นวัตกรรมคิวบีน (Qbeans )สารกำจัดแมลงจากธรรมชาติสำหรับเกษตรอินทรีย์

  การทำเกษตรอินทรีย์ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย เพราะเป็นการทำการเกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ไม่ใช้สารเคมีสังเคราะห์ทุกประเภทในกระบวนการผลิต สินค้าเกษตรอินทรีย์จึงมีความปลอดภัยต่อตัวเกษตรกร และผู้บริโภค เป็นที่ต้องการของตลาดโดยเฉพาะกลุ่มคนรักสุขภาพ และสามารถขายได้ราคาสูงกว่าผลผลิตที่ใช้สารเคมี     แต่การทำเกษตรอินทรีย์ ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องใช้การจัดการที่ละเอียดอ่อน ต้องอาศัยแรงงาน และเวลาในการดูแลจัดการโรคแมลง โดยใช้สารชีวภัณฑ์ แมลงตัวห้ำตัวเบียน หรือพืชสมุนไพรขับไล่แมลง สำหรับสวนเกษตรที่เคยใช้สารเคมีในระยะแรกของช่วงเปลี่ยนผ่าน ระบบนิเวศยังไม่สมดุล   มักมีผลผลิตต่ำ หลังพื้นที่เพาะปลูกปรับเข้าสู่ภาวะสมดุล ผลผลิตต่อไร่จะปรับตัวสูงในระยะยาว คิวบีน ( Qbeans ) สารกำจัดแมลงจากธรรมชาติ คิวบีน เป็นอีกหนึ่งนวัตกรรมทางเลือกในการจัดการแมลงในระบบเกษตรอินทรีย์ เพราะเป็นสารกำจัดแมลงจากธรรมชาติ คือ เปลือกหอยแมลงภู่  100%   ผลงานวิจัยโดย ดร.ดวงทิพย์ กันฐา ภาควิชากีฏวิทยา คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และคณะ ที่ช่วยยกระดับการดูแลแปลงเพาะปลูกพืชในระบบเกษตรอินทรีย์มีความปลอดภัยและยั่งยืน

ช่วงนี้มักได้ยินคำว่าคาร์บอนเครดิตในหลายๆ ช่องทาง ไม่ว่าจะเป็นสื่อสิ่งพิมพ์หรือแม้สื่อโซเชียลต่างๆ จึงทำให้เกิดคำถามจากหลายๆ ท่าน ในหลากหลายมุมมองว่า คาร์บอนเครดิตที่กำลังเป็นคำฮิตกันอยู่นี้ เป็นเพียงเทรนด์ที่กำลังฮิตหรือเป็นสิ่งที่เราทุกคนต้องหันมาเริ่มให้ความสนใจ เพราะด้วยสภาพแวดล้อมของโลกที่เปลี่ยนไป ทำให้ปริมาณการเพิ่มขึ้นของก๊าซเรือนกระจกที่มาจากการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากภาคอุตสาหกรรมต่างๆ มีการใช้กลไกทางการตลาด เพื่อจูงใจอุตสาหกรรมให้หันมาลดการปล่อยก๊าซมากขึ้น ส่งผลให้มีการริเริ่มการซื้อขายที่เรียกว่า “คาร์บอนเครดิต” (Carbon Credit) ขึ้นมา “คาร์บอนเครดิต” (Carbon Credit) อาจก่อให้เกิดผลประโยชน์ร่วมอื่นๆ ซึ่งมีสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้แก่ชุมชน (Co-benefit) เช่น แหล่งอาหาร สร้างอาชีพ แหล่งต้นน้ำ การป้องกันมลพิษและภัยพิบัติทางธรรมชาติ เป็นต้น ซึ่งป่าไม้จึงเป็นอีกหนึ่งสิ่งที่มีความสำคัญสามารถสร้างมูลค่าที่เกิดจากคาร์บอนเครดิตซึ่งจะตอบโจทย์การเป็นสังคมปลอดคาร์บอนได้ เพราะโอกาสในการค้าคาร์บอนเครดิตไม่ได้ใช้เพียงแค่เทคโนโลยี แต่ยังเป็นการสร้างโอกาสที่เกิดรายได้ไปยังเกษตรกรในชนบท ปร

