เทคนิคเกษตร
ในอดีตคนจีนนิยมใช้ลูกเดือยผสมข้าวต้มรับประทานเพื่อบำรุงกำลัง หล่อลื่นกระเพาะอาหารและลำไส้ แก้บวมน้ำ ปวดข้อเรื้อรัง บำรุงม้ามและปอด แก้ท้องเสีย เหน็บชา ร้อนใน ทำให้ผิวสวย และยังช่วยยับยั้งสารก่อมะเร็งอีก เพราะมีวิตามินบี 1 สูง-มากกว่าข้าวกล้องด้วยซ้ำ ที่น่าสนใจ ลูกเดือยเป็นอาหารสมุนไพรที่ “เหมาะกับผู้หญิง” อย่างยิ่ง เมื่อก่อน “เชื่อว่า” กินลูกเดือยทำให้ผิวสวย ผมสวย บำรุงมดลูก ผลการศึกษาวิจัย พบว่าสารสกัดด้วยน้ำหรือตัวทำละลายอินทรีย์จากรากหรือเมล็ดเดือยมีฤทธิ์ทำให้การหมุนเวียนของเลือดที่ผิวหนังดีขึ้น ทำให้เส้นผมเจริญดีขึ้น ทั้งพบว่าสารสกัดของลูกเดือยมีผลกระตุ้นการเจริญของ Ovarian follicle และกระตุ้นให้ไข่ตก นอกจากนี้ ผลการศึกษาทางวิทยาศาสตร์พบว่าสาร Coixenolide ในเมล็ดเดือย มีสรรพคุณยับยั้งการเจริญของเนื้องอก เพิ่มภูมิคุ้มกันของร่างกาย ดังนั้น น้ำลูกเดือย หรือมีส่วนประกอบของลูกเดือยจึงเหมาะเป็นเครื่องดื่มสำหรับผู้ป่วยมะเร็ง ลูกเดือยมีคุณค่าทางอาหารสูง เพราะมีปริมาณโปรตีน คาร์โบไฮเดรต ใยอาหาร ไขมัน และแร่ธาตุต่างๆ อีกมากมาย โดยเฉพาะฟอสฟอรัส ซึ่งช่วยบำรุงกระดูก มีอยู่ในปริมาณสูง รวมทั้งวิต
การเผาในพื้นที่เกษตร ส่งผลกระทบต่อสิ่งรอบข้างและยังมีความผิดทางกฎหมายเกษตรกรหรือผู้ประกอบการในพื้นที่มักทำการเผาฟางข้าว เผาต้นหรือใบข้าวโพดหลังเก็บเกี่ยวเพื่อความสะดวกในการไถเตรียมดิน ซึ่งการเผาเป็นการทำลายธาตุอาหาร น้ำในดิน จุลินทรีย์ รวมทั้งแมลงที่มีประโยชน์ ทำให้สภาพดินเสื่อมโทรม ระบบนิเวศของดินไม่สมบูรณ์ เกิดการแพร่ระบาดของโรคได้ง่าย กิจกรรมต่างๆ ที่ก่อให้เกิดการเผาไหม้ ทั้งที่เกิดขึ้นโดยธรรมชาติ หรือเกิดขึ้นจากมนุษย์ ทำให้เกิดการสะสมของฝุ่นละออง หมอกควัน และแก๊ซพิษในบรรยากาศและมีปริมาณเพิ่มสูงขึ้น ทำลายสุขภาพเป็นอันตรายต่อชีวิต เกิดสภาวะโลกร้อนสะสม การเผาไหม้มักจะมีกลิ่นควัน เศษเขม่า เป็นสาเหตุของฝุ่นควันมลพิษทางอากาศสร้างความเดือดร้อนให้กับผู้อื่น บางครั้งเกิดการลุกลามไปยังแปลงพืชข้างเคียง ถ้าไม่เผา! จะจัดการกับเศษวัสดุการเกษตรแบบไหนได้บ้าง ไถกลบ ควรทำควบคู่ไปกับการใช้สารอินทรีย์ สำหรับเร่งการย่อยสลาย หรือ “น้ำหมักชีวภาพ” เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการย่อยสลายให้เป็นปุ๋ยซึ่งจะทำให้โครงสร้างดินดีเพิ่มอินทรียวัตถุ และมีผลผลิตเพิ่มขึ้น ใช้ปรับปรุงบำรุงดิน สามารถทำได้ด้วยการไถกลบให้ย่อยส
