แปรรูปสินค้าเกษตร
คุณอภิรนันท์ ธรรมจันท์สนิท หรือ พี่ข้าว อยู่บ้านเลขที่ 12 หมู่ที่ 3 ตำบลหนองวัวซอ อำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี อดีตข้าราชการครูหัวใจเกษตร จากมือสมัครเล่นสู่เกษตรกรมืออาชีพ พร้อมแนวคิดการจัดการแปลงแบบเกษตรกรยุคใหม่ ด้วยการนำแนวคิด Zero waste มาใช้ในการปลูกข้าวหวานสีแดงราชินีทับทิมสยาม โดยไม่ให้เกิดขยะเหลือทิ้ง คือทุกส่วนสามารถนำมาใช้ประโยชน์หมุนเวียนได้ทั้งหมด จนเกิดเป็นการสร้างอาชีพต่อยอดอนาคตได้อย่างยั่งยืน ที่น่าสนใจคือการนำข้าวโพดราชินีทับทิมสยาม มีจุดเด่นที่สีสันสวยงาม สามารถกินดิบได้ รสชาติหอมหวาน และที่สำคัญมีคุณประโยชน์มากมาย ทั้งในด้านของสุขภาพ มาต่อยอดแปรรูปออกมาได้หลากหลายผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะการแปรรูปน้ำนมข้าวโพด ที่ได้กระแสตอบรับดีมากๆ ขั้นตอนการแปรรูปน้ำนมข้าวโพดผลิตภัณฑ์เด่นสร้างรายได้ การแปรรูปผลิตภัณฑ์จากข้าวโพด นับเป็นวิธีแก้ปัญหาในช่วงที่ตลาดฝักสดไม่ราบรื่น ขายออกได้ช้า และด้วยเงื่อนไขของข้าวโพดสำหรับกินฝักสดนั้นหากเก็บไว้นานรสชาติจะไม่อร่อย ดังนั้น วิธีระบายของออกที่นอกจากการทิ้งและให้วัวกิน จนได้เป็นแนวคิดการแปรรูปผลิตภัณฑ์ขึ้นมาหลากหลาย และการแปรรูปถือว่าไม่ได้เป็นแ
วิทยาลัยการอาชีพปราณบุรี มีแรงบันดาลใจ นำพืชสมุนไพรพื้นบ้าน เช่น ชะคราม ใบคลู่ ผักเบี้ยทะเล มาแปรรูปสร้างมูลค่าเพิ่มในรูปแบบ ผลิตภัณฑ์ชาสมุนไพรพืชน้ำเค็ม แบรนด์ บ้านโมกหลวง ซึ่งผลงานโดดเด่นเพราะช่วยยกระดับและเพิ่มมูลค่าให้กับวัตถุดิบในท้องถิ่น อีกทั้งยังช่วยสร้างรายได้ให้ชุมชนได้อีกด้วย ผลงานชิ้นนี้จึงได้รับรางวัลศูนย์บ่มเพาะผู้ประกอบการอาชีวศึกษา ระดับชาติ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ระดับ 5 ดาว ผลิตภัณฑ์ชาสมุนไพรพืชน้ำเค็ม คัดสรรวัตถุดิบจากธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นชะคราม ใบคลู่ ผักเบี้ยทะเล มาผสมผสานเติมความหอมด้วยใบเตย และเพิ่มความหวานด้วยหญ้าหวานจากธรรมชาติ ทำให้ผลิตภัณฑ์ชาสมุนไพรพืชน้ำเค็ม มีสรรพคุณทางยา ช่วยบำรุงร่างกาย จากภายในสู่ภายนอก ช่วยขจัดสารพิษ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ ลดความดันโลหิต ลดน้ำตาลในเลือด บรรเทาเบาหวาน บรรเทาคอพอก บำรุงสายตา และช่วยบำรุงกระดูกอีกด้วย ดังสโลแกนที่ว่า “คิดถึงชาสมุนไพร อย่าลืมคิดถึงชาสมุนไพรพืชน้ำเค็ม เพราะสุขภาพที่ดีเริ่มได้ง่ายๆ แค่ดื่มชาสมุนไพรพืชน้ำเค็ม ของแท้ต้องแบรนด์ บ้านโมกหลวง” ขั้นตอนการผลิตชาสมุนไพรพืชน้ำเค็ม เริ่มจากนำวัตถุดิบไปล้างและนำไปตากแห้ง
