เทคนิคเกษตร
“เครื่องจักสาน” นั้นถือเป็นวัฒนธรรมร่วมของชาวอุษาคเนย์ โดยจะประดิษฐ์แตกต่างกันไปทั้งรูปแบบ และขนาด เพื่อประโยชน์ในการใช้สอยตามแต่ละท้องถิ่น อ.ดร.ดินาร์ บุญธรรม ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เล่าถึงรากของเครื่องจักสานในภูมิภาคนี้ไว้ว่า คนในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เริ่มประดิษฐ์เครื่องจักสานมาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ เมื่อเริ่มหยุดการเร่ร่อน และตั้งหลักแหล่งที่อยู่อาศัย จึงเริ่มคิดประดิษฐ์เครื่องมือเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เครื่องจักสานที่สามารถใช้เป็นภาชนะใส่ของต่างๆ และเครื่องมือทุ่นแรง ที่ทำให้ชีวิตมนุษย์มีความสะดวกสบายขึ้น แม้เราจะไม่พบเครื่องจักสาน ที่เป็นหลักฐานจากแหล่งขุดค้นทางโบราณคดีในประเทศไทย เนื่องจากเครื่องจักสาน ผลิตจากวัสดุธรรมชาติที่ย่อยสลายได้ง่าย แต่ด้วยสภาพแวดล้อมต่างๆ ทำให้นักประวัติศาสตร์เชื่อว่า คนในดินแดนที่เป็นประเทศไทย รวมถึงภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในปัจจุบัน รู้จักประดิษฐ์เครื่องจักสานเพื่อใช้งาน ก่อนรู้จักการทำเครื่องปั้นดินเผา โดยสันนิษฐานจากลวดลายของเครื่องปั้นดินเผาว่า มีทำลวดลายให้คล้าย
ชื่อวิทยาศาสตร์ Zanthoxylum limonella Alston ชื่อวงศ์ Rutaceae (วงศ์ส้ม) ชื่ออื่นๆ หมากมาศ (กรุงเทพฯ) ลูกระมาศ มะแข่น มะข่วน บ่าแข่น หมักช่วง (แม่ฮ่องสอน) กำจัดและกำจัดต้น คะเจ้าเป็นไม้เมืองเหนือที่ฮุ้จักว่าใช้เป็นเครื่องเทศ เผ็ดร้อนคล้ายเม็ดพริกไทยดำ จาวเหนือหลายจังหวัด ทั้งเจียงฮาย แม่ฮ่องสอน น่าน ใช้แทนพริกไทยดำ โดยนำเมล็ดไปคั่วไฟอ่อนๆ พอมีกลิ่นหอมแล้วใส่ในส้มตำปลาร้า และยำจิ้นไก่ แต่ช่วงที่มีคนรู้จักคะเจ้ามากคือ มีคนชื่อ “การุณย์ มะโนใจ” เขียนเรื่องราวของคะเจ้าเผยแพร่ในนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้าน ว่าเป็นพืชพรรณดีเมืองพะเยา คือมะแขว่นพันธุ์ใหม่ และมะแขว่นพันธุ์พื้นเมือง ตำบลผาช้างน้อย อำเภอปง แม้ว่าคนทั่วไปทางภาคอื่นๆ จะไม่รู้จักคะเจ้าดีนัก แต่ก็มีบทเพลงพื้นบ้านทางเหนือยังขับร้องไว้ว่า “มะแข่วนดีปี๋ ไผมีขะใจ๋เอามาคั่วเหียนา ใส่ลาบบ่ขื่น” แปลว่า ใครมีมะแข่นกับดีปลีให้รีบเอามา แล้วคั่วใส่ลาบ จะได้ไม่มีรสขื่น เพราะคะเจ้ามีกลิ่นหอมฉุนคล้ายผักชี มีรสเผ็ดร้อนเล็กน้อย เรื่องชื่อของคะเจ้าก็แปลกดี เคยมีคนเขียนชื่อคะเจ้าผิดว่า “ไม้แขวน” จึงสับสนไปหมด ดีนะว่าชื่ออีกชื่อคือมะข่วน ยังไม่เคยมีใครเขี