“แมลงเม่าบินเข้ากองไฟ” เป็นสำนวนไทยโบราณที่คุ้นเคยกันดี หมายถึง ผู้ที่หลงแสงสีสวยงามเย้ายวนโดยไม่พิจารณาถึงอันตรายที่ซ่อนอยู่ให้รอบคอบอาจจะนำตัวเองให้เข้าไปติดกับโดยไม่รู้ตัว แต่จะมีใครสักกี่คนที่รู้ว่า “แมลงเม่าเล่นไฟ” นั้นเป็นสัญญาณบอกว่า “ปลวก” ที่เป็นศัตรูร้ายของบ้าน กำลังหาทางบุกรุกเข้าทำลายโครงสร้างบ้านเรือนของคุณ “แมลงเม่า” คือปลวกหนุ่ม-สาวที่อยู่ในวัยเจริญพันธุ์ที่บินออกจากรังมาหาคู่ ส่วนใหญ่แมลงเม่าจะบินออกจากรังในตอนพลบค่ำเป็นฝูงใหญ่เพื่อเล่นไฟ จากนั้นจะทิ้งตัวลงสู่พื้นดิน สลัดปีกแล้วจับคู่โดยตัวเมียจะเดินนำหน้ามีตัวผู้เดินตามหลังใช้ปากคาบปล้องสุดท้ายของตัวเมียไปฝังตัวตามรอยแตกของไม้หรือมุดลงสู่ใต้พื้นดินเพื่อผสมพันธุ์ ทำรังและวางไข่ กลายเป็นอาณาจักรของราชาและราชินีปลวกคู่ใหม่ที่จะให้กำเนิดประชากรปลวกนับแสนนับล้านตัว วิธีจับแมงเม่าจากภูมิปัญญาชาวบ้าน สัจภูมิ ละออ นักเขียนของเทคโนโลยีชาวบ้าน มีเคล็ดลับการจับแมลงเม่าจากภูมิปัญญาชาวบ้านมาฝากกัน โดยเล่าว่า เครื่องมือจับแมลงเม่าสมัยเด็กๆ เห็นผู้ใหญ่นำเอาใบตองกล้วยมาทาน้ำมัน แล้วก็นำไปแขวนไว้ใกล้ๆ ดวงไฟ ปรากฏว่าแมลงต่างๆ มันจะบินไป
ปลานิล มีนิสัยหากินตามพื้นบ่อที่อาศัยอยู่ และคลุกเคล้าขุดบ่อตื้นๆ ที่พื้นก้นบ่อส่งผลให้กลิ่นโคลนซึมซับเข้าไปในตัวปลาเมื่อถึงวัยที่ต้องจับส่งขายตลาด ทั้งนี้ วิธีลดกลิ่นสาบโคลนในตัวปลานิลที่เกษตรกรใช้กันอยู่ คือ ก่อนส่งจำหน่าย ให้นำปลามาเลี้ยงในบ่อซีเมนต์ หรือเลี้ยงในกระชังในแหล่งน้ำสะอาด แล้วให้อาหารเม็ด เป็นเวลา 3-5 วัน จะทำให้กลิ่นสาบโคลนหายไป กรณีดังกล่าว แม้ว่าจะทำให้ต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้นก็ตาม แต่ถ้าหากเลี้ยงปลาให้ได้ขนาดและคุณภาพตามที่ตลาดต้องการแล้วละก็ ลูกค้าคงไม่ว่ากระไร ขอให้คุณปฏิบัติตามคำแนะนำข้างต้น ผมมั่นใจว่า ปัญหาดังกล่าวย่อมหมดไปอย่างแน่นอนครับ เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรก เมื่อวันพุธที่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559
