กล้วยเป็นพืชที่ชาวสวนนิยมปลูกกันมากพบกระจายอยู่ทั่วทุกภาคของประเทศไทย ทั้งปลูกตามหัวไร่ปลายนา และการปลูกในรูปแบบแปลงเพื่อจำหน่ายเป็นการค้า โดยเฉพาะกล้วยน้ำว้าเป็นพืชที่ปลูกกันเกือบทุกบ้านและที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย
ปลูกกล้วย ปรับตัวรับความเสี่ยง
ข้อมูลการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนของการปลูกกล้วยน้ำว้า ในเขตอำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี พบว่าเกษตรกรมีรายได้จากการปลูกกล้วยน้ำว้า 25,728 บาท/ไร่/ปี มีต้นทุนการผลิตกล้วยน้ำว้า 20,184 บาท/ไร่/ปี รายได้สุทธิ 5,544 บาท/ไร่/ปี ข้อมูลราคาเฉลี่ยสินค้าเกษตรกล้วยน้ำว้าของกระทรวงพาณิชย์ ย้อนหลัง 5 ปี (ปี 2563 – 2567) ที่พบว่า ราคากล้วยน้ำว้าจะสูงในช่วงเดือนสิงหาคมของทุกปี และจะลดลงในช่วงปลายปีจนราคาตกต่ำในช่วงแล้งปีถัดไป

แม้ว่ากล้วยน้ำว้าจะเป็นพืชที่ปลูกง่าย แต่เนื่องจากการลงทุนปลูกกล้วยน้ำว้า มีจุดคุ้มทุนค่อนข้างยาว ประมาณ 5 – 6 ปี ดังนั้นเกษตรกรควรศึกษาและวางแผนการลงทุน แผนการผลิต แผนการเงิน แผนการตลาด อย่างรอบคอบ รวมถึงการปลูกกล้วยน้ำว้าให้เป็นพืชพี่เลี้ยงหรือพืชร่วมเพื่อเป็นรายได้เสริมอีกทางหนึ่ง
สายพันธุ์กล้วยยอดนิยม
ปัจจุบัน ในประเทศไทยมีการปลูกกล้วยเชิงการค้าจำนวน 3 ชนิด คือ
1 กล้วยน้ำว้า ได้แก่ กล้วยน้ำว้ามะลิอ่อง กล้วยน้ำว้ากาบขาว กล้วยน้ำว้าปากช่อง 50 กล้วยน้ำว้านวลจันทร์

2 กล้วยหอม ได้แก่ กล้วยหอมทองไทย กล้วยหอมทองไต้หวัน
3 กล้วยไข่ ได้แก่ กล้วยไข่กำแพงเพชร กล้วยไข่เกษตรศาสตร์ 2
การคัดต้นพันธุ์กล้วยสำหรับปลูก
โดยทั่วไปเกษตรกรมักใช้หน่อจากต้นพันธุ์กล้วยที่สมบูรณ์แข็งแรงไปปลูก อย่างไรก็ตามการขยายพันธุ์กล้วยโดยใช้หน่ออาจเสี่ยงกับโรคและแมลงที่ติดมากับหน่อพันธุ์ ดังนั้น การใช้ต้นพันธุ์กล้วยจากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อจึงเป็นทางเลือกที่ดี เนื่องจากเป็นต้นพันธุ์ดี มีลักษณะตรงตามที่ต้องการ ปราศจากโรคและแมลงสามารถให้ผลผลิตในเวลาที่ใกล้เคียงกันง่ายต่อการจัดการแปลง เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาด

การปลูกและดูแลรักษากล้วยจากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ
การวางแผน การปลูกกล้วยขึ้นอยู่กับความต้องการของตลาด ทั้งนี้ กรมส่งเสริมการเกษตรได้คำแนะนำว่า เกษตรกรควรวางแผนเรื่องชนิดของกล้วยที่เหมาะสมและระยะเวลาปลูก ให้สัมพันธ์กับระยะเวลาการเก็บเกี่ยว ตามความต้องการของตลาดการกำหนดระยะปลูกกล้วย ควรคำนึงถึงชนิดของพันธุ์กล้วยที่จะปลูก ขนาดของต้น และทรงกอ ความอุดมสมบูรณ์ของดิน ปริมาณน้ำฝน ปริมาณแสงแดด และจำนวนครั้งในการเก็บเกี่ยว ระยะปลูกที่เหมาะสมสำหรับการปลูกกล้วยชนิดต่างๆ
กล้วยขนาดใหญ่ ไว้หน่อได้มาก ไว้กอได้ หลายปี เช่น กล้วยน้ำว้า กล้วยหิน กล้วยตานี ควรใช้ระยะปลูกกว้าง ได้แก่ ระยะปลูก 3×3 เมตร หรือ 4×4 เมตร
กล้วยขนาดเล็ก ไว้หน่อได้ 1-2 หน่อ ในระยะ 1-2 ปี เช่น กล้วยหอม กล้วยไข่ ควรใช้ระยะปลูกค่อนข้างแคบ ได้แก่ 1.5×2 เมตร หรือ 2×2 เมตร หรือ 2×2.5 เมตร เพื่อให้ได้จำนวนต้น และผลผลิตมากที่สุด …………………….

ขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบข่าวจาก กรมส่งเสริมการเกษตร
