ประมง
“ปลาหมอ” เป็นอีกปลาน้ำจืดที่มีการพัฒนาสายพันธุ์ให้สามารถนำมาเลี้ยงเป็นเชิงการค้าได้เป็นผลดี เพราะย้อนไปเมื่อหลายปีก่อนปลาหมอในแหล่งน้ำธรรมชาติเริ่มมีจำนวนลดลง ทำให้ปริมาณความต้องการที่จะนำมาบริโภคไม่เพียงพอ จึงเกิดเป็นการสร้างอาชีพและรายได้ให้กับเกษตรกรในหลายพื้นที่ เพราะปลาหมอเมื่อมีการพัฒนาสายพันธุ์ที่ดี มีการแปลงเพศที่มีประสิทธิภาพ เมื่อเกษตรกรนำมาเลี้ยงแบบมีระบบ จะช่วยส่งเสริมรายได้ให้ผลกำไรไม่น้อยทีเดียว คุณวิทยา ศรยินดี หรือ โอ๋ คลองสวน อยู่บ้านเลขที่ 37/1 หมู่ที่ 13 ตำบลบางพลีใหญ่ อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ ได้สนใจการเลี้ยงปลาหมอสร้างรายได้ เพราะมองไปถึงความต้องการของตลาดว่ามีความต้องการอย่างต่อเนื่อง ซึ่งปลาหมอสามารถนำมาประกอบอาหารได้หลายเมนู เช่น ปลาหมอย่างทานกับน้ำพริก แกงต่างๆ หรือจะฉู่ฉี่ ก็มีรสชาติความอร่อยที่ลงตัวไม่น้อย จึงทำให้เขาเริ่มมาสนใจและเริ่มเลี้ยงตั้งแต่ปี 2561 ทดลองเลี้ยงปลาหมอ เพราะบ่อว่างจากใช้งาน คุณวิทยา เล่าให้ฟังว่า เดิมที่ที่บ้านมีบ่อสำหรับเลี้ยงปลาให้กับผู้ที่สนใจเลี้ยงมาเช่าอยู่ ต่อมาผู้เช่าได้ยกเลิกไปจึงทำให้เห็นพื้นที่บ่อยังว่างอยู่ จึงคิดว่าน่าจ
การปรับพื้นที่ทำนาเพื่อใช้เลี้ยงปลา เป็นวิธีการที่ดีอย่างหนึ่งของการใช้ประโยชน์จากธรรมชาติ เนื่องจากสภาพแวดล้อมไม่ว่าจะเป็นดิน น้ำ และหญ้า ล้วนเป็นปัจจัยที่เอื้อต่อการพัฒนาคุณภาพสัตว์น้ำเป็นอย่างดี คุณศุภกิตติ์ เซียนประเสริฐ หรือ คุณอ้วน อยู่บ้านเลขที่ 102 หมู่ที่ 9 ตำบลบางบ่อ อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ โทรศัพท์ 063-328-9962 ได้ปรับพื้นที่จำนวน 16 ไร่ ซึ่งเคยทำนามาเป็นบ่อเลี้ยงปลา/กุ้ง แบบผสมผสานเพียงบ่อเดียว สามารถสร้างรายได้ตลอดทั้งปี คุณอ้วน เลี้ยงปลาหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นปลานิล ปลาตะเพียน และปลายี่สก รวมอยู่ในบ่อเดียวกัน แต่เลี้ยงปลานิลเป็นหลักเพราะเป็นปลาตลาดที่ได้รับความนิยมจากผู้บริโภคสูงต่อเนื่อง สามารถนำมาปรุงอาหารได้หลายชนิด จึงทำให้ที่ผ่านมาราคาไม่ค่อยลดต่ำ อีกทั้งยังเป็นพันธุ์ปลาแปลงเพศที่เหมาะกับการเลี้ยงเพื่อบริโภคทางการค้า เพราะโตเร็ว มีอัตราเนื้อมาก เหตุผลที่คุณอ้วนเลือกเลี้ยงปลาเพียงบ่อเดียว เพราะง่ายและสะดวกต่อการดูแลบริหารจัดการ อีกทั้งบ่อเลี้ยงขนาดใหญ่ช่วยทำให้ประชากรปลาอยู่อย่างมีความสุขโดยไม่แออัดจนเครียด มีผลทำให้ปลามีสุขภาพดี กินอาหารได้มาก แข็งแรง โตเร็ว จับ