กุ้งแม่น้ำ หรือ กุ้งหลวง เป็นชื่อเรียก กุ้งก้ามกรามตัวผู้ มีลักษณะตัวใหญ่ เนื้อแน่น มันเยอะ มีก้ามแข็ง และยาว ราคาขายค่อนข้างสูง กุ้งเผาเป็นอาหารจานโปรดของใครหลายคน และมีจำหน่ายอยู่แทบทั่วประเทศ โดยเฉพาะแหล่งเลี้ยงที่สำคัญตามลุ่มแม่น้ำต่างๆ เช่น แถวอยุธยา ปทุมธานี สิงห์บุรี นนทบุรี ฉะเชิงเทรา สมุทรสงคราม แถบลุ่มแม่น้ำบางปะกง แม่น้ำแม่กลองก็มีให้ร้านกุ้งแม่น้ำเลือกกินอยู่หลายร้านด้วยเช่นกัน แต่ละร้านจะมีกุ้งแม่น้ำให้ลูกค้าเลือกตั้งแต่ประมาณ 10 กว่าตัวต่อกิโลกรัม ไปจน 2 ตัวต่อกิโลกรัม ราคาขายจะถูกหรือแพงขึ้นอยู่กับพื้นที่และราคารับซื้อ มีตั้งแต่ 200 กว่าบาทไปจนถึงโลละพัน สองพัน แม้ว่าจะเป็นอาหารที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยคอเลสเตอรอล แต่เชื่อว่าใครได้เห็นกุ้งแม่น้ำตัวอวบๆ แถมเนื้อหวานสดแน่น มันเยิ้ม แล้วคงอดใจลำบาก สำหรับเคล็ดลับการเลือกกุ้งแม่น้ำเผาให้อร่อยนั้น เวลาเผาต้องจะต้องเผาแบบสุกกำลังดี ไม่ควรเผากุ้งนานเกินไป เพราะเนื้อกุ้งจะกระด้างและเหนียวกินไม่อร่อย อีกทั้งกุ้งแม่น้ำที่นำมาเผาก็ต้องเป็นกุ้งแม่น้ำสดๆ ถ้าเป็นกุ้งสดสังเกตได้เลยว่าเวลาเผา เนื้อกุ้งจะฟูขึ้นมาน่ากิน ส่วนการเลือกกุ้งแม่น้ำท
“ครูอาจไม่ใช่อาชีพที่ดีที่สุด แต่ทุกอาชีพได้ดีเพราะมีครู” ครู คือผู้นำความรู้ทั้งจากในตำรา และจากประสบการณ์ที่สั่งสมมาถ่ายทอดให้กับศิษย์ โดยวันครูจะตรงกับวันที่ 16 มกราคมของทุกปี เพื่อระลึกถึงพระคุณของบูรพาจารย์ วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้าน รวมดอกไม้มงคล ความหมายดี เพื่อมอบให้กับครูอาจารย์ที่เรานึกถึง นายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ได้มอบคำขวัญ วันครู ปี 2567 “ครูวางฐานคิด ส่งเสริมศิษย์สร้างสรรค์” คำว่าครูสำหรับผม คือ ผู้สร้าง และผู้ให้ “สร้าง” คือ สร้างบุคลากรที่มีคุณภาพให้กับสังคม “ให้” คือ ให้หลักคิดแก่ผู้คนเพื่อนำไปต่อยอดได้ สัญลักษณ์ของวันครูคือ “ดอกกล้วยไม้” ซึ่งถูกกำหนดให้เป็นดอกไม้ประจำวันครู โดยคณะกรรมการจัดงานวันครู พ.ศ. 2539 เนื่องจากธรรมชาติของดอกกล้วยไม้มีลักษณะคล้ายคลึงกับงานจัดการศึกษาและสภาพชีวิตครู ดังคำกลอนของ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ปูชนียบุคคลแห่งวงการศึกษาไทย ที่ว่า “กล้วยไม้มีดอกช้า ฉันใด การศึกษาเป็นไป เช่นนั้น แต่ออกดอกคราวไร งามเด่น งานสั่งสอนปลูกปั้น เสร็จแล้วแสนงาม” ด้วยกล้วยไม้แต่ละช่อจะผลิดอก และต้องใช้เวลานาน ต้องการดูแลเอาใจใส่ไม่น้อ
