แปรรูปสินค้าเกษตร
“สวนสามแสน” ชื่อของสวนเกษตร ในอำเภอลี้ จังหวัดลำพูน ซึ่งเกิดจากการปรับปรุงพื้นที่ภายในบริเวณโรงเรียนเก่าที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์มาเป็นแปลงปลูกพืชผักผลไม้แนวเศรษฐกิจพอเพียง แล้วเปิดโอกาสให้ชาวบ้านในชุมชนมีส่วนร่วมทำเกษตรกรรมเน้นความเป็นอินทรีย์หวังให้ลดต้นทุน เพิ่มรายได้ เพื่อสร้างความยั่นยืน คุณสมคิด ธีระสิงห์ ประธานกลุ่ม “สวนสามแสน” เปิดเผยถึงความเป็นมาของสวนแห่งนี้ว่า เกิดจากความคิดที่ต้องการหาวิธีทำเกษตรกรรมเพื่อเพิ่มรายได้ ลดรายจ่าย โดยยึดแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9 เป็นหลักปฏิบัติ การนำเสนอแผนพัฒนาชุมชนของคุณสมคิดในฐานะผู้ใหญ่บ้าน ด้วยการนำโรงเรียนมิตรภาพ 17 หรือโรงเรียนบ้านกลาง ที่มีพื้นที่จำนวน 5 ไร่ ตั้งอยู่ริมถนนเส้น ลี้-เถิน ซึ่งถูกปล่อยให้รกร้างว่างเปล่ามานานกว่า 9 ปี จนเกิดความเสื่อมโทรม สร้างภาระให้แก่ชาวบ้านต้องมาช่วยกันทำความสะอาดทุกวันสำคัญเพื่อมาใช้ประโยชน์แล้วปรับเปลี่ยนพื้นที่เป็นสวนเกษตรกรรม จัดแบ่งออกเป็น 2 ส่วนใหญ่ คือแปลงส่วนรวม กับแปลงส่วนตัว แล้วเปิดโอกาสให้ทุกครัวเรือนที่อยู่ในหมู่บ้านกลางสามารถสมัครเข้ามาปลูกพืชผัก ซึ่งปรากฏว่ามีชาวบ้านสนใจสมั
พลิกวงการน้ำปลาร้าไทย เปิดตัว “น้ำปลาร้าแม่ไพลิน by จ่าวิรัช ปันสุข” ดีเดย์ 17 ม.ค.65 ขายน้ำปลาร้าขวดละ 19 บาท พร้อมจัดแคมเปญแจกทุนทำมาหากิน 50 ร้านค้าๆ ละ 20,000 บาท ช่วยพ่อค้าแม่ค้าฝ่าวิกฤติโควิด-19 วันที่ 17 มกราคม 2565 นางไพลิน โตอิ้ม เจ้าของธุรกิจน้ำปลาร้าจ่าวิรัช แม่ไพลิน เป็นประธานเปิดตัวผลิตภัณฑ์ “น้ำปลาร้าแม่ไพลิน by จ่าวิรัช ปันสุข” น้ำปลาร้าที่ไม่หวังกำไรเพื่อช่วยเหลือลูกค้า ลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือนช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 พร้อมกับเปิดตัวแคมเปญแจกทุนทำมาหากินให้กับร้านค้าที่ซื้อผลิตภัณฑ์ดังกล่าว ณ ห้องประชุมจ่าวิรัช Out Let ตำบลท่าน้ำอ้อย อำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์ นางไพลิน โตอิ้ม เปิดเผยว่า จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ส่งผลกระทบต่อชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชน รวมถึงการทำมาหากินของพ่อค้าแม่ค้า ยิ่งในสภาวะเศรษฐกิจเช่นนี้ ทำมาหากินลำบากรายได้ไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่ายในครัวเรือน เราในฐานะที่เป็นแม่ค้าคนหนึ่ง เข้าใจถึงความทุกข์ยากเป็นอย่างดี เพราะเคยจนมาก่อนต้องหาบปลาร้าไปเร่ขายตามที่ต่างๆ กว่าจะมาถึงวันนี้ที่มีธุรกิจโรงงานน้ำปลาร้าเป็นของตัวเอง
