เทคนิคเกษตร
“SHE” คืนคนดีสู่สังคม สร้างอาชีพสตรีที่เคยก้าวผิดพลาดเปิดโอกาสทำดีเพื่อสังคม บทเรียนของชีวิตบางครั้งก็ได้มาจากข้อผิดพลาด อยู่ที่ว่าใครจะนำมาแก้ไขปรับปรุงและพัฒนาให้ดีขึ้น และโอกาสถือเป็นพลังที่สำคัญที่จะสามารถแปรเปลี่ยนความผิดพลาดเหล่านั้นให้กลายเป็นแรงผลักดันขึ้นมาได้ เช่นเดียวกับกลุ่มผู้ต้องขังหญิงที่มีความผิดในคดียาเสพติด เนื่องจากความจำเป็นทางด้านเศรษฐกิจ สภาพแวดล้อม ปัญหาครอบครัว หรือเป็นคนด้อยโอกาสทางสังคม แม้จะพลาดไปแค่ครั้งเดียวแต่สังคมก็ตีตราว่าเป็นคนไม่ดี เมื่อชดใช้ความผิดในทัณฑสถานเสร็จ ก้าวออกมาสู่สังคมก็ไม่มีใครยอมรับ นับเป็นการซ้ำเติมทางด้านจิตใจและตัดโอกาสทางสังคมของพวกเขาไป ทำให้แนวโน้มที่จะกลับไปทำความผิด และกลับสู่วงจรของยาเสพติดอีกเป็นไปได้ง่ายยิ่งขึ้น เพื่อเป็นการส่งเสริมอาชีพ สร้างความภาคภูมิใจ และให้สังคมยอมรับ รวมถึงการป้องกันไม่ให้กลับไปสู่สังคมเดิมและวงจรยาเสพติดอีก “วิสาหกิจสุขภาพชุมชน” หรือ Social Health Enterprise (SHE) โดย นพ.พูลชัย จิตอนันตวิทยา เป็นผู้ก่อตั้ง ได้ร่วมกับกระทรวงยุติธรรมเปิดบ้านกึ่งวิถี “บ้านเธอ” เพื่อเป็นที่พักอาศัยของนักโทษหญิงหลังพ้นโทษ โ
ครั้งแรกที่ผมเห็น “ลูกกาน้า” สดๆ วางขายเป็นเข่งๆ คือ ที่ตลาดตำบลคลองด่าน อำเภอบางบ่อ สมุทรปราการ ป้ายของบางร้านเขียนติดไว้ว่า “ลูกคะน้า” กันเลย บอกว่าส่งมาจากชลบุรี นอกจากลูกสดทรงยาวรีขนาดลูกตำลึงแล้ว ก็มีแบบที่ผ่าครึ่งลูก ดองเกลือ น้ำปลา หรือซีอิ๊ว ใส่ถุงพลาสติกขายถุงละ 20 บาท สีของลูกกาน้าดองที่ตลาดคลองด่านนี้ออกเขียวขี้ม้า น้ำดองสีเขียวจัดจนเกือบดำ คงจะดองน้ำปลามากกว่าดองเกลือ ตอนนั้น ผมซึ่งอยู่ในวัฒนธรรมกับข้าวภาคกลางแถบลุ่มน้ำเจ้าพระยาและแม่กลอง นึกไม่ออกเลยว่าจะเอาลูกกาน้านี้มาทำอะไรกินได้ ความรู้เดิมคือมันเป็นผลเดียวกันกับลูกอะไรเขละๆ ที่อยู่ในผัดกาน้าฉ่าย ซึ่งคนจีนกินกันในเทศกาลกินเจนั่นเอง คนทำครัวนั้นก็เหมือนกับอาชีพอื่นๆ นะครับ คือบางทีก็มองไม่ออก นึกไม่ถึงประเด็นที่ตนไม่เคยเห็นไม่เคยสงสัยมาก่อน ดังนั้น ถ้าอยากเป็นคนครัวที่เปิดหูเปิดตาบ้าง ก็ต้อง “ถาม” ครับ “เอาไปต้มปลาไง ปลาสดอะไรก็ได้ที่ชอบกินน่ะ พอใส่ปลาลงไปต้มในหม้อแล้วก็เทไอ้ลูกดองจากถุงนี่ตามลงไปเลย เอาน้ำดองของมันนั่นแหละ ปรุงรสเอา อร่อย” พี่คนขายบอก ส่วนอีกคนผสมโรงว่า “ต้มหมูสามชั้นก็ได้นะ อร่อยเหมือนๆ กันนั่นแหละ” ถ