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดย สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) แนะรับประทาน “แตงโม” เพื่อช่วยคลายร้อน คลายความเครียด ด้วยคุณสมบัติอุดมด้วยสารอาหารที่ให้ประโยชน์กับร่างกาย ส่งผลดีต่อระบบภูมิคุ้มกัน ช่วยป้องกันการติดเชื้อ รักษาแผลให้หายเร็ว ลดความเสี่ยงการเกิดโรคมะเร็ง โรคหัวใจ ในสภาวะที่มีแรงกดดันมากมายในยุคปัจจุบัน การรับประทานแตงโมสามารถช่วยลดความตึงเครียดได้ เพราะสารโพแทสเซียมในแตงโมจะช่วยควบคุมความดันโลหิตทำให้รู้สึกผ่อนคลาย อารมณ์ดี เย็นชื่นใจ เหมาะสำหรับทุกเพศทุกวัย นอกจากนี้ แตงโมยังมีสารที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายในด้านต่างๆ ดังนี้ “ช่วยป้องกันการติดเชื้อ” เพราะการดื่มน้ำแตงโมจะช่วยเพิ่มเบต้าแคโรทีน (Beta Carotene) ซึ่งร่างกายสามารถนำไปใช้ในการสร้างวิตามินเอ หากร่างกายมีวิตามินเอในปริมาณมากๆ จะมีผลต่อระบบภูมิคุ้มกัน ช่วยป้องกันการติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร ระบบทางเดินหายใจ และระบบขับปัสสาวะ รวมถึงยังช่วยบำรุงผิวพรรณและเส้นผมให้แข็งแรงอีกด้วย “ช่วยรักษาแผลให้หายเร็วขึ้น” แตงโมมีสารซิตรัลลีน (citrulline) อยู่มาก โดยสารนี้จะไปช่วยในการรั
ขั้นตอนการทำไข่เค็มไชยา ไข่เค็มไชยา ตำนานเล่าขานความอร่อยมีมามากมาย ถ้าอยากกินไข่เค็ม ต้องนึกถึง ไข่เค็มไชยา ของฝากขึ้นชื่อเมืองสุราษฎร์ มีกรรมวิธีการผลิตอย่างไรบ้าง วัสดุ-ส่วนผสม ที่ต้องใช้ ไข่เป็ดคุณภาพ ได้มาจากฟาร์มที่ได้มาตรฐาน ดินจอมปลวก เกลือ น้ำเปล่า ขี้เถ้าแกลบ ขั้นตอนการทำ นำไข่เป็ดที่เตรียมไว้ มาคลุกกับดินจอมปลวก ที่ผสมเกลือและน้ำเปล่า ให้มีความเหนียวแบบพอดี 2. นำไข่เค็มที่คลุกดินจอมปลวกให้เปียกทั้งลูก 3. แล้วนำไปคลุกกับขี้เถ้าแกลบ 4. หมักทิ้งไว้ 7 วัน 5. นำขี้เถ้าออก จัดใส่กล่องเตรียมขาย 6. กำหนดวันที่ผลิต และรายละเอียดวันที่สำหรับทอดและต้ม
การเลี้ยงโคเนื้อ โคนม ต้องปลูกหญ้าอาหารสัตว์ ซึ่งเป็นอาหารหยาบคุณภาพดีให้เพียงพอกับปริมาณความต้องการของสัตว์เลี้ยง เพื่อเพิ่มผลผลิตน้ำนมและลตต้นทุนค่าอาหารข้น โดยทั่วไป การปลูกหญ้าแพงโกล่าหรือการสร้างนาหญ้า เกษตรกรสามารถปลูกได้ทั้งพื้นที่ลุ่มและพื้นที่ดอน เกษตรกรส่วนใหญ่นิยมปลูกนาหญ้าในพื้นที่ลุ่มเช่นเดียวกับการทำนาข้าว นิยมปลูกหญ้าแพงโกล่า โดยใช้ท่อนพันธุ์อัตรา 300 กิโลกรัมต่อไร่ หลังจากปลูกหญ้าแพงโกล่าไปแล้ว 8-10 วัน หญ้าแพงโกล่าจะเริ่มงอก สามารถเริ่มเก็บเกี่ยวครั้งแรกได้ เมื่อหญ้าแพงโกล่าอายุ 60 วัน และเก็บเกี่ยวครั้งต่อไปได้ทุกๆ 40 วัน