แปรรูปสินค้าเกษตร
ปลาสลิดบางบ่อ สมุทรปราการ ขึ้นชื่อว่าเป็นปลาสลิดที่อร่อยที่สุดในประเทศไทย ด้วยรสชาติที่หอมนุ่ม-กรอบใน จึงเป็นกับข้าวคู่คนไทยมาช้านาน ที่ผ่านมา สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) ให้ทุนทำวิจัยในโครงการ การพัฒนาช่องทางการตลาดต่างประเทศ เพื่อส่งออกปลาสลิดแปรรูป จังหวัดสมุทรปราการ ทางท่าเทียบเรือเชียงแสนสู่จีนตอนใต้ ด้วยกระบวนการสื่อสารแบบมีส่วนร่วม ได้ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศรัญญ์ทิตา ชนะชัยภูวพัฒน์ รองคณบดีคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ เป็นหัวหน้าทีม ร่วมกับบุคลากรมหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ หาช่องทางช่วยเกษตรกรผู้เลี้ยงและผู้แปรรูปปลาสลิด ส่งออกปลาสลิดไปขายที่ประเทศจีนที่ถือเป็นตลาดใหญ่ ด้วยยี่ห้อปลาสลิดบางบ่อคงไม่ต้องบรรยายถึงความอร่อยถูกปากถูกคอคนไทย แต่ถ้าจะส่งไปไกลให้ต่างชาติลิ้มลองคงต้องจับอาบน้ำแต่งตัวกันเสียใหม่ ผศ.ดร.ศรัญญ์ทิตา ให้นักศึกษาร่วมออกแบบบรรจุภัณฑ์ สร้างภาพลักษณ์ให้แบรนด์ดูน่าเชื่อถือขึ้น ที่สำคัญต้องดูดี สะอาด น่ารับประทาน และนอกจากนี้ ยังได้แนะวิธีการทำปลาสลิดแปรรูปในลักษณะต่างๆ เพื่อให้มีตัวเลือกในตลาดมากยิ่งขึ
ตลาดผักสลัดยังได้รับความนิยมเป็นอย่างดี มีแหล่งจำหน่ายมากมายหลายช่องทาง ไม่ว่าจะเป็นตลาดค้าส่ง ร้านอาหาร หรือในโมเดิร์นเทรด แนวทางปลูกมักนิยมในโรงเรือน แบบไฮโดรโปนิกจึงไม่จำเป็นต้องมีพื้นที่มาก เป็นพืชอายุเก็บเกี่ยวสั้น สามารถปลูกสลับหมุนเวียน เหตุนี้จึงมีผู้สนใจปลูกเป็นจำนวนมากหลายรูปแบบ ทั้งเป็นรายได้เสริมหรือรายได้หลัก แม้วิธีปลูกดูจะไม่ยุ่งยาก แต่ในทางปฏิบัติใช่ว่าทุกคนที่ลงมือทำจะประสบความสำเร็จ เพราะมีรายละเอียดที่ต้องใส่ใจ ทั้งในเรื่องสารอาหาร แร่ธาตุ ตลอดจนควบคุมระดับค่าน้ำให้เหมาะสม รวมถึงหาตลาดที่แน่นอน ฉะนั้น นอกจากต้องปลูกผักให้ดีแล้ว ยังต้องขายให้เป็นด้วย มิเช่นนั้นเงินที่ลงทุนอาจหายไปโดยพลัน “ไร่สุขวิวัฒน์” จากจังหวัดเพชรบูรณ์ ธุรกิจผลิต-จำหน่ายผักสลัด กับผักไทย นานาชนิดด้วยระบบการปลูกในโรงเรือนแบบ ไฮโดรโปนิก (hydroponic culture) ที่ได้มาตรฐาน ยึดหลักผลิตให้มีคุณภาพและปลอดภัยแก่ผู้บริโภค พร้อมทั้งยังนำผักพื้นบ้านท้องถิ่นของชาวบ้านส่งขายให้ผู้บริโภคตามแหล่งจำหน่ายแบบสด ใหม่ คุณรจเรข โตวิวัฒน์ หรือ คุณน้อง กล่าวว่า ไร่สุขวิวัฒน์ มี 2 แห่งในจังหวัดเพชรบูรณ์ คือฟาร์มที่ 1 ตั้