วันที่ 3 ส.ค. ผู้สื่อข่าวประจำ จ.สุรินทร์ ไปพบนายสุรพล สอนดี อายุ 51 ปี อดีตผู้ใหญ่บ้านสำโรง ม.9 ต.สนม อ.สนม จ.สุรินทร์ หลังพบว่า มีความสามารถไม่ธรรมดา โดยเฉพาะความสามารถด้านการเกษตร ถึงแม้จะจบเพียงชั้น ป.6 ก็ตาม แต่กลับไม่ย่อท้อ สามารถศึกษาเรียนรู้ บริหารจัดการปลูกพืชเกษตรผสมผสานและเลี้ยงปลาในพื้นที่ 8 ไร่ด้วยตนเองจนประสบความสำเร็จ และถูกแต่งตั้งให้เป็นศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร กิจกรรมเกษตรผสมผสาน ตั้งอยู่เลขที่ 98 บ.สำโรง ต.สนม อ.สนม จ.สุรินทร์ โดยภายในสวนในพื้นที่ 8 ไร่ สามารถแบ่งพื้นที่ขุดสระเลี้ยงปลาบึก เลี้ยงกบ ขายพันธุ์กบพันธุ์ปลา ทำนาปลา เลี้ยงไก่ รวมทั้งพืชเกษตรต่างมากมาย อาทิ กล้วย มะนาว ข่า ตะไคร้ ไผ่ มะพร้าว ปลูกหญ้าเนเปียร์ เป็นอาหารสัตว์ และอีกหลากหลายชนิด จนสามารถนำไปจำหน่าย พร้อมบริจาคงานบุญ งานกุศลส่วนรวมและไว้กินในครัวเรือนอย่างเพียงพอ นอกจากนี้แล้วยังสามารถผลิตปุ๋ยอินทรีย์ที่มีคุณภาพสูงใช้เอง และเหลือจำหน่ายให้กับเกษตรในราคาถูกอีกด้วย สำหรับปุ๋ยอินทรีย์ดังกล่าว เป็นปุ๋ยมูลไก่อัดเม็ด ที่คิดค้นสูตรด้วยตนเอง และถือว่าเป็นสูตรที่มีที่นี่ที่เดียว
ใครที่ชอบอาหารรสชาติเผ็ดร้อน กลิ่นหอมฉุนซ่าเป็นเอกลักษณ์ไม่เหมือนใคร ต้องชอบกินหน่อกระวานแน่ๆ เลยครับ นอกจากหน่อสดแล้ว ผลแห้งกระวานยังมีสรรพคุณทางยามาก มันเคยเป็นสินค้าออกที่สำคัญของราชสำนักสยามตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเรื่อยมาจนถึงสมัยต้นกรุงเทพฯ เลยทีเดียว เดี๋ยวนี้กระวานยังพอขึ้นงอกงามได้ดีแค่ในเขตพื้นที่ชุ่มชื้นสลับภูเขาทางภาคตะวันออกของประเทศไทย ทั้งๆ ที่เมื่อศตวรรษก่อนนี้ มันขึ้นได้ดีทั่วไปในเขตภาคกลาง ภาคตะวันออก กระทั่งภาคเหนือตอนบน ผมคิดว่าคงเป็นเหตุปัจจัยด้านอุณหภูมิและความชุ่มชื้นในอากาศที่เปลี่ยนไป คือเมืองไทยร้อนขึ้น แห้งแล้งมากขึ้น จนเผ่าพันธุ์กระวานร่อยหรอหดแคบเหลือขึ้นอยู่แค่แถบพื้นที่ป่าเขาสอยดาว เมืองจันทบุรีเท่านั้นแล้วครับ เผอิญผมได้หน่อกระวานสดมาจากสวนเกษตรอินทรีย์เมืองจันทบุรี ก็เลยจะขอระลึกชาติที่เคยได้ไปกิน “ปลาผัดหน่อกระวาน” จากร้านอาหารชื่อดังของจันทบุรีมาเมื่อปีที่แล้วอย่างเอร็ดอร่อยเสียหน่อย เนื้อปลาที่ร้านเขาผัดให้กินในครั้งนั้นจะเป็นปลาทะเลชนิดไหนก็จำไม่ได้เสียแล้ว แต่ตลาดสดในหมู่บ้านชานกรุงของผมมักมีปลาอินทรีสดๆ ที่ร้านปลาเขาสามารถแล่เอาแต่เนื้อให้ได้อย่าง
