ปศุสัตว์
การเลี้ยงวัวชนในภาคใต้ มีการเลี้ยงกันมานาน และเป็นที่นิยมมากขึ้นในปัจจุบัน ทั้งในพื้นที่ภาคใต้และแพร่กระจายไปยังภูมิภาคอื่นด้วย เห็นได้จากจำนวนสนามวัวชนที่มีในเกือบทุกจังหวัดในภาคใต้ เช่น จังหวัดพัทลุง และนครศรีธรรมราช มีสนามวัวชนเกือบทุกอำเภอ ส่งผลให้ราคาของวัวชนในปัจจุบันมีราคาสูงขึ้นกว่าในอดีต ลูกวัวชนที่มีคุณลักษณะและคุณสมบัติที่ดี ราคาไม่ต่ำกว่า 10,000 บาท ต่อตัว ส่วนวัวชนโตเต็มวัย ราคาไม่ต่ำกว่า 50,000 บาท ต่อตัว ทำให้เจ้าของวัวชนต้องดูแลและเอาใจใส่ในการเลี้ยงดูทั้งเรื่องอาหารการกิน การฝึกซ้อม การออกกำลังกาย การทำความสะอาดร่างกาย รวมไปถึงการดูแลสุขภาพเป็นอย่างดี เจ้าของวัวชนจะนำวัวไปตรวจสุขภาพ ฉีดยาบำรุง ถ่ายพยาธิ ก่อนที่จะมีการแข่งขันทุกครั้ง โดยให้สัตวแพทย์เป็นผู้ตรวจ สภามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช ทุ่งใหญ่ เล็งเห็นความสำคัญในการดูแลสุขภาพสัตว์ใน 14 จังหวัดของภาคใต้ จึงมีนโยบายให้คณะสัตวแพทยศาสตร์ เปิดให้บริการวิชาการและชุมชน โรงพยาบาลสัตว์ คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย เปิดให้บริการตรวจสุขภาพและรักษาวัวชน เป็นประจำทุกวันจัน
มีชาวบ้านในพื้นที่ตำบลชะอม อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี หลายครัวเรือนประสบปัญหาการทำนาไม่ได้ผลแล้วส่งผลต่อรายได้ จึงเปลี่ยนมาเลี้ยงกระบือหรือควายขุนเนื้อขายแทน เนื่องจากมีต้นทุนต่ำ เลี้ยงง่าย ทนทาน แล้วขายได้ราคา มีรายได้ดีกว่าทำนาเสียด้วย!! เมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว จึงต้องลงพื้นที่ไปพูดคุยกับชาวบ้านและผู้เกี่ยวข้องกับการเลี้ยงควายกันสักหน่อย ผู้ใหญ่ไพฑูรย์ แพทย์เจริญ อยู่บ้านเลขที่ 30 หมู่ที่ 6 ตำบลชะอม อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี โทรศัพท์ (081) 762-6957 บอกว่า ลูกบ้านในชุมชนที่ดูแลอยู่ มีจำนวน 125 ครัวเรือน ทำเกษตรกรรมหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นอาชีพไม้ขุดล้อมที่มีชื่อเสียงแห่งหนึ่งของประเทศ แล้วยังทำนา ทำไร่ และเลี้ยงกระบือขาย พร้อมกับบอกถึงเหตุผลที่ชาวบ้านต้องเปลี่ยนแนวทางการเลี้ยงควายจากเดิมที่ใช้ทำนาทำไร่แล้วมาเลี้ยงขายเนื้อ เพราะในระยะหลังพื้นที่ทำนาลดน้อยลงมาก ประกอบกับมีหลายปัจจัยที่ชาวบ้านเลิกทำนา ไม่ว่าจะเป็นสภาพดินฟ้าอากาศ ราคาปุ๋ยยา ค่าแรงที่สูงขึ้น ราคาข้าวไม่คงที่ ประกอบกับการที่เครื่องจักรเกษตรตอบสนองความต้องการได้ดีกว่าควาย ฉะนั้น ควายที่มีอยู่จึงต้องหาวิธีอื่นที่สร้างประโยชน์แท
