กรมประมงได้เดินหน้าขับเคลื่อนโครงการสินค้าเกษตรและบริการมูลค่าสูง 1 ท้องถิ่น 1 สินค้าเกษตรมูลค่าสูง ตามนโยบายสำคัญของรัฐบาล และกระทรวงเกษตรและสหกรณ์อย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ สำนักงานประมงจังหวัดอุบลราชธานีได้ส่งเสริมชุมชนชาวประมงนำทรัพยากรสัตว์น้ำในท้องถิ่นมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์สินค้าเกษตรมูลค่าสูง ที่สะท้อนถึงเอกลักษณ์และเสน่ห์ชุมชนชาวประมง ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวรอบเขื่อนสิรินธร เพื่อให้สามารถยกระดับการพัฒนาอาชีพและสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน
หมู่บ้านคำกลาง ตำบลฝางคำ อำเภอสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี อุดมสมบูรณ์ไปด้วยทรัพยากรสัตว์น้ำ อาทิ เช่น ปลาชิวแก้ว หรือปลาแก้ว ปลาตะเพียน และปลาหางแดง (ปลากระแห) ซึ่งเป็นวัตถุดิบตามธรรมชาติที่มีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของชาวบ้านในชุมชน และบริเวณพื้นที่ใกล้เคียง ซึ่งเป็นชุมชนชาวประมงรอบเขื่อนสิรินธร
กลุ่มแม่บ้านที่ว่างงานในพื้นที่บ้านคำกลาง มองเห็นโอกาสในการสร้างงาน สร้างรายได้ จึงได้รวมกลุ่มกันในชื่อ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนปลาส้มบ้านคำกลาง นำวัตถุดิบในท้องถิ่นดังกล่าวมาใช้ประโยชน์ให้เกิดประโยชน์สูงสุด คุ้มค่า โดยพ่อบ้านที่ทำอาชีพ ประมงน้ำจืดจะออกเรือหาปลาในเขื่อน ด้วยวิธีการยกยอดักปลากลางน้ำ โดยอาศัยแสงไฟเป็นตัวล่อ ตามภูมิปัญญาชาวบ้าน

ปลาที่จับได้ในแต่ละวัน จะถูกส่งมาต่อยอดที่ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มปลาส้มบ้านคำกลาง ภายใต้การบริหารงานของประธานกลุ่มคือ นางนาลอน ปราสาทศรี สมาชิกกลุ่มจะนำปลาสด มาล้างทำความสะอาดก่อนนำไปตากแดดให้แห้งสนิท แยกชนิดปลา ไม่มีปลาอื่นปะปน คัดแยกขนาด ก่อนนำไปจำหน่าย
ปลาซิวแก้ว เป็นปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง อาศัยอยู่ตามระดับผิวน้ำ มีช่วงชีวิตสั้น ชอบรวมกลุ่มบริเวณที่มีแสงไฟเวลากลางคืนเดือนมืด แต่ถ้าเป็นในช่วงเดือนหงายจะไม่พบ หรืออาจพบในปริมาณที่น้อย จากความอุดมสมบูรณ์ของอ่างเก็บน้ำเขื่อนสิรินธร ปลาซิวแก้วจึงถือว่าเป็นสัญลักษณ์ และเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีอัตลักษณ์เฉพาะถิ่น เนื่องจากมีปริมาณมาก ในพื้นที่บริเวณโดยรอบอ่างเก็บน้ำเขื่อนสิรินธร ส่งผลให้กลุ่มแปรรูปสัตว์น้ำ และองค์กรชุมชนประมงท้องถิ่น ในพื้นที่บ้านคำกลางรวมกลุ่มอาชีพและเพื่อหารายได้เสริมด้วยการจับปลา
ผนวกกับการใช้ภูมิปัญญาในการแปรรูปปลาเพื่อถนอมอาหารในรูปแบบปลาร้า ปลาแห้ง และปลาแก้วมิกซ์นัด “โภชนาการสูง ราคาไม่แพง” ส่งเสริมให้ชาวประมงในพื้นที่ตำบลฝางคำหมู่ที่ 1 2 3 4 จำนวน 35 ครัวเรือน ส่งวัตถุดิบที่จับได้ในอ่างเก็บน้ำเขื่อนสิรินธร ได้แก่ ปลาซิวแก้ว นำมาจำหน่ายให้วิสาหกิจชุมชนแปรรูปปลาส้มบ้านคำกลาง และกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้ผลิตปลาซิวแก้วเพื่อจำหน่าย บ้านโคกเที่ยง เพื่อนำมาแปรรูปเป็นปลาซิวตากแห้ง เฉลี่ยรายละ 400 กิโลกรัม/เดือน สร้างรายได้เฉลี่ย 10,800 บาท/คน รวมปลาแก้วที่รับซื้อ 12,400 กิโลกรัม สร้างรายได้ให้ชาวประมง 334,800 บาท/เดือน (ราคาปลาซิวแก้วสด 27 บาท/กิโลกรัม)