โดยตัดหญ้าสูงจากพื้นดิน 5-10 เชนติเมตร กลุ่มนักศึกษาวิทยาลัยเทคนิคนครอุบลราชธานี ประกอบด้วย นายรัตนพล สำราญ และคณะ รวมทั้งครูที่ปรึกษา ได้แก่ นายธนวิทย์ อุมา นายซลอ พลนิล ต่างเล็งเห็นความสำคัญของการปลูกหญ้าอาหารสัตว์ จึงเกิดแนวคิดสร้าง “รถตัดหญ้าแพงโกล่า ขับเคลื่อน 3 ล้อ พร้อมระบบดูดหญ้า ไร้คนขับ” เพื่อช่วยอำนวยความสะดวก ในการตัดหญ้าและดูดเก็บใบหญ้าแพงโกล่าได้อย่างสะดวกรวดเร็ว ลดการใช้แรงงานในการกวาดเก็บหญ้า รถตัดหญ้าแพงโกล่า ขับเคลื่อน 3 ล้อ พร้อมระ
“ดินเค็ม” เป็นหนึ่งในภัยคุกคามพื้นที่การเกษตรพบได้ทั่วไปในพื้นที่ภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และพื้นที่ชายทะเล ปัญหาดินเค็มเกิดจากดินที่มีเกลือที่ละลายได้ในสารละลายดินปริมาณมาก จนกระทบต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของพืช สังเกตง่ายๆ จะเห็นคราบเกลือเป็นหย่อมๆ โดยเฉพาะในฤดูแล้ง บริเวณที่มีปัญหาดินเค็ม พืชมักมีอาการใบไหม้ ลำต้นแคระแกร็น เนื่องจากพืชจะขาดน้ำ ความเป็นพิษจากธาตุโซเดียมและคลอไรด์ และเกิดความไม่สมดุลของธาตุอาหาร ปัญหาดินเค็มนอกจากจะส่งผลกระทบต่อการเกษตรแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อสภาพเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมอีกด้วย นวัตกรรมชลาศัย ให้น้ำพืช-ป้องกันดินเค็ม นวัตกรรมชลาศัย (Aquawell and soil salinity control) เป็นอีกหนึ่งนวัตกรรมทางเลือกสำหรับใช้ป้องกันปัญหาดินเค็ม เป็นผลงานของ นายประกอบ เกิดท้วม นายสุรธัช พ่วงผจง นักศึกษาสาขาเทคโนโลยีการเกษตร คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และ อาจารย์ที่ปรึกษา รศ.ดร.วรภัทร ลัคนทินวงศ์ ผลงานชิ้นนี้ ได้รับรางวัลผลงานนวัตกรรม ระดับดีเด่น เหรียญทอง ด้านการเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตร (ระดับบัณฑิตศึกษา) ในงานมหกรรมการวิจัยแห่งชาติ ปี 2564 ที่
นับตั้งแต่ปี พ.ศ.2509 เป็นต้นมา คณะรัฐมนตรีได้ลงมติให้วันพระราชพิธีพืชมงคล เป็น “วันเกษตรกร” ประจำปี เพื่อให้ผู้มีอาชีพทางการเกษตรได้ตระหนักถึงความสำคัญของการเกษตร ซึ่งเป็นภาคการผลิตและเป็นรากฐานทางเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศ คณะรัฐมนตรีจึงได้กำหนดให้จัดงานวันเกษตรกรควบคู่กับวันพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ เพื่อบำรุงขวัญแก่เกษตรกรนับแต่นั้นเป็นต้นมา เนื่องจาก ร.