เห็ด หรือ ดอกเห็ด คือส่วนโครงสร้างสืบพันธุ์ของฟันไจใหญ่ ประกอบด้วย ก้าน (stipe) และ หมวก (pileus) ใต้หมวกอาจเป็น ครีบ (lamella) หรือเป็น ท่อ (tube) อันเป็นที่เกิด “สปอร์ (spore)” ซึ่งสปอร์ขนาดเล็กมากคือจุลขนาดต้องใช้กล้องจุลทรรศน์ช่วยให้มองเห็น ปัจจุบันได้มีการจำแนก “เห็ด” แล้วกว่า 30,000 ชนิด มีทั้งที่เป็น “เห็ดกินได้”, “เห็ดกินไม่ได้’, “เห็ดพิษ” บางชนิดกินแล้วเกิดประสาทหลอน บางชนิดกินแล้วถึงแก่ชีวิต ซึ่งในฉบับนี้จะมานำเสนอชนิดเห็ดที่กินได้และพบเห็นกันได้ทั่วไปตามท้องตลาดนั่นก็คือ เห็ดนางฟ้าและเห็ดฟาง ที่นอกเหนือจากจะขายเป็นเห็ดสดเพื่อนำไปประกอบอาหารได้แล้ว เห็ดเหล่านี้ยังสามารถนำมาแปรรูปได้ในหลายรูปแบบด้วยกัน ซึ่งที่พบเห็นได้ทั่วไปก็จะเป็นในรูปแบบของแหนมเห็ด น้ำพริกเห็ด เห็ดสวรรค์ และนอกเหนือจากที่กล่าวมานี้ยังมีการพัฒนาการแปรรูปเห็ดขึ้นมาเป็นหลากหลายผลิตภัณฑ์ ซึ่งครั้งนี้จะมานำเสนอผลิตภัณฑ์ข้าวเกรียบเห็ด ผลิตภัณฑ์แปรรูปสร้างมูลค่า ลดปัญหาสินค้าล้นตลาดได้น่าสนใจมากๆ คุณกิตติพงษ์ กระดิ่งสาย หรือ พี่เอ้ อยู่บ้านเลขที่ 22/2 หมู่ที่ 8 บ้านสามแยก ตำบลลำโพ อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุ
“ถั่วลายเสือ” หรือ “ถั่วลิสงพันธุ์กาฬสินธุ์ 2” ได้รับการปรับปรุงและรับรองพันธุ์โดยกรมวิชาการเกษตร มีชื่อเรียกกันหลายชื่อ เช่น ถั่วราชินี ถั่วพระราชทาน ถั่วจัมโบ้ลาย และถั่วลายเสือ โดยในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอนได้รับการส่งเสริมจากหน่วยงานราชการตามโครงการตามพระราชดำริฯ สำหรับถั่วลายเสือ นับว่าเป็นพืชเศรษฐกิจหนึ่งของจังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยจุดเด่นถั่วลายเสือของแม่ฮ่องสอน จะมีความแตกต่างจากถั่วลายเสือที่ปลูกในจังหวัดอื่น คือรสชาติและเมล็ดที่ใหญ่ เนื่องจากสภาพพื้นที่เป็นหุบเขา ดินอุดมสมบูรณ์ ทำให้ถั่วลายเสือเจริญเติบโตได้ดีและมีรสชาติอร่อยกว่าถั่วที่ปลูกในพื้นราบ คุณเพ็ญพิกา เตือนชะวัลย์ ประธานกลุ่มวิสาหกิจเกษตรกรทางเลือก อยู่ที่ 15/1 หมู่ที่ 3 ตำบลขุนยวม อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน เล่าถึงความเป็นมาของการเริ่มต้นปลูกถั่วลายเสือสร้างรายได้เสริมว่า ก่อนที่จะมีการปลูกถั่วลายเสือเป็นอาชีพเสริม อาชีพส่วนใหญ่ของคนในชุมชนคือการปลูกพืชไร่เศรษฐกิจทั่วไป เช่น ข้าว ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ งา ถั่วเหลือง แต่เนื่องด้วยที่พืชหลักค่อนข้างมีราคาผันผวนและตกต่ำลงเรื่อยๆ ส่งผลไปถึงรายได้ที่ไม่เพียงพอต่อการใช้จ่ายใน