เรื่องราวของ คุณพงศกร พลบูรณ์ หรือคุณกอล์ฟ หนุ่มวัย 27 ปี ที่ อ.นาแห้ว จ.เลย และภรรยา นางสาวนุชจรีภรณ์ ศรีสมบัติ อายุ 27 ปี ชาวบ้านเหมืองแพร่ อ.นาแห้ว จ.เลย คุณกอล์ฟ เลี้ยงไก่ ทำสวนเกษตรผสมผสาน รวมทั้งเลี้ยงปลา ทั้งปลานิล ปลาตะเพียน ปลายี่สก ปลานวลจันทร์ ปลาหมอ ฯลฯ และจากงานเลี้ยงปลานี่เอง ที่ให้เกิดการ เลี้ยงกุ้งฝอย ซึ่งเขาว่ามันเอื้อกันไปได้ นั่นคือ อาหารที่ใช้เลี้ยงปลา เมื่อปลากินเหลือเศษเล็กเศษน้อยยังพอเป็นอาหารของกุ้งฝอยได้ ซึ่งเมื่อกุ้งฝอยเติบโต ยังจับมาเป็นอาหาร หรือนำไปขายเป็นรายได้เสริม ซึ่งการเลี้ยงกุ้งฝอย คุณกอล์ฟ ก็บอกว่า แทบจะไม่ได้ลงทุนอะไรเลย วิธีการก็คือ ไปหาพ่อแม่พันธุ์มาจากแหล่งน้ำธรรมชาติ โดยใช้อุปกรณ์การจับจากภูมิปัญญาชาวบ้าน จับกุ้งมาเลี้ยง ที่เรียกว่า อีจู้ กุ้งฝอยที่เลี้ยงในบ่อปลา ต้องเป็นปลากินพืช จะไม่นำไปเลี้ยงไว้กับปลากินสัตว์ และเมื่อต้องการจับกุ้งฝอยจากบ่อขึ้นมากิน ก็ใช้อีจู้เช่นเดิม โดยจะใช้หัวอาหารใส่ลงไปในอีจู้ เพื่อเป็นตัวล่อกุ้ง เข้ามาติดกับ 1 อีจู้ สามารถจับกุ้งได้ประมาณครึ่งกิโล ทั้งนี้ิ หลายคนรู้จัก “อีจู้” ในฐานะอุปกรณ์ดักจับปลาไหลที่ส
การเลือกประกอบอาชีพเกษตรกรรมของชาวบ้านที่แม่ฮ่องสอน ไม่ว่าจะปลูกพืชไม้ผลนานาชนิดล้วนแต่ต้องถูกกำหนดให้เป็นไปตามลักษณะภูมิประเทศที่บ้านเรือนตั้งอยู่บนภูเขาน้อย-ใหญ่ มีพืชหลักที่ปลูกกันเป็นประจำ ได้แก่ ข้าว กระเทียม ขิง กาแฟ ถั่วเหลือง กะหล่ำปลี ถั่วลิสง ตลอดจนผักสวนครัวบางชนิด ส่วนประมงไม่สามารถทำได้เต็มที่ นอกจากจับสัตว์น้ำจากแหล่งธรรมชาติมาบริโภค หรือหาซื้อตามตลาดที่นำมาจากพื้นที่นอกจังหวัด ฉะนั้น รายได้ของชาวบ้านที่เกิดขึ้นจึงต้องรอเก็บผลผลิตในแต่ละช่วงฤดูเท่านั้น ถ้าปีไหนฟ้าฝนดี อากาศดี ราคาก็ดี แต่หากปีไหนเกิดปัญหาสภาพอากาศแปรปรวน ผลผลิตเสียหาย ขายได้ราคาต่ำ รายได้ก็ไม่แน่นอน นั่นย่อมส่งผลต่อความเป็นอยู่ของชาวบ้านตามมา แต่สิ่งเหล่านั้นคงไม่เป็นปัญหาต่อ คุณเขื่อง วิลัย อยู่บ้านเลขที่ 17/1 หมู่ที่ 4 บ้านป่าฝาง ตำบลเมืองปอน อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน เพราะเป็นชาวบ้านที่มีแนวคิดการทำเกษตรกรรมต่างจากคนอื่น ด้วยการนำวิธีทำสวนเกษตรผสมผสานตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวง รัชกาลที่ 9 มาประยุกต์ใช้กับพื้นที่ทำเกษตรของตัวเอง เน้นปลูกพืชอายุสั้นเป็นหลัก แล้วยังทำนาพร้อมเลี้ยงปลาในนาข้าว รว
