ปศุสัตว์
คุณปัญจะคุณ บุญกว้าง เจ้าของปัญมนัสฟาร์ม ซึ่งเป็นต้นแบบฟาร์มจิ้งหรีด มาตรฐาน GAP จังหวัดขอนแก่น กล่าวว่า ปัจจุบันแมลงกลายเป็นสัตว์เศรษฐกิจสำคัญ โดยเฉพาะแมลงกินได้ (Edible Bug) ถึงขนาดมีการคาดการณ์ว่าในอนาคต แมลงจะเป็นความหวังของมนุษยชาติ ปัจจุบันมีผู้บริโภคแมลงมากกว่า 2,000 ล้านคน และมีแมลงถึง 1,900 สายพันธุ์ที่ถูกบันทึกเป็นแมลงกินได้ในหมู่คนรักแมลงรู้ดีว่า แมลงมีคุณค่าสารอาหารสูงมาก ไม่ด้อยกว่าเนื้อสัตว์ชนิดใด คุณปัญจะคุณเริ่มผันตัวเองจากพนักงานออฟฟิศในกรุงเทพฯ ที่อยากกลับบ้านมาพัฒนาบ้านเกิดของเขาให้ดีขึ้น เขาสนใจศึกษาการเลี้ยงจิ้งหรีด จึงตัดสินใจกลับมาทำฟาร์มจิ้งหรีด โดยได้รับคำแนะนำการเลี้ยงจิ้งหรีดจากหน่วยงานราชการในจังหวัดขอนแก่น สำนักงานปศุสัตว์จังหวัด เข้ามาช่วยให้ความรู้ เขาเริ่มต้นเลี้ยงจิ้งหรีดแบบมีมาตรฐาน และได้ช่วยคนในชุมชนให้มีรายได้จากการเข้ามาทำฟาร์มร่วมกัน ทำให้เกิดความเข้มแข็งในชุมชนอีกด้วย คุณปัญจะคุณ กล่าวว่า ผมเริ่มจากการทำฟาร์มจิ้งหรีดโดยเข้าร่วมอบรมฟาร์มมาตรฐาน GAP กับทางสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดขอนแก่น และปรับปรุงฟาร์มของตนเองให้มีมาตรฐาน เพื่อขยายการส่งอ
ห่านสวยงาม กำลังเป็นอีกหนึ่งสัตว์ปีกที่กำลังมาแรงในช่วงนี้ เพราะการนำไปเลี้ยงสามารถปล่อยให้อยู่ตามพื้นที่ที่ต้องการได้ เพราะเป็นสัตว์ที่เชื่องเป็นมิตรกับผู้เลี้ยง ซึ่งการนำมาเลี้ยงส่วนใหญ่ต้องการขยายพันธุ์เพื่อจำหน่ายลูกเป็นหลัก และยิ่งเป็นสายพันธุ์จากต่างประเทศด้วยแล้ว ห่านสวยงามเหล่านี้ซื้อขายกัน ราคาอยู่ที่หลักหมื่นบาทกันเลยทีเดียว คุณดิ่ง อภิเชฐ เจ้าของ GTGOOSE FARM (จีที กู๊ช ฟาร์ม) ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 ตำบลหนองหนาม อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน ชื่นชอบการเลี้ยงห่านสวยงาม เพราะมองว่ามีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ไม่เหมือนกับสัตว์ปีกชนิดอื่นๆ จนทำให้เขาได้รวบรวมห่านสายพันธุ์จากต่างประเทศเข้ามาเลี้ยง และลองผิดลองถูกในการสร้างเป็นลูกพันธุ์ห่านคุณภาพจนประสบผลสำเร็จ มีรายได้จากการขายห่านสวยงามหลักแสนบาทต่อปี คุณดิ่ง เล่าว่า การเลี้ยงห่านสวยงามนั้นเป็นจุดเริ่มต้นที่สนใจอยากทำเป็นอาชีพเสริม เพราะเขาเองมีธุรกิจส่วนตัวที่ทำคือการพัฒนาพันธุ์ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ จึงทำให้เห็นช่องทางว่าห่านน่าจะสอดคล้องกับอาชีพหลักที่ทำ คือมีวัตถุดิบที่ให้ห่านกินได้เมื่อนำมาเลี้ยง โดยห่านสวยงามที่นำมาเลี้ยงจะเป็นสายพันธุ์แ