เป็นที่รู้กันอยู่แล้วว่า ชะมวงพืช ชะมวง ไม้ยืนต้นอยู่ในป่าเขตร้อนชื้นหรือพื้นที่ชื้นแถวเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้ในเมืองไทยมีมากทางภาคใต้ ภาคตะวันออก โดยเฉพาะภาคตะวันออก เอาใบที่ให้รสเปรี้ยวปรุงลงในแกงเผ็ดโดยใส่หมูหรือกระดูกหมูอ่อน รู้จักกันทั่วไปว่า “แกงหมูชะมวง” จนเป็นเอกลักษณ์ของภาคตะวันออก โดยเฉพาะจังหวัดจันทบุรี ทั้งที่จังหวัดระยองและจังหวัดตราดก็มีแกงชะมวงแบบเดียวกับที่จังหวัดจันทบุรีเหมือนกัน แต่ดูเหมือนว่าแกงหมูชะมวงเป็นแกงเฉพาะถิ่นจันทบุรีไปแล้ว ใครไปเที่ยวจันทบุรีก็เป็นต้องถามหาแกงหมูชะมวงกันทั้งนั้น อย่ากระนั้นเลย เข้าครัวไปด้วยกัน ทำแกงหมูชะมวงกันดีกว่าไหม เครื่องปรุงพริกแกง พริกชี้ฟ้าแห้งแกะเมล็ดออก 10 เมล็ด พริกขี้หนูแห้งแกะเมล็ดออก 8 เมล็ด ตะไคร้หั่นซอย 6 ช้อนโต๊ะ หอมแดงหั่นซอย 5 ช้อนโต๊ะ กระเทียมหั่นซอย 4 ช้อนโต๊ะ ข่าหั่นซอย 2 ช้อนโต๊ะ ผิวมะกรูดหั่นซอย 1 ช้อนโต๊ะ เกลือป่น 1 ช้อนโต๊ะ กะปิห่อใบตองลนไฟให้หอม 1.5 ช้อนโต๊ะ วิธีทำเครื่องพริกแกง นำเครื่องพริกแกงทั้ง 7 รายการลงกระทะ คั่วไฟอ่อนๆ จนได้กลิ่นหอม สังเกตที่พริกถ้าพริกเริ่มแห้งใกล้ไหม้ ให้ตักเครื่องพริกแกงทั้งหมดลงครก พร
การมีชีวิตยืนยาวเท่าไหร่ไม่ใช่เรื่องสำคัญ ที่สำคัญกว่าคือเราจะใช้ชีวิตที่เหลืออยู่อย่างไรให้มีความสุขกับชีวิต วิชาชีวิตคือวิชาที่ยากมากจริงๆ แถมใช้เวลาเรียนมากที่สุดอีกด้วย ไม่มีปิดเทอมไม่มีวันหยุด ไม่มีหนังสือเรียนไม่มีการสอนพิเศษ เรียนกันจนถึงวันสุดท้ายของลมหายใจ ครูที่ดีที่สุดคือความผิดพลาดที่ต้องเรียนรู้ เพราะบนโลกนี้ไม่มีคำว่าบังเอิญ ถ้ามันง่ายไปเสียหมด คงไม่เรียกว่าชีวิต จำไว้ว่าความเห็นต่างย่อมสวยงามเสมอ เราไม่รู้ว่าวันสุดท้ายของชีวิตจะมาถึงเมื่อไหร่ แต่เราจะไม่มีวันเสียใจเลยถ้าเราทำวันนี้ให้เป็นวันดีที่สุด สวัสดีครับแฟนๆ ที่เคารพรักทุกท่าน ก่อนอื่นขอกราบขอบพระคุณแฟนๆ อย่างมากๆ จากเทคโนโลยีชาวบ้านและผู้เขียน ที่ได้ให้แรงใจตลอดมา เนื่องจากจะได้รับการส่งเสียงไปหาที่โทร. 081-846-0652 หรือในเฟซบุ๊กที่ใช้ชื่อ สมยศ ศรีสุโร หรือ ไอดีไลน์ Janyos ชนิดไม่ขาดหาย ปักษ์นี้ยินดีเป็นอย่างมากสำหรับเรื่องราวที่จะนำมาเสนอ และต้องการให้แฟนๆ ที่สนใจชื่นชอบกับการท่องเที่ยวเช่นนี้ได้ไปเยี่ยมหาพร้อมสัมผัสพวกเขากันสักครั้ง ผมมั่นใจว่าหากได้ไปเยี่ยมหาสักครั้งคงมีครั้งต่อๆ ไปตามมาอีกอย่างแน่นอน เพราะที่น
