แปรรูปสินค้าเกษตร
โครงการความร่วมมือส่งเสริมการปลูกข้าวสังข์หยดอินทรีย์คุณภาพจังหวัดพัทลุง ที่กลุ่มเกษตรกรทำนาตะโหมด อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง ได้นำ ข้าวสังข์หยด มาแปรรูปสร้างมูลค่าเพิ่มในลักษณะผลิตภัณฑ์กาแฟเดอลอง เป็นนวัตกรรมสร้างมูลค่าเพิ่มข้าวสังข์หยดที่ทำให้สินค้าของชุมชนเป็นที่รู้จักและเข้าถึงผู้บริโภคทุกคนได้ง่ายขึ้น ทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ คุณอนุชา เพ็ญจำรัส ผู้จัดการกลุ่มเกษตรกรทำนาตะโหมด อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง กล่าวว่า กลุ่มเกษตรกรทำนาตะโหมด ร่วมทำโครงการกับ หจก.คชศิลป์ เบเวอร์เรจ ส่งมอบข้าวสังข์หยดคราวละ 10 ตัน เพื่อนำไปแปรรูปเป็นผลิตกาแฟข้าวสังข์หยด ซึ่งทางกลุ่มได้ทำนาข้าว จีเอพี ประมาณ 126 ไร่ และทำนาอินทรีย์ ประมาณ 98 ไร่ ภาพรวมมีผลผลิตประมาณ 60 ตัน ต่อปี ราคาที่ทางกลุ่มซื้อกับเกษตรกรทำนาตะโหมด ประมาณ 20,000 บาท ต่อตัน เพื่อเป็นการประกันราคาผลผลิต สำหรับข้าวสังข์หยด ของกลุ่มเกษตรกรทำนาตะโหมด เป็นพื้นที่นาข้าวที่ปลูกท่ามกลางต้นน้ำของเทือกเขาบรรทัด เขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า ซึ่งเป็นพื้นที่ต้นน้ำอันอุดมสมบูรณ์ มีคุณภาพ และปราศจากโรงงานอุตสาหกรรม ทำให้ข้าวสังข์หยดจากแหล่งนี้มีคุณภาพดี
ยุคโควิด-19 ที่มีผลกระทบต่อเศรษฐกิจแทบทุกสาขาอาชีพ หลายคนอาจจะสิ้นหวัง อ่อนล้า แต่ในบางธุรกิจกลับเดินหน้าต่อ หากรู้จักปรับเปลี่ยนใช้นวัตกรรมตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคได้ และเรียนรู้ วางแผน ตั้งเป้าหมาย อย่างธุรกิจของ คุณวรพชร วงษ์เจริญ ผู้บริหาร บริษัท แรบบิทจันท์ จำกัด และประธาน “วิสาหกิจชุมชนสภากาแฟฅนจันทบูร” คุณวรพชร วงษ์เจริญ หรือ หมวยนุ่ม ถ้าเอ่ยชื่อ คุณพ่อธีระ วงษ์เจริญ ประธานสภาเกษตรกรจังหวัดจันทบุรี ประธานอนุกรรมการกองทุนฟื้นฟูพัฒนาเกษตรกรจังหวัดจันทบุรี และที่ปรึกษาเครือข่ายเกษตรอินทรีย์ วิถีคนจันท์ (Participatory Organic Guarantee System : PGS จันทบุรี) เป็นที่รู้จักกันดี คุณวรพชร จบปริญญาโท ด้านวิศวกรรมซอฟต์แวร์ อดีตทำงานด้าน IT กับบริษัทเอกชนมาร่วม 15 ปี ด้วยภาวะออฟฟิศซินโดรม จึงผันตัวมาทำธุรกิจนำ “ส้มมะปี๊ด” หรือ “ส้มจี๊ด” รสชาติเปรี้ยวอมส้มที่ชาวจันท์ปลูกไว้ปรุงอาหาร แปรรูปเป็นน้ำส้มมะปี๊ด เครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ (Healthy Drink) และต่อยอดเป็นเครื่องสำอางส้มมะปี๊ด แบรนด์แรบบิทจันท์ (Rabbit Chan) ผ่านการรับรองจากสำนักงานอาหารและยา (อย.) ได้รับรางวัลระดับประเทศการันตีความ