เมื่อพูดถึงเกษตรอินทรีย์ภาพที่หลายคนคุ้นเคย อาจเป็นเรื่องของการไม่ใช้สารเคมีและการผลิตอาหารที่ปลอดภัย แต่เมื่อโลกการเกษตรเปลี่ยนไป แนวคิดการผลิตก็ไม่ได้หยุดอยู่เพียงการ “ลด” หรือ “เลิก” สิ่งที่ไม่ต้องการ หากกำลังขยับไปสู่การใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และองค์ความรู้ด้านจุลินทรีย์ เข้ามาจัดการปัญหาในระบบการผลิตอย่างเป็นระบบมากขึ้น หนึ่งในผู้ที่ทำงานด้านนี้มาอย่างต่อเนื่องคือ ศ.ดร.เกษม สร้อยทอง คณะเทคโนโลยีการเกษตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง โดยตลอดระยะเวลากว่า 30 ปีที่ผ่านมา ได้ทำงานส่งเสริมการลดหรือหยุดการใช้สารเคมีและลดสารพิษทางการเกษตร พร้อมได้รับเชิญจากหลายประเทศให้เดินทางไปเผยแพร่ความรู้แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และส่งเสริมแนวทางลดการพึ่งพาสารเคมีในการเกษตรอย่างต่อเนื่อง ศ.ดร.เกษม เล่าว่า การวางรากฐานด้านการวิจัยและพัฒนาจุลินทรีย์ การผลิตปุ๋ยอินทรีย์ รวมถึงการพัฒนานวัตกรรมที่สามารถนำมาสนับสนุนระบบการผลิตที่ปลอดภัย โดยไม่ได้มองเฉพาะการผลิตในประเทศไทย แต่ยังมีการสร้างเครือข่ายกับสถาบันเกษตรอินทรีย์ในประเทศอินเดีย ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย บังกลาเทศ และจีน เพื่อให้แต่ละแห่งทำ

เรื่องราวของ “อุ้มฮุ่ม โฮมสเตย์” เริ่มต้นขึ้นนานกว่าที่จะเรียกได้ว่าเป็นโฮมสเตย์ เพราะย้อนกลับไปเมื่อปี 2530 พื้นที่แห่งนี้ยังเป็นเพียงทุ่งหญ้าผืนหนึ่งที่ครอบครัวบังเอิญได้มา พี่อุ้ม-คณาภรณ์ ธนูธรรมเจริญ และ พี่นุ้ย-กนกวรรณ ศรีสัจจากุล สองสามีภรรยา เจ้าของ “อุ้มฮุ่ม โฮมสเตย์” บ้านหัวนา ตำบลม่อนปิ่น อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ พื้นที่เล็กๆ ที่ค่อยๆ เติบโตจากผืนดินของครอบครัว สู่สวนที่มีทั้งป่า อาหาร และวิถีชีวิตที่พึ่งพาตัวเอง ย้อนกลับไป จุดเริ่มต้นของพื้นที่แห่งนี้เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2530 เมื่อคุณแม่ของพี่อุ้มเดินทางกลับเชียงใหม่ด้วยรถไฟ และได้พูดคุยกับคนที่นั่งอยู่ข้างๆ ซึ่งกำลังจะขายที่ดิน เมื่อมาถึงเชียงใหม่จึงชวนคุณพ่อมาดูพื้นที่ ก่อนตัดสินใจซื้อในที่สุด จากนั้นทุกเย็นวันศุกร์ คุณพ่อคุณแม่จะรับลูกๆ จากโรงเรียนแล้วพากันมาที่นี่ คุณแม่ปลูกต้นไม้ ส่วนลูกๆ ก็วิ่งเล่นบ้าง ช่วยกันปลูกต้นไม้บ้าง ทำแบบนี้ต่อเนื่องราว 15 ปี จนพื้นที่ค่อยๆ เปลี่ยนจากทุ่งหญ้าเป็นสวนผสมผสาน มีทั้งลิ้นจี่ มะม่วง สับปะรด ต้นสัก และไม้ผลอีกหลายชนิด เมื่อเติบโตขึ้น พี่อุ้มออกไปเรียนมหาวิทยาลัย ก่อนเข้าสู่ชีวิตการทำงาน