“จิ้งหรีด” เป็นแมลงที่หลายคนคุ้นชื่อรู้จักดี ส่วน “จิ้งโกร่ง” เป็นแมลงประเภทไหน ฟังชื่อแล้วไม่ค่อยคุ้น แต่ทำไมจึงมีชื่อคล้ายกัน?? จิ้งโกร่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า : Brachytrupes portentosus เป็นแมลงชนิดหนึ่งที่สามารถรับประทานได้ มีลักษณะคล้ายกับจิ้งหรีด และชื่อพื้นเมืองของญาติจิ้งหรีดนี้มีแตกต่างกัน ได้แก่ อ้ายโกร่ง หัวตะกั่ว จี้กุ่ง ขี้กุ่ง จี่นายโม้ ขี้หนาย จี่ป่ม และ จี่โป่ง จิ้งโกร่ง รูปร่างคล้ายกับจิ้งหรีดแต่ค่อนข้างอ้วน มีลำตัวยาวประมาณ 4.5 เซนติเมตร กว้าง 1 เซนติเมตร มีสีน้ำตาล หนวดยาวแบบเส้นด้าย หัวกลมและใหญ่ ปากแบบกัดกิน ปีกมีลายเส้นเล็กน้อย ตัวผู้สามารถทำเสียงได้โดยใช้ขอบปีกคู่หน้าสีกัน มีอวัยวะฟังเสียงอยู่ที่บริเวณขาหน้า ในทางโภชนาการชี้ว่า จิ้งโกร่งเป็นแหล่งโปรตีนเช่นเดียวกับจิ้งหรีด ในปัจจุบันผู้คนนิยมบริโภคแมลงมากขึ้น เนื่องจากพิสูจน์แล้วว่าบางประเภทไม่เป็นอันตราย แถมยังให้ประโยชน์และคุณค่ามากกว่าเนื้อสัตว์เสียด้วยซ้ำ และจิ้งโกร่งก็เป็นแมลงอีกชนิดที่นิยมนำมาปรุงเป็นเมนูต่างๆ รับประทานกัน ที่จังหวัดขอนแก่น ชาวบ้านตำบลพระบุ รวมกันตั้งกลุ่มเพาะเลี้ยง “จิ้งโกร่ง” ขายเป็นรายได้เ
ระหว่างรอการแก้ปัญหาราคาหมูจากหลายภาคส่วนที่ยังหาข้อยุติอย่างยั่งยืนไม่ได้ ก็ยิ่งทำให้เกษตรกรรายย่อยที่เลี้ยงหมูต้องแบกรับภาระต้นทุนต่อไป ด้วยเหตุนี้ทางกรมปศุสัตว์จึงต้องเร่งหาทางออกเพื่อเป็นการช่วยเหลือบรรเทาปัญหาความเดือดร้อนของชาวบ้าน ย้อนกลับไปเมื่อปี 2560 สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดเพชรบูรณ์ได้นำแผนส่งเสริมเลี้ยงหมูดำ โดยชักชวนชาวบ้านในพื้นที่เลี้ยงในรูปแบบหมูอินทรีย์ พร้อมร่วมมือกับทางวิสาหกิจชุมชนแปรรูปสร้างตลาดรองรับหวังดึงผู้บริโภคกลุ่มรักสุขภาพช่วยให้ชาวบ้านมีรายได้เพิ่มขึ้น โดยสร้างแบรนด์ชูความโดดเด่น ในชื่อ “หมูดำ เพ็ด-ซะ-บูน” “หมูดำ เพ็ด-ซะ-บูน” เป็นพันธุ์หมูที่มาจากการสร้างสายพันธุ์ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะ โดยมีสายพันธุ์ตั้งต้น จาก 1. หมูดำเชียงใหม่ 2. หมูพันธุ์เบิร์กเชียร์ และ 3. หมูพื้นเมืองเพชรบูรณ์ (หมูกระโดน) ด้วยคุณลักษณะเด่นของแต่ละสายพันธุ์ที่มารวมกันจึงทำให้หมูดำ เพ็ด-ซะ-บูน เป็นสุกรที่ให้เนื้อคุณภาพสูง มีเนื้อนุ่ม เส้นใยเนื้อมีความละเอียด อุ้มน้ำ มีวิตามินบีสูง คอเลสเตอรอลต่ำ ไขมันดีสูง เนื้อมีความหอมแตกต่างจากสุกรทั่วไป เพราะมีวิธีเลี้ยงแบบปล่อยในสถานที่กว้าง ช่วยให้ห