“ไก่แสมดำ” เป็นสัตว์เลี้ยงพื้นบ้าน เป็นหนึ่งในของดีของจังหวัดอุทัยธานี ความจริงแล้ว ไก่แสมดำเป็นไก่สายพันธุ์เก่าแก่มาตั้งแต่สมัยสุโขทัย เนื่องจากพ่อขุนบางกลางหาวและพ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงโปรดไก่แสมดำมาก จนได้ชื่อว่า “ไก่พ่อขุน” ต่อมาในสมัยกรุงศรีอยุธยา สมเด็จพระพุทธเจ้าเสือก็ทรงโปรดเช่นกัน ซึ่งก็เป็นหลักฐานว่า ไก่แสมดำมีมาแต่โบราณกาลนั้น มีถิ่นกำเนิดทางภาคกลาง ตั้งแต่ อยุธยา อ่างทอง สิงห์บุรี อุทัยธานี และจังหวัดใกล้เคียง จังหวัดอุทัยธานีเห็นคุณค่า ของ ไก่แสมดำ จึงส่งเสริมการเลี้ยงเป็นสัตว์เศรษฐกิจของจังหวัด เพื่ออนุรักษ์สายพันธุ์ และมีเกษตรกรที่สนใจนำมาเลี้ยง เพาะจำหน่ายสร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำ ไก่แสมดำเป็น 1 ใน 4 เฉดสีใหญ่ๆ ของไก่พันธุ์ประดู่หางดำ อันได้แก่ ประดู่มะขามไหม้ ตาไพล ประดู่แข้งเขียว ตาลาย ประดู่แดง และ ประดู่แสมดำ ตาดำ ที่นิยมเรียกสั้นๆ ว่า ไก่แสมดำ ซึ่งถือได้ว่าเป็นสายพันธุ์ที่เหลือน้อยลง จนใกล้จะสูญพันธุ์ ซึ่งลักษณะเด่นของประดู่แสมดำหรือไก่แสมดำ คือ ปาก แข้ง เล็บ ขนปีก หาง มีสีดำสนิท ยกเว้นสร้อยปีก สร้อยคอ สร้อยหลัง และสร้อยระย้
ปุ๋ยถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้พืชหลายชนิดมีการเจริญเติบโต โดยเฉพาะธาตุอาหารหลักอย่าง N P K ซึ่งธาตุอาหารพืชเหล่านี้หากไม่ได้จากปุ๋ยเคมีหรือปุ๋ยวิทยาศาสต์ สามารถหาได้จากช่องทางไหนบ้างนั้น มีเกษตรกรหลายท่านได้ลดต้นทุนการผลิต คือการใช้มูลสัตว์ที่ได้จากการเลี้ยงสัตว์มาเป็นปุ๋ยบำรุงให้กับพืช ลุงสุชล สุขเกษม เกษตรกรบ้านสารภี จังหวัดสมุทรสงคราม ได้ทำการเกษตรแบบผสมผสานมีตั้งแต่การปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ ซึ่งสัตว์ที่เลี้ยงจะเน้นการเลี้ยงสัตว์ปีกอย่างไก่ไข่ไว้ทั่วบริเวณสวน จากนั้นจะนำมูลไก่ไข่ที่ได้มาทำเป็นปุ๋ยใส่ให้กับต้นไม้ภายในสวน ทำให้ผลผลิตภายในสวนงอกงามออกมาได้ดี จากหมูหลุม สู่ไก่หลุม ไก่ตะกร้า ลุงสุชล เล่าว่า ช่วงปี พ.ศ. 2547 มีหนี้สินอยู่ประมาณ 4-5 แสนบาท จึงได้เดินทางไปทำงานที่ซาอุดีอาระเบีย เพื่อไปหาเงินมาใช้หนี้ หลังจากใช้หนี้ก็เหลืออีกนิดหน่อย จึงกลับมาอยู่บ้านเกิดและเตี่ยยกที่ดินให้ 1 ไร่ จากนั้นจึงได้ใช้ที่ดินมาทำเกษตรตามแบบในหลวงรัชกาลที่ 9 คือ 1 ไร่ 1 แสน “ถ้าใครจะทำตามเศรษฐกิจพอเพียง ตามพระองค์ท่านเนี่ย ต้องทำตาม 3 ข้อแรกให้ได้ก่อน 3 ข้อแรกมีอะไรบ้าง 1. เข้าใจ 2. เข้าถึง 3. พัฒ
