เทคนิคเกษตร
ปัจจุบัน บ้านเราประสบปัญหาเรื่องเชื้อเพลิงแทบทุกชนิด โดยเฉพาะแก๊สหุงต้ม หรือที่เรียกกันว่า แอลพีจี ที่ใช้ได้ทั้งในรถยนต์และการหุงต้มอาหาร ที่นับวันจะปรับราคาสูงขึ้นตลอด ในขณะเดียวกันในบ้านเรา ยังมีวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรอีกมากมาย เช่น ฟืน แกลบ ขี้เลื่อย ฯลฯ สามารถนำมาแปรรูปเป็นพลังงานได้เป็นอย่างดี จึงเป็นทางเลือกอีกทางหนึ่งในการผลิตแก๊สแอลพีจี เพื่อใช้ในครัวเรือน อาจารย์สุริยงค์ ประชาเขียว สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ล้านนา เชียงราย ได้ออกแบบและสร้างเตาหุงต้มด้วยการใช้เทคโนโลยีแก๊สซิไฟเออร์ เพื่อใช้ทดแทนเตาอั้งโล่แบบดั้งเดิม ที่มีประสิทธิภาพความร้อนต่ำและเป็นการสูญเสียเชื้อเพลิงเป็นอย่างมาก ซึ่งเตาหุงต้มเทคโนโลยีแก๊สซิไฟเออร์ที่ทำการวิจัยนี้ อาศัยกระบวนการทางเคมี ความร้อนจากการเผาไหม้ในสภาวะจำกัดปริมาณอากาศ เพื่อให้ความร้อนชีวมวลร่วมกับเทคนิคการจำกัดอากาศหรือออกซิเจน เกิดสภาวะที่มีการควบคุมออกซิเจนในสัดส่วนที่ต่ำกว่าปริมาณที่ทำให้เกิดการเผาไหม้อย่างสมบูรณ์ ทางคณะวิจัย ได้สร้างเตาแก๊สซิไฟเออร์แบบใช้ฟืนเป็นเชื้อเพลิง โดยออกแบบเตาเป็นผนังสองชั้
เมื่อชีวิตยังหายใจดีอยู่ข้อแรกที่พึงคิดเสมอคือ ต้องรู้จักตัวเองเสียก่อน ค้นหาตัวตนพร้อมกับทำความเข้าใจกับตัวเองให้มากและดีที่สุด เราต้องคือเรา เราต้องไม่เหมือนคนอื่น ย่อมมีความคิดที่จะเลือกเส้นทางเดินให้กับความต้องการของเราได้เสมอ สิ่งแรกที่ควรถาม คือหัวใจของเราว่า นี่คือความต้องการหรือไม่ และโปรดจำไว้ว่าทุกวันขณะที่เราก้าวเดินทุกก้าวต้องมีความสำคัญและดีที่สุด สวัสดีครับแฟนๆ ที่เคารพรักทุกท่าน ก่อนอื่น ขอกราบขอบพระคุณแฟนๆ อย่างมากๆ จากนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านและผู้เขียน ที่ได้ให้แรงใจตลอดมา เนื่องจากจะได้รับการส่งเสียงไปหาที่ โทร. (081) 846-0652 หรือในเฟซบุ๊ก ที่ใช้ชื่อ นายสมยศ ศรีสุโร หรือ ID Line. Janyos ตลอดเวลา คอลัมน์นี้ได้นำเสนอเรื่องราวของการออกแบบบรรจุภัณฑ์จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี (มทร. ธัญบุรี) ไปเมื่อปีที่ผ่านมา มีแฟนๆ สนใจกันมาก โดยเฉพาะผู้ประกอบการสายพันธุ์ใหม่ที่ได้สรรค์สร้างผลิตภัณฑ์ชนิดต่างๆ ออกมาพร้อมกับมีความต้องการในเรื่องของบรรจุภัณฑ์สำหรับผลิตภัณฑ์นั้นๆ ผมขอแนะนำว่าสามารถติดต่อได้กับนักออกแบบที่เรียกได้เลยว่า พวกเขาคือ นักออกแบบบรรจุภัณฑ์สายพันธุ์ใหม่เหล