10 ปีมาแล้ว ที่คุณเรวัต พาดกลาง หนุ่มวัย 31 ปี ชาวตำบลจันอัด อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา เริ่มเลี้ยงไก่ คุณเรวัต เรียนจบประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง สาขาช่างเชื่อมโลหะ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตนครราชสีมา หลังเรียนจบก็ใช้ชีวิตตามประสาคนหนุ่ม สมัครเข้าทำงานในตำแหน่งโปรแกรมเมอร์ ของบริษัทเอกชนแห่งหนึ่งในจังหวัด เมื่อเริ่มก่อร่างสร้างตัว ก็ต้องการหารายได้พิเศษเสริมจากงานประจำ ประกอบกับใจรักในสัตว์ปีก จึงคิดเลี้ยงไก่สวยงาม นำมาเพาะขยายพันธุ์ขาย มีรายได้เสริมเข้ามาจำนวนหนึ่ง ไก่แจ้ ไก่ไข่สวยงาม เป็นสัตว์ปีกชนิดแรกๆ ที่เริ่มนำเข้ามาเลี้ยง แต่ด้วยคุณเรวัต เป็นเด็กหนุ่มที่มีความคิดก้าวหน้า มองเรื่องของตลาดเป็นปัจจัยสำคัญ จึงหาวิธีนำไก่ชนิดที่ในประเทศไทยยังไม่เป็นที่แพร่หลาย เพื่อให้ตลาดการขายของตนเองไม่ตัน และไก่ดำ เป็นไก่ที่คุณเรวัตเลือก เนื่องจากเมื่อนับย้อนไป 8 ปีที่แล้ว ไก่สวยงามที่เป็นไก่ดำ ยังไม่เป็นที่รู้จักมากนัก “ผมทำงานอยู่หน้าคอมพิวเตอร์ จึงใช้โอกาสนั้นนั่งค้นคว้าผ่านเว็บไซด์ต่างๆ และผมไม่เคยรู้ว่า หาแหล่งพันธุ์ไก่ดำในประเทศไทยได้ที่ไหน จึงตัดสินใจสั่งนำเข้าไข่ไก่ดำผ
คุณปฏิวัติ คุณดิลกพจน์ ปศุสัตว์จังหวัดเพชรบูรณ์ เล่าให้ฟังว่า เมื่อคราวเดินทางไปที่เมืองหนานหนิง ประเทศจีน ได้มีโอกาสไปชิมเมนูอาหารจากไก่ 3 เหลืองแล้วพบว่าเนื้ออร่อย หวาน มีไขมันน้อย รู้สึกติดใจจึงตามไปยังร้านอาหารเพื่อไปดูวิธีการปรุงอย่างไร แล้วพบว่าขั้นตอนและวิธีการไม่มีอะไรเป็นพิเศษ แสดงว่าไก่พันธุ์นี้มีคุณสมบัติเฉพาะจึงทำให้เนื้อมีความนุ่มและหวาน ภายหลังได้มาพบกับไก่พันธุ์นี้อีกครั้งที่พิษณุโลก โดยใช้ชื่อว่า “ไก่เซี่ยงไฮ้” ครั้นได้ชิมยิ่งมั่นใจทันทีว่าเป็นไก่ 3 เหลืองพันธุ์เดียวกับที่เจอที่จีนในครั้งนั้น จึงติดต่อขอซื้อพันธุ์มาจากชาวบ้านแล้วนำมาเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์ เพื่อส่งเสริมให้ชาวบ้านที่เพชรบูรณ์เลี้ยง อีกทั้งยังลองนำมาแปรรูปเป็นอาหารหลายชนิด พบว่าเมนูข้าวมันไก่จะอร่อยที่สุด แต่ก็สามารถปรับได้หลายเมนูแล้วแต่รสนิยม ปศุสัตว์จังหวัดจึงนำไก่ 3 เหลืองมาเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์ภายในสำนักงานก็พบว่าเป็นพันธุ์ไก่ที่เลี้ยงง่าย กินง่าย โตเร็ว ขนาดกำลังดี เนื้อนุ่ม ไขมันน้อย จึงเหมาะกับกลุ่มผู้รักสุขภาพ ขณะเดียวกัน ยังมีรูปร่างเด่นจากสีเหลืองที่เกิดขึ้นจากอัตตลักษณ์จำนวน 3 แห่ง คือ ปาก ข