เทคโนโลยีและความก้าวหน้าทางวิทยาการมีส่วนสำคัญในการพัฒนาไผ่ให้มีมากกว่าการนำหน่อมา บริโภคหรือใช้ลำในด้านการก่อสร้างเท่านั้น การสัมมนาไผ่ที่จัดขึ้นโดยกองบรรณาธิการเทคโนโลยีชาวบ้านเมื่อหลายปีก่อน ตอบคำถามได้มากมายว่าคุณประโยชน์จากไผ่มีศักยภาพสูงพอที่จะนำมาแปรรูปเป็นเครื่องดื่ม ใช้ผลิตเป็นเสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม หรือใช้เทคโนโลยีชั้นสูงผลิตเป็นอุปกรณ์วางของในรถ หรือยังมีอีกมากมายที่กำลังอยู่ระหว่างงานวิจัย ทั้งนี้ ยังไม่รวมถึงคุณสมบัติของต้นไผ่ที่ช่วยดูดซับของเสียแล้วปรับสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติให้สมบูรณ์หากปลูกกันมากๆ สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าไผ่มีคุณค่าในตัวเองสูงมาก ฉะนั้น จึงมีการปลูกไผ่เพิ่มขึ้นในหลายระดับ ทั้งชาวบ้านครัวเรือน กลุ่มชุมชน หรือระดับธุรกิจใหญ่ ตลาดสินค้าเกษตรก้าวหน้าเล่มนี้จะพาไปพบกับวิสาหกิจชุมชนกลุ่มหนึ่งที่จังหวัดสกลนคร ชาวบ้านมีการรวมพลังกันเพาะ-เลี้ยงต้นไผ่เป็นอาชีพ มีการแบ่งหน้าที่ชัดเจน ตั้งแต่การผลิต การดูแล รวมถึงการตลาด พัฒนาคุณภาพต้นพันธุ์ไผ่ให้มีความสมบูรณ์เป็นที่เชื่อถือของลูกค้า จนทำให้มีรายได้ดีขนาดออกรถปิกอัพป้ายแดงกันเลย คุณองอาจ ประจันทะศรี อยู่บ้านเลขท
ข้อมูลเบื้องต้นของแก้วมังกร จากการค้นคว้าพบว่าถูกจัดอยู่ในวงศ์ Cactaceae เป็นพืชตระกูลเดียวกับต้นกระบองเพชรหรือตะบองเพชรก็เรียก มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Hyloceveusundatus (Haw) Britt. Rose ในภาษาอังกฤษเรียกชื่อแก้วมังกรว่า Dragon fruit มีถิ่นกำเนิดดั้งเดิมอยู่ในทวีปอเมริกากลาง เข้ามาในประเทศเวียดนามและแพร่หลายในประเทศไทย ความมหัศจรรย์ของ เจ้าแก้วมังกร ก็คือ ไม่มีใบ แต่มีดอกออกผล ปัจจุบันคนไทยก็นิยมบริโภคแก้วมังกรเพื่อสุขภาพ อันเนื่องจากความหลากหลายของคุณประโยชน์ ในเนื้อผลแก้วมังกรมีสารชนิดหนึ่งชื่อ มิวซิเอจ (Muciage) เป็นสารที่ช่วยดูดซับน้ำตาลกลูโคส ช่วยลด คอเลสเตอรอล ควบคุมน้ำตาลในผู้ป่วยโรคเบาหวาน ผู้ต้องการลดน้ำหนัก และยังมีสรรพคุณอีกมากมาย เช่น ป้องกันโรคหัวใจ ป้องกันการอุดตันของหลอดเลือดหัวใจ ป้องกันโรคมะเร็งต่อมลูกหมากและมะเร็งลำไส้ใหญ่ เป็นต้น เพียงขอให้บริโภคแต่พอดีก็แล้วกัน แก้วมังกรปลูกไม่ยาก ปลูกไม่ถึงปีก็ได้ผลผลิต ใช้พื้นที่ก็น้อย ดูแลง่าย ขยายพันธุ์ง่าย ปลูกเพื่อขายมี รายได้ดี ต้นทุนต่ำ ลงทุนเพียงครั้งเดียว เก็บผลผลิตได้นาน 15-20 ปี ถ้าดูแลจัดการดี ผู้เขียนจึงเชิญชวน
