พืชทำเงิน
ในแวดวงคนปลูกผักด้วยกันย่อมรู้ดีว่าผักคะน้าเป็นผักที่ปลูกค่อนข้างยากเพราะนอกจากจะเป็นโรคได้ง่ายแล้วยังเป็นที่นิยมของหนอนอีกด้วย แต่ด้วยเหตุนี้เองที่ทำให้ผักคะน้ามี ราคาสูงกว่าผักชนิดอื่น ๆ อันเป็นเหตุจูงใจให้ ปฐพี พวงสุวรรณ์ เกษตรกรชุมชนนาคู จ.พระนครศรีอยุธยา มุ่งมั่นศึกษาพัฒนาวิธีการปลูกผักคะน้ามา อย่างต่อเนื่องโดยไม่ใช้สารเคมีจนเกิดความชำนาญ กระทั่งค้นพบเคล็ดลับการปลูกคะน้านอกฤดูกาลเป็นผลสำเร็จ “ผมเลือกปลูกคะน้าเพราะมีคนปลูกน้อยเนื่องจากเป็นผักที่มีโรคและแมลงเยอะ แต่ในทางกลับกันหากเราทำได้โอกาสได้กำไรก็เยอะกว่าผักชนิดอื่น…” ปฐพีเริ่มต้นเกริ่นนำแล้วบอกต่อว่า “…ผมอาศัยการรู้จักนิสัยใจคอของพืชเป็นหลัก เราเป็นคนปลูกผักเราต้องรู้จักผักที่เราปลูก ไม่งั้นไม่มีวันที่เราจะทำสำเร็จ เมื่อปลูกคะน้าผมก็หาตำรามาอ่านว่ามันเป็นพืชแบบไหน เป็นโรคอะไร มีวิธีป้องกันแก้ไขอย่างไร รวมถึงธรรมชาติในการเจริญเติบโตของมัน พอลงมือทำจริงเรา ต้องคอยดูแล สังเกตและทดลองเปรียบเทียบพิสูจน์ผลดูอย่างเช่นการให้ปุ๋ยบำรุงต้นใบนั้น หลังหว่านแล้ว ไม่ต้องให้ปุ๋ยบำรุงต้น ให้ปล่อยตามธรรมชาติ ซึ่งต้นจะแดง ๆ แต่แข็ง
ข่าวฝุ่นละอองขนาดเล็ก ไม่เกิน 2.5 ไมครอน หรือ พีเอ็ม 2.5 ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ทำให้ผู้เขียนต้องหาหน้ากากมาสวมป้องกัน เพราะรู้สึกระคายเคืองจากการหายใจและแสบคอ ความตื่นตัวงวดนี้ได้รับความสนใจจากประชาชนทั่วไปน้อยกว่าครั้งที่แล้ว ที่ตื่นตระหนกขนาดทำให้หน้ากากป้องกันขาดตลาด ต่อไปสภาพอากาศคงเป็นเรื่องที่ “คนเมือง” ต้องให้ความสนใจเป็นกิจวัตรประจำวัน และภาพผู้คนที่เดินตามท้องถนนสวมมาสก์ปิดปากปิดจมูกคงเป็นภาพชินตา ถ้าฝุ่นละอองดังกล่าวที่เปรียบเสมือน “หมอกควันพิษ” มีผลเสียต่อสุขภาพของคน การเพาะปลูกท่ามกลางสิ่งแวดล้อมที่มีปัญหาแบบนี้ จะส่งผลต่อสุขอนามัยจากการบริโภคหรือไม่? จากรายงานวิจัย ของ Economic Intelligence Center (EIC) ของธนาคารไทยพาณิชย์ ประเมินว่า “การเกษตรในร่ม หรือ Indoor farming เป็นหนึ่งในเทรนด์สำคัญของภาคการเกษตร ที่ค่อยๆ มีบทบาทในเชิงพาณิชย์มากขึ้นในไทย โดยการเข้าสู่ตลาดของผู้ประกอบการรายใหม่ๆ รวมถึงเทรนด์การให้ความสำคัญกับความปลอดภัยด้านอาหารและการตรวจสอบย้อนกลับของผู้บริโภค เป็นปัจจัยหนุนการเติบโตของการเกษตร แบบ Indoor farming ในไทย” การเกษตรในร่ม หรือ Indoor farming คือ การทำเก
