แปรรูปสินค้าเกษตร
ท่ามกลางกระแสการใช้พืชสมุนไพรทางการแพทย์ที่เติบโตอย่างรวดเร็ว หนึ่งในสารสำคัญที่ได้รับความสนใจในระดับสากล คือ “แคนนาบิไดออล” หรือ CBD สารสกัดจากช่อดอกของกัญชง ซึ่งไม่มีฤทธิ์เสพติดและไม่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท แตกต่างจากสาร THC ในกัญชาอย่างชัดเจน ล่าสุด CBD กำลังก้าวเข้าสู่บทบาทใหม่ในแวดวงทันตกรรมไทย ผ่านงานวิจัยของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดลที่มุ่งพัฒนายาทาเฉพาะที่ เพื่อบรรเทาอาการปวดในช่องปากและข้อต่อขากรรไกรอย่างเป็นระบบ ศาสตราจารย์ ดร.ทันตแพทย์หญิงวรานันท์ บัวจีบ อาจารย์ประจำสาขาเวชศาสตร์ช่องปาก คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เผยว่า CBD เป็นสารที่มีคุณสมบัติเด่นด้านการลดการอักเสบและบรรเทาอาการปวด โดยสามารถยับยั้งสารตั้งต้นของการอักเสบ และขัดขวางการส่งสัญญาณความเจ็บปวดของระบบประสาท แม้ปัจจุบัน CBD จะถูกนำมาใช้ในทางการแพทย์อย่างแพร่หลาย แต่ในมิติของทันตกรรม งานวิจัยเชิงคลินิกยังมีค่อนข้างจำกัด และผลลัพธ์ยังไม่ชัดเจนมากนัก นั่นจึงเป็นจุดเริ่มต้นของแนวคิดในการนำ CBD มาพัฒนาเป็นนวัตกรรมสำหรับการรักษาทางทันตกรรมโดยเฉพาะ “โครงการวิจัยดังกล่าวได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานพัฒนาการวิจั
กระเจี๊ยบแดง จากสิ่งที่เคยถูกจำกัดความว่าเป็น “วัชพืช” วันนี้ได้พิสูจน์ตัวเองในฐานะพืชเปี่ยมไปด้วยคุณประโยชน์มากมาย จากการลงมือลงแรงร่วมกันระหว่างเกษตรกรรุ่นใหม่และพี่ป้าน้าอาในชุมชน ที่ได้เปลี่ยนมุมมองต่อกระเจี๊ยบแดงจากวัชพืชไร้ราคา ให้กลายเป็นอีกหนึ่งพืชมูลค่าสูงที่มีอนาคตสดใส กลุ่มเกษตรกรในอำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี ได้ยกระดับ “กระเจี๊ยบแดงพันธุ์พื้นเมือง” พืชพื้นถิ่นที่เคยถูกมองข้ามให้กลายเป็นพืชมูลค่าสูงและวัตถุดิบหลักในการรังสรรค์เมนูอาหารคาว-หวานสุดสร้างสรรค์ ภายใต้การนำของชุมชนไร่สุขพ่วง พอต-อภิวรรษ สุขพ่วง ผู้ขับเคลื่อนชุมชนไร่สุขพ่วง เล่าถึงที่มาของการปลูกและแปรรูปกระเจี๊ยบแดงว่า กระเจี๊ยบแดงที่ชุมชนปลูกเป็นกระเจี๊ยบแดงพันธุ์พื้นเมืองที่ชาวจอมบึงปลูกและสืบทอดกันมา มีจุดเด่นที่รสชาติเปรี้ยวเป็นเอกลักษณ์ เหมาะสำหรับใช้ทดแทนมะนาวในการปรุงอาหารและทำเครื่องดื่ม นอกจากรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์แล้วในแง่ของการเพาะปลูก กระเจี๊ยบแดงเป็นพืชที่ปลูกง่าย สามารถปลูกแซมพืชอื่นได้เป็นอย่างดี ทนทานต่อสภาวะแห้งแล้ง ออกดอกปีละครั้งในช่วงปลายฝนต้นหนาว มีอายุสั้น สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้เร็วใช้เวลา