อดีตรองผู้ว่าราชการจังหวัด เกษียณอายุราชการพร้อมภรรยา ปลูกมัลเบอร์รี่ต่างประเทศหลากหลายสายพันธุ์นำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์หลายรูปแบบ ทั้งในเรื่องของอาหาร ขนม รวมทั้งผลิตภัณฑ์เสริมความงาม นอกจากนี้ ยังเปิดเป็นร้านอาหารและเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของมันเบอร์รี่ทุกเมนู ให้กับนักท่องเที่ยวได้เดินทางแวะรับประทาน ซึ่งถือว่าเป็นร้านอาหารแห่งแรกแห่งเดียวของจังหวัดพะเยา ที่มีเมนูแตกต่างจากร้านอื่นๆ ทั่วไปของจังหวัด ใครอยากรับประทานมัลเบอร์รี่ หรือหม่อน ผลไม้หนึ่งในตระกูลเบอร์รี่ที่มีประโยชน์และวิตามินสูง มัลเบอร์รี่หรือหม่อนปลูกง่ายมาก หากเราปลูกในพื้นที่ที่มีอากาศร้อน แดดจัด ผลจะดก โตเร็ว ถ้าปลูกในพื้นที่ที่มีอากาศหนาวเย็นผลจะออกไม่ดกมาก แต่ผลจะมีความหวานกรอบ เราสามารถปลูกแบบเด็ดลูกหม่อนกินผลสดได้ตลอดทั้งปี ปลอดสารพิษแน่นอน มัลเบอร์รี่เป็นผลไม้ปลูกง่าย โตเร็ว อีกทั้งยังสามารถต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์อื่นๆ ได้หลากหลาย ทั้งขายผลสด แปรรูปเป็นน้ำดื่มเพื่อสุขภาพ แยม อบแห้ง กวน มัลเบอร์รี่ปลูกง่าย ไม่ต้องใช้สารเคมีก็โตเร็ว มีการจัดกิ่งให้โน้มเข้าหากันคล้ายอุโมงค์ เพื่อง่ายต่อการดูแลเก็บเกี่ยวผลผลิต สามารถเก็บผ
เมื่อพูดถึงภาคใต้ สิ่งที่ทุกคนมักนึกถึงคือทะเล หาดทราย และอาหารรสจัดจ้านเผ็ดร้อน หอมสมุนไพรคละคลุ้งเป็นเอกลักษณ์ของ “อาหารใต้” สีของอาหารส่วนใหญ่จะเป็นสีเหลืองจากขมิ้น ส่วนรสเค็มนั้นก็จะได้จากกะปิ ส่วนประกอบสำคัญที่ขาดไม่ได้เลยคือเครื่องเทศ หรือที่ชาวใต้เรียกว่าเครื่องแกง โดยเครื่องแกงของชาวใต้นั้นเป็นเครื่องแกงที่ใช้สมุนไพรพื้นบ้านมาเป็นส่วนประกอบในการทำเครื่องแกงส้ม แกงเผ็ด แกงคั่ว ตามภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาทำให้อาหารใต้มีกลิ่นหอมของสมุนไพรที่โดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ จุดเริ่มต้นวิสาหกิจชุมชนบ้านในควน ด้วยความมุ่งหวังที่จะสร้างงาน สร้างรายได้ ให้แก่คนในชุมชน แม่บ้านเกษตรกรชุมชนบ้านในควน หมู่ที่ 7 ตำบลในควน อำเภอย่านตาขาว จังหวัดตรัง จึงมีความคิดริเริ่มในการรวมกลุ่มกันโดยมีเจ้าหน้าที่จากสำนักงานเกษตรอำเภอย่านตาขาวเป็นผู้ให้คำแนะนำและสนับสนุน เกิดเป็นกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านในควนทำกิจกรรมผลิตเครื่องแกงสมุนไพรเสริมสร้างรายได้ให้แก่คนในชุมชน เนื่องจากชาวบ้านส่วนใหญ่ในพื้นที่ประกอบอาชีพทําสวนยางพาราและประสบปัญหาราคายางพาราตกต่ำ ประกอบกับในพื้นที่มีฝนตกชุกตลอดปี ไม่สามารถกรีดยางได้ทุกวัน