อาชีพทำเกษตรอาจไม่จำเป็นต้องอาศัยพื้นที่มากๆ เหมือนเช่นแต่ก่อน มีชาวบ้านหันมาทำเกษตรกรรมแบบครัวเรือนด้วยการปรับพื้นที่บริเวณบ้านสำหรับปลูกพืชผัก ไม้ดอกที่ดูแลง่าย เลือกให้เหมาะและสอดคล้องกับสภาพพื้นที่ ตลอดจนดินฟ้าอากาศเพื่อสร้างรายได้เสริม อย่างราย คุณวรรณี บุญศิริ บ้านเลขที่ 11/2 หมู่ที่ 4 ตำบลพังยาง อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา 90140 โทรศัพท์ (086) 104-3126 ใช้พื้นที่บริเวณบ้านสร้างรายได้ด้วยการปลูกดาวเรืองกับพืชผักสวนครัว อย่างมะเขือเทศ พริก มะเขือ และอื่นๆ สลับหมุนเวียนส่งขายตลาดในชุมชน รวมถึงยังปลูกแคนตาลูปอีกด้วย คุณวรรณีปลูกดาวเรืองขายดอกเป็นหลัก ปลูกครั้งละ 300 ต้น เมล็ดพันธุ์ซื้อมาจากร้านเกษตรในตลาดใกล้บ้าน ลักษณะการปลูกดาวเรืองของคุณวรรณีต่างจากชาวบ้านรายอื่นที่มักปลูกเต็มพื้นที่แบบแปลง แต่เธอปลูกในพื้นที่รอบบ้านที่ว่างซึ่งมีขนาดไม่เท่ากัน หรือปลูกใส่กระถาง หรือในภาชนะต่างๆ โดยต้องเพาะต้นพันธุ์ในถาดหลุมก่อน ให้หยอดเมล็ดลงในหลุมถาดเพาะ พรมน้ำเล็กน้อยทุกวัน ประมาณ 3 วันต้นอ่อนจะโผล่ แล้วให้รดน้ำต่อไปประมาณ 18-20 วันจึงย้ายลงปลูกในแปลงหรือกระถาง หรือภาชนะที่หาได้สะดวก ทั้งนี้ จะปรุง
เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2563 จังหวัดตราด โดย คุณภิญโญ ประกอบผล ผู้ว่าราชการจังหวัดตราด ได้เปิดงานมหกรรมสินค้าเกษตรและอาหารปลอดภัย “ตลาดอิ่มใจ@ตราด” ครั้งที่ 1 โดย คุณวินัย ขยันยิ่ง หัวหน้ากลุ่มส่งเสริมและพัฒนาการผลิตรักษาการเกษตรจังหวัดตราด สำนักงานเกษตรจังหวัดตราด คุณบุญญรักษ์ บุญญาธิการ ผู้บัญชาการเรือนจำจังหวัดตราด และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมกันจัดขึ้น ระหว่างวันที่ 26-27 ธันวาคม 2563 บริเวณศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงเรือนจำชั่วคราวเขาระกำ อำเภอเมืองตราด จังหวัดตราด และตลาดอิ่มใจ@ตราด นี้ ต่อไปจะเปิดเป็นประจำทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยว แลนด์มาร์กแห่งใหม่ของจังหวัดตราด แลนด์มาร์กแห่งใหม่ จุดเช็กอินตราดไม่ใช่มีแค่เกาะ คุณภิญโญ เล่าถึงที่มาของ ตลาดอิ่มใจ@ตราด ว่าสืบเนื่องจากนโยบายของจังหวัดที่มุ่งเสริมสร้างเศรษฐกิจของจังหวัดตราด โดยจัดทำโครงการพัฒนาคุณภาพและคุณค่าพืชที่สำคัญด้วยกิจกรรมต่างๆ เช่น ส่งเสริมการบริหารจัดการดินและปุ๋ยอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อลดต้นทุนการผลิต ส่งเสริมการปลูกผักปลอดภัยเพื่อบริโภคและจำหน่าย เพื่อมุ่งหวังให้เกษตรกรผลิตสินค้าที่มีคุณภาพ ปลอดภัย เพ