“ดอกโสน เป็นพืชผักในกลุ่มผักท้องถิ่น มีดอกสีเหลืองทอง มักขึ้นบริเวณริมคลอง คนส่วนใหญ่นิยมรับประทานในส่วนของดอกและยอดอ่อน ตัวอย่างเมนูที่ขึ้นชื่อ ได้แก่ ขนมดอกโสน แกงส้มดอกโสน ไข่เจียวดอกโสน หรืออาจนำมาผัดน้ำมันหรือลวกสำหรับรับประทานคู่กับน้ำพริกนานาชนิด ซึ่งรสชาติของดอกโสนจะให้รสหวานมันและมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว โสนเป็นพืชทางเลือกที่น่าสนใจลงทุน เพราะปลูกดูแลง่าย เก็บดอกขายได้ทั้งปี เมื่อต้นโสนเริ่มแก่ก็สามารถตัดต้นออกเพียงครึ่งต้นเพื่อปล่อยให้แตกยอดใหม่และสามารถเก็บดอกขายได้ทั้งปีเช่นเดิม ดอกโสนนอกจากนำมาทำอาหารคาวหวานได้หลากหลายเมนูแล้ว ยังมีคุณค่าทางโภชนาการสูง อุดมไปด้วยแคลเซียมและฟอสฟอรัสมีสรรพคุณบำรุงกระดูกและสมอง มีธาตุเหล็กบำรุงโลหิต มีวิตามินที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย ดอกโสนยังมีสารฟลาโวนอยด์ และสารเควอเซทินมีฤทธิ์ช่วยหยุดยั้งการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็ง ช่วยระงับการอักเสบ และช่วยป้องกันอันตรายของเซลล์ปกติต่อความเครียดจากกระบวนการต้านอนุมูลอิสระ “คุกกี้เนยสดดอกโสน” เป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการสร้างมูลค่าเพิ่มดอกโสน เกิดจากแนวคิดของ นายวัชรศักดิ์ จักกิจ ระหว่างที่กำลังศึกษาในสาขาอาหารและโภชนา
ทุกวันนี้ จากสถานการณ์เศรษฐกิจตกต่ำ การลงทุนน้อยลง การผลิตลดลง และที่สำคัญคือ อัตราการว่างงานสูงขึ้นส่งผลกระทบด้านลบต่อจิตใจค่อนข้างมาก หลายคนสุขภาพจิตแย่ เกิดความเครียด วิตกกังวลและอาการซึมเศร้าอยู่มากมาย ถ้าไม่รีบแก้ไข อาจเป็นบาดแผลในระยะยาวและนำไปสู่ความรุนแรงได้ ปัจจุบันการใช้ “ศิลปะ” ถูกนำเข้ามาใช้บำบัดจิตใจ เรียกว่า “ศิลปะบำบัด” ได้แก่ การวาด การระบายสี การปั้น การแกะสลัก การถักทอ การประดิษฐ์ โดยที่การฝึกฝนและผ่อนคลายด้วยการสร้างผลงานศิลปะ สามารถช่วยคลายความเครียดและเยียวยาสุขภาพจิตใจได้จริง การทำ “เรซิ่นดอกไม้” เป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการทำงานศิลปะ ที่ต้องใช้สมาธิในระหว่างการทำ ซึ่งเป็นอีกกิจกรรมหนึ่งที่ช่วยบรรเทาอาการซึมเศร้าลงได้ เนื่องจากการจดจ่ออยู่กับงานจะทำให้เรารู้สึกสงบ และค่อยๆ ปรับแนวคิดของเราเมื่อทำชิ้นงานออกมาเสร็จเรียบร้อย เหมือนการสะท้อนให้เราเห็นว่า “ถ้าเราทำชิ้นงานนี้ออกมาได้ ไม่ว่าอะไรเราก็จะทำได้เสมอ” เพราะทุกๆ ชิ้นงานที่เราผลิต เราจะภาคภูมิใจกับมันเมื่อมันสำเร็จลุล่วง และที่สำคัญ การที่เราได้อยู่กับดอกไม้ก็ถือเป็นการรักษาจิตใจอย่างห
