ปศุสัตว์
ต้องยอมรับว่าปัจจุบันนี้ ไก่แจ้ไม่ได้เป็นแค่ไก่วัดอีกต่อไป เพราะตลาดไก่แจ้ที่ถูกยกระดับขึ้นมาให้มีการประกวดประชันความสวยของไก่ ความนิยมเก็บสะสมไก่แจ้ให้ครบตามสีสากล และสีมาตรฐานของไทย ทำให้ไก่แจ้ถูกจัดอยู่ในกลุ่มสัตว์เลี้ยงสวยงามที่ราคาค่อนข้างสูง หากจะให้ได้รูปทรงไก่ที่ได้มาตรฐานและเก็บสะสมสีให้ครบตามแบบฉบับคนนิยมไก่แจ้ จากการพูดคุยของเจ้าของฟาร์มไก่แจ้ด่านเกวียน ทำให้ทราบได้ว่า แท้จริงแล้วอาจมีบางฟาร์มที่ไม่ได้มุ่งเน้นไปที่รูปลักษณ์ของไก่เพียงอย่างเดียว แต่ให้ความสำคัญถึงสุขภาพของไก่แจ้ สำหรับผู้เลี้ยงไก่แจ้ที่ต้องการให้ไก่มีสุขภาพแข็งแรง เลี้ยงเป็นเพื่อนเล่นไปตลอดชีวิตของไก่ ฟาร์มไก่แจ้ด่านเกวียน เป็นที่รู้จักมากในชื่อของฟาร์มไก่แจ้บางใหญ่ เพราะเดิมทีที่ตั้งของฟาร์มอยู่ในละแวกบางใหญ่ อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี แต่ปัจจุบันย้ายฟาร์มมาไว้ที่ ตำบลด่านเกวียน อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา มี คุณสุริยา คงดี และ คุณศศมณ เขมทัสสี เป็นเจ้าของ ฟาร์มไก่แจ้ด่านเกวียน ตั้งอยู่บนพื้นที่ไม่กว้างนัก แต่มีการจัดอย่างเป็นระเบียบจากเจ้าของฟาร์ม ให้อากาศถ่ายเทตลอดเวลา แสงแดดเข้าถึงกรง แบ่งสัดส่วนของที
หนุ่มฟาร์มปูสองแคว ใช้เวลาว่างจากดูแลฟาร์มปูให้เกิดประโยชน์ เปิดบ้านเลี้ยงหนูนาในวงซีเมนต์ หารายได้เสริม ผ่านมา 10 เดือน ออเดอร์สั่งเพียบส่วนใหญ่เป็นร้านอาหารป่า ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่ฟาร์มเพาะเลี้ยงปูนา ของนายวัชระ เสือรอด อายุ 41 ปี หนุ่มวัยกลางคนเร่งสร้างตัว ที่เพาะเลี้ยงปูนา รอบบริเวณบ้านเลขที่ 66/1 ม.3 บ้านวังแร่ ต.มะขามสูง อ.เมือง จ.พิษณุโลก จนประสบความสำเร็จ กลายเป็นฟาร์มปูนาที่ใหญ่ที่สุดในภาคเหนือ มีลูกค้าทั้งขาจรและขาประจำสั่งออเดอร์ล่วงหน้าไม่ขาดสาย ล่าสุด ไม่หยุดพัฒนา เปิดข้างบ้าน เป็นฟาร์มเพาะเลี้ยงหนูนาในวงซีเมนต์ จากจุดเริ่มต้นตั้งใจเลี้ยงไว้กินเองในครอบครัว เพราะชอบทานผัดเผ็ดหนูนา สุดท้ายประสบความสำเร็จกลายเป็นฟาร์มหนูนา เริ่มเลี้ยงเพียง 10 เดือน มีลูกค้าขาประจำเป็นร้านอาหารป่าในพื้นที่ใกล้เคียงออเดอร์ไว้ทั้งแบบหนูนาสด และหนูนาย่าง นายวัชระ เสือรอด เจ้าของฟาร์มหนูนาบ้านวังแร่ ได้บอกว่า หลังจากที่ตนทำฟาร์มปูสองแคว จนประสบความสำเร็จนั้น มีลูกค้าสั่งปูตลอดทั้งปีมีออเดอร์มาตลอด แต่ตนก็ไม่อยากหยุดนิ่งอยากจะพัฒนา อยากจะลองทำอะไรใหม่ๆ จึงมาลงตัวที่ฟาร์มหนูนา สาเหตุที่ต้องเป็น