อ้อย เป็นพืชวงศ์ POACEAE วงศ์เดียวกับ ไผ่ หญ้า และธัญพืช มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของทวีปเอเชีย ในลำต้นอ้อยที่นำมาใช้ทำน้ำตาล ชานอ้อย (bagasse) ที่ถูกบีบเอาน้ำอ้อยออกไปแล้ว สามารถนำมาใช้ทำกระดาษ พลาสติก เป็นเชื้อเพลิง และอาหารสัตว์ และในขณะนี้ก้าวไกลไปถึงวงการเครื่องสำอาง เมื่อนักวิจัยนาโนพัฒนาเทคนิค ต่อยอดของเหลือทิ้งจากกากหม้อกรองในอุตสาหกรรมน้ำตาล สกัดไขอ้อย ต่อยอดอุตสาหกรรมเวชสำอางและอาหารเสริม กลายเป็นวัตถุดิบมูลค่าสูง คุณวราภัสร์ ศรีเดช หรือ พี่ดาว อยู่บ้านเลขที่ 26 หมู่ที่ 12 ตำบลสุขเดือนห้า อำเภอเนินขาม จังหวัดชัยนาท อดีตผู้จัดการดาราสาว เบื่องานเมืองกรุงกลับบ้านเกิด ผันตัวเองเป็นเกษตรกร คิดค้นผลิตภัณฑ์แปรรูปจากธรรมชาติ โดยได้แรงบันดาลใจมาจากวัตถุดิบใกล้ตัว จนสามารถสร้างสรรค์แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์จากอ้อยได้หลากหลาย ทั้งน้ำตาลอ้อย ไซรัปอ้อย และผลิตภัณฑ์ล่าสุดที่เธอคนนี้ภูมิใจนำเสนอคือ “สครับจากน้ำตาลอ้อย” ที่ใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติปลอดภัย และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมอีกด้วย พี่ดาว เล่าจุดเริ่มต้นการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากอ้อยว่า ก่อนที่จะมาเป็นเกษตรกรตนเองทำงานอยู่ในวงการบันเทิงมาก่อน เป็นผู้จั
ในบรรดาปลาตากแห้งที่มีรสอร่อยจนได้รับความนิยมโด่งดังมานานหลายสิบปีเห็นจะต้องยกนิ้วให้ “ปลาสลิดบางบ่อ” ที่สมุทรปราการอย่างแน่นอน โดยเฉพาะผู้ที่มีวัย 50 ปีขึ้นไป ต้องรู้จักเป็นอย่างดี ปลาสลิดบางบ่อมีความเป็นเอกลักษณ์ตรงขนาดปลามีความพอดีต่อการบริโภค มีเนื้อปลาหวานหอมที่เกิดจากกระบวนการหมักด้วยภูมิปัญญาดั้งเดิม ไม่มีกลิ่นคาวสาบโคลนภายหลังนำไปทอดเพราะเป็นปลาที่เจริญเติบโตในน้ำกร่อย ที่มีพันธุ์หญ้าประจำถิ่นหลายชนิดช่วยปรับสภาพให้น้ำมีคุณภาพ พร้อมกับอาหารที่สมบูรณ์ ฉะนั้น ปลาสลิดบางบ่อจึงยังคงครองใจผู้บริโภคมายาวนาน สร้างความหอมอร่อยของเนื้อและหนังปลาที่กรอบเมื่อผ่านการทอด (บางคนอาจชอบรับประทานหางปลาด้วย) รวมไปถึงรสชาติที่มีความพอดี ไม่เค็มหรือจืด จึงนับเป็นเมนูอาหารที่เหมาะกับทุกวัย แม้ในปัจจุบันพื้นที่และจำนวนการเลี้ยงปลาสลิดของบางบ่อจะลดน้อยลงอันมาจากความเจริญทางสังคมและอุตสาหกรรมที่เข้ามารุกคืบแทนที่ แต่ยังคงมีชาวบ้านบางบ่อและใกล้เคียงยึดอาชีพเลี้ยงปลาสลิดเพื่อแปรรูปตากแห้งขายอยู่ ขณะเดียวกัน มีชาวบ้านบางส่วนได้อพยพไปแสวงหาพื้นที่แห่งใหม่ แหล่งน้ำใหม่ในพื้นที่ราบลุ่มภาคกลาง แล้วนำภูมิปัญญ