หากพูดถึงกระเป๋าราคาเรือนหมื่นเรือนแสน หลายคนคงมุ่งเป้าไปที่กระเป๋าไฮแบรนด์ของต่างประเทศ น้อยนักที่จะมีแบรนด์ไทยที่สามารถออกแบบให้โดนใจบรรดาลูกค้ากระเป๋าหนักได้ แต่สำหรับ ALLY BAG เป็นแบรนด์ไทย สัญชาติไทยแท้ที่ได้ก้าวข้ามความคิดเหล่านั้นไปแล้วตลอดระยะเวลา 9 ปีที่ผ่านมา จากฝีมือการปั้นแบรนด์ของ คุณภาณุพัฒน์ แสวงหอม หรือ คุณเอ ศิษย์เก่าคณะศิลปกรรมศาสตร์ สาขาการออกแบบและธุรกิจแฟชั่น มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (มธบ.) หรือ DPU โดยคุณเอได้เล่าให้ฟังว่า จุดเริ่มต้นของการเริ่มต้นการสร้างแบรนด์ ALLY BAG เกิดจากความชื่นชอบในการออกแบบตั้งแต่มัธยมศึกษา จนเข้าเรียนระดับมหาวิทยาลัย และงานออกแบบที่ชอบมากที่สุดคือ งานออกแบบกระเป๋า จึงเลือกที่จะออกแบบกระเป๋าและผลิตออกขาย ตั้งแต่เรียนชั้นปีที่ 3 ในรั้วมหาวิทยาลัย โดยมีแนวคิดว่า รูปแบบต้องไม่เหมือนใคร มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว จึงมาลงตัวที่กระเป๋าทรงกลม ในสมัยนั้นเปิดร้านที่ตลาดนัดจตุจักร จากนั้น 3 ปีก็ย้ายมาเปิดที่สยามสแควร์ โดยใช้ชื่อแบรนด์ ALLY BAG มาโดยตลอด และปัจจุบันไม่มีหน้าร้าน ขายผ่านออนไลน์เพียงอย่างเดียว และส่งกระเป๋าถึงมือลูกค้าด้วยตนเองทุกใบ ซึ่งคุ
สถานการณ์ที่คนไทยจำต้องกักตัว จำกัดพื้นที่ เปลี่ยนพฤติกรรม อันเนื่องจากการระบาดรอบ 2 ของโรคโควิด-19 นี้ คงทำให้การเดินทางไปไหนมาไหนค่อนข้างขลุกขลักอยู่นะครับ หลายคนต้องทำงานอยู่ที่บ้านมากขึ้น บางบ้านเพิ่มสัดส่วนการทำกับข้าวกินเองมากกว่าแต่ก่อน ผมเลยอยากชวนทำอะไรกินง่ายๆ ที่ทั้งเป็นกับข้าววิถีท้องถิ่นดั้งเดิมของเรา ทั้งมีความพิเศษเฉพาะตัว แต่ดูจะสาบสูญร่องรอยไปเกือบหมดแล้วในปัจจุบัน กับทั้งมีความเข้าใจที่ไขว้เขวเล็กน้อยในนิยามความหมาย พลอยทำให้เราเข้าใจหน้าตาและรสชาติของกับข้าวโบราณบางอย่างผิดเพี้ยนไปบ้าง นั่นก็คือ “น้ำพริกเผาลูกหมากมาด” ครับ ผมอยากเชื่อว่า คนไทยส่วนใหญ่คงไม่คุ้นชื่อน้ำพริกนี้กันแล้ว ร่องรอยของมันปรากฏในหนังสือ ตำราปรุงอาหาร สำรับรอบปี ของ จีบ บุนนาค (พ.ศ. 2476) หนังสือบรรยาย “น้ำพริกลูกละมาดปรุง” นี้ไว้เหมือนวิธีตำน้ำพริกแบบบ้านๆ ทั่วไป คือ “ล้างพริกแห้งผึ่งให้สะเด็ดน้ำ แกะเมล็ดให้หมด คั่วให้สุกแต่อย่าให้ไหม้ ปอกหอม กะเทียมหั่น ผึ่งแล้วคั่วให้เหลืองแก่ คั่วลูกละมาด ป่นให้ละเอียด ใช้แต่น้อยพอมีกลิ่น” จากนั้นตำเข้าด้วยกัน แล้ว “ผะสมน้ำเคยดี น้ำตาลหม้อ น้ำส้มมะขาม เอาขึ้น