วารสารวิชาการเชิงวิทยาศาสตร์ “เนเจอร์” ได้ตีพิมพ์ผลการวิจัยเรื่องอัตราการตายของไก่ไข่ โดยงานวิจัยนี้ใช้ข้อมูลเชิงพาณิชย์ปริมาณมากที่สุดเท่าที่เคยมีมาในการวิเคราะห์ และพบว่า อัตราการตายของไก่ไข่ที่ไม่ถูกขังกรงมีจำนวนลดต่ำลงอย่างต่อเนื่อง เมื่อได้รับการเลี้ยงดูในระบบการเลี้ยงไก่แบบปล่อย ซึ่งเกิดจากประสบการณ์การจัดการและความรู้ในการเลี้ยงไก่ที่เพิ่มขึ้น การวิจัยนี้เก็บข้อมูลจากแม่ไก่จำนวน 176 ล้านตัวจาก 16 ประเทศ แล้วนำมาเปรียบเทียบการตายของไก่แต่ละกลุ่มที่แยกตามระบบโรงเรือนเลี้ยงไก่ อันได้แก่ ระบบการเลี้ยงในกรงตับที่ใช้กันทั่วไปในปัจจุบัน ระบบการเลี้ยงในกรงเสริมอุปกรณ์ และระบบการเลี้ยงแบบไม่ใช้กรง (แบบ Aviary) ผลที่ได้จากการเก็บข้อมูลเป็นเวลาสิบปีพบว่า ประสบการณ์ในการเลี้ยงไก่โดยระบบแบบไม่ใช้กรงมีความเกี่ยวพันกับการตายที่ลดลงถึงร้อยละ 4-6 หรือเรียกได้ว่า “อัตราการตายที่ลดต่ำลงเร็วกว่าตัวเลขที่รายงาน” แต่อัตราการตายจากระบบการเลี้ยงไก่แบบขังกรงนั้นไม่สูงไปกว่าเดิมแล้ว จึงสรุปได้ว่า การตายของไก่ที่เลี้ยงในระบบไม่ขังกรงไม่ได้สูงกว่าการตายของไก่ที่เลี้ยงในโรงเรือนที่ใช้ระบบกรงตับแบบที่ใช้กันท
“แพะ” เป็นสัตว์เศรษฐกิจที่นิยมเลี้ยงทั่วไปในทุกภูมิภาคของประเทศไทย แต่ปัจจุบัน การผลิตแพะในประเทศยังไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาด กรมปศุสัตว์ จึงส่งเสริมและสนับสนุนการเลี้ยงแพะมาอย่างต่อเนื่อง โดยปัจจุบันมีกลุ่มเกษตรกรเลี้ยงแพะ จำนวน 501 กลุ่ม ชมรมแพะระดับจังหวัด 64 ชมรมจังหวัด เครือข่ายระดับเขต 9 เขต “กลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงแพะ แกะ โคกเจริญ จังหวัดลพบุรี ” ได้รับการยกย่องจากกรมปศุสัตว์ในฐานะ สถาบันเกษตรกรดีเด่นระดับประเทศ (รางวัลชมเชย) ประเภทกลุ่มเกษตรกรเลี้ยงสัตว์ ประจำปี 2560 เนื่องจากทางกลุ่มฯ ได้มีการพัฒนาทั้งด้านการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต การลดต้นทุน การจัดการด้านการตลาดตลอดจนการสร้างความเข้มแข็งของกลุ่มและเครือข่ายเกษตรกรอย่างเป็นรูปธรรม จุดเริ่มต้น กลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงแพะ แกะ โคกเจริญ ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 79 หมู่ที่ 6 ตำบลวังทอง อำเภอโคกเจริญ จังหวัดลพบุรี เกษตรกรได้รวมตัวกันจัดตั้งกลุ่มฯ เมื่อ ปี พ.ศ. 2554 (เริ่มจากกลุ่มธรรมชาติ) โดยจดทะเบียนกับกรมปศุสัตว์ เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2557 และจดทะเบียนวิสาหกิจชุมชน ในปีเดียวกัน ต่อมาได้จดทะเบียนจัดตั้งกลุ่มเกษตรกร วันที่ 11 พฤษภาค