ไข่ผำ หรือ ผำ พืชน้ำขนาดจิ๋วที่อยู่คู่กับวิถีอาหารของคนไทยมายาวนาน กำลังมีโอกาสก้าวออกจากการเป็นเพียงวัตถุดิบพื้นบ้าน ไปสู่การเป็นหนึ่งในวัตถุดิบอาหารทางเลือกที่ตอบโจทย์โลกยุคใหม่ เพราะนอกจากจะมีคุณค่าทางโภชนาการ โดยเฉพาะโปรตีนแล้ว ยังเป็นพืชที่สามารถเพาะเลี้ยงได้ง่าย และนำไปพัฒนาเป็นอาหารได้หลากหลายรูปแบบ แต่เมื่อ “ไข่ผำ” ก้าวเข้าสู่การผลิตในระดับที่ใหญ่ขึ้น ความท้าทายไม่ได้อยู่แค่การเพาะเลี้ยงให้ได้ผลผลิต หากอยู่ที่กระบวนการหลังการเก็บเกี่ยว โดยเฉพาะการทำความสะอาด ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญต่อคุณภาพ ความปลอดภัย และความสามารถในการจัดการผลผลิตจำนวนมาก คิดจากปัญหาจริง สู่เครื่องล้างไข่ผำ ด้วยเทคโนโลยี “พลาสมา” จากโจทย์ดังกล่าว จึงเกิดแนวคิดที่จะนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยเปลี่ยนกระบวนการล้างไข่ผำ จากงานที่ต้องพึ่งพาแรงงานคนและใช้เวลานาน ให้กลายเป็นกระบวนการที่สามารถควบคุมได้อย่างเป็นระบบ และทำงานได้รวดเร็วขึ้น อาจารย์รุ่ง – รศ.ดร.รุ่งตะวัน ยมหล้า คณะเทคโนโลยีการเกษตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง และทีมวิจัย ได้มองโจทย์การพัฒนาเครื่องล้างไข่ผำในมุมของการออกแบบเทคโนโลยีให้ตอบปัญหาจร

ทุกวันนี้ ภาวะโลกรวน (Climate Change) ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อภาคการเกษตร ทำให้ฤดูกาลแปรปรวน  ฝนไม่ตกตามฤดู เกิดฝนแล้ง ภัยหนาว และภาวะอากาศร้อนสุดขั้ว ทั้งมีปัญหาน้ำท่วมถี่ขึ้น ความไม่แน่นอนของฤดูกาล ทำให้เกษตรกรวางแผนปลูกและเก็บเกี่ยวได้ยากขึ้น การปลูกให้ได้ผลผลิตสม่ำเสมอ จึงเป็นโจทย์ที่ท้าทาย ไม่ใช่แค่โชค แต่ต้องอาศัยระบบเทคโนโลยีเป็นตัวช่วยให้เกษตรกรปรับตัวได้อย่างมีประสิทธิภาพ “สปี๊ดดี้ แอสเซ็ส” ทุ่ม 40 ล้าน ปลูกพืชมูลค่าสูงในโรงเรือน EVAP     บริษัท สปี๊ดดี้ แอสเซ็ส จำกัด ผู้นำด้านเทคโนโลยีสำหรับโรงเรือนและระบบปลูกพืชในร่ม ระดับอุตสาหกรรม ที่มีประสบการณ์กว่า 30 ปี ทางด้านวิศวกรรมเกษตร โดยมีผลงานการออกแบบและก่อสร้างโรงเรือนผลิตพืช เทคโนโลยีระบบปลูกสมัยใหม่ ทั้งโรงเรือนและระบบปิดมาตรฐาน GAP/GMP กว่า 100 โรงเรือน ให้กับหน่วยงานรัฐและเอกชนในโซนเอเชีย ในช่วงที่ผ่านมา สปี๊ดดี้ แอสเซ็สได้ทุ่มงบลงทุน 40 ล้านบาท สร้างฟาร์มต้นแบบการปลูกพืชมูลค่าสูง อย่างเช่น สตรอว์เบอร์รี่ญี่ปุ่น ในโรงเรือน EVAP ระบบปิด เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้เทคโนโลยีการจัดการฟาร์มที่ทันสมัย ที่ให้ผลตอบแทนสูง ตอบโจทย์การทำเ