พืชทำเงิน
คนทำงานกินเงินเดือนในปัจจุบัน ถูกทำงานภายใต้การกดดัน ในช่วงเศรษฐกิจตกต่ำผ่านมามีความรู้สึกไม่มั่นคงในหน้าที่การงาน พลอยทำให้ความรู้สึกมั่นคงในฐานะที่ต้องรับผิดชอบครอบครัวก็คลอนแคลนด้วย ในช่วงโควิดที่ผ่านมาก็เช่นกัน ช่วงที่ถูกกักตัวในบ้าน ทำให้เราคิดถึงความมั่นคงในอาหารว่าจะมีกินไหม สำหรับเนื้อสัตว์เป็นเรื่องที่ไม่น่ากังวลนัก ถ้าเราซื้อมาฟรีชไว้ก็เก็บไว้ได้หลายเดือน แต่ผักซื้อเก็บในตู้เย็นไม่ได้หลายวัน จำเป็นต้องซื้อมาบ่อย แต่การออกไปซื้อช่วงนั้นค่อนข้างยาก คุณเหมียว หรือ คุณเดือนเต็มดวง บุญคง จบปริญญาตรี สถาปัตย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และจบปริญญาโทสถาปัตย์ จากมหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณ์ ในปี พ.ศ. 2548 ได้เข้าทำงานด้านการตลาดของบริษัทที่นำเข้าวัสดุก่อสร้างจากต่างประเทศในฝ่ายการตลาดและพัฒนาธุรกิจ ในกรุงเทพมหานคร ทำงานอยู่ได้ 17 ปี ตำแหน่งสุดท้ายคือ ผู้ช่วยกรรมการจัดการบริษัท ด้านพัฒนาธุรกิจและการตลาดในบริษัทดังกล่าว มีความรู้สึกอยากจะดูแลครอบครัวและสุขภาพให้มากกว่านี้ ตอนทำงานต้องอยู่คอนโดฯ ใกล้ที่ทำงานเพราะบ้านกับที่ทำงานไกลกัน วันหยุดถึงได้กลับมาบ้าน ทำให้ไม่มีเวลาให้ครอบครัว และเพราะมีความสน
ลิ้นจี่ เป็นผลไม้สำคัญทางเศรษฐกิจของภาคเหนือตอนบน แต่เกษตรกรก็มีความเสี่ยงในด้านการผลิต คือผลแตกและร่วง การห่อช่อผลลิ้นจี่สามารถแก้ไขปัญหาดังกล่าว อีกทั้งยังได้ผลผลิตที่มีคุณภาพพรีเมี่ยม (Premium) สีสวยและราคาดี คุณนเรศ ฝีปากเพราะ ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 6 จังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า เกษตรกรชาวสวนลิ้นจี่โดยทั่วไปมักจะประสบปัญหาสำคัญ 2 ประการ คือ ผลแตก และผลร่วง ทั้งนี้เพราะในช่วงที่ลิ้นจี่ติดผลเจริญเติบโตใกล้จะเก็บเกี่ยวเพื่อจำหน่าย ประมาณปลายเดือนเมษายน-พฤษภาคม ซึ่งช่วงนี้สภาพอากาศร้อนและเจอฝนตกสลับกัน 2-3 ครั้ง จึงทำให้ผลลิ้นจี่แตกและร่วง ด้วยเหตุนี้เกษตรกรส่วนมากจึงมีความจำเป็นที่จะต้องเร่งเก็บผลผลิตและจำหน่าย ทำให้ได้ราคาต่ำ กรมส่งเสริมการเกษตร จึงขอแนะนำเกษตรกรชาวสวนลิ้นจี่ ดังนี้ การปฏิบัติดูแลลิ้นจี่ในช่วงเดือนมีนาคม-เมษายน (ช่วงของการพัฒนาผล) เกษตรกรควรให้น้ำ 250-350 ลิตร/ต้น สัปดาห์ละ 2 ครั้ง ใส่ปุ๋ยเคมี เช่น 15-15-15 ผสม 60-0-0 สัดส่วน 1:1 อัตรา 1-2 กิโลกรัม/ต้น ป้องกันศัตรูพืช – ไข่หนอนเจาะขั้วผลเกิน 5% พ่นไซฟลูทร