เทคโนโลยีการสื่อสารในปัจจุบันเป็นการสื่อสารที่รวดเร็วมาก ความเปลี่ยนแปลงนี้สามารถทำให้บางสิ่งบางอย่างที่เคยใช้ในสมัยก่อนต้องถูกทิ้งภายในระยะเวลาไม่นาน ดังจะเห็นธุรกิจกล้องถ่ายภาพและฟิล์มที่ดำรงอยู่ร้อยกว่าปีล่มสลายภายในไม่กี่ปีที่มีกล้องถ่ายรูประบบดิจิตอล โทรเลขที่เคยเฟื่องฟูก็ต้องยกเลิกไปเมื่อหลายปีก่อน และตู้โทรศัพท์ที่เคยมีอยู่มากมายอยู่ตามที่สาธารณะต่างๆ ก็ถูกทอดทิ้งด้วยระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ ผู้เขียนอยู่ในกลุ่มสื่อสารในระบบเทคโนโลยีสมัยใหม่ มีกลุ่มต่างๆ มากมายเกี่ยวกับการเกษตร พบว่ามีคนส่วนหนึ่งที่เป็นมนุษย์เงินเดือนอยากกลับมาทำการเกษตรที่บ้าน แต่ความฝันของเขายังไม่เป็นจริง เพราะมีปัจจัยต่างๆที่ยังไม่พร้อม มีคนที่ออกจากมนุษย์เงินเดือนมาทำเกษตรต้องประสบความผิดหวังหลายราย แต่คนที่ประสบความสำเร็จก็มีอยู่จำนวนหนึ่ง คุณเอ๋ หรือ คุณมนธิดา อยู่หนู แห่งสวนแม่หอมแดง เป็นชาวจังหวัดราชบุรีโดยกำเนิด จบปริญญาตรี ด้านคหกรรมศาสตร์ ได้เข้าทำงานในบริษัทโรงงานอาหารแห่งหนึ่งในจังหวัดราชบุรี ในตำแหน่งพนักงานแผนกพัฒนาผลิตภัณฑ์ จนกระทั่งปี 2546 วันหนึ่งเห็นแม่บ้านอายุ 60 ปี ได้เกษียณอายุจากโรงงาน ป้าแม
ปัจจุบัน ผลิตภัณฑ์แปรรูปกำลังได้รับความนิยมจากผู้บริโภค โดยเฉพาะผลไม้ที่สามารถนำมาแปรรูปได้หลากหลาย ซึ่งผู้บริโภคสามารถหาซื้อได้ทั่วไปตามร้านสะดวกซื้อ หรือศูนย์ของฝากของแต่ละจังหวัดที่ขึ้นชื่อ จึงทำให้เกิดรายได้แก่เกษตรกรผู้ปลูกวัตถุดิบเข้าสู่โรงงานแปรรูปได้ไม่น้อยทีเดียว ซึ่งฝรั่งเองเป็นอีกหนึ่งไม้ผลที่สามารถนำมาแปรรูปได้หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นการนำมาแปรรูปเป็นน้ำฝรั่ง ตลอดไปจนถึงการทำเป็นของรับประทานเล่น ก็ทำให้ขบเคี้ยวไปพร้อมกับการได้รับคุณประโยชน์ไปพร้อมๆ กันด้วย คุณธวัช อุทัย เกษตรกรชาวสมุทรสาคร ได้ปลูกฝรั่งแป้นสีทอง นอกจากจำหน่ายผลสดแล้ว ผลผลิตที่ได้จากการคัดเกรดจะนำมาแปรรูป จึงทำให้สามารถจำหน่ายผลผลิตได้หลากหลาย เป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าได้เป็นอย่างดี และที่สำคัญสินค้าแปรรูปมีโรงงานผลิตที่ได้มาตรฐาน จึงทำให้สามารถส่งจำหน่ายไปยังตลาดต่างประเทศได้อีกด้วย จึงเป็นจุดเริ่มต้นและการสร้างรายได้ที่ยั่งยืน คุณธวัช เล่าให้ฟังว่า ตลอดของการทำอาชีพเพื่อสร้างรายได้นั้น ยึดการทำเกษตรมาโดยตลอด มีการปรับเปลี่ยนการปลูกพืชไปตามความเหมาะสม โดยก่อนที่จะมาปลูกฝรั่งแป้นสีทองเหมือนเช่นในปัจจุบัน ส