กรมปศุสัตว์เดินหน้าขับเคลื่อน “โครงการอาหารสัตว์ธงเขียว” เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเลี้ยงสัตว์และยกระดับคุณภาพสินค้าปศุสัตว์ของประเทศ เดินหน้าบูรณาการร่วมกับกรมส่งเสริมสหกรณ์ พร้อมให้การสนับสนุนสหกรณ์ด้านปศุสัตว์ทั่วประเทศ ให้สามารถผลิตอาหารสัตว์ ทั้งอาหารข้น และอาหารหยาบ ได้ด้วยตนเอง และจำหน่ายให้กับสมาชิกฯ ในราคาที่ต่ำกว่าท้องตลาด สร้างรายได้ที่ยั่งยืนอย่างเป็นรูปธรรม นายสัตวแพทย์สมชวน รัตนมังคลานนท์ อธิบดีกรมปศุสัตว์ เปิดเผยว่า กรมปศุสัตว์ได้ดำเนินการตามนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยมุ่งเน้นการลดต้นทุนอาหารสัตว์ในทุกมิติ ทั้งด้านอาหารหยาบและอาหารข้น เพื่อให้เกษตรกรสามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น ผ่านการดำเนินการภายใต้ 3 โครงการสำคัญ ได้แก่ 1.โครงการอาหารสัตว์ TMR (Total Mixed Ration) ส่งเสริมการผลิตอาหารผสมสำเร็จรูปสำหรับโคเนื้อและโคนม โดยนำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร เช่น กากปาล์มน้ำมัน ใบกระถินแห้ง ใบมันสำปะหลังหมัก กากเบียร์ กากมัน กากมะเขือเทศ และเปลือกสับปะรด มาจัดสัดส่วนตามชนิดและระยะการให้ผลผลิตของสัตว์ เป็นการให้อาหารแบบแม่นยำ ช่วยลดต้นทุนได้อย่างเป็นรูปธรรม อีกทั้งยังได้จัดตั้ง
คุณดุจเดือน ศิริโชติ ใช้เวลากว่า 20 ปีในการทำฟาร์มสุนัข D D Pride Labrador ที่นี่ไม่ได้สร้างฟาร์มสุนัขในเชิงพาณิชย์ แต่เน้นทำธุรกิจในลักษณะของการบริการดูแลสุนัขเป็นหลัก D D Pride Labrador ตั้งอยู่ที่ ซอยนิมิตใหม่ 32 ถนนนิมิตใหม่ แขวงสามวาตะวันออก เขตคลองสามวา กรุงเทพฯ โทรศัพท์ (02) 915-6466 และ (089) 531-2020 D D ย่อมาจาก ดุจเดือน ชื่อเต็มของคุณดุจเดือนเอง เพราะเธอเห็นว่า ทุกอย่างที่เกี่ยวข้องกับสุนัข เธอทำด้วยใจ ก้าวเข้าไปบริเวณฟาร์ม D D Pride Labrador ไม่ได้กลิ่นฉี่ของสุนัข ทั้งที่ภายในฟาร์มมีทั้งสุนัขสายพันธุ์ลาบราดอร์รีทรีฟเวอร์ และสุนัขฝากเลี้ยงจำนวนไม่น้อย เฉพาะ ที่คุณดุจเดือนใช้ชื่อ เป็นส่วนหนึ่งของฟาร์ม มีประมาณ 20 ตัว และมีสุนัขฝากเลี้ยงอีกจำนวนหนึ่ง เมื่อนับรวมในแต่ละวันการดูแลให้ไม่มีกลิ่นเป็นเรื่องยาก ซึ่งคนเลี้ยงสุนัขจะเข้าใจดีว่า หากปล่อยไว้จะเกิดปัญหากับเพื่อนบ้านอย่างแน่นอน แต่สำหรับที่นี่ “ไม่มี” การันตีได้ว่า ความสะอาดของฟาร์มเกือบ 100 เปอร์เซ็นต์ จะขาดตกบกพร่องไปบ้างก็ไม่ถึงกับเป็นปัญหา จากประสบการณ์การรักสุนัขของคุณดุจเดือน ที่เริ่มเลี้ยงด้วยสายพันธุ์โกลเด้