อยากชวนเพื่อนๆ มาเปลี่ยนบรรยากาศวันหยุดแสนธรรมดาให้เป็นวันแห่งความสุขสุดประทับใจที่ WISDOM FARM พิพิธภัณฑ์เกษตรเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (องค์การมหาชน) อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี สถานที่ท่องเที่ยวเก๋ๆ สไตล์เกษตรพอเพียง ซึ่งคนทุกเพศทุกวัยสามารถเข้ามาเรียนรู้วิถีชีวิตพอเพียง สนุกกับกิจกรรมป้อนนมลูกแพะ ป้อนหญ้าน้องควายเผือก ช็อป ชม ชิม สินค้าเกษตร อาหารอร่อยๆ ที่ wisdom market อย่าลืมแวะเก็บภาพสวยๆ ที่สะพานไม้ไผ่กลางแปลงนาอินทรีย์และบริเวณฐานการเรียนรู้บ้านเรือนไทย 4 ภาค ด้วยนะจ๊ะ สำหรับคนที่ชื่นชอบอาหารเพื่อสุขภาพ อยากชวนแวะชมและชิม “ข้าวจี่พันอ้อย” รสชาติอร่อยที่หาชิมได้ที่พิพิธภัณฑ์เกษตรเฉลิมพระเกียรติฯ เพียงแห่งเดียว เมนูข้าวจี่พันอ้อย เกิดจากแนวคิดของ คุณปุณณ์รัศมิ์ โฮมภาราช เกษตรกรชาวจังหวัดสกลนคร ที่ชื่นชอบวิถีเกษตรอินทรีย์ (โทร. (062) 420-6465 เฟซบุ๊ก “โฮมหอมจันทร์ สวนฝันออร์แกนิค”) เธอทำสวนเกษตรอินทรีย์ผสมผสาน และปลูกอ้อยพันธุ์สุพรรณบุรี 50 เพื่อหีบคั้นเป็นน้ำอ้อยออกขาย เธอนำผลผลิตจากไร่มาขายที่พิพิธภัณฑ์เกษตรเฉลิมพระเกียรติฯ ทุกสัปดาห์ แต่ไม่สะดวกในการเคลื่อนย
กล้วย ผลไม้มากประโยชน์ ที่ไม่ว่าจะเป็นส่วนต้น ใบ ปลี และผล ก็สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ทั้งหมด นอกจากนี้ ยังสามารถนำมาแปรรูปสร้างมูลค่าได้อีกหลากหลายผลิตภัณฑ์ ขึ้นอยู่กับความสะดวกของแต่ละคน ซึ่งผลิตภัณฑ์แปรรูปจากกล้วยที่พบเห็นกันบ่อย ก็จะมี กล้วยตาก กล้วยอบ กล้วยชุบช็อกโกแลต รวมถึงการนำกล้วยมาเป็นท็อปปิ้งในเมนูของหวานให้เห็นกันจนชินตา แต่ขึ้นชื่อว่าเป็นเกษตรกรไทยแล้วความสามารถและหัวคิดสร้างสรรค์ย่อมไม่แพ้ชาติใด เพราะล่าสุดได้มีเกษตรกรรุ่นใหม่ดีกรีจบปริญญาโทจากประเทศอังกฤษ กลับมาพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปจากกล้วย ให้มีความหลากหลายมากขึ้น และสร้างคุณค่าให้กล้วยมากกว่าเดิม คือ การทำแป้งกล้วย โดยการนำกล้วยที่มีอยู่ในสวนมาแปรรูปให้เกิดมูลค่าสูงสุด และแป้งกล้วยยังเป็นแป้งเพื่อสุขภาพ สำหรับคนที่เป็นเบาหวาน และคนที่แพ้กลูเตนสามารถรับประทานได้อีกด้วย คุณวรวรรณ ธำรงวรางกูร หรือ คุณจอย อยู่บ้านเลขที่ 82 หมู่ที่ 3 ตำบลท่าช้าง อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก ยังสมาร์ทฟาร์มเมอร์คนเก่งนครนายก พ่วงด้วยดีกรีจบปริญญาตรีนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และปริญญาโท International Marketing Management University of Leed