ผักตบชวา วัชพืชลอยน้ำที่คนไทยคุ้นเคย หลายคนโตมากับอาชีพแม่ค้าจำลองที่เคยใช้ผักตบชวาเป็นก๋วยเตี๋ยวปลอมๆ บางคนอาจเคยนำผักตบชวามาหั่นมาสับเป็นอาหารหมู บางคนอาจเคยสัมผัสผักตบชวาผ่านสายตาที่มองไปที่แม่น้ำลำคลอง เรียกได้ว่าผักตบชวาอยู่รอบตัวเรา แต่ทุกคนรู้จักผักตบชวาในฐานะวัชพืช ในแต่ละปีประเทศไทยใช้งบประมาณมหาศาลในการกำจัดผักตบชวา เพราะผักตบชวาเป็นวัชพืชที่เจริญเติบโตอย่างรวดเร็วและมีความทนทานต่อสภาพแวดล้อมที่แปรปรวน ทำให้ควบคุมและกำจัดยาก หากผักตบชวาเจริญเติบโตมากเกินไปจะไปแย่งทรัพยากรจากพืชอื่นๆ ให้ไม่ได้รับน้ำ แสง หรือสารอาหารเพียงพอ นอกจากนี้ ผักตบชวาที่ถูกทิ้งไว้โดยไม่ควบคุมอาจทำให้เกิดการแพร่ระบาดของโรคหรือโรคจากสัตว์ การควบคุมและกำจัดผักตบชวาจึงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อรักษาความสมดุลในสิ่งแวดล้อม ครูเต้ย ดาธิณี “ที่คลองระพีพัฒน์ก็เคยมีปัญหาจากผักตบชวาเหมือนกันค่ะ” ครูเต้ย ดาธิณี ตามเพิ่ม ครู ศกร.ตำบลหนองน้ำใส อำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เห็นปัญหาของผักตบชวาในท้องถิ่น จึงพลิกเกมให้วัชพืชที่เป็นปัญหากลายเป็นประโยชน์ให้คนในชุมชน “เดิมทีชาวบ้านบ้านหนองเครือบุญที่นี่มีอาชีพทอผ้าค่
ผลกระทบจากภาวะโลกรวน ทำให้อุณหภูมิโลกสูงขึ้น ลมฟ้าอากาศและฤดูกาลเปลี่ยนแปลงไป ทำให้ปีนี้ผลไม้หลายชนิด เช่น ลิ้นจี่ มะม่วง ลำไย มะละกอ เงาะ มังคุดฯลฯ ออกมาพร้อมกันทำให้ผู้บริโภคมีทางเลือกในการรับประทานผลไม้อื่นๆ ประกอบกับปีนี้ มะม่วงออกลูกดกมากจนล้นตลาด ส่งผลให้ มะม่วงน้ำดอกไม้ ที่เคยขายได้ในราคาสูง ก็ปรับราคาลดลง บางแผงในตลาดไท ตั้งราคาขายถูกมาก เฉลี่ย กก.ละ 1-2 บาทเท่านั้น ทำให้เกษตรกรต่างขาดทุนกันทั่วหน้า เพิ่มมูลค่าด้วยนวัตกรรม “ เจลลี่มะม่วงมหาชนก ” ท่ามกลางวิกฤตผลไม้ล้นตลาด ราคาตกต่ำ มะม่วงส่วนใหญ่แทบขายไม่ได้ราคา แต่ มะม่วงมหาชนกกลับรอดได้เพราะมีนวัตกรรม“ เจลลี่มะม่วงมหาชนก ” หรือกัมมี่มะม่วง เป็นตัวช่วยยกระดับราคา “ ย้อนกลับไปเมื่อ 4-5ปีก่อน มะม่วงมหาชนกเป็นมะม่วงที่ไม่มีใครสนใจเลย ราคาต่ำมากแค่กก.ละ5-10 บาท แต่ราคาหน้าโรงงานในปีนี้ อยู่ที่ กก ละ 50 บาท เพราะมีนวัตกรรมสร้างมูลค่าเพิ่มมะม่วงในรูปแบบ “ เจลลี่มะม่วงมหาชนก ” เราถ่ายทอดนวัตกรรมให้บริษัทคันนา จำกัด นำไปผลิตและจำหน่าย ปรากฎว่า สินค้าขายดีทั้งในไทยและต่างประเทศ จนต้องเพิ่มกำลังการผลิตอย่างต