ทุกวันนี้ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มปลาส้มบ้านคำกลาง มีการแปรรูปสัตว์น้ำเป็นผลิตภัณฑ์ด้านการประมงหลากหลายรูปแบบ สินค้าขายดี เป็นที่นิยมได้แก่ ปลาส้ม ปลาแผ่นแดดเดียว ปลาร้า ปลาวงตากแห้ง ส่วนปลาซิวแก้วสามรส ใช้ชื่อการค้าว่า “ ปลาซิวแก้วแสงแรก ” และ ผลิตภัณฑ์ “ปลาซิวแก้วแห้ง” ได้รับตราสัญลักณ์ประมงธงเขียว จำหน่าย ณ ร้านค้า Fisherman Shop @สิรินธร ของกรมประมง
สินค้าของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มปลาส้มบ้านคำกลาง มีจุดเด่นในการแปรรูปปลาส้ม ปลาแก้ว ปลาแผ่น และนวัตกรรมแปรรูปผลผลิตอื่นๆ จนได้รับการมาตรฐาน OTOP ระดับ 5 ดาว รวมถึงได้รับการสนับสนุนต่อยอด การดำเนินงานและงบประมาณจากหน่วยงานอื่นๆ เช่น พัฒนาชุมชน สาธารณสุข เกษตร ประมง อุตสาหกรรม อย่างต่อเนื่อง
ทางกลุ่มได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ที่ผ่านกระบวนการทดสอบทางห้องปฏิบัติการ เน้นการใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นมาแปรรูป ตลอดจนจำหน่ายในตลาดที่ไกล้ชุมชน และขยายไปสู่ต่างจังหวัดเพื่อให้สินค้าเป็นที่ยอมรับของตลาด สร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากหน่วยงานที่มีความรู้เฉพาะด้าน เช่น มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ร่วมกันคิดค้นสูตรปลาส้มคลุกข้าว

สำนักงานพาณิชย์จังหวัดอุบลราชธานี ร่วมกิจกรรมอบรมการขายสินค้าออนไลน์ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี แลกเปลี่ยนความเพื่อไปสู่การพัฒนากลุ่มตามหลักเกณฑ์ของการรับรองมาตรฐานสุขลักษณะสถานแปรรูปผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ และสำนักงานประมงจังหวัดอุบลราชธานี ช่วยหาช่องทางการจำหน่ายสินค้า เพื่อขยายตลาด และประสานแหล่งทุนเพื่อพัฒนากระบวนการผลิต เช่น การส่งสินค้าขึ้นห้างสรรพสินค้า ฯลฯ ทุกหน่วยงานร่วมกันบูรณการขับเคลื่อนการดำเนินงานเพื่อช่วยสร้างรายได้ให้ชุมชน สร้างชุมชนเข้มแข็งและมีความสุขอย่างยั่งยืน
………………….
ขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบข่าว จาก Facebook : สำนักงานประมงจังหวัดอุบลราชธานี