เขตมีนบุรี เป็น 1 ใน 50 เขตปกครองของจังหวัดกรุงเทพมหานคร ในอดีตเป็นพื้นที่เกษตรกรรมสำคัญในฝั่งกรุงเทพตะวันออก เป็นพื้นที่ทำสวน ทำไร่ ทำนา บ่อปลา นาบัว แต่ปัจจุบัน กระแสความเจริญของชุมชนเมือง รวมทั้งด้านอุตสาหกรรมรุกล้ำพื้นที่ทางการเกษตร ทำให้พื้นที่การเกษตรเริ่มลดน้อยลง อย่างไรก็ตาม มีการส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนโดยส่งเสริมอาชีพให้แก่ประชาชนในศูนย์ฝึกอาชีพกรุงเทพมหานคร (มีนบุรี) รวมถึงการผลิตและการแปรรูปสินค้าการเกษตรโดยศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรให้ความรู้ด้านการเกษตร ด้านการจัดการศึกษาในพื้นที่เขตมีนบุรี ถือว่าเพียงพอต่อความต้องการของประชากรเพราะมีสถานศึกษาในสังกัดภาครัฐ และเอกชนรวม 38 แห่ง ปัจจุบัน ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้เขตมีนบุรี (สกร.เขตมีนบุรี) สังกัดสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้กรุงเทพมหานคร (สกร.กรุงเทพมหานคร) เป็นหนึ่งในสถานศึกษาทางเลือกของชุมชนแห่งนี้ มีสถานศึกษาในพื้นที่การปกครอง จำนวน 2 แห่ง ได้แก่ สกร.แขวงมีนบุรี และ สกร.แขวงแสนแสบ สกร.เขตมีนบุรี ภายใต้การนำของ คุณสมถวิล คำทอง ผู้อำนวยการ สกร.เขตมีนบุรี มุ่งมั่นทำหน้าที่ส่งเสริม และสนับสนุนการเรียนรู้ 3 รูปแบบ คือ ก
ผมเคยพูดถึงลูก “กำจัด” หรือพริกพราน, มะข่วง (Z.rhetsa (Roxb.) DC.) ไปครั้งหนึ่งเมื่อ 3 ปีก่อน โดยผมพบวางขายที่ตลาดสดในเขตตำบลเพนียด อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี มันเป็นเครื่องเทศสมุนไพรประจำถิ่นที่ชาวบ้านหาเก็บได้จากป่าเขาแถบนั้น และตามตำราก็บอกว่า ฤดูกาลที่พบมาก คือกลางหน้าหนาว ช่วงเดือนธันวาคมของทุกปี แต่เมื่อต้นเดือนมิถุนายนที่ผ่านมานี้เอง ผมพบลูกกำจัดสุก เปลือกสีแดงสด วางขายเป็นมัดเล็กๆ ที่ตลาดเช้าวันอาทิตย์ ตำบลพุเตย อำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ คุณน้าคนที่เก็บมา เธอขายมัดละ 20 บาทเท่านั้น จึงได้ความรู้ใหม่ (ซึ่งหลายคนอาจทราบดีอยู่แล้ว) ว่ากลางปีก็มีลูกกำจัดขายในตลาดหลายแห่ง เพราะอีกไม่กี่วัน ผมก็พบที่ตลาดสดตำบลลำนารายณ์ อำเภอชัยบาดาล อีกแห่งหนึ่ง แม้จะรู้จักลูกกำจัดมานานแล้ว เพราะแถวบ้านแม่ผม คือย่านอำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี ก็มีคนกะเหรี่ยงเก็บมาขาย แต่ผมยังไม่เคยลองเอาลูกสดๆ สีเขียวๆ แดงๆ มาปรุงกับข้าวหลายๆ แบบเลย ต่อเมื่อได้ลองทำดูในคราวนี้ จึงพบว่า นี่คือรสชาติความเผ็ดหอมอันโอชะยิ่งของวัฒนธรรมอาหารย่านภาคกลาง และในเมื่อยังไม่เห็นใครพูดถึงกันมากนัก เลยขอถือโอกาสเอาประสบกา