เคยเป็นสัตว์ตัวเล็กๆ คล้ายกุ้ง มีอยู่ด้วยกันหลายชนิด แต่ที่รู้จักกันดีคือ เคยดอกลาวและเคยตาดำ ทั้งสองชนิดชาวบ้านดักเอามาทำกะปิ เรียกว่ากะปิเคย กะปิเคยชั้นดีต้องทำมาจากเคยตาดำ ทำให้เคยตาดำราคาแพงกว่าเคยดอกลาวมาก ถึงกระนั้นเคยดอกลาวก็ใช่ว่าจะไร้ค่า เพราะยังเป็นที่ต้องการของชาวบ้าน และผู้รับซื้อเคยโดยทั่วไป ทุกฤดูกาล เคยดอกลาวจะมีจำนวนมากว่าเคยตาดำ เคยดอกลาวนำเอาไปทำกะปิได้เหมือนกัน แม้จะราคาด้อยกว่า แต่ด้วยชั้นเชิงในการทำกะปิของชาวบ้าน ก็ส่งให้ชื่อเสียงของกะปิเคยเป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไป อย่างกะปิเคยคลองโคน ตำบลคลองโคน อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสงคราม เป็นต้น เครื่องมือจับเคยเรียกว่า ละวะ หน้าตาคล้ายสวิงดักลูกปลามีขนาดใหญ่ปากกว้างประมาณ 3 วา ยาวประมาณ 3-4 วา บริเวณปากเปิดกว้างเหมือนสวิง ลำตัวค่อยๆ รีลงไปเรื่อยๆ จนท้ายสุดปลายแหลมและเล็ก วัสดุที่นำมาทำละวะสมัยก่อนใช้ผ้ามุ้งเก่าๆ นำมาตัดเย็บให้เป็นรูปคล้ายสวิง ส่วนปัจจุบันเครื่องมือของใช้มีการพัฒนามากขึ้น ชาวบ้านซื้อใยสังเคราะห์เหนียว ตาเล็กๆ นำมาตัดเย็บเป็นรูปคล้ายสวิงแทน เพราะมีความทนทานกว่าผ้ามุ้งเป็นอย่างมาก เมื่อมีละวะแล้ว จะดักเคยอย่างไ
เมื่อพูดถึงอาหารของผู้คนที่อยู่กับทะเล ชาวเมืองทั่วไปคงไม่พ้นที่จะจินตนาการถึงอาหารทะเล กุ้งหอยปูปลาเรียงรายกันมาสำรับแล้วสำรับเล่า มันก็ถูกต้องอยู่เหมือนกันแต่ไม่ใช่ทั้งหมด เพราะวิถีแห่งท้องทะเลใช่ว่าจะมีแต่ทะเลเท่านั้น วันนั้นเรานั่งคุยกันที่บ้านทิน ชาวอูรักลาโว้ยบ้านสังกาอู้ เกาะลันตา เกี่ยวกับอาหารดั้งเดิมที่ชาวอูรักลาโว้ยทำกินสืบเนื่องมา และเริ่มห่างหายไปจากสำรับปัจจุบันด้วยสาเหตุนานัปการ หรือไม่ก็นาน นาน จะได้ทำกินกันสักครั้งครา พอได้มานั่งล้อมวงดื่มกาแฟคุยกัน ความทรงจำก็ผุดโผล่ขึ้นมา ประเดี๋ยวคนนั้นก็นึกถึงแกงนั่น คนนี้นึกถึงแกงนี่ ยำหอยแบบนั้นแบบนี้ รวมถึงขนมก็พากันนึกขึ้นมาได้มิใช่น้อย ใครที่เคยคิดว่าชาวอูรักลาโว้ยจะกินแต่ปลาย่าง กุ้งย่าง ต้มหมึก ก็คงต้องเปลี่ยนมุมมองใหม่ ด้วยว่าพอนึกถึงของกินเคยคุ้นลิ้น ก็พบว่าอาหารหลายชนิดมีมะพร้าวเป็นส่วนผสมค่อนข้างมาก ซึ่งไม่แปลกแต่ประการใด ใครๆ ก็รู้ว่าตามเกาะตามชายทะเลมักจะมีต้นมะพร้าวขึ้นเป็นดง น้ำมะพร้าวและเนื้อมะพร้าวอ่อนสดๆเป็นของกินชั้นเลิศ ที่ได้ทั้งความสดชื่นและพลังงาน ส่วนมะพร้าวแก่ก็ใช้เป็นส่วนประกอบอาหารได้ทั้งคาวหวาน สำรับอู