ถั่วเหลือง หรือ Soybean เป็นสมุนไพร ประเภทพืชเถา เป็นพืชเศรษฐกิจ สามารถปลูกได้ในประเทศแถบร้อนและอบอุ่น แหล่งกำเนิดของถั่วเหลืองจะอยู่ที่ประเทศจีน ในปัจจุบันประเทศไทยมีการปลูกถั่วเหลืองทางภาคกลางตอนบนและภาคเหนือ ประเทศที่มีการผลิตถั่วเหลืองมากที่สุดในโลกคือ ประเทศสหรัฐอเมริกา รองลงมาเป็นบราซิลและจีน ตามลำดับ ปัจจุบันมีการแปรรูปถั่วเหลืองให้ได้ผลิตภัณฑ์อาหารที่หลากหลายและเป็นที่นิยมของผู้บริโภค โดยผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลืองที่จำหน่ายในท้องตลาดแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ ได้แก่ ผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลืองที่ไม่ผ่านการหมักและผ่านการหมักก่อน ผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลืองที่ไม่ผ่านการหมัก เช่น น้ำนมถั่วเหลือง เต้าหู้ ถั่วงอกที่เพาะจากถั่วเหลือง เป็นต้น ส่วนผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการหมักถั่วเหลือง เช่น ถั่วเน่า เต็มเป ซอสถั่วเหลือง เต้าเจี้ยว เป็นต้นโปรตีนจากถั่วเหลือง หลังจากการสกัดน้ำมันถั่วเหลืองด้วยตัวทำละลายแล้ว ส่วนที่เหลือจะเป็นเนื้อถั่วที่อุดมด้วยโปรตีน สามารถแปรรูปเป็นอาหารหลายชนิด คุณวิกร ไวว่อง หรือ พี่กร ประธานวิสาหกิจชุมชน ธรรมเกษตรอินทรีย์บ้านป่าป๋วย เลขที่ 99 หมู่ที่ 10 บ้านป่าป๋วย ตำบลศรีบัวบาน อำเภอ
ด้วง เป็นแมลงที่กินได้มาแรง ปัจจุบันมีการเพาะเลี้ยงสร้างรายได้กันเป็นจำนวนมาก เนื่องจากสามารถเพาะเลี้ยงง่าย เจริญเติบโตเร็ว ใช้เวลาเลี้ยงเพียง 40-45 วัน จับขายได้ ถือเป็นแมลงเศรษฐกิจที่น่าสนใจ ทั้งในการเพาะเลี้ยงเพื่อสร้างอาชีพเสริมหรือทำเป็นอาชีพหลัก แต่ในขณะเดียวกัน ก็ยังมีผู้บริโภคบางกลุ่มที่ไม่สะดวกในการซื้อด้วงสดมาทำกินเอง จนได้มีเกษตรกรสาวปิ๊งไอเดียแปรรูปด้วงขึ้นมา ให้กินง่ายยิ่งขึ้น ด้วยการนำมาแปรรูปเป็น “ด้วงลวกฟรีซ” ผู้บริโภคสามารถซื้อเก็บแช่ตู้เย็นไว้ได้ เมื่อถึงเวลาอยากกินก็สามารถนำออกมาทำเมนูต่างๆ ได้เลย ไม่ว่าจะเป็นเมนูคั่วเกลือ ย่าง หรือทำผัดกะเพรา ทำลาบ ก็ได้ทั้งนั้น ถือเป็นทางเลือกให้กับคนที่ชอบกินด้วงแต่ไม่สะดวกซื้อแบบสดมาทำเอง คุณวรินดา โตมอญ หรือ พี่เดือน อยู่บ้านเลขที่ 27 หมู่ที่ 1 ตำบลสวนหลวง อำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร จากแม่ค้าขายของออนไลน์ หันมาทดลองเลี้ยงและแปรรูปด้วงสาคูสร้างมูลค่า สร้างกลุ่มลูกค้าใหม่ และวางแผนการตลาดในอนาคตว่าอย่างน้อยจะต้องมีผลผลิตให้ออกมาขายได้ทุกวัน หากเลี้ยงน้อยจับขายวันละ 1-2 กิโลกรัม ก็สร้างรายได้วันละ 400-500 บาท แต่หากเลี้ยงเป็น