ต.สุรชัย บุญคง วัย 68 ปี มีผลงานโดดเด่นด้านการปลูกแฝกและเกษตรทฤษฎีใหม่ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จึงประกาศยกย่อง ร.ต.สุรชัย บุญคง ในฐานะปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน ประจำปี พ.ศ.2568 สาขาปราชญ์เกษตรเศรษฐกิจพอเพียงโดยจะเข้ารับพระราชทานโล่รางวัลในงานพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญในวันศุกร์ที่ 9พฤษภาคม 2568 ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง ทำเกษตรหลังเกษียณ หลังลาออกจากข้าราชการทหาร ร.ต.สุรชัย บุญคง ผันตัวมาทำเกษตรโดยปลูกมันสำปะหลังและมะม่วง บนเนื้อที่ 26 ไร่ แต่รายได้ไม่พอกับค่าใช้จ่ายแถมมีปัญหาด้านสุขภาพจากการใช้สารเคมีในการเพาะปลูก จึงเปลี่ยนมาทำเกษตรผสมผสาน ปลูกปุ๋ยพืชสดเช่น ถั่วพุ่ม ถั่วพร้า และปอเทือง
กระแสความตื่นตัวด้านสิ่งแวดล้อมกำลังผลักดันให้ภาคเกษตรกรรมไทยต้องปรับตัวครั้งใหญ่ เทคโนโลยีชาวบ้าน สังกัดข่าวสด ในเครือมติชน จึงได้จัดงานสัมมนาใหญ่ประจำปีภายใต้แนวคิด “เทคโนโลยีชาวบ้าน Next Move เกษตรไม่เหมือนเดิม” เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 ณ ห้องประชุมอาคารข่าวสด เพื่อเปิดมุมมองและชี้ทิศทางอนาคตของเกษตรกรไทย โดยเฉพาะในช่วงเวทีเสวนาเวลา 13.30–14.30 น. ที่พาผู้ฟังไปเจาะลึกตั้งแต่ประเด็น Carbon Footprint, Net Zero ไปจนถึง Carbon Credit ผ่านการแลกเปลี่ยนอย่างเข้มข้นระหว่างนักวิจัยเทคโนโลยีข้อมูล และตัวแทนชุมชนผู้ลงมือทำจริงในพื้นที่ ดร.อัมพร โพธิ์ใย นักวิจัยอาวุโส และหัวหน้าทีมวิจัยเทคโนโลยีและนวัตกรรมการตลาดคาร์บอน (DIT) มองว่า ประเด็นคาร์บอนเครดิตในภาคเกษตรกรรายย่อยต้องเริ่มต้นด้วยการคิดคำนวณต้นทุนอย่างรอบคอบ ปัจจุบันตลาดในไทยยังเป็นภาคสมัครใจ ซื้อขายผ่านเกณฑ์มาตรฐาน T-VER ซึ่งราคาเฉลี่ยที่ผ่านมาอยู่ที่ราว 85 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า สิ่งที่เกษตรกรต้องระวังที่สุดคือ “ต้นทุนค่าจ้างผู้ตรวจประเมินภายนอก” หากเกษตรกรทำแปลงเดี่ยวเพียงไม่กี่ไร่ รายได้จากการขา