คณะวิศวกรรมศาสตร์ จัดกิจกรรมถ่ายทอดเทคโนโลยี นวัตกรรมเพาะเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังยุคดิจิทัล วันที่ 30 มีนาคม 2565 ที่ โรงเรียนวัดท้ายยอ และกลุ่มเลี้ยงปลากระพงหมู่ที่ 9 ตำบลเกาะยอ อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา ร้อยตำรวจโทโกวิทย์ รัชนียะ นายก อบต.เกาะยอ พร้อมด้วย นายณลิต พรหมมา ปลัด อบต.เกาะยอ และกลุ่มเลี้ยงปลากะพง หมู่ที่ 9 เข้าร่วมกิจกรรมถ่ายทอดเทคโนโลยีนวัตกรรมเพาะเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังยุคดิจิทัล ซึ่งเป็นกิจกรรมถ่ายทอดเทคโนโลยีการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการเพาะเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง เพื่อยกระดับขีดความสามารถของสินค้าในการแข่งขัน พื้นที่ตำบลเกาะยอ อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา โดยมี รองศาตราจารย์จรูญ เจริญเนตรกุล คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์เป็นประธานในพิธีเปิด ซึ่ง ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ฐานวิทย์ เนมใส และคณะ นั้น ได้จัดกิจกรรมการถ่ายทอดเทคโนโลยีดังกล่าวให้กับกลุ่มเลี้ยงปลากะพงหมู่ที่ 9 ได้มีระบบติดตามสินค้า QR Code และการเตรียมข้อมูลสำหรับยื่นขอใช้ตรา GI (สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ไทย) เพื่อเป็นการการันตีคุณภาพสินค้าให้เป็นที่ยอมรับจากหลายพื้นที่ทั่วโลก โดย ผศ.ดร. ฐานวิทย์ เนมใส อาจารย์ธีระวัฒน์ เพชรดี
“อาชีพประมง” เป็นอาชีพที่จับสัตว์น้ำหรือเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ การทำประมงนั้นสามารถทำได้ทั้งในน้ำจืดและน้ำเค็ม ซึ่งถือได้ว่าเป็นอีกอาชีพของคนไทยที่สามารถสร้างรายได้ให้กับประเทศได้อย่างมหาศาล อาชีพประมงจะมีมากบริเวณภาคใต้และภาคตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศไทย ซึ่งจะเป็นการทำประมงน้ำเค็ม ส่วนการทำประมงน้ำจืดนั้นจะมีอยู่ทั่วไปตามพื้นที่ที่มีแม่น้ำไหลผ่าน ซึ่งจะพบมากบริเวณริมฝังแม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำสายสำคัญของคนไทยที่ไหลผ่านหลายจังหวัดด้วยกัน การทำประมงน้ำจืดส่วนมากที่พบบริเวณริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาจะเป็นการเพาะเลี้ยงปลาในกระชังเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งปลาที่เพาะเลี้ยงก็จะเป็นปลาเศรษฐกิจของไทย อย่างเช่น ปลานิล ปลาทับทิม ปลาดุกบิ๊กอุย ฯลฯ คุณประมวล คุณพะเยาว์ รุ่งทอง คุณพะเยาว์ และ คุณประมวล รุ่งทอง สองสามีภรรยา อยู่บ้านเลขที่ 70 หมู่ที่ 4 ตำบลท่าชัย อำเภอเมือง จังหวัดชัยนาท เป็นเกษตรกรที่อาศัยอยู่บริเวณริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ทั้งสองเป็นเกษตรหัวไวใจสู้พร้อมที่จะเปิดรับความรู้ใหม่ๆ กล้าที่จะทดลองและรับแนวทางการส่งเสริมพัฒนาอาชีพที่เกี่ยวกับการเกษตร ปัจจุบันทั้งสองมีอาชีพเพาะเลี้ยงปลาในกระชังบริเวณริมฝั่งแม่