ดอกไม้ที่มีสีสันสวยงาม ไม่ได้มีไว้แค่ชื่นชมเท่านั้น แต่ยังกินได้อีก ทุกวันนี้ มีดอกไม้หลากหลายชนิดที่ปลอดภัยต่อการบริโภค สามารถเพิ่มรสชาติและประดับตกแต่งจานอาหารของคุณได้อีก ในที่นี้ ขอแบ่งประเภทดอกไม้ที่เราสามารถกินได้ ออกเป็น 5 ประเภท ดังนี้ 1.ดอกของพืชผัก เช่น กะหล่ำดอก บร็อคโคลี่ ดอกกุยช่าย ดอกเก๊กฮวย ดอกผักกวางตุ้ง ดอกต้นหอม ดอกข่า ดอกกระเทียม ดอกฟักทอง ดอกกระถิน ฯลฯ 2.ดอกของไม้ดอกไม้ประดับ เช่น ดอกกุกลาบ ดอกเข็ม พวงชมพู ลั่นทม ดาวเรือง ดาวกระจาย ชบา เฟื่องฟ้า ซ่อนกลิ่น ฯลฯ 3.ดอกของไม้ผล เช่น ดอกทุเรียน ดอกชมพู่ หัวปลี (ดอกกล้วย) ดอกมะละกอ ฯลฯ 4.ดอกของต้นไม้ป่าและไม้ยืนต้นบางชนิด เช่น ดอกพะยอม ดอกงิ้ว ดอกแคบ้าน ดอกแคป่า ดอกแคฝรั่ง ช่อสะเดา ช่อมะกอก ดอกขี้เหล็ก ดอกกระโดน ดอกลำพู ดอกนุ่น ดอกมะรุม ฯลฯ 5.ดอกของวัชพืช เช่น ดอกกะลา ดอกดาหลา ดอกบัวสาย ดอกสลิดหรือดอกขจร ดอกผักปลัง ดอกผักตบชวา ดอกกระเจียว ดอกโสน ฯลฯ ดอกไม้สวย รสชาติเป็นฉันใด ส่วนใครที่สงสัยว่า ดอกไม้หลายชนิดที่เอ่ยชื่อมานั้น ฟังดูคุ้นหูอยู่ก็จริง แต่รสชาติเป็นฉันใดกันแน่ “ คุณยุคคล จิตสำรวย” นักจัดสวนมือทองได้ส
การยกระดับสินค้าท้องถิ่นด้วย “สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indication : GI)” ถือเป็นกลไกสำคัญในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้ผลผลิตของไทย โดยรับรองเอกลักษณ์เฉพาะถิ่นที่หาไม่ได้จากที่อื่น ทั้งสภาพแวดล้อม ดิน น้ำ ภูมิอากาศ รวมถึงภูมิปัญญาชาวบ้านที่สืบสานกันมาอย่างยาวนาน ปี 2025 เป็นอีกปีที่มีสินค้าคุณภาพจากทุกภูมิภาคของไทยได้รับการขึ้นทะเบียน GI รวมทั้งสิ้น 25 รายการ ครอบคลุมตั้งแต่ผลผลิตเกษตร อาหารแปรรูป งานหัตถกรรม และปศุสัตว์ สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของเกษตรกรไทยในการสร้างผลิตภัณฑ์ที่มีมาตรฐานและเป็นที่ยอมรับทั้งในประเทศและต่างประเทศ วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้าน ได้รวบรวมของดีจากแหล่งผลิตทั่วไทย ที่ได้ขึ้นทะเบียน GI ในปี 2025 จะมีอะไรบ้างตามไปดูกันเลย ภาคเหนือ ดินดี อากาศเด่น แหล่งผลผลิตคุณภาพสูง ภูมิอากาศเย็นสบายของภาคเหนือเหมาะอย่างยิ่งต่อพืชผลคุณภาพ ทำให้หลายผลิตภัณฑ์ได้รับการรับรอง GI ในปีนี้ 1. ส้มโอขาวน้ำผึ้งเมืองลอง – จังหวัดแพร่ ส้มโอพันธุ์ขาวน้ำผึ้งเมืองลอง เป็นผลไม้อัตลักษณ์จังหวัดแพร่ ที่มีลักษณะเด่นเฉพาะตัว คือ ส้มโอพันธุ์ขาวน้ำผึ้ง ที่มีทรงผลค่อนข้างกลมนูนสูง ก้นผลเรียบ เมื่อแก