กระต่ายเป็นสัตว์เลี้ยงแสนรักของหลายๆ คน เพราะกระต่ายน่ารัก เป็นมิตรและมีอายุยืนยาว ไม่ส่งเสียงดัง การเลี้ยงกระต่ายช่วยลดความเครียด เหมาะกับพื้นที่จำกัด เช่น หอพักหรือคอนโด ดูแลรักษาความสะอาดได้ง่าย โดยทั่วไป กระต่ายมี 5 สายพันธุ์หลัก แต่เมื่อแบ่งตามความนิยมจะเหลือเพียงแค่ 3 สายพันธุ์หลักเท่านั้น ซึ่งกระต่ายแต่ละชนิดนั้นมีนิสัยและรูปลักษณ์ที่แตกต่างกันออกไป เช่น 1. สายพันธุ์เนเธอร์แลนด์ดวอฟ คือพันธุ์กระต่ายแคระ ที่มีลักษณะของตัวที่เล็กกว่ากระต่ายทั่วไป 2. สายพันธุ์มินิเร็กซ์ หรือ ขนกํามะหยี่ ป็นพันธุ์ขนสั้นที่สุดในโลก เหมาะกับเด็กเล็ก หรือบ้านที่มีปัญหาเรื่องการแพ้ขนสัตว์ 3. สายพันธุ์ฮอลแลนด์ลอป มีนิสัยสงบสุขุมมากกว่า เพราะด้วยความที่หูเขาตกลง การได้ยินเสียงหรือการตื่นตัวเขาจะช้าหน่อย .นอกจากนี้ยังมีสายพันธุ์กระต่ายลูกผสมเกิดจากการผสมข้ามพันธุ์ระหว่างสายพันธุ์แท้ตั้งแต่ 2 สายพันธุ์ขึ้นไป เพื่อให้ได้ลักษณะเฉพาะที่ต้องการ ตัวอย่างเช่น กระต่ายแคลิฟอร์เนีย (California) ซึ่งเกิดจากการผสมระหว่าง นิวซีแลนด์ไวท์, หิมาลายัน, และชินชิลล่า และ
ปัจจุบันไข่เป็ดกำลังได้รับความนิยมค่อนข้างมากจากผู้บริโภค เพราะมีรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว และยิ่งเป็นไข่เป็ดที่ผ่านการเลี้ยงแบบได้มาตรฐานมีการบริหารจัดการที่ดี ยิ่งทำให้ไข่แดงมีสีสันออกส้มแดง มองแล้วชวนกิน นอกจากนี้ ยังสามารถนำมาแปรรูปเป็นไข่เค็ม เมื่อผ่านการพอกด้วยดินสอพองระยะเวลาที่ดีแล้ว ทำให้ได้ไข่เค็มที่มีรสชาติดี กินคู่กับข้าวต้มร้อนๆ เข้ากันได้อย่างลงตัวทีเดียว คุณลัดดาวัลย์ อึงสวัสดิ์ อยู่บ้านเลขที่ 186/1 หมู่ที่ 9 ตำบลบ้านซ่อง อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นเกษตรกรที่เลี้ยงเป็ดไข่จนประสบผลสำเร็จ โดยเธอได้เน้นสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับไข่เป็ดด้วยการนำมาแปรรูป ทำเป็นไข่เค็มพอกด้วยดินสอพอง ทำให้ไข่เป็ดสามารถทำตลาดได้หลากหลายช่องทาง โดยไม่จำเป็นต้องจำหน่ายเป็นไข่สดเพียงอย่างเดียว แต่การแปรรูปสามารถส่งบริการลูกค้าได้ทางไปรษณีย์ถึงบ้านกันเลยทีเดียว คุณลัดดาวัลย์ เล่าให้ฟังว่า เริ่มแรกเดิมทีมีอาชีพเกษตรกรรมเกี่ยวกับการปลูกพืชไร่ ต่อมาพอทำไปเรื่อยๆ เริ่มรู้สึกว่าทำรายได้ไม่ค่อยดี ยังไม่ตอบโจทย์ต่อการสร้างรายได้ของเธอ ทำให้ได้มองเห็นอีกหนึ่งช่องทางคือการเลี้ยงเป็ดไข่ที่น่าจะเป็