กระทรวงสาธารณสุข โดยกองโภชนาการ กรมอนามัย ได้มี “ข้อแนะนำการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพของคนไทย” (Food Based Dietary Guildlines) 9 ข้อ ดังนี้ กินอาหารครบ 5 หมู่ แต่ละหมู่ให้หลากหลาย และหมั่นดูแลน้ำหนักตัว ข้อแนะนำนี้เป็นข้อแนะนำหลัก ยึดอาหารหลัก 5 หมู่ และเพิ่มความสำคัญของการกินอาหารแต่ละหมู่ให้มีความหลากหลาย ไม่จำเจอยู่เพียงอาหารไม่กี่ชนิด น้ำหนักตัวเป็นเครื่องบ่งชี้อย่างง่ายถึงภาวะสุขภาพ ในผู้ใหญ่ที่กินอาหารได้เหมาะสม จะมีน้ำหนักตัวที่เหมาะสม มีรูปร่างที่ไม่อ้วนหรือผอมเกินไปและมีน้ำหนักตัวค่อนข้างคงที่ หากสังเกตเห็นว่าน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จากน้ำหนักปกติ แสดงให้เห็นว่าเริ่มกินอาหารมากเกินไปแล้ว ควรจะต้องหันมาควบคุมลดปริมาณให้น้อยลง โดยไม่จำเป็นต้องรอให้เสื้อผ้าคับก่อนที่เริ่มรู้สึกตัวเพราะเสื้อผ้าสมัยใหม่มักนิยมใช้สายยืดเพื่อให้สวมใส่สบาย หรือหากพบว่าน้ำหนักตัวลดลงเรื่อยๆ ก็ควรต้องให้ความสนใจพร้อมทั้งสังเกตว่ามีการอ่อนเพลีย ง่วง ซึม หรืออาการที่แตกต่างไปจากปกติเกิดขึ้นด้วยหรือไม่ ถ้ามีอาการมากควรพบแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพ สำหรับเด็ก ร่างกายมีการเจริญเติบโต น้ำหนักตัวควรเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ใ
ตะขบป่า ชื่อวิทยาศาสตร์ Flacourtia rukam, Flacourtia Indica (BURM.F.) Merr ชื่อสามัญ Govemor’splum, Indian Plum, Ramontchi ชื่อวงศ์ Flacourtiaceae, Salicaceae ตะขบไทย ชื่อวิทยาศาสตร์ Flacourtia Jangomas (LOUR), Flacourtia Rukam ชื่อสามัญ Coffee Plum, Indian Cherry, East Indian Plum ชื่อวงศ์ Flacortiaceae ตะขบฝรั่ง ชื่อวิทยาศาสตร์ Muntingia Calabura Linn ชื่อสามัญ Jamaican Cherry, Calabura Jam Tree, West Indian Cherry ชื่อวงศ์ Muntingiaceae, Tiliceae ชื่ออื่นๆ (รวมทุกชนิด) ตาขบ ขรบฝรั่ง ครบ (ปัตตานี) มะเกว๋นควาย ตะขบควาย ตานเสี้ยน มะเกว๋นนก มะเกว๋นป่า หมักเบ็น ตากบ ผมสับสนกับตัวเอง เพราะแต่ละภาคของประเทศจัดผมอยู่ในกลุ่มต่างๆ ทั้งเป็นชนิด “อยู่ป่า” “ในไทย” และ “ฝรั่ง” แต่เวลาเอ่ยชื่อผม ก็เอ่ยว่า “ตะขบ” อย่างเดียวไม่ต้องสนใจว่าสัญชาติใด ผมก็รู้ว่าเป็นตัวผม เพราะเป็นที่รู้จักกันตั้งสองร้อยกว่าปีมาแล้ว เรื่องนี้ผมภาคภูมิใจมาก จากที่ผมถูกเอ่ยชื่อในกลอนบทละคร จากเรื่อง “อิเหนา” ซึ่งเป็นบทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย กล่าวถึงตะขบป่า ว่า บัดนั้น