สวัสดีครับ ฉบับนี้ไปดูคนปลูกหญ้า ขายพันธุ์หญ้าอาหารสัตว์ผ่านโซเชียลมีเดีย รับทรัพย์เป็นว่าเล่น ปลูกหญ้าให้วัวกิน พาท่านมาที่ 107 หมู่ที่ 2 ตำบลทุ่งกระเชาะ อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก ไปพบกับ คุณนิตยา จันทะโพธิ์ คุณนิตยา เล่าว่า เริ่มทำแปลงหญ้าอาหารสัตว์ เมื่อปี 2535 โดยปลูกหญ้าไว้เพื่อเลี้ยงวัวในฟาร์มตัวเอง ที่เน้นสายพันธุ์วัวลูกผสมบราห์มัน ชาโรเล่ส์กว่า 100 ตัว ทั้งวัวขุนและวัวปล่อยเลี้ยงเป็นฝูง แต่เนื่องด้วยฟาร์มของเราติดกับป่าชุมชน หน้าฝนจึงแบ่งช่วงการเลี้ยงในฟาร์มเป็นระยะเวลาสั้นๆ คือเดือนพฤษภาคมถึงเดือนกรกฎาคม หลังจากนั้นจะให้วัวออกหากินข้างนอกเสริมด้วยหญ้าเนเปียร์และฟาง เหตุผลคือ เราต้องการเก็บหญ้าในฟาร์มไว้ให้กินในฤดูที่มีน้ำน้อย คือช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนมีนาคม หลังจากนั้นหญ้าจะหมด จะให้กินหญ้าเสริม เช่น หญ้าเนเปียร์และหญ้าสวิทจัมโบ้ คุณนิตยา บอกว่า พ่อกับแม่ทำเมล็ดพันธุ์หญ้าขายมาตั้งแต่ก่อนปี 2538 โดยจะขายเมล็ดพันธุ์หญ้าให้เพื่อนบ้านหลังนำไปปลูก ต่อมาจึงมีพ่อค้าคนกลางมารับเมล็ดพันธุ์หญ้าไปขายต่อ จึงเป็นที่มาของการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์หญ้า หลังจากนั้นคุณนิตยาจึงมาสานต่อโดยขายเมล็ดพ
“ไก่เชิงท่าพริก” เป็นไก่ชนพื้นเมืองที่มีชื่อเสียงของจังหวัดตราดอย่างยาวนาน ลักษณะเด่นของไก่เชิงท่าพริกคือ มีลีลาชั้นเชิงดี ตีเจ็บ เป็นที่ชื่นชอบของกลุ่มเซียนไก่ สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดตราดจึงมุ่งอนุรักษ์และส่งเสริมพัฒนาสายพันธุ์ไก่พื้นเมืองตราดให้เป็นที่นิยมในวงกว้าง ทั้งในประเทศและส่งออก เพื่อส่งเสริมอาชีพและกระจายรายได้สู่เกษตรกรผู้เลี้ยงไก่ชนระดับรากหญ้าให้มีรายได้เพิ่มขึ้น เปิดตลาดออนไลน์ คุณพรชัย แนวพนา เกษตรกรผู้อนุรักษ์พัฒนาไก่พื้นเมืองตราด บ้านเลขที่ 90/6 หมู่ที่ 3 อำเภอเมืองตราด จังหวัดตราด เล่าว่า ตนเองมีอาชีพทำสวนยางพารา สวนผลไม้ และเลี้ยงไก่ชนพื้นเมืองประมาณ 300 ตัว โดยนิสัยชอบเลี้ยงไก่มาก เลี้ยงตั้งแต่อายุ 12 ปี รวม 20 ปีเต็ม ไก่ชนที่คัดจะส่งขายผ่านพ่อค้าคนกลาง เมื่อ 3 ปีเริ่มทำตลาดออนไลน์ ใช้ชื่อเฟซบุ๊ก เพชรพรชัยตราด เมื่อขายทางออนไลน์มีรายได้เพิ่มขึ้น 80-100% เช่น จากที่เคยขายให้พ่อค้าคนกลางตัวละ 1,000-1,500 บาท จะขายได้ราคาเพิ่มตัวละ 2,000-2,500 บาท ปกติจะมีคลิปประลองเชิงสั้นๆ 2-3 คลิป โพสต์ไว้ให้ลูกค้าดูอยู่แล้ว เมื่อลูกค้าสนใจจะแชตมา สั่งซื้อและนัดหมายส่งไก่ให้ลูกค้า