กระแสรักษ์สุขภาพในปัจจุบันไม่เพียงทำให้ผู้บริโภคไปถึงในเรื่องของพืชผักเพียงอย่างเดียว แม้แต่ในเรื่องของการเลี้ยงสัตว์เองมีการนำมาเลี้ยงในระบบอินทรีย์มากขึ้น ที่เห็นได้เด่นชัดที่สุดก็จะเป็นในเรื่องของการเลี้ยงไก่ไข่อารมณ์ดี โดยเน้นในเรื่องของการเลี้ยงที่ให้ไก่อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดี พร้อมทั้งให้กินอาหารที่เป็นพืชผลที่ผลิตในระบบอินทรีย์เข้ามาเสริมจึงทำให้ไข่ที่ได้มีคุณภาพ พร้อมกับสามารถจำหน่ายได้ราคาที่สูงกว่าไข่ไก่ที่เลี้ยงในระบบทั่วไป จึงทำให้เกษตรกรที่สนใจในเรื่องของการทำเกษตรอินทรีย์อยู่เดิมมาเลี้ยงไก่ไข่อารมณ์ดีเสริมเข้ามาช่วยสร้างรายได้อีกด้วย คุณเสาวนีย์ เมฆนุพักต์ เจ้าของ “Get Farmily เกษตรกรในสวนเพื่อน” ตั้งอยู่เลขที่ 51/1 หมู่ที่ 4 ตำบลสันผีเสื้อ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ ได้ทำเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม (PGS) บนพื้นที่จำนวน 19 ไร่ โดยมีการแบ่งพื้นที่ปลูกพืชต่างๆ อย่างชัดเจน เช่น การปลูกข้าวอินทรีย์ กล้วยน้ำว้า และพืชผักสวนครัวต่างๆ แต่ที่เป็นสินค้าหลักและสามารถสร้างรายได้ให้กับเธอได้เป็นอย่างดีนั้น คือ การเลี้ยงไก่อารมณ์ดี จำนวน 700 ตัว ที่สามารถเก็บไข่จำหน่ายได้เป็นรายได้หลัก
กระบือ เป็นอีกหนึ่งสัตว์เลี้ยงเศรษฐกิจที่กำลังได้รับความนิยม เพราะสามารถเลี้ยงทำการค้าได้หลายแบบ ไม่ว่าจะไว้สำหรับจำหน่ายพันธุ์เป็นกระบือสวยงาม หรือจะเลี้ยงสำหรับส่งจำหน่ายให้กับตลาดบริโภคเนื้อก็ได้เช่นกัน จึงทำให้กระบือเป็นสัตว์เลี้ยงที่มีผู้สนใจในการนำมาเลี้ยงสร้างรายได้เป็นอาชีพที่เลี้ยงตัวเอง คุณวิไลลักษณ์ พาภักดี จบการศึกษาคณะเกษตรศาสตร์ (สาขาพืชสวน) มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้เห็นความน่ารักของกระบือจึงเกิดความสนใจที่อยากจะนำมาเลี้ยงเพื่อเป็นอาชีพ โดยผู้ที่ริเริ่มการเลี้ยงก่อนนั้นคือครอบครัวของเธอ เมื่อเธอต้องการกลับมาอยู่บ้านจึงได้หันมาจับการเลี้ยงกระบือเป็นอาชีพที่สร้างรายได้ คุณวิไลลักษณ์ เล่าว่า ก่อนที่จะมาเริ่มเลี้ยงกระบือที่ต่อยอดจากครอบครัวนั้น เดิมทีได้ไปทำงานยังที่อื่นๆ เพื่อหาประสบการณ์การชีวิตก่อน ต่อมาเริ่มเบื่อและรู้สึกไม่อยากเป็นลูกจ้าง จึงได้คิดที่อยากจะกลับมาอยู่บ้านเพื่อมาเป็นนายตัวเอง ทำให้ได้ลาออกจากงานประจำและกลับมาอยู่บ้านอย่างเต็มตัว และเริ่มจัดการชีวิตของตัวเองให้ว่าจะต้องประกอบอาชีพอย่างไรเพื่อให้มีรายได้อย่างยั่งยืน “พอเรากลับมาอยู่บ้าน ช่วงแรกก็มานั่งคิดนอนคิด