จากปัญหาราคาสับปะรดตกต่ำในปี 2561 “คุณนุ๊ก หรือ คุณปริศนา คำขอด” คนรุ่นใหม่กลับบ้านพัฒนาถิ่นบ้านเกิดช่วยเหลือชุมชนอยู่ดีกินดี โดยจัดตั้งวิสาหกิจชุมชน ฮัก ณ เชียงราย รับซื้อผลผลิตและแปรรูปสร้างมูลค่าเพิ่มสับปะรด จำหน่ายสินค้าผ่านตลาดออนไลน์ และร้านขายของฝาก จนกลายเป็นสินค้าของดีประจำจังหวัดเชียงราย สร้างรายได้หลักล้านเข้าสู่ท้องถิ่น สับปะรดภูแล พืช GI จังหวัดเชียงราย สับปะรดภูแล เกิดมาจากการที่มีผู้นำสับปะรดพันธุ์ภูเก็ตมาปลูกในบริเวณพื้นที่บ้านนางแล ตำบลนางแล อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย เมื่อ 20 กว่าปีก่อน ปลูกในพื้นที่สูง อากาศดี น้ำดี ดินดำ ไม่ชุ่มน้ำ ทำให้ผลสับปะรดภูแลเนื้อแห้งสีเหลืองทอง มีกลิ่นหอม เนื้อกรอบ เนื้อเนียน ละมุน ไม่มีเส้นใย รสหวาน ผลมีขนาดเล็กตรงกับความชอบของลูกค้า เนื้อกรอบ รสอร่อย ไม่กัดลิ้น ให้ผลผลิตตลอดปี รสชาติ เนื้อผล และขนาดของสับปะรดภูแล มีความพอดีกับความต้องการของผู้บริโภค จึงได้รับความนิยมจากผู้บริโภคในประเทศและต่างประเทศ จนมีกลุ่มแอบอ้างนำสับปะรดพันธุ์อื่นไปหลอกขายสร้างความเสื่อมเสีย จึงได้มีการจดสิทธิบัตรสินค้าที่เป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ หรือ GI (G
กล้วยไข่สายพันธุ์กำแพงเพชรและกระยาสารท เป็นสินค้าที่เป็นเอกลักษณ์ประจำจังหวัดกำแพงเพชร วิทยาลัยสารพัดช่างกำแพงเพชร จึงเกิดแรงบันดาลใจนำวัตถุดิบเด่นของท้องถิ่นมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่คือ แฮมเบอร์เกอร์จากพืช (Plant based) เพื่อเพิ่มมูลค่า สร้างรายได้ที่ยั่งยืน ยกระดับวัตถุดิบในท้องถิ่นภายใต้แบรนด์ “มอกกำปอ” เพื่อให้ผลิตภัณฑ์สามารถต่อยอดในเชิงอุตสาหกรรมและเชิงพาณิชย์ได้ การทำแฮมเบอร์เกอร์จากพืช มีขั้นตอนไม่ยุ่งยาก เริ่มจากจัดเตรียมส่วนผสมสำคัญ ได้แก่ 1. กล้วยไข่สายพันธุ์กำแพงเพชร 2. กระยาสารทไทย 3. แป้งขนมปัง 4. แป้งโฮลวีท 5. ยีสต์ 6. นมถั่วเหลือง 7. น้ำตาลซอร์บิทอล 8. เครื่องปรุง วิธีทำแป้งขนมปังโฮลวีท 1. เตรียมส่วนผสมและวัตถุดิบในการทำแป้งเบอร์เกอร์ 2. ส่วนผสมของแห้งและของเหลวผสมเข้าด้วยกัน ตีผสมจนสามารถขึงเป็นฟิล์ม 3. นำแป้งโดว์มานวด จากนั้นรวบเป็นก้อนกลม บ่มในตู้บ่มโดว์เป็นเวลา 40 นาที นำมาตัดแบ่งก้อนละ 100 กรัม บ่มต่ออีก 20 นาที 4. เมื่อครบเวลา ทาหน้าแป้งโดว์ด้วยน้ำเปล่า โรยงา นำเข้าเตาอบ อุณหภูมิ 180 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 25 นาที วิธีทำเนื้อ Patties 1. นำเปลือกกล้วยไข่สายพันธุ์กำแ