ในช่วงเกือบ 2 ปีของโควิด-19 มีผลกระทบต่อตลาดกล้วยไม้ของไทยสูงมาก ที่ชัดเจนคือการส่งออกวูบ ผู้ผลิตกล้วยไม้เพื่อส่งออกโดยเฉพาะไปอเมริกาและยุโรปกระทบหนักมาก อีกทั้งการซื้อเพื่อใช้งานในประเทศก็ลดน้อยลงตามภาวะเศรษฐกิจที่ลดลง ธุรกิจด้านการท่องเที่ยวและการโรงแรมถดถอยจนแทบไม่มีการซื้อกล้วยไม้มาใช้งาน การซื้อตามร้านหรือตลาดต้นไม้ของคนทั่วๆ ไปก็ลดน้อยลงมาก ในกรณีลูกค้าที่ซื้อกล้วยไม้แบบซื้อปลีกในประเทศพอจะแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มหลัก คือ 1. ซื้อให้คนอื่นเป็นของขวัญ ส่วนใหญ่ผู้รับไม่เข้าใจธรรมชาติของกล้วยไม้ หลังดอกโรยก็จะปลูกไปตามยถากรรม ส่วนใหญ่ตายหรือโทรมไป 2. ซื้อมาปลูกเลี้ยงเอง มีทั้งที่เข้าใจและศึกษาหาความรู้ที่เพิ่มทักษะให้เป็นมือสมัครเล่น ไปจนถึงนักกล้วยไม้ที่เข้ากลุ่มเข้าชมรมหรือเป็นสมาชิกสมาคมกล้วยไม้ แต่ก็มีอีกพวกหนึ่งที่ส่วนมากชอบ สนใจ อยากเลี้ยง แต่ซื้อมาเลี้ยงแล้วไม่นานก็ตายไปเพราะไม่เข้าใจธรรมชาติของกล้วยไม้ จากข้อมูลใน 2 ข้อข้างบนนี้จะเห็นได้ว่า เราสามารถที่จะเพิ่มยอดขายต้นกล้วยไม้ให้มากขึ้นได้ถ้าผู้ซื้อทั้ง 2 ข้อมีความพอใจที่กล้วยไม้ที่ซื้อไปได้ถูกใช้ประโยชน์ได้มากขึ้นและนานขึ้น นั่นค
เห็ด พืชมากประโยชน์ที่คนไทยรู้จักกันดี และอาจจะคุ้นเคยกับผลิตภัณฑ์จากเห็ดมามากมายหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบของเห็ดสด เห็ดชุบแป้งทอด เห็ดสามรส น้ำพริกเห็ด แหนมเห็ด และอีกมากมายหลายผลิตภัณฑ์ที่สามารถจะทำได้ แต่ในฉบับนี้ผู้เขียนมานำเสนออีกหนึ่งไอเดียสร้างสรรค์ของสาวนักกายภาพบำบัด ใช้เวลาว่างสร้างรายได้เสริม ด้วยการทำชุดเห็ดพร้อมปลูก MUSHROOM Ready to Grow Kit ขึ้นมาโดยมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมพัฒนาการเรียนรู้ให้กับเด็ก คุณอาภาภรณ์ จันทร์แก้ว หรือ พี่โอ๋ อยู่ที่บ้านป่าลาน ตำบลสันทรายหลวง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ สาวนักกายภาพบำบัดไอเดียเก๋ ใช้เวลาว่างสร้างรายได้เสริมจากงานอดิเรกที่รักคือการเพาะเห็ด จนได้มีการพัฒนาต่อยอดผลิตภัณฑ์จากเห็ดเพื่อสร้างรายได้ทำเป็น “ชุดเห็ดพร้อมปลูก” เสริมการเรียนรู้ให้กับเด็กๆ รวมถึงเป็นชุดทดลองให้สำหรับคนที่สนใจอยากทำเป็นอาชีพเสริมก็สามารถซื้อชุดเห็ดพร้อมปลูกนี้ไปทดลองทำ เพื่อทดสอบฝีมือของตัวเองว่าจะสามารถทำได้ไหม แล้วจึงค่อยขยายทำเป็นอาชีพหลักสร้างรายได้ก็ดีไม่น้อย พี่โอ๋ เล่าถึงจุดเริ่มต้นของไอเดียสร้างสรรค์ว่า เริ่มแรกเกิดจากที่ตนเองอยากจะหากิจกรรมให้ต