“ส้มโอทับทิมสยาม” ไม้ผลเศรษฐกิจสำคัญของอำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นสินค้าขายดีที่ได้รับความนิยมสูงในกลุ่มคนไทยและต่างชาติ โดยเฉพาะคนจีน ที่ชื่นชอบส้มโอจากประเทศไทยมากเป็นพิเศษ เนื่องจากส้มโอทับทิมสยาม มีเนื้อแดง รสหวานฉ่ำ อร่อย น่ารับประทาน แถมยังเป็นผลไม้เพื่อสุขภาพที่มีสรรพคุณทางยา มีวิตามินซีสูง สาวจีนจึงนิยมรับประทานเพื่อควบคุมน้ำหนัก ดังนั้น ส้มโอทับทิมสยาม จึงมีโอกาสส่งออกไปขายในประเทศจีนเพิ่มขึ้นทุกปี ในปี 2561 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ได้สนับสนุนทุนกิจกรรมส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัยภายใต้โครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีจากผลงานวิจัยและนวัตกรรมสู่กลุ่มเป้าหมายในพื้นที่เพื่อการใช้ประโยชน์โดยเครือข่ายวิจัยภูมิภาค ประจำปีงบประมาณ 2560 ให้กับมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ (มวล.) ให้ดำเนินโครงการพัฒนาเทคโนโลยีเกษตรแม่นยำสำหรับสวนส้มโอทับทิมสยาม ที่อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อจัดการองค์ความรู้เกี่ยวกับการจัดการสวนส้มโอทับทิมสยามและจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับองค์ความรู้ให้กับกลุ่มเป้าหมายในระดับผู้นำในพื้นที่ รศ.ดร. กฤษณะเดช เจริญสุธาสินี และ รศ.ดร. มัลลิกา เจริญสุธาสินี แ
ในช่วงที่มีอากาศหนาว มีน้ำค้างลงจัด และมีความชื้นในอากาศสูงเช่นนี้ กรมวิชาการเกษตร เตือนเกษตรกรผู้ปลูกฟักแม้ว (ชาโยเต้ หรือ มะระหวาน) ให้หมั่นสังเกตอาการของโรคราน้ำค้างที่สามารถพบได้ในทุกระยะการเจริญเติบโต มักพบอาการของโรคบนใบที่อยู่บริเวณด้านล่างของต้นก่อน ต่อมาขยายลุกลามไปยังใบที่อยู่ด้านบน เริ่มแรกพบแผลเหลี่ยมเล็กฉ่ำน้ำตามกรอบของเส้นใบย่อย ต่อมาแผลเปลี่ยนเป็นสีเหลือง กรณีที่ในตอนเช้ามีความชื้นสูง จะพบเส้นใยเชื้อราเป็นขุยสีขาวเทาตรงแผลใต้ใบ จากนั้น แผลจะขยายใหญ่ติดต่อกัน และเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้มหรือเทาดำ หากอาการรุนแรง จะทำให้ใบเหลืองและแห้งตายทั้งต้น และต้นที่เป็นโรคจะติดผลน้อย ผลมีขนาดเล็ก คุณภาพของผลจะลดลง กรณีเป็นโรคในระยะผลอ่อน จะทำให้ผลลีบเล็ก และบิดเบี้ยว สำหรับพื้นที่ที่พบอาการของโรคราน้ำค้าง เกษตรกรควรหมั่นตรวจและกำจัดวัชพืชในแปลงปลูกอย่างสม่ำเสมอ และตัดแต่งใบที่อยู่ด้านล่างของต้นออกบางส่วน เพื่อให้แปลงปลูกมีอากาศถ่ายเทสะดวก ลดการสะสมเชื้อราสาเหตุโรค และทำลายแหล่งอาศัยของด้วงเต่าแตง อีกทั้งควรปลูกพืชชนิดอื่นหมุนเวียนที่ไม่ใช่พืชตระกูลแตง ภายหลังเก็บเกี่ยวผลผลิตเรียบร้อยแล้