รวม 8 ผักที่อาจพบสิ่งปนเปื้อนอย่างพยาธิได้มากที่สุด!! สำหรับใครที่ชอบทานผักวันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านมีข้อมูลดีๆ ที่อยากมาแบ่งปันและเตือนให้แม่บ้านทุกท่านที่ซื้อผักมาประกอบอาหารควรล้างผักให้สะอาดเสียก่อน เพราะเราได้หาข้อมูลสถิติผัก 8 ชนิดที่พบพยาธิปนเปื้อนมากที่สุด เมื่อจัดอันดับออกมาแล้วพบว่ามีทั้งหมด 8 ชนิด ได้แก่ ขึ้นฉ่ายฝรั่ง 63.3% ผักชีไทย 44.8% ต้นหอม 43.3% ผักชีฝรั่ง 36.7% ผักกาดจีน 23.3% ผักสลัด 20% โหระพา 10% ผักบุ้งจีน 6.7% เพราะฉะนั้นทุกครั้งที่เราซื้อผักมา เราควรจะนำผักไปล้างทำความสะอาดก่อนนำมารับประทาน โดยเฉพาะผู้ที่ชอบทานผักสดหากเราล้างไม่สะอาดจะทำให้ร่างกายติดเชื้อได้ค่ะ ขอบคุณข้อมูลจาก : Baan Archawin
เสนียด ชื่อวิทยาศาสตร์ Justicia adhatoda L. ชื่ออังกฤษ Adhatoda, Malabar Nut Tree. ชื่อวงศ์ ACANTHACEAE ชื่ออื่นๆ ปัดเสนียด เสนียดโมรา (กลาง) บัวฮาขาว (เหนือ) เจริมเผือกขาว เจริมโหลง (ไทยใหญ่) กุลาขาว กระเหนียด (ใต้) หูรา (นครพนม) หูหา (เลย) เจี่ยกู่เฉ่า (จีนกลาง) ข้ารู้สึกสับสนกับตัวข้าเอง ที่ถูก ‘โลกลืม’ และโดนผลักไสให้ไปอยู่ฝ่าย ‘อธรรม’ เพราะเพียงชื่อถูกตัดตอนเรียกสั้นๆ ให้ความหมายในความรู้สึกเปลี่ยนหน้ามือเป็นหลังเท้า ทำให้ใครๆ ก็รังเกียจแม้แต่จะเอ่ยชื่อข้า แต่ยิ่งเกลียดก็ยิ่งพูดถึง เพราะมักจะขึ้นต้นว่า… ‘ไม่อยากให้เป็นเสนียด…’ ต่อด้วยอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย เฮ้อ…! คิดแล้วอยากฟังเพลงของ กุ้ง ตวงสิทธิ์ เรียมจินดา ‘ทั้งรักทั้งเกลียด’ จังเลย แล้วจะรู้สึกว่าเกลียดอะไร แน่นอนว่าชื่อข้าเป็นสิ่งไม่น่าสัมผัสสำหรับคนรุ่นใหม่ แต่หารู้ไม่ว่าชื่อเดิมของข้านั้น มี ‘เสน่ห์’ มากกับความเป็นอยู่ของคนยุคข้าแต่ก่อนมา เพราะชื่อเต็มๆ ของข้าคือ “ปัดเสนียด” แม้แต่พ่อหมอยาไทยใหญ่ก็ยังเรียกข้าว่า ‘ดอกเมตตา’ เลย มายุคนี้แหละที่นำมาใช้อย่างไม่น่าฟัง แต่ลองคิดดูง่ายๆ นะ เรื่องจริงๆ ชื่อข้าไปอยู่บนหัวคนซะ