น.ส.ชุติมา บุณยประภัศร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า กรมหม่อนไหม สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ที่ทรงมีต่อเกษตรกรผู้ปลูกหม่อนเลี้ยงไหม และเนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 85 พรรษา 12 สิงหาคม 2560 กรมหม่อนไหมจึงจัดกิจกรรม “สืบสานงานพระมารดาแห่งไหมไทย” ทั้งในส่วนกลาง กรุงเทพมหานคร และศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถทั่วประเทศ ตลอดเดือนสิงหาคมนี้ นางสุดารัตน์ วัชรคุปต์ เหล่าวิชยา อธิบดีกรมหม่อนไหม กล่าวว่า สำหรับกิจกรรม“สืบสานงาน พระมารดาแห่งไหมไทย” ในส่วนภูมิภาค มีการจัดนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติฯ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 การถ่ายทอดความรู้ด้านหม่อนไหมเพื่อเสริมสร้างความรู้ การสร้างเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ความรู้เกี่ยวกับหม่อนไหม ตลอดจนการบริการปัจจัยการผลิตให้กับเกษตรกร และเปิดให้บริการศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ ทุกแห่ง เป็นศูนย์ท่องเที่ยวเชิงเกษตรด้านหม่อนไหม เพื่อให้ผู้ที่สนใจเข้ามาท่องเที่ยวและศึกษาหาความรู้ไปพร้อมกัน โดยดำเนินการที่ศูนย์หม่อนไหมเ
ใช่ว่าแต่คนอีสานเท่านั้นที่กินอาหารประเภทแมลง ทุกวันนี้คนใต้ก็ไม่ยอมแพ้ โอ้ว! คนใต้กินแมงพลัดกิโลละ 250 บาท แพงกว่าเนื้อหมูอีก เพราะอะไรคนใต้จึงหลงใหลในรสชาติของอาหารประเภทแมลงกันมากมายขนาดนี้ พอย่างเข้าหน้าฝนริมถนนสายเซาท์เทิร์นซีบอร์ด สายกระบี่-ขนอม บริเวณแถวๆ หน้าหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 46 สุราษฎร์ธานี จะพบเห็นชาวบ้านมาตั้งเพิงพักขายแมลงชนิดหนึ่ง พร้อมทั้งมีป้ายโฆษณาสินค้าของตัวเองเป็นระยะๆ ขาย แมลงพลัด ขาย แมงพลัด ซึ่งบริเวณนั้นเป็นพื้นที่ที่เป็นป่าไม้ สวนป่า มีต้นกระถินเทพาขึ้นหนาแน่น จึงทำให้มีแมลงชนิดนี้ชุกชุม และจะมีมากในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม และประมาณกลางๆ เดือนมิถุนายนเท่านั้น ซึ่งในช่วงนี้ชาวบ้านจะแห่กันออกมาจับ แมงพลัด (แมลงพลัด คนใต้พูดเร็ว คำว่า มะ-แลง เลยหาย) บางคนก็เอามากิน แต่คงไม่มากกว่าจับมาขาย เพราะยิ่งมีคนนิยมกินกันมากเท่าไหร่ แมงพลัดก็มีราคาแพงจนไม่อยากเอามากินว่างั้น เพราะเหตุใด คนใต้จึงชอบกินแมงพลัด หากพูดถึงอาหารใต้รสเด็ดๆ หลายคนคงต้องนึกถึงแกงใต้รสเผ็ดสะใจ หรืออาหารทะเลที่สดๆ ใหม่ๆ และคงไม่มีใครคิดว่าคนใต้ก็นิยมกินอาหารประเภทแมลงเหมือนกัน วัฒนธรรมการกินอาหาร
เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม นายสนั่น เนตรสุวรรณ ประธานสภาหมอเมืองล้านนาเชียงราย กล่าวว่า ได้ทำหนังสือส่งถึง นพ. ปิยะสกล สกลสัตยาทร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) เพื่อขอให้แก้ไขร่างระเบียบ สธ.ว่าด้วยการรับรองหมอพื้นบ้าน พ.ศ. … เนื่องจากร่างระเบียบนี้จะเป็นอุปสรรคต่อการนำเอาภูมิปัญญาดั้งเดิมตามวัฒนธรรมท้องถิ่นของตนเองมาใช้เพื่อช่วยเหลือประชาชนทั่วไป ดังต่อไปนี้ ควรให้คำนิยาม 3 คำนี้ คือ “หมอพื้นบ้าน” “ส่งเสริมและดูแลสุขภาพ” “ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย” ว่าหมายถึงอะไร ซึ่งควรกำหนดให้เกิดการส่งเสริมและพัฒนาหมอพื้นบ้านมากกว่าการกำหนดแล้วเกิดความคลุมเครือ นายสนั่น กล่าวว่า ยังเสนอให้ปรับแก้คำว่า “ส่งเสริมและดูแลสุขภาพ” เป็น “ป้องกันส่งเสริมรักษาฟื้นฟูและดูแลสุขภาพ” และให้แทนที่ในทุกจุดที่มีคำว่า “ส่งเสริมและดูแลสุขภาพ” ควรกำหนดคำนิยาม “ภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้าน” เป็นการเฉพาะ เนื่องจากการออกระเบียบนี้จะเกี่ยวเนื่องกับหมอพื้นบ้าน นอกจากนี้ คณะกรรมการที่กำหนดไว้ในระเบียบนั้น ควรกำหนดให้มีหลักการสำคัญ 2 เรื่อง คือ การสร้าง การมีส่วนร่วม และหลักสมดุล ดังนั้น คณะกรรมการทุกระดับในการพิจารณารับร
นายอรุณ เกิดสวัสดิ์ ประธานศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ ตำบลบ้านปรก จังหวัดสมุทรสงคราม ในฐานะครูใหญ่ โรงเรียนผู้สูงอายุตำบลบ้านปรก นำนักเรียนสูงอายุเรียนรู้วิธีการใช้แอพพลิเคชั่นไลน์ ที่วิทยาลัยสารพัดช่างสมุทรสงคราม โดยมี นางสาวสุทธดา เมืองเสน ครูสอนคอมพิวเตอร์ คอยสอนวิธีการใช้งานด้านต่างๆ ซึ่งมีนักเรียนผู้สูงอายุสนใจเรียนรู้เป็นอย่างมาก นายอรุณ กล่าวว่า การเรียนแอพพลิเคชั่นไลน์เป็นวิชาหนึ่งในหลักสูตรของโรงเรียนผู้สูงอายุตำบลบ้านปรก เพื่อเป็นการฝึกสมอง และยังมีกลุ่มเพื่อนที่จะทักทายกัน สื่อสารกับบุตร-หลาน ป้องกันโรคสมองเสื่อม นอกจากนี้ ยังสามารถแชร์ประสบการณ์ แลกเปลี่ยนเรียนรู้สิ่งต่างๆ ผ่านแอพพลิเคชั่นไลน์ ทำให้มีสังคมที่กว้างขึ้น อย่างไรก็ตาม โซเชียลมีเดียมีทั้งคุณและโทษ แต่ในฐานะที่เป็นผู้ใหญ่มีประสบการณ์ โซเชียลมีเดียจึงไม่สามารถหลอกผู้สูงอายุ แต่จะนำประโยชน์มาใช้ให้มากขึ้น ขอบคุณข้อมูลจากมติชนรายวัน