ข้าวโพดหวาน พันธุ์อินทรี 2 ข้าวโพดที่ขึ้นชื่อเรื่องความหวาน ที่หลายๆ คนชื่นชอบ นอกจากจะเป็นที่นิยมของผู้บริโภคแล้ว ข้าวโพดสายพันธุ์นี้ยังสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรผู้ปลูกได้เป็นอย่างดีอีกด้วย คุณวิสูตร ศิลประดิษฐ์ เกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดหวานพันธุ์อินทรี 2 อาศัยอยู่บ้านเลขที่ 83 หมู่ที่ 9 ตำบลกลางดง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา เดิมทีทำอาชีพค้าขายผลไม้มาก่อน แต่ผลประกอบการไม่ค่อยดีนัก จึงเริ่มหันมาทำไร่ คุณวิสูตร เริ่มปลูกข้าวโพดมาได้ 8 ปีแล้ว บนเนื้อที่ในการปลูกทั้งหมด 32 ไร่ โดยคุณวิสูตรเล่าว่า จุดเด่นของข้าวโพดพันธุ์นี้อยู่ที่ให้ผลผลิตไว และรสชาติดี เป็นที่ต้องการของตลาดเป็นอย่างมาก ปลูกข้าวโพดหวานไม่ยาก แต่ต้องดูแล ข้าวโพด ถ้านับตั้งแต่ช่วงหยอดเมล็ดไปจนถึงช่วงเก็บเกี่ยว จะใช้เวลาอยู่ที่ 65-70 วัน โดยช่วงที่ข้าวโพดจะให้ผลผลิตช้าที่สุด จะอยู่ในช่วงของฤดูหนาว เมล็ดพันธุ์ที่ซื้อนั้น ราคาอยู่ที่กิโลกรัมละ 500 บาท ในพื้นที่ 1 ไร่ จะใช้เมล็ดพันธุ์ประมาณ 2 กิโลกรัม ในกระบวนการปลูก ขั้นตอนของการเตรียมดินจะต้องไถดินและยกร่องดิน เพื่อให้ดินพร้อมสำหรับการหยอดเมล็ด ระยะห่างระหว่างร่อง อยู่ท
กล้วย ถูกนำมาใช้แทนคำเปรียบเปรยในประโยคบ่อยครั้ง เช่น เรื่องกล้วยๆ ของกล้วยๆ หรือแม้กระทั่ง คำว่า ง่ายกว่ากล้วย ก็แสดงให้เห็นว่า กล้วย เป็นไม้ผลชนิดหนึ่งที่พบเห็นได้ง่าย นำมาใช้ประโยชน์ได้ง่าย รวมถึง ปลูกง่าย การันตีการปลูกว่า “ง่าย” ได้ไม่ยาก ลองพิจารณาจากตรงนี้ พื้นที่เพียง 1 ตารางวา ก็สามารถปลูกกล้วย ให้ได้ผลผลิตดี งอกงาม ใช้ประโยชน์ในทุกส่วนจากต้นกล้วยได้ ไม่ยากจริงๆ วิธีปลูก -หลุมปลูก ควรขุดหลุมขนาดประมาณ 50 คูณ 50 เซนติเมตร (กว้าง xยาว x สูง) ใส่ปุ๋ยรองก้นหลุม 3-4 กำมือ หากมีปุ๋ยคอก ให้ใช้ปุ๋ยคอก แต่ถ้าไม่มีให้ซื้อปุ๋ยชีวภาพมาใส่แทน -พันธุ์ สายพันธุ์กล้วยจัดว่าเป็นสิ่งสำคัญ ถ้ามีสายพันธุ์ที่ดีก็วางใจไปเกินครึ่งว่า การปลูกกล้วยครั้งนี้จะประสบความสำเร็จ ได้เครือใหญ่ ผลสวย รสชาติดี แต่ถ้าสายพันธุ์ไม่แน่ชัด ก็ไม่ใช่เรื่องน่าตกใจ เพราะกล้วย อย่างไรก็คือ กล้วย ถ้าไม่ใช่กล้วยป่าก็ไม่ต้องกังวล เพราะอย่างไรเสียก็ไม่มีเมล็ดในผลกล้วยให้รำคาญยามกิน หน่อกล้วย หาซื้อได้ตามชอบใจตามร้านจำหน่ายพันธ์ไม้ หากพื้นที่เพียง 1 ตารางวา จำนวน 1 หน่อ จัดว่ากำลังดี เมื่อได้หน่อกล้วยมาแล้ว วางหน่อกล้วยลงในหล