“อำเภอหนองเสือ” จังหวัดปทุมธานี เป็นอีกหนึ่งทำเลทองของการปลูกกล้วยหอมเพื่อการส่งออกรายใหญ่ของไทย เนื่องจากมีพื้นที่ปลูกกล้วยหอมถึง 12,000 ไร่ กล้วยหอมทองที่ปลูกในพื้นที่แห่งนี้ ได้รับการยกย่องว่ามีคุณภาพดี รสชาติอร่อย ถูกใจผู้บริโภค เพราะปลูกในแหล่งดินเหนียวที่มีแหล่งน้ำชลประทานทั่วถึง มีการดูแลจัดการสวนอย่างเป็นระบบ ทำให้กล้วยหอมที่ปลูกได้สามารถส่งออกไปขายถึงประเทศญี่ปุ่น ปี 2558 เกษตรกรผู้ปลูกกล้วยหอมทองในพื้นที่ตำบลนพรัตน์ อำเภอหนองเสือ ภายใต้การนำของ “คุณ นุกุล นามปราศัย” ได้รวมตัวกันจดทะเบียนกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มกล้วยหอมทองปทุมรัตน์ เพื่อผลิตกล้วยหอมทองพันกว่าไร่ และจำหน่ายผลผลิตเข้าสู่ตลาดทั้งในประเทศและส่งออกไปต่างประเทศ กล้วยหอมทอง จัดอยู่ในกลุ่มผลไม้เพื่อสุขภาพ จึงเป็นสินค้าขายดี ตลาดมีความต้องการขึ้นอย่างต่อเนื่อง กศน.อำเภอหนองเสือ ส่งเสริม เกษตรกรปลูกพืชเกษตรอินทรีย์ ผลดีของการรวมกลุ่มวิสาหกิจชุมชนปลูกกล้วยหอมทองปทุมรัตน์ ช่วยให้เกษตรกรผู้ปลูกกล้วยหอมทอง มีโอกาสสร้างอำนาจในการต่อรองราคากับผู้ซื้อสินค้า รวมทั้งได้รับการสนับสนุนองค์ความรู้เรื่องของการปลูก การดูแลสวนกล้วยหอมท
เพิ่งจะเมื่อเร็วๆ นี้เองนะครับ ที่ผมเริ่มพบว่า ต้นเปราะหอมเริ่มแตกใบอ่อนตามป่าตามนาให้เราเก็บมาทำกับข้าวกิน หลังจากได้ลองเก็บมาทำผัดเผ็ด ลวก กินสดกับหลนกะทิ กระทั่งซอยละเอียดยำแบบหัวปลี ผมก็โชคดีได้พบว่า บ้านพี่สาว ครูพิศมัย ธรรมสนอง ที่อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม ที่เป็นสวนเก่าปลูกลิ้นจี่ มะนาว ส้มเขียวหวาน ดาหลา ฯลฯ มีดงเปราะหอมอยู่ดงหนึ่ง กำลังแตกใบออกดอกเต็มที่ทีเดียว ใบของมันแผ่เป็นแผ่นกลมแบนราบไปกับผิวดิน ออกดอกสีขาวเล็กๆ บานเป็นปากแตรแลละลานตาทีเดียว เมื่อพี่สาวออกปากให้ถอนเอากลับไปปลูกได้ตามใจ ผมลองเอาเสียมเล็กแซะขุดขึ้นมา แล้วพบอย่างน่าตื่นเต้นว่า รากเปราะหอมอวบอ้วนที่แตกแขนงเป็นกลุ่มออกไปรอบๆ นั้น ช่างเหมือนรากกระชายชนิดแยกแทบไม่ออก ใครที่เคยเห็น หรือทราบดีอยู่แล้ว คงไม่แปลกใจนะครับ ผมเองเคยเห็นแต่รากติดต้นเป็นหัวปมเล็กๆ เมื่อมาพบรากกลุ่มใหญ่เช่นนี้ จึงเริ่มเข้าใจว่า อันเปราะหอมแห้งที่มีขายตามร้านเครื่องยาสมุนไพร ร้านยาไทย ยาจีนนั้น คงได้จากการหั่นขวางรากสดแบบนี้ แล้วตากแดดหรืออบจนแห้ง เพื่อใช้ประกอบอาหารหรือตัวยาสมุนไพรนั่นเอง แหล่งที่ผมเห็นอีกแหล่งหนึ่งก็คือในห้างแมคโคร