พบผู้ประกอบการ SME รายเล็กๆ ก็สามารถผลิตกวยจั๊บกึ่งสำเร็จรูปได้ โดยอดีตผู้แทนยานำเมนูอาหารท้องถิ่นขึ้นชื่อจากเมืองอุบล อย่าง “กวยจั๊บ” มาให้คนทุกภาคได้ลิ้มลองสุดฟิน แค่เติมน้ำร้อน 5 นาที ก็ทานได้ทันที บรรจุในรูปแบบซองและแบบถ้วย สร้างแบรนด์ “จั๊บ จั๊บ” (JUB JUB) ทานด่วนๆ สะดวกสบายทันใจ น้ำซุปกลมกล่อม เส้นทั้งเหนียวและนุ่ม นับเป็นอีกหนึ่งนวัตกรรมอาหารไทยที่ตอบโจทย์คนรุ่นใหม่ใช้ชีวิตรีบเร่ง อีกทั้งยังสามารถสร้างเงินล้านให้กับเจ้าของธุรกิจท่ามกลางยุคโควิดอีกด้วย น.ส.มนัสชญาณ์ อู่สมบัติชัย หรือ ยุ้ย คือ ผู้ประกอบการรุ่นใหม่ เจ้าของธุรกิจ “SME ก๋วยจั๊บอุบล กึ่งสำเร็จรูป ‘จั๊บ จั๊บ’ ” ที่นำงานวิจัยมาต่อยอดกลายเป็นธุรกิจสุดปัง ผู้ประกอบการรุ่นใหม่ เล่าที่มาว่า ราวปี 2559 เห็นข่าวงานวิจัยเส้นกวยจั๊บกึ่งสำเร็จรูป ของ ผศ.ดร.จิตรา สิงห์ทอง อาจารย์คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ในฐานะศิษย์เก่าและโปรดปรานเมนูนี้มาก เลยคิดต่อยอดทำธุรกิจ ด้วยการขอซื้อสิทธิบัตรงานวิจัยดังกล่าว ใช้เงินทุน 60,000 บาท คณะอาจารย์เล็งเห็นถึงความตั้งใจจริง มอบสิทธิ์ทางการค้าให้ ส่วนเครื่องเคียงมาเพิ่
“แมลง” นับเป็นแหล่งอาหารโปรตีนที่องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) ให้การยอมรับ ถือเป็น “สินค้าส่งออกดาวรุ่ง” ที่มีอนาคตไกล ในปัจจุบันจึงมีผู้ประกอบการไม่น้อยที่เล็งเห็นโอกาสจากตรงนี้ พัฒนาแปรรูปแมลงไทยสร้างมูลค่าเพิ่ม โดยเฉพาะจิ้งหรีดที่ได้รับความนิยมมากที่สุด สำหรับการนำมาแปรรูปเป็นอาหารทั้งคาวและหวาน จนถึงขั้นมีการส่งเสริมให้เลี้ยงจิ้งหรีดในฐานะเป็นสัตว์เศรษฐกิจกันเลยทีเดียว คุณณิชชา เมืองสนธิ์ หรือ พี่นุช อยู่บ้านเลขที่ 196/200 หมู่ที่ 6 ตำบลขามใหญ่ อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี รองประธานบิสคลับ จังหวัดอุบลราชธานี มีงานอดิเรกเป็นการแปรรูปสินค้าการเกษตร ทำทั้งที่ไม่มีพื้นฐานด้านการแปรรูปมาก่อน อาศัยเพียงความมีใจรัก และตั้งใจศึกษาหาข้อมูลจนเกิดเป็นความรู้และความชำนาญกลายเป็นที่ปรึกษาให้กับเกษตรกรในการแปรรูปสินค้าเกษตรได้หลากหลาย พี่นุช เล่าถึงที่มาการแปรรูปสินค้าการเกษตรว่า ตอนนี้ตนเองทำหลายหน้าที่ เป็นทั้งรองประธานบิสคลับ สมาชิกหอการค้า และสมาพันธ์ SMEs จังหวัดอุบลราชธานี มีงานอดิเรกเป็นการแปรรูปสินค้าเกษตรต่างๆ ส่วนจุดเริ่มต้นของการแปรรูปนั้น เกิดจากที่ส่วนตัวเป็นคนชอบทำอะไ