สวัสดีครับ ผมพาท่านมาพบกับ คุณชัยชนะ คล้ายเพชร บ้านเลขที่ 76 หมู่ที่ 5 ตำบลสามร้อยยอด อำเภอสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ คุณชัยชนะเลี้ยงวัวมานานมากแล้ว วัวตัวแรกที่มีคือแม่วัวที่ปู่ของคุณชัยชนะให้มาเป็นวัวลูกผสมบราห์มันที่เลี้ยงไว้จนถึงทุกวันนี้ จากวัวเพียงตัวเดียว วันนี้คุณชัยชนะมีฝูงวัวลูกผสมอยู่ 20 ตัว “ผมสะสมแม่วัวมาเรื่อยๆ ทั้งจากลูกเกิดในฝูง ทั้งจากซื้อแม่วัวเข้ามา รวมทั้งวัวแก่วัวสาวและมีลูกเกิดที่ยังเล็กอีก 5-6 ตัว” คุณชัยชนะ กล่าว สร้างฝูงลูกผสมเล่ส์ คุณชัยชนะ มองว่าวัวลูกผสมชาร์โรเล่ส์นั้นทำเงินได้มาก การเลี้ยงการดูแลก็ไม่ได้ต่างอะไรจากวัวไทย ใช้เวลาเลี้ยงใกล้เคียงกันกับวัวไทย แต่เวลาขายลูกผสมชาร์โรเล่ส์ทำเงินได้มากกว่าวัวไทยเยอะ จึงตั้งใจสร้างฝูงวัวลูกผสมชาร์โรเล่ส์มาตลอดหลายปีที่ผ่านมา ในการผสมพันธุ์ คุณชัยชนะเลือกใช้การผสมจากพ่อพันธุ์เพียงอย่างเดียว โดยจ้างวัวพ่อพันธุ์มาผสมจริง ใช้วัวพ่อพันธุ์ที่มีในพื้นที่แถวบ้าน ตัวไหนสวย มีสายเลือดชาร์โรเล่ส์ก็จะไปจ้างมาผสมจริง ราคาค่าผสมจริง อยู่ที่ครั้งละ 600 บาท ถ้าไม่ติดครั้งแรกจะผสมซ้ำให้ฟรี ในส่วนของเปอร์เซ็นต์สายเลือดชาร์โรเล
ในช่วงนี้การเลี้ยงไก่ไข่เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่หลายครอบครัวเลี้ยงเป็นกิจกรรมเสริม เพราะทำให้สามารถมีไข่ไก่ไว้ประกอบอาหาร และสิ่งที่สำคัญที่สุดคือเรื่องของการช่วยลดเรื่องค่าใช้จ่ายได้อีกหนึ่งช่องทาง การเลือกเลี้ยงไก่ไข่ในระยะไม่กี่ปีที่ผ่านมา ไม่ได้มองในเรื่องของการให้ไข่ของไก่เพียงอย่างเดียว แต่เน้นให้ไก่ไข่ที่เลี้ยงมีสายพันธุ์ที่สวยงามตามไปด้วย ส่งผลให้ไก่ไข่ที่มีความสวยงามเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการนำมาเลี้ยงในแบบปล่อยเดินตามบ้านและชมความสวยได้ด้วย คุณปวริศ โคเทพ เกษตรกรรุ่นใหม่ไฟแรงวัย 25 ปี ทำฟาร์มไก่ไข่สวยงามอยู่ที่บ้านหนองบาก ตำบลกระจาย อำเภอป่าติ้ว จังหวัดยโสธร โดยเขาได้เห็นช่องทางการทำตลาดว่าไก่ไข่ที่เลี้ยงไม่จำเป็นจะต้องเป็นไก่ไข่ที่ให้เพียงแต่ไข่เท่านั้น แต่ควรเป็นไก่ไข่ที่มีความสวยงามและสามารถเลี้ยงดูเล่นให้เจริญทางสายตาได้อีกด้วย จึงได้เลือกเลี้ยงไก่ไข่พันธุ์ไลท์ซัซเซค เป็นไก่ไข่สายพันธุ์อังกฤษเข้ามาเลี้ยงในพื้นที่บ้านของตัวเอง เพื่อสร้างรายได้เสริมให้กับครอบครัวของเขา คุณปวริศ เล่าให้ฟังว่า ทำงานประจำเป็นพนักงานจำหน่ายเครื่องเพชร แต่ด้วยความที่ต้องการหาอาชีพเสริมให้กับครอบครั