การทำเกษตรให้ประสบความสำเร็จ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเลือกเลี้ยง หรือปลูกสิ่งที่มีราคาดีในตลาดเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มจากการทำความเข้าใจธรรมชาติ และค้นหาว่าสภาพแวดล้อมแบบใดเหมาะสมกับสิ่งที่เราต้องการเลี้ยงหรือปลูก เพราะเมื่อเข้าใจความต้องการของสิ่งมีชีวิต และเลือกใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ได้อย่างเหมาะสม ก็อาจกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างอาชีพและมูลค่าเพิ่มทางการเกษตรได้ เช่นเดียวกับการเลี้ยง “ชันโรง” บน “เกาะช้าง” จังหวัดตราด ที่ได้นำความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่ามาเป็นส่วนสำคัญ ในการพัฒนาการเลี้ยงแมลงผสมเกสรชนิดนี้ให้เติบโตตามธรรมชาติ คุณต้น – ขจรพงศ์ ชูปัญญานนท์ เจ้าของนิรามิสสุข เกษตรกรจังหวัดตราด เป็นอีกหนึ่งท่านที่นำประสบการณ์จากการทำสวนผลไม้มาต่อยอดสู่การเลี้ยงชันโรง โดยเริ่มจากการทดลองเลี้ยงหลายสายพันธุ์ ก่อนจะสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงของรังและเรียนรู้ว่า แม้ชันโรงจะเป็นแมลงที่มีประโยชน์ต่อการเกษตร แต่การนำมาเลี้ยงให้ประสบความสำเร็จ จำเป็นต้องคำนึงถึงความเหมาะสมของสภาพแวดล้อมด้วย ประสบการณ์ครั้งนั้นทำให้คุณต้นเริ่มมองหาพื้นที่ใหม่ จนพบว่าผืนป่าบนเกาะช้าง อาจเป็นคำตอบสำคัญของการเลี้ย
การทำเกษตรในยุคใหม่อาจไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากพื้นที่ขนาดใหญ่เสมอไป หากแต่ต้องอาศัยการวางแผน การเลือกพืชให้เหมาะสมกับข้อจำกัดของตนเอง รวมถึงการมองเห็นโอกาสทางการตลาดตั้งแต่ก่อนเริ่มลงมือปลูก หนึ่งในแนวคิดที่น่าสนใจจากงานสัมมนา “เทคโนโลยีชาวบ้าน NEXT MOVE เกษตรไม่เหมือนเดิม” ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 คือเรื่องราวของ คุณอ้อ–สาวิตตรี สระทองเทียน เจ้าของ The Vanilla House จังหวัดนครปฐม ผู้เปลี่ยนความสนใจในวานิลลาให้กลายเป็นโอกาสในการทำเกษตรบนพื้นที่จำกัด พร้อมถ่ายทอดประสบการณ์และมุมมองการสร้างมูลค่าจากพืชทางเลือกให้แก่ผู้เข้าร่วมงาน คุณอ้อเล่าว่า เดิมทีตนเองมีพื้นฐานด้านอาหาร และประกอบอาชีพเกี่ยวกับการพัฒนาสูตรอาหารและผลิตภัณฑ์มาอย่างต่อเนื่อง จึงมีความคุ้นเคยกับการใช้วัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหาร โดยเฉพาะวานิลลา ซึ่งเป็นหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในกลุ่มเบเกอรี่ ขนมหวาน และอาหาร จุดเริ่มต้นของการปลูกวานิลลาเกิดจากความตั้งใจเพียงเล็กๆ ที่ต้องการปลูกไว้ใช้ในงานของตนเอง และแบ่งปันให้กับเชฟหรือผู้ประกอบการที่รู้จัก โดยวางแผนเริ่มต้นเพียง 20 ต้นเท่านั้น แต่เมื่อได้ศึกษาธ