การมอบกระเช้าในวาระต่างๆ ถือเป็นการแสดงออกถึงความเป็นมิตรไมตรีที่ดีต่อกันระหว่างผู้มอบและผู้รับ ไม่ว่าโอกาสนั้นจะเป็นการมอบให้เพื่อแสดงความยินดี การอวยพรปีใหม่ การเยี่ยมผู้ป่วย ฯลฯ ปัจจุบันมีกระเช้าบางส่วนปรับเปลี่ยนวัสดุที่ใช้ผลิตจากพืชตามธรรมชาติไปเป็นวัสดุที่มีส่วนผสมจากพลาสติก ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดความทนทาน ประหยัด แต่ถึงกระนั้นกระเช้าแบบเดิมที่ถูกผลิตขึ้นจากวัสดุทางธรรมชาติก็ยังได้รับความนิยมไม่เสื่อมคลาย เนื่องจากมีความสวยงาม ประณีต และดูมีคุณค่า “เถาวัลย์” มักเป็นพืชที่คนคิดว่าชอบรุกราน แล้วสร้างความรกรุงรังให้แก่ป่าเขา แต่แท้จริงแล้วชาวบ้านได้นำเถาวัลย์มาใช้ประโยชน์ในการประกอบอาชีพและดำรงชีวิตด้วยการนำเถาวัลย์มาถักสานเป็นของใช้ อย่างตะกร้า ของประดับตกแต่ง เพื่อใช้ในชีวิตประจำวันและขายเป็นสินค้าสร้างรายได้ อย่างในจังหวัดอุบลราชธานี มีชาวบ้านตำบลห้วยขะยุง อำเภอวารินชำราบ ชวนกันมาตั้งเป็นกลุ่มเถาวัลย์เพื่อผลิตเป็นกระเช้าเถาวัลย์ส่งขายตามจังหวัดใหญ่สร้างรายได้ นับเป็นกระเช้าจากวัสดุทางธรรมชาติที่ช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมได้จริง คุณสุเทพ ศิริกุล บ้านเลขที่ 126 หมู่ที่ 9 ตำบลห้วยขะยุง อำเภ
“เกาะช้าง” จังหวัดตราด แหล่งท่องเที่ยวที่โด่งดังเป็นที่รู้จักทั้งในและต่างประเทศ เมื่อ 7-8 ปีที่แล้ว เริ่มปั้น “ทุเรียนพันธุ์ชะนีเกาะช้าง” ที่ปลูกบนเกาะช้างมานานกว่า 50 ปี ให้ชาวสวนช่วยกันอนุรักษ์เป็นเอกลักษณ์ของเกาะช้างประสบความสำเร็จมาแล้ว ขายได้ กิโลกรัมละ 250 บาท ในขณะที่ทุเรียนชะนีที่อื่นๆ ขายได้เฉลี่ย กิโลกรัมละ 80-100 บาท ต่อมาปี 2560/2561 คุณชลธี นุ่มหนู ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรจันทบุรี กับ คุณมานพ ทองศรีสมบูรณ์ ผู้จัดการธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) สาขาเกาะช้าง ได้ร่วมมือกันผลิต “ส้มโออินทรีย์เกาะช้าง” ให้มีคุณภาพ รสชาติหวาน ลูกสวย และที่สำคัญเป็นส้มโออินทรีย์ 100% เพื่อยกระดับมาตรฐานและสร้างมูลค่าเพิ่มให้เกษตรกรชาวสวนส้มโอบนเกาะช้างมีรายได้เพิ่มขึ้นและยึดเป็นอาชีพหลักหรืออาชีพร่วมกับอาชีพอื่นๆ ในพื้นที่เกาะช้างตลอดไป เปิดแปลงนำร่อง…ไร่ภูเลรีสอร์ท และร่มฉัตรโฮมสเตย์ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรจันทบุรี ซึ่งดูแลรับผิดชอบด้านวิชาการ จังหวัดจันทบุรีและตราด ตามที่ กรมวิชาการเกษตร มีนโยบายให้พัฒนาพื้นที่เกษตรกรรมเป็นสวนอินทรีย์เพื่อเป็นโมเดลนำร่อง