การเลี้ยงกวางเชิงพาณิชย์นั้น ผู้เลี้ยงไม่ต้องการเพียงแค่ขายหนังกับเนื้อที่นำมาใช้ประโยชน์เท่านั้น แต่ต้องการนำเขากวางอ่อนมาแปรรูปด้วยการหมักในแอลกอฮอล์และการผลิตเป็นเม็ดแคปซูลเพื่อป้อนตลาด “คนรักสุขภาพ” เพิ่มมากขึ้น เนื่องจากเขากวางอ่อนอุดมด้วยแร่ธาตุ วิตามิน แคลเซียม ฮอร์โมน และกรดที่จำเป็นต่อร่างกายมากมาย ช่วยบำรุงร่างกาย รวมทั้งรักษาอาการป่วยบางชนิดได้ ธุรกิจการเลี้ยงกวางจึงตอบโจทย์ตลาดลูกค้าในกลุ่มนี้ได้อย่างตรงเป้า นายสัตวแพทย์วิศุทธิ์ เอื้อกิ่งเพชร หัวหน้างานศึกษาและพัฒนาด้านปศุสัตว์ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดสกลนคร กล่าวว่า ที่ผ่านมามีชาวบ้านออกล่ากวางป่าเพื่อนำมาใช้ประโยชน์ในการเป็นอาหาร แล้วยังนำเขากวางไปปรุงเป็นยาเพิ่มสมรรถภาพทางเพศตามความเชื่อโบราณ หากปล่อยให้เป็นเช่นนี้ต่อไปนอกจากจะเป็นการทำผิดกฎหมายแล้ว อีกไม่นานประชากรกวางในป่าคงไม่เหลือแน่นอน กรมปศุสัตว์ให้การสนับสนุนกวางพันธุ์รูซ่าจากต่างประเทศที่มีขนาดใหญ่ ให้ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯ นำไปเลี้ยงสาธิต เพื่อศึกษาความเป็นไปได้ในการเลี้ยงกวางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และศึกษาหาความคุ้มทุนในการเล
ศูนย์วิจัยและพัฒนาสัตว์ปีก ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลลาดตะเคียน อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี เป็นศูนย์วิจัยเฉพาะสัตว์ที่ดูแลเกี่ยวกับเรื่องของสัตว์ปีกทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็นสายพันธุ์ไก่ สายพันธุ์ห่าน หรือแม้แต่สายพันธุ์เป็ด ฯลฯ ซึ่งทางศูนย์วิจัยฯ ได้มีการนำสัตว์ปีกมาพัฒนาสายพันธุ์ให้มีคุณภาพ โดยสัตว์ที่ทำการพัฒนาพันธุ์ทั้งหมดนั้นต้องตอบโจทย์ให้กับเกษตรกร คือต้านทานโรค เจริญเติบโตได้ดี ผลผลิตมีคุณภาพ และที่สำคัญสามารถเลี้ยงได้ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ ซึ่งสัตว์ปีกที่ได้รับความนิยมของศูนย์วิจัยฯ แห่งนี้ นอกจากจะเป็นไก่เหลืองหางขาวแล้ว สายพันธุ์เป็ดไข่ก็เป็นสัตว์ปีกอีกชนิดหนึ่งที่เกษตรกรผู้เลี้ยงให้ความไว้วางใจและติดต่อขอซื้อสายพันธุ์เป็ดไข่ต่างๆ เพื่อนำไปเลี้ยงเป็นอาชีพสร้างรายได้เลี้ยงครอบครัวได้เป็นอย่างดี คุณธีระชัย ช่อไม้ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาสัตว์ปีก ให้ข้อมูลว่า ทางศูนย์วิจัยฯ มีพันธุ์เป็ดที่ได้ทำการอนุรักษ์ไว้ โดยแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ 1. สายพันธุ์เป็ดเนื้อ โดยจะเป็นเป็ดเทศกบินทร์บุรีที่มีตัวสีขาว ลักษณะรอบใบหน้ามีสีแดง ซึ่งเมื่อนำไปเลี้ยงจะเป็นเป็ดที่เจริญเติบโตได้เร็ว ให้เ