หอย เป็นสัตว์อีกชนิดหนึ่งที่นำมาปรุงอาหารได้หลากหลายแบบ ทั้งยำ หมก อ่อม ฯลฯ วันนี้ เชิด ขันตี ณ พล ข่าวสดมหาสารคาม เสนอเมนู “ลาบหอยหัวปลี” อาหารอีสานประเภทลาบรสแซบ ใช้วัตถุดิบคือหอยโข่งและหอยเชอรี่ ที่มีมากตามท้องนา จึงไม่ต้องซื้อหา ประหยัดตังค์ แถมช่วยกำจัดศัตรูพืชให้กับต้นข้าว ซึ่งจังหวัดมหาสารคามรณรงค์กำจัดหอยเชอรี่กันเป็นประจำ เพราะระบาดหนัก ลาบหอย เลือกใช้ หอยโข่ง หอยเชอรี่ หรือถ้าจะให้สุดยอด ก็ต้อง “หอยปัง” หอยน้ำจืดลักษณะคล้ายหอยโข่งแต่ตัวโตกว่า เนื้อเยอะ แน่น เคี้ยวหนุบหนับ แต่ที่ต้องระวังมากๆ คือ การจับหอยต้องเลือกแหล่งน้ำสะอาด และที่สำคัญไม่ควรกินดิบ ต้องปรุงให้สุกก่อนกิน ไม่อย่างนั้นโรคาพยาธิจะเล่นงานได้ อร่อยปากแต่ทุกข์ทีหลังไม่สนุก เครื่องปรุงวัตถุดิบ ลาบหอยหัวปลี คือ หอย ต้นหอม หั่นท่อนๆ หัวปลี ซอยเป็นเส้นเล็กๆ พริกป่น ข้าวคั่ว น้ำปลาร้าต้มสุก มะนาว วิธีทำ ก่อนอื่นต้องล้างหอยให้สะอาด นำมาต้มให้สุก สังเกตฝาหอยจะหลุด จากนั้นแคะเอาตัวหอยออกมาผ่าเอาก้อนเล็กๆ ในหัวหอยออกมาทิ้ง ชาวบ้านเรียกว่า “ตาหอย” ออกให้หมด เชื่อว่าหากกินเข้าไปจะเกิดอาการเมา แล้วหั่นหอยบางๆ เตรียมใส่ถ
เกาะลันตา จังหวัดกระบี่ และเกาะภูเก็ต ถือว่าเป็น “ไข่มุกแห่งอันดามัน” เนื่องจากเป็นพื้นที่เกาะที่มีทรัพยากรทางทะเลอันงดงามตามธรรมชาติ ประกอบไปด้วยหาดทรายลักษณะต่างๆ เช่น หาดราไวย์ หาดสุรินทร์ หาดแหลมกา หาดกมลา หาดในยาง หาดป่าตอง หาดกะรน หาดยะนุ้ย หาดกะตะ เป็นต้น ทั้งยังมีอ่าวกะรน อ่าวฉลอง อ่าวกะตะ อ่าวสน อ่าวกะตะน้อย รวมไปถึงแหลมพรหมเทพ อันเป็นพื้นที่ที่ดวงตะวันจะเลื่อนลับปลายขอบฟ้าจรดโค้งทะเลบริเวณสถานที่แห่งนี้โดยเฉพาะบริเวณเกาะลันตามีอีกหลายหาด เช่น หาดคลองนิน หาดคลองดาว หาดโละบารา หาดพระแอะ หาดคอกวาง หาดคลองโขง เป็นต้น ที่สำคัญบนพื้นที่หาดราไวย์และเกาะลันตา มีกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเลอันเป็นชนเผ่าพื้นเมืองดั้งเดิมสามชนเผ่า ได้แก่ มอแกน (มอเก็น) มอแกลน และอุรักลาโว้ย ซึ่งต่างยังดำรงวิถีชีวิต และรักษาวัฒนธรรมมาอย่างต่อเนื่อง ไม่น้อยกว่า 200 ปี หรือราวๆ 7 รุ่น โดยมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีว่า เป็นผู้บุกเบิกพื้นที่ตั้งถิ่นที่อยู่อาศัย มีการขุดค้นพบโครงกระดูกมนุษย์โบราณ ที่มีการตรวจสอบอายุการฝังว่า เป็นระยะเวลานานนับร้อยปี ในความเป็นจริงแล้ว กลุ่มมอเก็น หรือมอแกน ยังแบ่งออกเป็นอีกส