ผลไม้ไทยปีนี้ไม่มีอะไรฮิตติดลมบนเท่าทุเรียนอีกแล้ว ตั้งแต่เกิดมามีชีวิตอยู่หลายสิบปีไม่เคยปีไหนกินทุเรียนแพงเป็นพิเศษเท่ากับปีนี้ สงสารแต่ชาวสวนมังคุดกับลองกอง ปีนี้ท่าจะไปไม่ค่อยรอด ผู้เขียนลงใต้ในช่วงเดือนที่ผ่านมาชาวสวนลองกองโอดโอยกันบอกไม่ไหว ลองกองขายคาสวนได้แค่กิโลกรัมละ 10 บาท ค่าขึ้นก็กิโลละ 3 บาท แล้วจะเหลือให้ชาวสวนได้ 7 บาท ไม่พอค่าปุ๋ย ค่าแรง ชาวสวนกล้วยไม่ต้องพูดถึง ราคาไม่ได้เรื่องมาตั้งแต่ปี 60 ผู้เขียนได้เตือนเรื่องนี้กับเพื่อนชาวสวนไว้ เพราะก่อนหน้านั้นสวนกล้วยบอกว่าจากปกติขายหน่อปีละจำนวนหมื่น ปีนั้นจำหน่ายหน่อไปเกือบสองแสนหน่อ กล้วยน้ำว้าตายสนิทเห็นได้จากทุกแผงมีกล้วยสุกติดแผงตลอด ซึ่งก่อนหน้านี้กล้วยราคาแพงไม่ทันเหลืองก็ถูกซื้อไปก่อนแล้ว ผู้เขียนจึงเลี่ยงไปปลูกกล้วยไข่กับกล้วยเล็บมือนางก็ไม่วายโดนอานิสงส์ไปด้วย เพราะความเป็นกล้วยเหมือนกัน กลับมาที่ทุเรียนด้วยราคาทุเรียนที่แพงในปีก่อนและปีนี้แพงขึ้นอีกเพราะ แจ็ค หม่า สั่งออเดอร์มาล่วงหน้าจำนวนมาก ชาวสวนยางภาคใต้เมื่อโค่นยางแล้วมักจะปลูกทุเรียนสารพัดสายพันธุ์ ประกอบกับได้ข่าวว่าแถบประเทศเพื่อนบ้าน จีนมาระดมปลูกกันขนาน
ปัจจุบัน คนไทยประสบปัญหาสุขภาพ เจ็บป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น โรคเบาหวาน ไขมัน ความดัน และมะเร็ง อันเกิดจากฐานการผลิตสินค้าเกษตรที่ใช้สารเคมีมากเกินความจำเป็น ทำให้อาหารปนเปื้อนสารเคมี ไม่ปลอดภัยต่อผู้บริโภค ทำให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพตามมา วิทยาลัยบริหารศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ จึงวางแผนแก้ปัญหาทั้งระบบ โดยใช้หลักการ “เกษตรสุขภาพรักษ์สิ่งแวดล้อม” เพื่อให้เกิดการพัฒนาแบบองค์รวมโดยเฉพาะมิติ BCG Model หรือระบบเศรษฐกิจสีเขียว พัฒนาโครงสร้างชุมชนสู่ความเข้มแข็ง มีอาชีพและรายได้ที่มั่นคงในชุมชน หลักการเกษตรสุขภาพ ผศ.ดร.สถาพร แสงสุโพธิ์ รองคณบดีฝ่ายวิชาการและการวิจัย วิทยาลัยบริหารศาสตร์ กล่าวว่า “เกษตรสุขภาพ” เป็นการทำการเกษตรผสมผสาน สวนป่า ธรรมชาติ มุ่งผลิตอาหารเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี ลดภาระความเจ็บป่วย ความเสื่อมสภาพของร่างกาย จากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) และเสริมสร้างร่างกายให้แข็งแรง เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การทำเกษตรสุขภาพ งดการใช้สารเคมีทุกชนิด เน้นใช้จุลินทรีย์ ชีวภาพ สารอาหารธรรมชาติ และสิ่งที่เหลือใช้ภายในบ้าน ชุมชน ป่า นำมาผลิตเป็นธาตุอาหารให้กับพืชที่ปลูก และเน้นปลูกพืช
