“ ไข่เป็ด” เป็นหนึ่งในสินค้าปศุสัตว์ที่ขายดีตลอดทั้งปี ผลผลิตส่วนใหญ่ถูกใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตขนมไทยและแปรรูปเป็นไข่เค็ม เป็ดไข่เป็นสัตว์ปีกที่เลี้ยงดูง่าย และให้ผลผลิตจำนวนมาก
สายพันธุ์เป็ดที่นิยมเลี้ยงเชิงการค้าได้แก่
พันธุ์กากีแคมเบลล์ เป็ดไข่เชิงการค้าที่ได้รับความนิยมมากที่สุด มีขนลำตัวสีน้ำตาล ในเพศผู้มีขนที่บริเวณส่วนอกเข้มกว่าลำตัว และมีขนที่ปลายหางม้วนงอ สามารถจำแนกเพศได้ง่าย โดยเพศผู้มีขนเป็นวงแหวนสีน้ำตาลอ่อนรอบคอ มีขนที่หัวสีเขียว เพศเมียให้ผลผลิตไข่ฟองแรกที่อายุประมาณ 18-20 สัปดาห์ และให้ผลผลิตไข่อย่างน้อย 280 ฟองต่อตัวต่อปี

พันธุ์กบินทร์บุรี เป็ดไข่ที่พัฒนาพันธุกรรมจากเป็ดพันธุ์กากีแคมเบลล์โดยกรมปศุสัตว์ สามารถให้ผลผลิตไข่เมื่อมีอายุ 150-160 วัน โดยให้ผลผลิตไข่ประมาณ 280-300 ฟองต่อตัวต่อปี
พันธุ์ปากน้ำ เป็ดไข่พื้นเมืองขนาดเล็กที่อนุรักษ์และพัฒนาพันธุ์โดยกรมปศุสัตว์ มีขนลำตัวสีดำ เพศผู้มีขนที่หัวสีเขียวเข้ม ปาก แข้ง และเท้าสีดำ เริ่มให้ผลผลิตไข่เมื่ออายุ 18-20 สัปดาห์ สามารถให้ผลผลิตไข่ประมาณ 280-300 ฟองต่อตัวต่อปี
พันธุ์บางปะกง เป็ดไข่ที่พัฒนาพันธุกรรมโดยกรมปศุสัตว์ มีขนลำตัวสีกากี เพศผู้มีขนสีเขียวเข้มที่บริเวณหัว ปลายหาง และปลายปีก โดยมีขนปลายหาง 2-3 เส้นงอนขึ้นด้านบน ปากสีดำ ขาและเท้าสีส้ม เริ่มให้ไข่ที่อายุประมาณ 20 สัปดาห์ โดยให้ผลผลิตไข่เฉลี่ย 280 ฟองต่อตัวต่อปี

อาหารเป็ด
อาหารสำหรับเป็ดในแต่ละช่วงอายุมีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตและการให้ผลผลิต ทั้งนี้ เป็ดเริ่มไข่จะกินอาหารโดยเฉลี่ย 100 กรัมต่อตัวต่อวัน น้ำหนักไข่ระยะแรกประมาณ 45 กรัม และจะเพิ่มขึ้นตามอายุเป็ด เมื่อเป็ดอายุมากขึ้นต้องให้อาหารมากขึ้นด้วยราว 140-160 กรัมต่อตัวต่อวัน ถ้าอาหารไม่เหมาะสมไข่ก็จะเล็กลง อาหารเป็ดอาจจะใช้อาหารสำเร็จรูป หรือใช้หัวอาหารผสมกับวัตถุดิบจากธรรมชาติอื่นๆ เพื่อลดต้นทุน ได้แก่ ปลายข้าว รำหยาบ กากถั่วเหลือง ปลาป่น ใบกระถินป่น เปลือกหอยป่น เป็นต้น
เทคนิคการเลี้ยงเป็ดไข่ “ อารมณ์ดีฟาร์ม ”
คุณโจ หรือ คุณพงษ์สันต์ สิงห์แก้ว ข้าราชการประจำที่แบ่งเวลาว่างมาทำเกษตร ในพื้นที่บ้านม่วงคำ ตำบลห้วยแก้ว อำเภอภูกามยาว จังหวัดพะเยา ได้บอกเล่าเทคนิคการเลี้ยงเป็ดไข่ “ อารมณ์ดีฟาร์ม” บนเนื้อที่ราว 2 งานว่า ทางฟาร์มเลี้ยงเป็ดพันธุ์ กากีแคมเบลล์ประมาณ 2,000 ตัว สามารถเก็บไข่เป็ดได้ราว 1,600-1,800 ฟองต่อวัน โดยใช้แรงงานแค่ 3 คน คือตนเอง ภรรยา และลูกจ้างอีก 1 คน หลังหักค่าใช้จ่ายแล้ว เหลือผลกำไรเกือบ 60,000 บาทต่อเดือนเลยทีเดียว

ทางฟาร์มเลี้ยงเป็ดไข่แบบปล่อยออกนอกฟาร์ม เพื่อให้เป็ดผ่อนคลาย ไม่เครียด และกินยอดหญ้า โดยให้อาหารสำเร็จรูปสำหรับเป็ดไข่ วันละ 2 ครั้ง เช้า-บ่าย ในปริมาณที่เหมาะสม ไม่มากไม่น้อยเกินไป ที่นี่ใช้แหล่งน้ำบาดาลที่สะอาดให้เป็ดน้ำกินอย่างเพียงพอ และสามารถล้างตัวได้ด้วย และมีบ่อน้ำให้เป็ดได้เล่นน้ำ เมื่อเป็ดป่วย หรือมีอาการหวัด จะให้วิตามินเสริม
ไข่เป็ดของฟาร์มมีคุณภาพดีแตกต่างจากท้องตลาดทั่วไป โดยไข่เป็ดฟองโต ไข่แดงมีสีแดงสด ไม่มีกลิ่นคาว เป็นที่ต้องการของตลาด จนผลิตไม่พอขาย เคล็ดลับสำคัญอยู่ที่การคัดเลือกเป็ดไข่พันธุ์ดี การเลือกน้ำ เลือกอาหาร รวมถึงเทคนิคต่างๆ ในการเลี้ยง นับเป็นจุดขายสำคัญของทางฟาร์ม


เพื่อสร้างอำนาจการต่อรองราคาไข่เป็ดกับพ่อค้าแม่ค้าที่มารับซื้อผลผลิต รวมถึงควบคุมต้นทุนอาหารเป็ด ทางฟาร์มจึงได้ขยายเครือข่ายเกษตรกรเลี้ยงเป็ดในท้องถิ่น 6-7 ฟาร์ม มีแม่เป็ดรวมกว่า 12,000 ตัว สามารถเก็บไข่ขายไม่น้อยกว่า 8,000-9,000 ฟองต่อวัน โดยการบริหารกลุ่มนั้น มีการจัดทำบัญชี การคัดขนาดไข่ มีค่าบริหารเพียงแผงละ 3 บาทเท่านั้น ตลาดไข่เป็ดยังมีความต้องการอีกมาก ไข่เป็ดไม่พอขาย สำหรับใครที่ไม่มีทุน ก็สามารถรับไข่เป็ดไปขายก่อนก็ได้ แล้วนำเงินส่วนต้นทุนมาคืน ส่วนผลกำไรที่ได้จากการขาย ก็เก็บกลับไป ซึ่งถือว่าเป็นการช่วยเหลือชาวบ้านมีรายได้อีกทางหนึ่งด้วย