ปัจจุบัน “ผำ” หรือ “ไข่น้ำ” จัดอยู่ในกลุ่มสุดยอดอาหาร super foods สมัยใหม่ เพราะมีสารอาหารสูง ทั้งแคลเซียม เหล็ก ฟอสฟอรัส วิตามินเอ บี ซี และกรดอะมิโนจำเป็นหลายอย่าง ที่สำคัญ มีเบต้าแคโรทีนและคลอโรฟิลล์ ที่มีสรรพคุณต้านอนุมูลอิสระที่สำคัญ เมื่อนำผำไปปรุงอาหาร เม็ดสาหร่ายน้ำขนาดจิ๋วๆ จำนวนมากมายมหาศาล ที่มีความกรุบๆ เล็กน้อย แผ่กระจายขยายตัวไปทั่วในน้ำซุป น้ำแกง นับเป็นสุดยอดความอร่อย เพราะเนื้อไข่ผำละเอียด ละมุนละไม แทบจะละลายในปากเวลากินเลยแหละ วิทยาลัยการอาชีพบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา เล็งเห็นคุณประโยชน์ของ “ผำ” ซึ่งเป็นสุดยอดอาหาร Super food ของเมืองไทย ที่อุดมไปด้วยโปรตีนสูงและประโยชน์อีกมากมาย จึงได้คิดค้น ผลิตภัณฑ์ “อ่อมผำ” ผลิตภัณฑ์อาหารสำเร็จรูปที่ตอบโจทย์กับวิถีชีวิตของกลุ่มเป้าหมาย Life Style ได้เป็นอย่างดี อร่อย สะดวก ครบ จบในกล่องเดียว วิธีทำ อ่อมผำ ไม่ยุ่งยาก เริ่มจาก นำปลาร้าปลากระดี่มาต้มปลาร้าปลากระดี่ให้เดือดจนเนื้อปลาร้าละลายให้เหลือก้าง ปิดแก๊สปล่อยให้เย็นแล้วกรองเอาก้างปลาร้าออก พักไว้ จากนั้น นำตะไคร้ ข่า หอมแดง ล้างน้ำให้สะอาดแล้วหั่นเป็นแว่น นำใบชะพลู ผักชีลาว มา
“มะพร้าว” เป็นพืชที่ปลูกกันทั่วไปทุกภาคของไทย มีผลผลิตตลอดทั้งปี นำไปใช้ประโยชน์ได้ทุกส่วนของมะพร้าว เช่น เนื้อมะพร้าว ใช้ทำอาหารทั้งคาวและหวาน น้ำมะพร้าวอ่อนใช้ดื่มแก้กระหาย ใบมะพร้าวใช้ห่อขนม จักสาน หลังคา ต้นมะพร้าวใช้แทนไม้ในการก่อสร้าง กะลาใช้ทำเครื่องดนตรีและถ่านที่มีคุณภาพ รากใช้เป็นยาแก้ท้องเสีย ขับปัสสาวะ หรืออมบ้วนแก้เจ็บคอ น้ำมันมะพร้าวใช้เป็นยาบำรุงกำลัง บำรุงหัวใจ ใช้ทาบำรุงผม น้ำมะพร้าวใช้เป็นยาระบาย แก้ท้องเสีย ขับปัสสาวะ แก้อาเจียนเป็นโลหิตและบวมน้ำ ทำเป็นน้ำส้มสายชู อีกหนึ่งแนวทางเพิ่มมูลค่ามะพร้าวที่น่าสนใจคือ การทำไวน์มะพร้าว โดยทั่วไป ผลไม้ที่นำมาผลิตเป็นไวน์ส่วนใหญ่ นิยมใช้ผลไม้ที่มีรสเปรี้ยว เช่น กระเจี๊ยบ หม่อน สตรอเบอร์รี องุ่น ฯลฯ เพราะทำได้ง่าย แต่การทำไวน์จากมะพร้าว ซึ่งมีความหวานและกลิ่นหอม จึงทำได้ยากกว่าผลไม้อื่น เพราะต้องใช้เทคนิคพิเศษ เพื่อให้ได้ไวน์ที่มีคุณภาพและมีรสชาติอร่อย จึงขอนำเสนอเทคนิคการทำไวน์มะพร้าวใน 2 รูปแบบ จากภูมิปัญญาชาวบ้านและผลงานวิจัยของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ การผลิตไวน์มะพร้าวน้ำหอมบนต้น จากภูมิปัญญาชาวบ้าน จ.ขอนแก่น นายสมร ไชโยธา อยู่บ้าน