ชื่อวิทยาศาสตร์ Oxalis triangularis A. ชื่อสามัญ Indian park ชื่อวงศ์ OXALIDACEAE ชื่ออื่นๆ ปีกผีเสื้อ อ๊อกซาลิส ในโลกธรรมชาติ ชื่อของ “ผีเสื้อ” คือสัญลักษณ์ของความสวยงามอ่อนโยน เป็นมิตรกับสิ่งมีชีวิตทั้งพืชและสัตว์ แต่ในโลกยามราตรีชื่อของดิฉัน ถูกนำไปสร้างความหมาย “เชิงพิศวาส” เริงราตรี สังคมตราหน้าเป็น “ผู้หญิงกลางคืน” จึงต้อง “แกร่ง” พอที่จะอยู่กับสังคมนี้ให้ได้ ดิฉันจึงขอแทนตัวเองว่า “เดี๊ยน” นะคะ เพื่อจะได้ดูเป็นตัวเองมากขึ้น เดี๊ยนคิดว่า มีอยู่ 3 คำที่เกี่ยวข้องกับเดี๊ยน คือคำว่า “ผีเสื้อ-นางผีเสื้อราตรี-และต้นผีเสื้อราตรี” ที่อยากจะกล่าวถึง แน่นอนว่า “ผีเสื้อ” คือสัตว์ตัวน้อยปีกบอบบาง ช่วยเติมแต่งให้ “โลกสวย” มีชีวิตบ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์ให้กับพื้นที่นั้นๆ มีวงจรชีวิตสั้น เจริญเติบโตเป็นระยะ จาก ไข่-หนอน-ดักแด้-ตัวเต็มวัย แล้วเป็นผีเสื้อที่เราเห็นอยู่นี้ ตัวเมียผสมกับตัวผู้เพียงครั้งเดียว แต่ตัวผู้ผสมกับตัวเมียได้หลายตัว เห็นมั้ยคะเรื่องนี้ก็ขัดแย้งกับความหมายลึกๆ กับคำว่า “ผีเสื้อราตรี” แล้ว เมื่อตัวเมียวางไข่บน
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 4 ขอนแก่น (สศท.4) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) ติดตามการดำเนินงานของ “กลุ่มเกษตรกรทำนาเศรษฐกิจพอเพียงบ้านกุดน้ำใส” ตำบลกุดน้ำใส อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น ซึ่งนับเป็นกลุ่มที่ประสบความสำเร็จในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี เป็นการรวมกลุ่มของเกษตรกรในการทำนาแปลงใหญ่แบบอินทรีย์ โดยได้รับการสนับสนุนจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พัฒนาระบบการผลิตแบบแปลงใหญ่มาตรฐาน GAP ข้าวและมาตรฐานข้าวอินทรีย์ ดำเนินการผลิตและแปรรูปเป็นข้าวเจ้าหอมมะลิ 105 คัดคุณภาพดีชั้นเลิศ 100% แบบครบวงจร อีกทั้งยังเป็นแม่ข่ายผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพให้แก่วิสาหกิจชุมชนนาแปลงใหญ่ กลุ่มเกษตรกร สหกรณ์ และเกษตรกรทั่วไป จากการติดตามของ สศท.4 พบว่า กลุ่มเกษตรกรทำนาเศรษฐกิจพอเพียงบ้านกุดน้ำใส เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี 2545 ปัจจุบันมีพื้นที่ปลูกรวม 3,225 ไร่ เกษตรกรสมาชิก 166 ราย โดยมี คุณฉัตรนพวัฒน์ วีระศักดิ์ เป็นประธานกลุ่ม ซึ่งเกษตรกรในพื้นที่นิยมปลูกข้าวพันธุ์ กข 6 และพันธุ์หอมมะลิ 105 พื้นที่ปลูกเป็นบริเวณพื้นที่ราบลุ่มลำน้ำพองขอนแก่น ถือเป็นแหล่งปลูกข้าวเจ้าหอมมะลิ 105 ที่มีคุณภาพดีชั้นเลิศอีกแห่งห