“เห็ด” เป็นเชื้อราชั้นสูงทางจุลวิทยา ซึ่งสามารถพบเห็นได้ทั่วไปตามพื้นที่ป่าและถูกใช้ในการประกอบอาหารมาตั้งแต่สมัยอดีต โดยมีลักษณะการนำไปประกอบอาหารที่แตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ และหนึ่งในเมนูเห็ดที่เป็นที่นิยมอย่างยิ่งในปัจจุบันคือเมนู “แหนมเห็ด” ซึ่งเป็นการนำเห็ดชนิดต่างๆ มาทำการหมักเพื่อให้ได้รสเปรี้ยว โดยเป็นที่นิยมในกลุ่มผู้ไม่รับประทานเนื้อสัตว์และกลุ่มคนรักสุขภาพ วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านชวนมาทำดูวิธีการทำแหนมเห็ด กรรมวิธีการถนอมอาหารดั้งเดิมที่ไม่เพียงใช้กับการถนอมอาหารประเภทเนื้อสัตว์เท่านั้น แต่ยังสามารถยืดอายุและถนอมเห็ดให้อยู่ได้นานและยังช่วยเรื่องการขับถ่ายได้อีกด้วย ! การทำแหนมเห็ด สำหรับการทำแหนมเห็ดนั้น สามารถเลือกใช้เห็ดได้ตามชอบ แต่โดยส่วนมากเห็ดที่นิยมนำมาใช้ คือ “เห็ดนางฟ้า” เนื่องจากสามารถหาได้ง่าย โดยวัตถุดิบและขั้นตอนในการทำแหนมเห็ดนั้นสามารถทำได้อย่างง่ายดายและใช้อุปกรณ์เพียงไม่กี่อย่างเท่านั้น สิ่งที่จำเป็นต้องมีในการทำแหนมเห็ดคือ เห็ดชนิดใดก็ได้ตามชอบ เกลือ กระเทียม ข้าวกล้องหรือข้าวสวย พริกขี้หนูสวน (หากไม่รับประทานเผ็ดสามารถข้ามได้) ถุงขนาด 3×5 นิ้ว และหนัง
แวะตลาดด่วน! สธ. เปิดลิสต์ สมุนไพร ล้างพิษฝุ่น PM2.5 หาได้ใกล้บ้าน-สรรพคุณทางยาเพียบ ต้านอนุมูลอิสระ-การอักเสบ เพิ่มสมรรถภาพปอด กองวิชาการและแผนงานกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ได้เปิดเผยรายชื่อ3 สมุุนไพรไทยที่มีสรรพคุณ ปกป้องระบบทางเดินหายใจจากฝุ่นพิษในสิ่งแวดล้อมได้ ดังนี้ คือ 1.ขมิ้นชัน ที่มีสารสำคัญอย่าง Curcumin ที่มีฤทธิ์ต่อต้านอนุมูลอิสระและต้านการอักเสบ รวมถึงเพิ่มสมรรถภาพของปอด โดยเฉพาะผู้สูบบุหรี่ โดยประเทศจีนศึกษาว่า หากทานอาหารที่ผสมด้วยขมิ้นชันเพียงเดือนละ 1 ครั้ง สามารถเพิ่มสมรรถภาพปอดได้ดีกว่าคนที่ไม่ได้ทาน ทั้งนี้ ผู้ที่ต้องระวังในการทานขมิ้นชันคือ หญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร และเด็ก เนื่องจากยังมีข้อมูลไม่ชัดเจน และห้ามใช้ในผู้ป่วยท่อน้ำดีอุดตัน นิ่วในถุงน้ำดี เพราะจะทำให้อาการกำเริบได้ “ปกติจะใช้ขมิ้นชันลดอาการท้องอืดท้องเฟ้อ แต่ในช่วงฝุ่น PM2.5 ก็นำมาทานได้ ทั้งในรูปแบบขมิ้นชันสดประมาณ 1 ข้อนิ้วมือ เคี้ยวทานได้เลย และแบบผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป วันละ 1 แคปซูล แต่ถ้าเริ่มมีอาการป่วยแล้วก็ขอให้ปรึกษาแพทย์ เภสัชกรผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรได้” 2. รา
