เมืองไทยปัจจุบัน และก็อยากจะคุยด้วยว่า ฉันเองโด่งดังระดับ กว่
ที่ราชบุรีมีผลไม้เด่นและเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญคือ สับปะรด รู้จักกันอย่างดีในชื่อสับปะรดสวนผึ้งหรือบ้านคา เป็นพันธุ์ปัตตาเวีย มีลักษณะเด่นที่รสหวานฉ่ำ ไม่กัดลิ้น กลิ่นหอม เนื้อละเอียด ปลูกในพื้นที่ 4 อำเภอ ได้แก่ จอมบึง ปากท่า สวนผึ้ง และบ้านคา ที่มีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาและพื้นที่ราบสูง มีเกณฑ์ปริมาณน้ำฝนและอุณหภูมิที่เหมาะสมสร้างผลผลิตที่มีคุณภาพ เป็นเอกลักษณ์มีความแตกต่างจากสับปะรดแหล่งอื่น มีตลาดขายส่งโรงงานและผลสดพร้อมทั้งยังได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์หรือ GI ช่วยการันตีคุณภาพ ชูความอร่อย ให้เป็นที่รู้จักเพิ่มมากขึ้น คุณชนม์พศุตม์ ไกรวิจิตร หรือ คุณหนุ่ย อายุ 38 ปี บ้านเลขที่ 20/1 หมู่ที่ 4 ตำบลหนองพันจันท์ อำเภอบ้านคา จังหวัดราชบุรี โทรศัพท์ 065-351-6352 มารับช่วงปลูกสับปะรดต่อจากแม่ได้ 4 ปี ใช้พื้นที่ปลูกทั้งหมดกว่า 120 ไร่ เพื่อขายตรงให้กับพ่อค้าเป็นหลัก บริหารจัดการสวนสับปะรดอย่างเป็นระบบ ทั้งการปลูก ใส่ปุ๋ย ดูแลโรคและแมลงเพื่อให้มีผลผลิตคุณภาพส่งขายตลอดทั้งปี ที่น่าสนใจสวนแห่งนี้ได้ดัดแปลงรถปิกอัพเพื่อนำมาใช้ฉีดพ่นปุ๋ยยาแทนแรงงาน ช่วยให้สะดวก รวดเร็ว ทุ่นค่าแร
ช่วงที่ผมยังทำงานประจำอยู่กองบรรณาธิการวารสารเมืองโบราณนั้น มีอยู่ฉบับหนึ่ง พวกเราตัดสินใจทำเรื่องจากปกเป็นทุเรียนเมืองนนท์ มีการออกไปถ่ายภาพในพื้นที่ สัมภาษณ์คุณลุงคุณป้าเจ้าของสวนทุเรียนเก่า แถมยังสืบค้นบทความย้อนอดีตหาอ่านยากหลายเรื่องมาตีพิมพ์รวมไว้ในเล่มด้วย ทว่า เพียงไม่นานหลังจากนั้น มหาอุทกภัยปลายปี พ.ศ. 2554 ก็ทำลายล้างเกือบทั้งหมดของทุเรียนเมืองนนท์ไป สวนทุเรียนโบราณที่ได้ขึ้นปกวารสารฉบับนั้นต้องร้างไปในที่สุด เจ้าของสวนเองก็จากไปหลังจากนั้นไม่นานนัก ที่จริงผมเคยอ่านผ่านตามาบ้าง เรื่องการล่มสลายของสวนทุเรียนหลายแห่งในเขตธนบุรีและนนทบุรี เพราะถูกน้ำท่วมใหญ่หลายครั้ง นับตั้งแต่ พ.ศ. 2485 แต่สำหรับมหาอุทกภัยเมื่อสิบปีก่อนมันหนักหนาสาหัส จนไม่นึกว่าพืชสวนยกร่องที่ต้องการการดูแลประคบประหงมอย่างทุเรียนจะฟื้นตัวกลับมาได้อีกแล้ว “ตอนนั้นคิดแต่ว่า จะเลิกแล้ว รู้สึกมันไม่คุ้มทุนเลย แต่พวกเรามาได้กำลังใจ คือสมเด็จพระเทพฯ ท่านเสด็จมาทรงเยี่ยม ให้กำลังใจว่าให้สู้ ให้หาคนมาทำต่อ เราเลยสู้ จนเดี๋ยวนี้ทำพื้นที่ได้ทั้งหมด 82 ไร่ ที่ตำบลไทรม้านี่หนาแน่นที่สุด คนทำที่อายุมากที่สุดตอนนี้คือ 86 ป
ปกติมะยงชิดและมะปรางหวานจะออกดอกตามธรรมชาติในช่วงเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม หรือในช่วงหน้าหนาวและผลสุกพร้อมเก็บขายหรือรับประทานระหว่างเดือนกุมภาพันธ์-เมษายน ของทุกปี หลายคนคงไม่ปฏิเสธว่ามะยงชิด-มะปรางหวานที่อร่อย ผลใหญ่ รสหวาน ต้องนครนายก ซึ่งเป็นไม้ผลเอกลักษณ์ที่ได้รับขึ้นทะเบียน GI เรียบร้อย สวนมะยงชิดหลายแห่งล้วนมีศักยภาพในการผลิตมะยงชิด-มะปรางหวานได้อย่างคุณภาพ แต่มีอยู่แห่งหนึ่งที่มีความพิเศษตรงได้ค้นพบเทคนิคส่องไฟที่ต้นมะยงชิดทำให้ออกดอกออกช่อติดผลดกได้จำนวนมากขึ้น ทั้งยังมีคุณภาพเหมือนเดิม สร้างรายได้เพิ่มขึ้น ทำให้สวนมะยงชิดหลายแห่งทั่วประเทศนำเทคนิคนี้ไปใช้กันอย่างแพร่หลาย ร.ต.ต. อำนวย หงษ์ทอง หรือที่รู้จักกันว่า “ดาบนวย” ท่านเป็นนายกสมาคมชาวสวนมะปรางจังหวัดนครนายก แล้วยังเป็นเจ้าของ “สวนนพรัตน์” ตั้งอยู่ที่เลขที่ 99 หมู่ที่ 10 ชุมชนบ้านดงละคร ตำบลดงละคร อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก และเป็นเจ้าของเทคนิคส่องไฟต้นมะยงชิดจนมีผลดก แต่ก่อนจะไปรู้ว่าเทคนิคนี้ทำอย่างไร ขอย้อนกลับไปเล่าประวัติการทำสวนมะยงชิด-มะปรางหวานของดาบนวยพอสังเขปก่อน อยากปลูกมาก แต่ทุนน้อย ค่อยเรียนรู้จนสำเร็จ ดาบนวยเร