คุณเคน-ภูภูมิ พงศ์ภาณุภาค นักแสดงหนุ่มมากความสามารถ กับอีกหนึ่งบทบาทของเขาที่ได้มาสนใจในของการปลูกไม้ประดับใบที่มีทั้งทรงแปลกและใบด่าง ย้อนไปในช่วงโควิด-19 ระบาดใหม่ๆ นั้น จะเห็นวงการไม้ประดับใบด่างในประเทศไทย มีการซื้อขายกันชนิดที่ว่าสูงสุดเลยทีเดียว เพราะด้วยทรงและความสวยงามที่เป็นเอกลักษณ์นี้เอง จึงทำให้นักแสดงหนุ่มอย่างคุณเคนได้ให้ความสนใจและปลูกจนสามารถทำการตลาดได้มาจนถึงปัจจุบัน จากหาต้นไม้แต่งบ้าน กลายเป็นไม้ทำเงิน คุณเคน เล่าให้ฟังว่า สาเหตุที่มาชอบไม้ประดับเกิดจากในช่วงแรกหาต้นไม้มาตกแต่งบ้าน ทำให้มีโอกาสได้เข้าไปยังแหล่งขายต้นไม้จากที่ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นคลองสิบห้า และร้านต้นไม้แถวบ้าน จึงมีความสนใจในไม้ใบพวกมอนสเตอร่าที่เป็นสีเขียว แต่เมื่อได้มาศึกษาจึงรู้ว่าไม้เหล่านี้เป็นไม้ใบที่มีสีสันสวยงามด้วย จึงได้เข้าไปศึกษาจากหลายๆ แหล่ง และซื้อเข้ามาปลูกจนถึงปัจจุบัน “ช่วงนั้นผมซื้อบ้านใหม่พอดี ก่อนที่โควิดจะเข้ามาระบาด พอไปหาซื้อต้นไม้ เห็นไม้ประดับใบสวยดี ผมก็ได้ไปหาความรู้จากสวนต่างๆ ซึ่ง พี่โฮม ถือเป็นพี่เลี้ยงให้ผมในช่วงแรก พอผมสนใจอย่างจริงจัง ทำให้เปลี่ยนจากที่จะทำสระว่ายน้ำข้
พื้นที่บ้านทุ่งโป่ง อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น ตั้งอยู่ใต้เขื่อนอุบลรัตน์ แต่ในพื้นที่กลับไม่มีน้ำใช้ เพราะพื้นที่อยู่สูงกว่าแหล่งน้ำ และไม่มีระบบส่งน้ำเข้าสู่พื้นที่การเกษตร ซึ่งภายหลังได้แก้ไขโดยการทำสถานีส่งน้ำ ฝาย และวางระบบท่อเพื่อให้สามารถส่งน้ำเข้าสู่แปลงเกษตรได้ เมื่อในพื้นที่มีน้ำแล้ว จึงเริ่มส่งเสริมการปลูกพืชหลังนา อาทิ ฟักทอง ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ข้าวโพดหวาน โดยเอาตลาดนำ ดึงผู้มีความเชี่ยวชาญเข้ามาช่วย มีมูลนิธิพัฒนาชีวิตชนบทมาให้ความรู้ และบริษัทเอกชนเข้ามารับซื้อ ข้าวโพดหวานจึงเป็นพืชที่เกษตรกรให้ความสนใจ ข้าวโพดหวาน ใช้ระยะเวลาในการปลูก 70-90 วัน การดูแลรักษาไม่ยาก ให้น้ำอย่างพอเหมาะ เมื่อได้ผลผลิตข้าวโพดสามารถขายได้ทุกส่วน ส่วนแรก ขายฝักส่งบริษัทรับซื้อจากจังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งจะต้องมีขนาด ฝักละ 3 ขีด ขึ้นไป ในราคากิโลกรัมละ 4 บาท ส่วนที่สอง ฝักตกเกรดต้มขายในชุมชน และ ส่วนที่สาม สับลำต้นขาย ในราคากิโลกรัมละ 2 บาท เพื่อเป็นอาหารสัตว์ ปัจจุบันมีสหกรณ์โคนมขอนแก่น มารับซื้อ เพื่อนำไปเลี้ยงโค เพราะต้นข้าวโพดสับเมื่อให้โคนมกินจะมีโปรตีนสูง น้ำนมโคจะดี ปัจจุบัน เป็นปีที่ 4 แล้