คุณเอื้ออังกูร สุขใจ หรือ น้องแต๋ม ผู้รับรางวัลครอบครัวสัมมาชีพของจังหวัดพะเยา และเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันให้หมู่บ้านปงใหม่ หมู่ที่ 8 ตำบลทุ่งกล้วย อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา ได้เป็นหมู่บ้านท่องเที่ยว (OTOP) นวัตวิถี 1 ใน 50 หมู่บ้านนำร่องของทั้งประเทศ คุณเอื้ออังกูร สุขใจ หรือ น้องแต๋ม เป็นคนบ้านปงใหม่โดยกำเนิด แต่ได้ไปศึกษาทางด้านบัญชีจากจังหวัดเชียงใหม่ และได้ไปทำงานที่จังหวัดระนองในฝ่ายประชาสัมพันธ์ของโรงพยาบาลระนอง และหลังสุดได้ทำงานทางด้านพัฒนาชุมชน ขององค์การบริหารส่วนตำบลปากน้ำ จังหวัดระนอง จากการสังเกตของผู้เขียนเห็นได้ว่าน้องเป็นคนพูดจาฉะฉาน อาจจะเป็นเพราะเคยทำงานประชาสัมพันธ์และทำงานกับชุมชนมาก่อนนั้นเอง คุณเอื้ออังกูร ได้กลับมาที่บ้านปงใหม่ ตำบลทุ่งกล้วย อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา แผ่นดินเกิดด้วยเหตุผลส่วนตัวบางประการ เมื่อกลับมาพร้อมเงินทุนก้อนหนึ่ง จากสภาพในหมู่บ้านปงใหม่ที่ผู้คนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เช่น อาชีพทำนาปลูกข้าว สวนยางพารา ความที่ตัวเองเป็นผู้หญิง มาคิดดูแล้วว่าถ้าทำเหมือนกับเพื่อนบ้านคนอื่นๆ คงไม่ได้แน่ เพราะส่วนหนึ่งเป็นผู้หญิงตัวเล็กๆ คนหนึ่ง จะบุกเบิกแบบท
การทำเกษตรแบบผสมผสาน หรือไร่นาสวนผสม ไม่มีคำจำกัดความ ไม่มีกติกาหรือกฎตายตัว ว่าต้องเป็นพืชชนิดใด เลี้ยงสัตว์ชนิดใด ทั้งนี้ เพราะแต่ละพื้นที่และท้องถิ่นมีสภาพทางธรรมชาติที่แตกต่างกัน เพียงแต่การผสมผสานนี้ขอให้ยึดหลัก สร้างความร่มรื่น แล้วให้พืชหลายชนิดที่ปลูกอยู่ในพื้นที่เดียวกันมีการเกื้อกูลกันทางธรรมชาติให้มากที่สุด และสำคัญที่สุดคือผู้ปลูกต้องได้ประโยชน์มากที่สุด แล้วยังสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืนด้วยเช่นกัน คุณจินดา ฟั่นคำอ้าย อยู่บ้านเลขที่ 43 หมู่ที่ 2 ตำบลผาปัง อำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง อดีตศึกษานิเทศก์ จังหวัดลำปาง เป็นอีกท่านหนึ่งที่สนใจการทำเกษตรผสมผสาน แล้วตั้งใจเดินตามแนวทางนี้ในบั้นปลายชีวิต จึงวางแผนล่วงหน้าก่อนจะเกษียณอายุราชการเมื่อปี 2558 ที่ผ่านมา อดีตศึกษานิเทศก์ท่านนี้ให้เหตุผลที่เลือกแนวทางการทำเกษตรกรรมแบบผสมผสาน เนื่องจากสมัยที่รับราชการได้มีโอกาสเดินทางไปดูงาน ตลอดจนศึกษาหาความรู้ด้านการทำเกษตรหลายแห่ง หลายด้าน ล้วนพบว่าการทำเกษตรกรรมแบบปลูกพืชเชิงเดี่ยวจะเกิดความเสี่ยงต่อความเสียหายมาก เพราะรายได้ของการมีชีวิตแบบชาวไร่ ชาวนา ส่วนใหญ่เกิดจากการทำเกษตรกรรม แ