ไก่เบตง สัญลักษณ์ใต้สุดแดนสยาม หลายท่านคงรู้จักไก่เบตงในเรื่องของรสชาติ ความอร่อย จุดเด่นของไก่สายพันธุ์นี้คือ เนื้อนุ่ม หนังกรอบ ไม่มีมันผสม กินแล้วอาจทำให้ลืมไก่เนื้อสายพันธุ์อื่นได้ และนอกจากความอร่อยแล้ว ไก่เบตงยังติดอันดับไก่เนื้อที่มีราคาแพงที่สุดในประเทศไทย คิดราคาแบบปรุงสำเร็จแล้ว ตกตัวละ 1,200 บาท แต่อย่าเพิ่งตกใจกับราคา ขอบอกเลยว่าไก่เบตงคุ้มค่าคุ้มราคาแน่นอน เพราะกว่าจะเป็นเนื้อไก่ที่อร่อยขนาดนี้ เกษตรกรผู้เลี้ยงเขาต้องใช้เวลาเลี้ยงถึง 6 เดือน เทียบกับไก่ทั่วไปแล้วใช้ระยะเวลาในการเลี้ยงนานกว่ากันถึงเท่าตัว จึงไม่แปลกที่ไก่เบตงจะมีรสชาติอร่อย และกำลังเป็นของหายากในขณะนี้ คุณธนันท์รัฐ อุดมธันยรัตน์ หรือ โกช้าง อยู่บ้านเลขที่ 54 ถนนรัตนเสถียร ตำบลเบตง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา เกษตรกรมืออาชีพชื่อเสียงโด่งดังในวงการคนเลี้ยงไก่เบตง เล่าว่า ไก่เบตง เข้ามาในประเทศไทยโดยชาวจีนอพยพมาเป็นเวลากว่า 100 ปีแล้ว แต่ค่อนข้างหาคนเลี้ยงได้ยากเต็มที สาเหตุเกิดจากปัจจัยหลายอย่าง เลี้ยงยาก ต้นทุนสูง ใช้ระยะเวลาในการเลี้ยงนานถึง 6 เดือน เลี้ยงแล้วขาดทุน อีกส่วนหนึ่งคือคนรุ่นใหม่ไม่สานต่อ เข้าไปทำงานป
เมืองจันท์ มีชื่อเสียงทางด้านผลไม้มายาวนาน ก่อนหน้านี้เป็นเงาะ แต่ปัจจุบันจังหวัดนี้กลายเป็นเมืองหลวงของทุเรียนไทยไปแล้ว สำหรับอาชีพเกษตรสาขาอื่น อย่างประมง จังหวัดจันทบุรีอยู่ติดชายทะเล จึงมีการเลี้ยงกุ้ง ปลา หอย ส่วนหนึ่งจับจากธรรมชาติ นำมาบริโภคในท้องถิ่น รวมทั้งส่งขายยังส่วนกลาง หากถามถึงทางด้านปศุสัตว์ อาจจะไม่โดดเด่นนัก แต่ก็มีหน่วยงานของกรมปศุสัตว์ คือศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์ ไปตั้งอยู่ร่วม 30 ปีมาแล้ว งานเลี้ยงสัตว์ อาจจะไม่ใช่อาชีพหลักของคนในท้องถิ่น แต่มีปัจจัยบางอย่างที่เหมาะสมมาก จังหวัดนี้ดินดี น้ำดี หญ้าที่ชาวสวนถือเป็นวัชพืชเจริญเติบโตเร็วมาก เหมาะที่จะนำมาเลี้ยงสัตว์ ขณะเดียวกัน รถขายขี้วัวจากราชบุรี จากสระบุรี ถูกขนเข้าไปขายให้กับชาวสวน ปีหนึ่งจำนวนมหาศาล เพราะขี้วัวที่เลี้ยงกันอยู่แถวอำเภอสอยดาวไม่พอใช้ หากมีการเลี้ยงสัตว์ ผลพลอยได้ก็จะเกิดขึ้นครบวงจร วิจัยสัตว์เพื่อเกษตรกร เกษตรกรส่วนใหญ่คุ้นเคยกับศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี ตั้งอยู่อำเภอแหลมสิงห์ ที่นี่โดดเด่นเรื่องไม้ผลเมืองร้อน ที่ตำบลวังแซ้ม มีศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์ ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์จันทบุรี