“หอยนวล” (Hemiplecta Distincta) เป็นชื่อของหอยทากสายพันธุ์ไทย ที่ไม่ได้มีจุดเด่นเพียงแค่ชื่อที่เป็นเอกลักษณ์ หรือเปลือกสีน้ำตาลเข้มที่มีรอยขดรอบจนเป็นทรงครึ่งวงกลมที่ดูสวยงามเท่านั้น แต่ “เมือก” ของมันก็เป็นอีกหนึ่งจุดเด่นเช่นกัน เนื่องจากมีสารช่วยในเรื่องการฟื้นฟูสภาพผิว กระตุ้นให้แผลหายเร็ว ทั้งยังช่วยให้ความชุ่มชื้นแก่ผิวอีกด้วย ซึ่งนั่นทำให้เมือกของหอยนวลเป็นที่นิยมและต้องการอย่างมากสำหรับอุตสาหกรรมความงาม สยาม สเนล อีโค่ ฟาร์ม ฟาร์มหอยทากที่อยู่ภายใต้การดำเนินการของ บริษัท สยามสเนล จำกัด (Siam Snail Eco Farm) หมู่ที่ 2 ถนนร่วมพัฒนา แขวงลำต้อยติ่ง เขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร ถือเป็นฟาร์มเลี้ยงหอยทากเชิงนิเวศแห่งแรกในเอเชีย ที่ถูกจัดตั้งขึ้นเพื่อสานต่องานวิจัยกว่า 30 ปี จากความพยายามของ ศ.ดร.สมศักดิ์ ปัญหา ศ.ดร.สุพจน์ หารหนองบัว ศ.ดร.กฤษณะ เนียมมณี และ ศ.ดร.อัญชลี ทัศนาขจร ทีมนักวิจัยคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คงต้องอธิบายก่อนว่า เมือกหอยทาก นั้นประกอบไปด้วยสารที่ช่วยในเรื่องการฟื้นฟูผิว ไม่ว่าจะเป็น สารอัลแลนโทอิน (Allantoin) ที่ให้ความชุ่มชื้นแก่ผิว กรดไฮยาลูโรนิก (Hyaluron
ไก่จ๋า…ได้ยินไหมว่าเสียงใคร…เป็นข้อความตอนหนึ่งของเพลง ไก่จ๋า ที่ฟังแล้วคิดอยากกินไก่ย่างไม้มะดันสักมื้อ เป็นไก่ย่างสูตรพิเศษที่มีเสียงเล่าขานว่าเลิศรสความอร่อย ด้วยการเลือกนำไม้มะดันมาหนีบไก่ เมื่อนำไปย่างทำให้เนื้อไก่ย่างสีเหลือง ได้กลิ่นหอมพร้อมความอร่อย สินค้าดีมีคุณภาพในถิ่นอำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ เป็นโอกาสดีที่การเดินทางเข้ากรุงเทพฯ ต้องผ่านเส้นทางไก่ย่างไม้มะดันห้วยทับทัน จึงได้แวะเข้าไปที่ร้านไก่ย่างแห่งหนึ่งทันที ขณะเดินผ่านบริเวณโรงครัวกลิ่นหอมก็โชยมาชวนให้ชิม เห็นมีคนมารอซื้อกลับบ้าน และมีคนสวมเสื้อซาฟารีกำลังพลิกกลับไก่บนเตาปิ้ง ทราบภายหลังว่า เป็น คุณพีปกรณ์ เฮงรัตนกุลเศรษฐ หรือ คุณโชค ผู้จัดการร้าน จึงได้พูดคุยกันพร้อมรวบรวมเป็นเรื่องราว ไก่ย่างไม้มะดันห้วยทับทัน…ไก่เศรษฐกิจ เลิศรสความอร่อย มาบอกเล่าสู่กัน คุณพีปกรณ์ เล่าให้ฟังว่า ต้องขอเล่าความถึงอดีตสักหน่อยว่า พื้นถิ่นที่แห่งนี้เคยอุดมสมบูรณ์ไปด้วยข้าวปลาอาหาร แต่ประชาชนก็ต้องพบกับปัญหาการเดินทาง เช่น จากอุบลราชธานี ไป-กลับกรุงเทพฯ ต้องใช้บริการนั่งรถไฟ บางครั้งใช้เวลาข้ามวันข้ามคืน ถ้าต้องการเดินทางให้