กระแสความตื่นตัวด้านสิ่งแวดล้อมกำลังผลักดันให้ภาคเกษตรกรรมไทยต้องปรับตัวครั้งใหญ่ เทคโนโลยีชาวบ้าน สังกัดข่าวสด ในเครือมติชน จึงได้จัดงานสัมมนาใหญ่ประจำปีภายใต้แนวคิด “เทคโนโลยีชาวบ้าน Next Move เกษตรไม่เหมือนเดิม” เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 ณ ห้องประชุมอาคารข่าวสด เพื่อเปิดมุมมองและชี้ทิศทางอนาคตของเกษตรกรไทย โดยเฉพาะในช่วงเวทีเสวนาเวลา 13.30–14.30 น. ที่พาผู้ฟังไปเจาะลึกตั้งแต่ประเด็น Carbon Footprint, Net Zero ไปจนถึง Carbon Credit ผ่านการแลกเปลี่ยนอย่างเข้มข้นระหว่างนักวิจัยเทคโนโลยีข้อมูล และตัวแทนชุมชนผู้ลงมือทำจริงในพื้นที่ ดร.อัมพร โพธิ์ใย นักวิจัยอาวุโส และหัวหน้าทีมวิจัยเทคโนโลยีและนวัตกรรมการตลาดคาร์บอน (DIT) มองว่า ประเด็นคาร์บอนเครดิตในภาคเกษตรกรรายย่อยต้องเริ่มต้นด้วยการคิดคำนวณต้นทุนอย่างรอบคอบ ปัจจุบันตลาดในไทยยังเป็นภาคสมัครใจ ซื้อขายผ่านเกณฑ์มาตรฐาน T-VER ซึ่งราคาเฉลี่ยที่ผ่านมาอยู่ที่ราว 85 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า สิ่งที่เกษตรกรต้องระวังที่สุดคือ “ต้นทุนค่าจ้างผู้ตรวจประเมินภายนอก” หากเกษตรกรทำแปลงเดี่ยวเพียงไม่กี่ไร่ รายได้จากการขา
การทำเกษตรให้ประสบความสำเร็จ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเลือกเลี้ยง หรือปลูกสิ่งที่มีราคาดีในตลาดเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มจากการทำความเข้าใจธรรมชาติ และค้นหาว่าสภาพแวดล้อมแบบใดเหมาะสมกับสิ่งที่เราต้องการเลี้ยงหรือปลูก เพราะเมื่อเข้าใจความต้องการของสิ่งมีชีวิต และเลือกใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ได้อย่างเหมาะสม ก็อาจกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างอาชีพและมูลค่าเพิ่มทางการเกษตรได้ เช่นเดียวกับการเลี้ยง “ชันโรง” บน “เกาะช้าง” จังหวัดตราด ที่ได้นำความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่ามาเป็นส่วนสำคัญ ในการพัฒนาการเลี้ยงแมลงผสมเกสรชนิดนี้ให้เติบโตตามธรรมชาติ คุณต้น – ขจรพงศ์ ชูปัญญานนท์ เจ้าของนิรามิสสุข เกษตรกรจังหวัดตราด เป็นอีกหนึ่งท่านที่นำประสบการณ์จากการทำสวนผลไม้มาต่อยอดสู่การเลี้ยงชันโรง โดยเริ่มจากการทดลองเลี้ยงหลายสายพันธุ์ ก่อนจะสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงของรังและเรียนรู้ว่า แม้ชันโรงจะเป็นแมลงที่มีประโยชน์ต่อการเกษตร แต่การนำมาเลี้ยงให้ประสบความสำเร็จ จำเป็นต้องคำนึงถึงความเหมาะสมของสภาพแวดล้อมด้วย ประสบการณ์ครั้งนั้นทำให้คุณต้นเริ่มมองหาพื้นที่ใหม่ จนพบว่าผืนป่าบนเกาะช้าง อาจเป็นคำตอบสำคัญของการเลี้ย