ถั่วนัตโตะหรือถั่วเน่า คือ “ถั่วเหลืองหมัก” เป็นอาหารพื้นเมืองของคนญี่ปุ่น ซึ่งเจ้าถั่วนัตโตะจะมีลักษณะข้นเหนียวและยืดออกมาเป็นเส้นๆ เหตุผลที่มันมีลักษณะแบบนั้น เพราะเกิดจากกระบวนการหมักของถั่วนัตโตะที่นำถั่วเหลืองมาหมักกับแบคทีเรีย (Bacillus subtilis) ที่เป็นสายพันธุ์แบคทีเรียที่เหมาะสำหรับทำนัตโตะโดยเฉพาะ สำหรับเมือกเหนียวยืดที่เคลือบอยู่บนผิวถั่วเหลืองมันได้มาจากกระบวนการย่อยโปรตีนระหว่างการหมักนั่นเอง ส่วนเวลาที่เรารับประทาน แนะนำว่าให้ใช้ตะเกียบคนให้เข้ากับเครื่องปรุง ซึ่งที่คนญี่ปุ่นนิยมใส่ จะเป็นเครื่องปรุงคล้ายมัสตาร์ด ชื่อ “คาราชิ” หรือ “โชยุ” เวลาคีบขึ้นมาจะมีเมือกยืดติดกับตะเกียบ เราต้องหมุนตะเกียบวนๆ เพื่อให้เมือกยืดๆ ขาดออกจากกัน ส่วนมากนิยมรับประทานกับข้าวสวย แต่ด้วยกลิ่นของนัตโตะที่มีกลิ่นค่อนข้างฉุน และรสชาติที่ไม่ได้อร่อยลิ้น ทำให้หลายคนไม่ชอบรับประทานมัน แน่นอนว่าตามสำนวนที่คนโบราณเคยว่าไว้ ‘หวานเป็นลม ขมเป็นยา’ อะไรที่ดูไม่อร่อยแท้จริงมันอุดมไปด้วยคุณประโยชน์ แถมโปรตีนสูง ช่วยให้เลือดไหลเวียนดี ปรับสมดุลลำไส้ เพิ่มภูมิคุ้มกัน ชะลอความแก่ก่อนวัย บำรุงสมอง เป็นต้น &nbs
ผู้พิการทางสายตาส่วนใหญ่ มักมีทักษะด้านประสาทสัมผัสที่ดี สามารถแยกความแตกต่างของกลิ่น เสียง และรสชาติได้แม่นยำ ในต่างประเทศจึงเปิดโอกาสให้ผู้พิการทางสายตา ทำงานทดสอบสินค้าเวชสำอาง สบู่ ยาสระผม ฯลฯ ผศ.ดร.ธิติมา วงษ์ชีรี ศูนย์วิจัยและบริการเพื่อชุมชนและสังคม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ( มจธ.) ร่วมกับ หน่วยวิจัยด้านประสาทสัมผัสและผู้บริโภค มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และ กลุ่มผู้บกพร่องทางการมองเห็น ( Sensory Intelligence Group : SIG ) ได้ดำเนินโครงการ “เซนส์ซีรีส์ (Sense series)” เพื่อมอบโอกาสให้ผู้บกพร่องทางการมองเห็นได้ทำในสิ่งที่แปลกใหม่ โดยใช้ประสาทสัมผัสสร้างอาชีพในฐานะ “ นักผสมชาหรือ Blender ” ภายใต้การสนับสนุนของ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) โครงการนี้ เปิดโอกาสให้กลุ่มคนพิการสายตา สมาชิก SIG นำความรู้ด้านประสาทสัมผัสมาฝึกฝนเพิ่มประสบการณ์ด้านการดมกลิ่น การจัดกลุ่มกลิ่น และการรับรสชาติ สามารถนำความรู้ไปประกอบอาชีพอิสระในฐานะ นักผสมชาหรือ Blender ทำงานได้ที่บ้าน นำไปสู่การสร้างรายได้ สามารถพึ่งพาตนเองได้แล้ว ยังทำให้พวกเขาเกิดความภาคภูมิใจในอาชี