ในช่วงฤดูร้อน อากาศร้อนอบอ้าว เหงื่อไหลไคลย้อยกัน มองในแง่ดี ที่คงจะช่วยลดน้ำหนักได้มากโขอยู่ มองในแง่ร้าย ก็เป็นความทุกข์ทางกายอย่างหนึ่ง ที่ไม่สดชื่นรื่นรมย์นัก พาลหงุดหงิด อารมณ์เสีย หาที่ร่มเย็นๆ หลบไอร้อนใต้ต้นไม้ใหญ่ดีนักแล และเหมือนธรรมชาติจะสร้างโลกให้มีสิ่งดับร้อนให้มนุษย์ ร่มไม้ ชายป่า ขุนเขา น้ำตก ลำธาร ทะเล และยังมีผลไม้ ให้กินชุ่มคอดับร้อนได้อีกมากมายหลายชนิด โดยเฉพาะผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวทั้งหลาย ทั้งคนแก่ เด็กหนุ่มสาว ชื่นชอบ และชื่นชมว่าดีแท้ หลบมาใต้ร่มไม้ชนิดหนึ่ง ออกลูกเป็นพวงโต สีม่วงแดงคล้ำถึงดำ ผลคล้ายองุ่น กลมรีทรงกระบอก เขาเรียกกันว่า “ลูกหว้า” ไม้ที่ให้ร่มเงาคือ “ต้นหว้า” ต้นหว้า (Jambolan Plum) เป็นไม้ยืนต้น มีอายุยืนยาว เป็นพืชในวงศ์ MYRTACEAE ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Syzygium cumini มีถิ่นกำเนิดแถบเอเชียเขตร้อน ตั้งแต่อินเดีย พม่า ไทย ไปทั่วทั้งอาเซียน พบมากในป่าดิบชื้น ป่าผลัดใบ ใกล้แหล่งน้ำ ตั้งแต่ชายทะเลถึงที่สูงจากระดับน้ำทะเล ประมาณ 1,000 เมตร และพบมีแพร่ขยายเข้าสู่เขตเมือง ชุมชน สวนหลังบ้าน ในป่าจะพบต้นหว้า สูง 10-30 เมตร ลำต้นเปลาตรง เปลือกต้นสีเทา ผิวเปลือกเร
ผักหวานป่า ถือเป็นผักพื้นบ้านอีกชนิดที่มีคุณค่าทางอาหารสูง ไม่ว่าโปรตีน วิตามินซี และพลังงาน โดยยอดอ่อน ใบอ่อน และดอกอ่อน ของผักหวาน เป็นส่วนที่นิยมนำมาปรุงเป็นอาหารได้ทั้ง นำมาต้ม ลวก นึ่ง หรือปรุงเป็นอาหารต่างๆ เช่น ผัดกับน้ำมัน แกงเลียง แกงอ่อม แกงกับไข่มดแดง แกงกับปลา แกงกะทิสด ยำ เป็นต้น นอกจากรสชาติที่อร่อย ยังเป็นพืชพันธุ์ที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจ สามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรผู้ปลูกเป็นอย่างดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงต้นฤดูที่ราคาจำหน่ายจะสูงมาก ทั้งนี้ มีเคล็ดลับการปลูกผักหวานป่า ที่จะทำให้ให้รอดตายและเจริญเติบโตเร็ว คือเริ่มจากการเตรียมหลุมปลูกและปรับปรุงดินปลูกให้ร่วนซุย นอกจากนี้ ยังเตรียมต้นกล้าที่สมบูรณ์ และกรีดถุงต้นกล้าลงหลุม ระวังอย่าให้ตุ้มดินแตกเละ แปลงปลูกต้องมีพืชร่มเงาให้แสงแดดรำไร รวมถึงในช่วงช่วงแล้งปีที่ 1 และ 2 อย่าให้ต้นผักหวานป่าขาดน้ำและร่มเงา โดยเมื่อพ้นแล้งที่ 2 จะสังเกตเห็นต้นผักหวานป่าเติบโตได้เร็ว การปลูก จะเริ่มเตรียมหลุมปลูกในช่วงเดือนเมษายนถึงเดือนพฤษภาคม ขุดหลุม ขนาด 30x30x30 เซนติเมตร ผสมวัสดุปลูกโดยใช้ดิน ปุ๋ยคอก แกลบดิบที่ย่อยสลายแล้ว อัตราส่วน 1:1