ตะไคร้ เป็นพืชสมุนไพรท้องถิ่นในประเทศแถบเอเชียเขตร้อน มีลักษณะคล้ายหญ้าและมีใบสูงยาวส่งกลิ่นเฉพาะตัว นอกจากนำมาใช้ประกอบอาหาร ปรุงแต่งกลิ่นในอาหาร และทำเครื่องดื่มแล้ว ตะไคร้ยังถูกนำไปใช้ในหลากสาขา เช่น อุตสาหกรรมสบู่ เครื่องสำอาง การบำบัดด้วยกลิ่น หรือการสกัดเป็นยารักษา โดยมีความเชื่อว่าสารเคมีในตะไคร้ที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ อาจสามารถช่วยป้องกันการเติบโตของแบคทีเรียกับยีสต์ได้ ช่วยลดอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ บรรเทาอาการปวดและลดไข้ ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดในระหว่างมีประจำเดือน และเป็นส่วนผสมในสารที่ช่วยไล่ยุงได้ เป็นต้น แม้จะเป็นพืชสมุนไพรที่ได้รับความนิยมในการบริโภคและประยุกต์ใช้กันอย่างแพร่หลาย แต่หลักฐานทางวิทยาศาสตร์และการแพทย์เกี่ยวกับประสิทธิผลของตะไคร้แท้จริงแล้วยังคงมีอย่างจำกัด และไม่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการในเชิงการแพทย์ โดยบางงานวิจัยก็ได้ตรวจสอบสมมติฐานถึงผลของตะไคร้ต่อสุขภาพในด้านต่างๆ ดังนี้ ระงับกลิ่นปากที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย กลิ่นปากเป็นปัญหาสุขภาพอย่างหนึ่งซึ่งเกิดจากหลายสาเหตุ ทั้งจากการรับประทานอาหาร การสูบบุหรี่ การไม่รักษาสุขอนามัยภายในช่องปาก การติด
เสื้อผ้าอาภรณ์ที่สวมใส่ช่วยทำให้ร่างกายอบอุ่น ลวดลายสีสันที่งดงามบนผืนผ้าช่วยเสริมบุคลิกภาพผู้สวมใส่ให้ดูสวยและสง่างาม เสื้อผ้าอาภรณ์ถูกตัดเย็บจากผืนผ้าหลายชนิด สำหรับผ้ามัดหมี่เป็นงานทำมือที่มีการอนุรักษ์สืบต่อกันมา เป็นหนึ่งผลิตภัณฑ์ที่มีผู้นิยมใช้อย่างแพร่หลายพร้อมกับเลือกนำไปเป็นของฝากของขวัญในวันเทศกาลหรือวันปีใหม่ และด้วยผลิตภัณฑ์คุณภาพที่ส่งถึงมือผู้ใช้จึงเป็นก้าวที่ส่งผลให้เกษตรไทยมั่นคง คุณประทีป อยู่สุข เกษตรอำเภอบ้านหมี่ เล่าให้ฟังว่า ชาวไทยพวนหรือชาวพวนเป็นชนกลุ่มหนึ่งที่อพยพมาจากเมืองเชียงขวาง สปป.ลาว โดยเข้ามาตั้งรกรากอยู่ที่บ้านพวน ตำบลหินปัก และทำนาเป็นอาชีพหลักเพื่อผลิตข้าวไว้บริโภคในครัวเรือนและขาย พร้อมกับทำอาชีพเสริมด้วยการทอผ้ามัดหมี่ใช้ในครัวเรือนหรือเป็นของให้กับผู้มาเยือน ผ้ามัดหมี่เป็นผลิตภัณฑ์พื้นบ้านที่ลูกหลานชาวไทยพวน ได้สืบทอดศิลปวัฒนธรรมมาจากปู่ย่าตายาย เป็นการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาสู่การพัฒนาที่ได้ผืนผ้าที่มีลวดลายสีสันงดงามตามแบบฉบับชาวไทยพวน การทอผ้ามัดหมี่ของชาวไทยพวนมีมานานแล้ว แต่เป็นไปในแบบที่ต่างคนต่างทำ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกร สำนักงานเกษ