การทำเกษตรในยุคใหม่อาจไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากพื้นที่ขนาดใหญ่เสมอไป หากแต่ต้องอาศัยการวางแผน การเลือกพืชให้เหมาะสมกับข้อจำกัดของตนเอง รวมถึงการมองเห็นโอกาสทางการตลาดตั้งแต่ก่อนเริ่มลงมือปลูก หนึ่งในแนวคิดที่น่าสนใจจากงานสัมมนา “เทคโนโลยีชาวบ้าน NEXT MOVE เกษตรไม่เหมือนเดิม” ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 คือเรื่องราวของ คุณอ้อ–สาวิตตรี สระทองเทียน เจ้าของ The Vanilla House จังหวัดนครปฐม ผู้เปลี่ยนความสนใจในวานิลลาให้กลายเป็นโอกาสในการทำเกษตรบนพื้นที่จำกัด พร้อมถ่ายทอดประสบการณ์และมุมมองการสร้างมูลค่าจากพืชทางเลือกให้แก่ผู้เข้าร่วมงาน คุณอ้อเล่าว่า เดิมทีตนเองมีพื้นฐานด้านอาหาร และประกอบอาชีพเกี่ยวกับการพัฒนาสูตรอาหารและผลิตภัณฑ์มาอย่างต่อเนื่อง จึงมีความคุ้นเคยกับการใช้วัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหาร โดยเฉพาะวานิลลา ซึ่งเป็นหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในกลุ่มเบเกอรี่ ขนมหวาน และอาหาร จุดเริ่มต้นของการปลูกวานิลลาเกิดจากความตั้งใจเพียงเล็กๆ ที่ต้องการปลูกไว้ใช้ในงานของตนเอง และแบ่งปันให้กับเชฟหรือผู้ประกอบการที่รู้จัก โดยวางแผนเริ่มต้นเพียง 20 ต้นเท่านั้น แต่เมื่อได้ศึกษาธ
กระแสปลูกผลไม้พรีเมียมกินเองกำลังมาแรง โดยเฉพาะ “บลูเบอร์รี่” ผลไม้ลูกเล็กสีฟ้าเข้มที่ขึ้นชื่อเรื่องสารต้านอนุมูลอิสระสูง รสชาติหวานอมเปรี้ยว และราคาค่อนข้างสูงในท้องตลาด หลายคนอาจคิดว่าบลูเบอร์รี่ปลูกได้เฉพาะในประเทศเมืองหนาวเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว หากเข้าใจการปลูกบลูเบอร์รี่ในกระถางอย่างถูกต้อง และคอยศึกษาและเลือกสายพันธุ์ที่เหมาะสมกับสภาพอากาศประเทศไทย ก็สามารถปลูกได้ วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านได้รวบรวมแนวทางการปลูกบลูเบอร์รี่ในกระถาง ตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมต้นพันธุ์ การเตรียมวัสดุปลูก การดูแลรักษา ตลอดจนการจัดการเพื่อให้ต้นแข็งแรงและสามารถออกดอกติดผลได้อย่างเหมาะสมกับสภาพอากาศของประเทศไทย การเลือกสายพันธุ์คือ “หัวใจ” ของการปลูกบลูเบอร์รี่ในประเทศเขตร้อนอย่างประเทศไทยเลยก็ว่าได้ เพราะบลูเบอร์รี่เป็นพืชเมืองหนาวที่ต้องการ “ชั่วโมงความหนาว” (chilling hours) เพื่อกระตุ้นการออกดอก หากเลือกสายพันธุ์ไม่เหมาะ แม้จะดูแลดีแค่ไหนก็อาจไม่ออกผล บลูเบอร์รี่แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ Highbush, Lowbush และ Rabbiteye ซึ่งแต่ละกลุ่มมีความต้องการอุณหภูมิแตกต่างกันอย่างชัดเจน โดยทั่วไปกลุ