ปลาซิว (อังกฤษ: Silver rasbora) เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) เป็นปลาผิวน้ำ ชอบอยู่กันเป็นฝูง ลำตัวยาวเรียว ว่ายน้ำได้ปราดเปรียวว่องไว ข้างลำตัวมีแถบสีเงิน และสีเหลืองสดอมส้มพาดคู่ขนานไปกับแถบสีเงินตามยาวลำตัว พบในแหล่งน้ำนิ่งและน้ำไหล อาศัยอยู่เป็นฝูงใหญ่ในแม่น้ำและแหล่งน้ำนิ่ง รวมถึงลำธารในที่สูงบางแห่ง พบอยู่ทั่วทุกภาค มีพฤติกรรมชอบตอมตะไคร่หรือสาหร่ายบริเวณใต้แพหรือท่าน้ำ อาหารได้แก่ พืชน้ำ ลูกน้ำ ตัวอ่อนของแมลง และแมลงน้ำขนาดเล็ก รวมทั้งแมลงที่บินตามผิวน้ำ มีขนาดความยาวตั้งแต่ 5-17 เซนติเมตร ปลาซิว มีอยู่ด้วยกันหลายชนิด เป็นปลาเศรษฐกิจ นิยมบริโภคโดยปรุงสด ทำปลาร้าหรือปลาแห้ง และนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย เช่น ปลาซิวข้างขวาน ปลาซิวใบไผ่ ปลาซิวหางกรรไกร ปลาซิวหางแดง ปลาซิวควาย และปลาซิวควายข้างเงิน พบชุกชุมในแม่น้ำสายใหญ่ๆ ถูกจับได้คราวละมากๆ ชาวชนบทนิยมใช้เป็นอาหารกินนกัน คุณสถาพร ศรีเทพ อายุ 43 ปี เกษตรกรรุ่นใหม่ Young Smart Farmer (YSF) อยู่บ้านเลขที่ 165 หมู่ที่ 5 ตำบลทุ่งไทรทอง อำเภอลำทับ จังหวัดกระบี่ กล่าวถึง ความเป็นมาของการเลี้ยงปลาซิวในสวนปาล์มน
จากอดีตที่ผ่านมา ชาวปากพนังส่วนใหญ่ประกอบอาชีพดั้งเดิมของบรรพบุรุษ คือการทำนา แต่มีรายได้น้อย จึงเปลี่ยนมาทำนากุ้งที่ให้ผลตอบแทนที่สูงกว่า ทุกพื้นที่ของอำเภอปากพนัง มองไปทางไหนก็จะสว่างไสวไปด้วยแสงไฟจากบ่อกุ้ง แต่ไม่นานก็มีอันล่มสลายเพราะสภาพสิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรม ส่งผลให้นากุ้งนับแสนไร่กลายเป็นนากุ้งร้าง พื้นที่ หมู่ที่ 3 บ้านบางพระ ตำบลปากแพรก อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช เกษตรกรหันมาทำนากุ้งกันเป็นจำนวนมาก ต่อมาเจอปัญหาโรคกุ้งและสภาพธรรมชาติที่เปลี่ยนแปลงไป ไม่เอื้อต่อการเลี้ยงกุ้ง ทำให้เกษตรกรประสบภาวะขาดทุน ต้องหยุดเลี้ยงกุ้งในที่สุด ภายหลังจากการก่อสร้างประตูระบายน้ำอุทกวิภาชประสิทธิ (ประตูน้ำปากพนัง) เสร็จสมบูรณ์ บ่อกุ้งที่เคยปล่อยทิ้งร้างจึงถูกนำกลับมาใช้ประโยชน์อีกครั้ง ภายใต้โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนังอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ที่เข้ามาส่งเสริมการเพาะเลี้ยงปลาน้ำจืด กศน.อำเภอปากพนัง ช่วยพลิกฟื้นนากุ้งร้าง คุณสุรศักดิ์ อนันต์ ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอปากพนัง ได้ให้ความสำคัญกับการพลิกฟื้นนากุ้งร้าง จึงมอบหมายให้ คุณโศภิษฐา มาศแสวง ครูกศน.ตำบลปากแพรก จัดทำเวทีประชาคมเพื่อวิ