รศ.ดร. จุรีย์รัตน์ ลีสมิทธิ์ รองผู้อำนวยการ ศูนย์เกษตรหนึ่งใจ กองงาน “หนึ่งใจ…ช่วยเหลือเกษตรกร” มูลนิธิมิราเคิล ออฟไลฟ์ โครงการตามพระดำริในพระองค์ ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ร่วมกับพันธมิตร หน่วยบัญชาการทหารพัฒนา พันเอกกฤตพันธุ์ รักใคร่ ผู้บังคับหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 34 (นพค. 34) จังหวัดพิษณุโลก คณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ คุณรัตนพล ตั้งตรงศักดิ์ และทีมวิทยากรจาก บริษัท ฮงฮวด จำกัด ร่วมกันจัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ “เกษตรหนึ่งใจ ครบเครื่องกับฮงฮวด” หัวข้อ การผลิตแชมพู สบู่เหลวอาบน้ำ น้ำยาล้างจาน น้ำยาซักผ้า และเจลล้างมือ ด้วยการประยุกต์ใช้สมุนไพรในท้องถิ่น เพื่อสร้างรายได้เสริม ทำให้เกษตรกรสามารถประยุกต์ใช้สมุนไพรพื้นถิ่นสำหรับทำผลิตภัณฑ์ใช้เองในครัวเรือน และสามารถต่อยอดผลิตจำหน่ายในรูปแบบวิสาหกิจชุมชนได้ ทั้งนี้ เพื่อร่วมแรงร่วมใจกันสืบสานแนวพระราชดำริ หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ให้ยั่งยืนอยู่คู่กับประเทศไทยตราบนานเท่านาน โดยน้อมนำแนวพระราชดำริ หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มาเป็นหลักการดำรงชีว
เมื่อวันที่ 26 ก.ค. กลุ่มเกษตรอินทรีย์บ้านโนนก่อ ต.วังดาล อ.กบินทร์บุรี จ.ปราจีนบุรี ได้รวมตัวกัน จัดตั้งกลุ่มเกษตรอินทรีย์ ในการทำการเกษตรผสมผสานครบวงจร ส่งเสริมสิ่งแวดล้อมของชุมชน สร้างรายได้ ลดรายจ่าย ใช้เวลาว่างไม่ให้สูญเปล่า โดยการไม่ใช้ปุ๋ยเคมีและยาฆ่าแมลงในพืชผักนาข้าว พร้อมกันนี้ ได้รวมตัวกันทำอาหารแปรรูป เป็นผลผลิตของกลุ่ม มุ่งหน้าสู่สินค้าโอท็อปของชุมชนจำหน่ายเป็นสินค้าท้องถิ่น-พื้นบ้าน ประกอบอาหารหารเมนูเด็ด สร้างรายได้ของกลุ่มแม่บ้าน ผลิตสินค้า “แหนมปลาส้ม, แหนมหมู” บ้านโนนก่อ เป็นอาชีพเสริม นอกเหนือจากการทำการเกษตรอื่น ๆ โดยได้รับการสนับสนุนจาก การศึกษานอกโรงเรียน อ.กบินทร์บุรี และพัฒนาชุมชนอำเภอแนะนำให้ความรู้ เกี่ยวกับการผลิต การสร้างช่องทางตลาด การจัดทำบัญชีของกลุ่ม และ การผลิตบรรจุภัณฑ์ให้ชวนน่าซื้อหา ซึ่งมีสมาชิกกลุ่ม ทั้งหมด 20 คน น.ส.บังอร พิมพ์อรัญ อายุ47ปี หัวหน้ากลุ่ม กล่าวว่า เมื่อ10ปีที่ผ่านมา ก่อนหน้านี้ แหนมปลาส้ม , แหนมหมู ของกลุ่มเกษตรอินทรีย์ที่นี่ จะนำพืชผักสวนครัว ซึ่งเป็นผลผลิตของชาวบ้านไปจำหน่ายควบคู่กันไปด้วย ในจำนวนปริมาณพอสมควรเพื่อเพิ่มรายได้อีกทาง