จากเด็กหนุ่มบ้านนาที่ชอบการเกษตร หลังเรียนจบเกษตร จึงทำงานหาประสบการณ์หลายแห่ง สุดท้ายกลับบ้าน เข้าทำงานในส่วนราชการไม่นาน ก็ลาออกหันมาทำอาชีพเกษตรที่ชื่นชอบ จึงมาเป็น “คลังเกษตรฟาร์ม” ที่บ้านบะหว้า วันนี้พบกับ คุณขจรศักดิ์ เบ็ญชัย อาชีพทนายความ และเป็นอดีต ส.อบจ.สกลนคร เขตอำเภอวานรนิวาส ที่มีจิตใจรักด้านการเกษตร และหันมาทดลองปลูกทุเรียนในพื้นที่ตนเองจำนวนหนึ่งพร้อมทั้งปลูกไม้ผล ไม้ยืนต้นอีกหลากหลายชนิด ตลอดจนสวนยางพารา และมีโอกาสร่วมเดินทางไปพบกับคนหนุ่มรุ่นใหม่ ที่ไม่สนใจการทำงานราชการ แต่หันมาพัฒนาพื้นที่นา เป็นงานด้านเกษตร โดยยึดหลักว่า “ทำเกษตร มีเกียรติ มีกิน” อยู่ที่บ้านบะหว้า ตำบลบะหว้า อำเภออากาศอำนวย จังหวัดสกลนคร จากจังหวัดสกลนคร มุ่งหน้าไปตามสาย สกลนคร-อุดรธานี ราว 25 กิโลเมตร มาถึงหมู่บ้านดงมะไฟ หรือที่ผู้คนทั่วไปว่าเป็นหมู่บ้าน “ปั้นดิน” ให้เป็นเงิน มีชาวบ้านทำงานอาชีพเกี่ยวกับ “ปั้นเตา” หรือแหล่งจำหน่าย “ปั้นเตา” ร้านใหญ่ของจังหวัดสกลนคร ผ่านมาตามถนนเส้นเดิมอีก 5 กิโลเมตร ก็ถึงหมู่บ้านสูงเนิน เป็นสามแยก ชาวบ้านเรียกว่า “สามแยกสูงเนิน” เลี้ยวขวา มุ่งหน้าไปตามถนนสาย บ้านสู
โคพันธุ์อเมริกันบราห์มัน เป็นอีกหนึ่งสายพันธุ์ที่ได้รับความนิยมในการเลี้ยง โดยส่วนมากจะเลี้ยงให้เป็นแบบเลือดร้อยโดยไม่นำสายพันธุ์อื่นเข้ามาผสม ด้วยเอกลักษณะประจำพันธุ์ที่โด่ดเด่น คือเป็นโคที่มีรูปร่างใหญ่ปานกลาง ตะโหนกใหญ่พอประมาณ ขนสั้นเกรียนมีสีขาวเทาและสีแดง และที่สำคัญเจริญเติบโตได้ดี หากินเก่ง เลี้ยงง่าย ทนต่อสภาพอากาศและโรคได้ดี คุณวิสิทธิ์ สุดใจ คุณวิสิทธิ์ สุดใจ อยู่บ้านเลขที่ 123 หมู่ที่ 3 ตำบลทับกวาง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี เป็นเกษตรกรที่เลี้ยงโคสายพันธุ์อเมริกันบราห์มันเลือดร้อย โดยเริ่มจากการที่จะนำมากินหญ้าในสวนมะม่วง แต่เมื่อได้ทดลองเลี้ยงจึงเกิดความชื่นชอบและเลี้ยงมากว่า 10 ปี นอกจากจะเป็นการสร้างรายได้แล้ว เขายังมีความสุขที่ได้เลี้ยงโคเป็นอาชีพเสริมอีกด้วย คุณวิสิทธิ์ เล่าให้ฟังว่า เดิมสมัยก่อนนั้นทำงานอยู่บริษัทเอกชน ต่อมาจึงได้ลาออกและมาทำไร่ข้าวโพดเป็นอาชีพสร้างเงิน เมื่อการทำพืชไร่เริ่มลงตัวจึงเกิดความคิดที่อยากจะทำปศุสัตว์เพิ่มมาอีกหนึ่งอย่าง จึงได้เลือกเลี้ยงโคลูกผสมในปี 2547 ก็ยังไม่ตอบโจทย์ต่อความต้องการมากนัก ต่อมาปี 2550 จึงได้ปรับการเลี้ยงเป็นโคพันธุ์อเมร
“ไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่ 1” เป็นหนึ่งในสายพันธุ์ไก่พื้นเมืองยอดนิยมที่ได้รับความสนใจจากเกษตรกรเป็นอย่างมาก เพราะมีลักษณะเด่นตรงกับความต้องการของตลาด ทั้งในด้านเนื้อและลักษณะภายนอก ทำให้“ ไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่ 1 เป็นที่นิยมเลี้ยงของเกษตรกรในประเทศแล้ว ยังแพร่กระจายพันธุ์ไปในกลุ่มประเทศเพื่อนบ้าน ทั้งในรูปของลูกพันธุ์และไก่ชำแหละ เช่น พม่า เขมร ฯลฯ อีกด้วย ปัจจุบัน “ไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่ สายพันธุ์ไข่ดก” เป็นผลงานการต่อยอดการวิจัยที่เกิดขึ้นของกรมปศุสัตว์และสำนักงานพัฒนาการเกษตรวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ สวก. เพื่อพัฒนาสายพันธุ์ไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่ ให้มีประสิทธิภาพมากในด้านผลผลิต “ไข่” จึงเป็นที่มาของการร่วมมือดังกล่าวเพื่อสร้างไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่ สายพันธุ์ไข่ดกให้เกิดขึ้น กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมปศุสัตว์จึงได้ร่วมกับ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยพัฒนาพันธุ์ไก่พื้นเมืองแท้ 4 พันธุ์ ได้แก่ ไก่แดงสุราษฎร์ ไก่ชีท่าพระ ไก่เหลืองหางขาวกบินทร์บุรี ไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่ เพื่อพัฒนาต่อยอดไก่พื้นเมืองทั้ง 4 สายพันธุ์ และขยายผลไปยังเกษตรกรให้ได้รับประโยชน์มากที่สุด เพื่อลดต้
โคเนื้อพันธุ์ชาร์โรเล่ส์ เป็นวัวที่ผ่านการปรับปรุงพันธุ์จากประเทศฝรั่งเศส นิยมเลี้ยงกันในฝรั่งเศสเอง ที่สหรัฐอเมริกาและญี่ปุ่น ชาร์โรเล่ส์เป็นโคพันธุ์เนื้อที่มีขนาดใหญ่พันธุ์หนึ่ง รูปร่างยาว เพรียว แต่มีคอสั้นและไม่มีเขา ผิวสีครีมทั้งตัว เพศผู้ตัวเต็มวัยมีน้ำหนักเฉลี่ย 1 ตัน หรือ 1,000 กิโลกรัม ส่วนเพศเมียมีน้ำหนักเฉลี่ยเพียง 800-850 กิโลกรัม ข้อด้อยของพันธุ์คือ เปอร์เซ็นต์ซากหลังชำแหละยังไม่ถึงดีเยี่ยม เพราะมีรูปร่างยาวตามที่อธิบายมาแล้ว อีกทั้งขาดความหนา มีกล้ามเนื้อมาก หลังชำแหละเนื้อจึงไม่เรียบ และมีโครงกระดูกใหญ่ หลายปีก่อนมีผู้นำมาเลี้ยงเพื่อชำแหละเนื้อที่จังหวัดเชียงใหม่ แต่ด้วยข้อด้อยที่พบ ทำให้การเลี้ยงโคพันธุ์นี้จึงแผ่วไป ส่วนรายละเอียดการนำเข้าพ่อ-แม่พันธุ์ หรือเฉพาะนำน้ำเชื้อเข้ามาในประเทศ ให้ติดต่อสอบถามที่กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โคพันธุ์กำแพงแสน พัฒนาโดย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ที่อยู่ในความสนใจของเกษตรกร โดยได้เลือดจากโคพันธุ์บรามันห์ โคไทยพื้นบ้านและและโคพันธุ์ชาโรเล่ส์ ในสัดส่วน 25, 25 และ 50 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ ต้องการซื้อพันธุ์ หรือรายละเอี