ปลากดเหลือง เป็นปลาที่ประกอบอาหารได้หลายชนิด รสชาติอร่อย ตลาดต้องการสูง ทำให้ขายได้ราคาดี ประกอบกับมีการนำมาเลี้ยงโดยใช้บ่อผ้าใบ ทำให้สะดวกต่อการจัดการ สามารถสร้างงานสร้างอาชีพได้เป็นอย่างดี อย่างเช่น คุณกฤษณะ รถหามแห่ เกษตรกรรุ่นใหม่ (Young smart farmer) หนองบัวลำภู นำมาทดลองเลี้ยง และได้ผลเป็นที่น่าพอใจ คุณกฤษณะ รถหามแห่ อายุ 38 ปี อยู่บ้านเลขที่ 42 หมู่ที่ 3 ตำบลนาดี อำเภอสุวรรณคูหา จังหวัดหนองบัวลำภู 39270 โทร. 088-277-1292 ให้ข้อมูลว่า จบการศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาเทคโนโลยีเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ สถาบันการอาชีวศึกษาเกษตรภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จังหวัดร้อยเอ็ด ประกอบอาชีพเกษตรกรรม และในปี 2561 ได้เดินทางไปทำงานที่ จุรีย์ฟาร์ม จังหวัดจันทบุรี (ตำแหน่งนักวิชาการฟาร์มกุ้ง) ต้นปี 2562 ได้ย้ายไปเป็นนักวิชาการส่งเสริมการเลี้ยงกุ้ง ดูแล 2 จังหวัด คือ จันทบุรี และตราด ได้ไปเห็นเกษตรกรเลี้ยงกุ้งในบ่อผ้าใบ เลยเกิดความคิดอยากทดลองเลี้ยงปลาในบ่อผ้าใบ จึงเริ่มศึกษาข้อมูลและทดลองเลี้ยงประมาณเดือนกันยายน พ.ศ. 2563 เลี้ยงปลากดเหลือง ราคาดี ตลาดต้องการสูง เริ่มจากการเตรียมบ่อผ้าใบ โดยทำบ่อเลี้ยงอยู่หลาย
สถาบันวิจัยการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืด ตั้งอยู่ เลขที่ 32 หมู่ที่ 2 ตำบลโพแตง อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา คุณวินัย จั่นทับทิม ผู้อำนวยการ ให้ข้อมูลว่า ปลาช่อน เป็นปลาที่ได้รับความนิยมค่อนข้างมากในประเทศไทย แต่การเพาะเลี้ยงด้วยวิธีการใช้อาหารเม็ดยังไม่เป็นที่นิยมมากนัก ซึ่งการเพาะพันธุ์ปลาช่อนสมัยก่อนจะเน้นหาช้อนลูกปลาจากธรรมชาติมาเลี้ยง และที่สำคัญยังใช้น้ำจำนวนมากในการเลี้ยง และต้นทุนการใช้ปลาเป็ดตัวเล็กๆ จากทะเล เพื่อนำมาบดเป็นเหยื่อสดก็มีราคาที่ถูก แต่เนื่องจาก ณ ปัจจุบันนี้ สภาพแวดล้อมได้เปลี่ยนแปลงไปแล้ว โดยเฉพาะแหล่งน้ำที่มีความอุดมสมบูรณ์ในหนอง คลอง บึง ก็มีปริมาณที่น้อยลงผิดกับสมัยเก่าก่อน จึงทำให้การช้อนลูกปลาช่อนแบบสมัยนี้ทำได้ยากอีกด้วย ลูกปลาช่อน ขนาด 2-3 เซนติเมตร คุณวินัย เล่าให้ฟังอีกว่า งานของกรมประมง คือ การนำปลาจากแหล่งธรรมชาติที่เพาะขยายพันธุ์ไม่ได้ มาทำการศึกษาวิจัยเพื่อทำให้เป็นปลาเศรษฐกิจ ซึ่งปลาช่อนก็เป็นปลาที่ได้รับความสนใจเช่นเดียวกัน เมื่อเล็งเห็นว่ามีแนวโน้มที่ดี สามารถทำได้จึงสนับสนุนอย่างเต็มที่ เพื่อให้งานวิจัยประสบผลสำเร็จ “ปลาช่อนที่เรานำมาทำการเพาะพ
