พืชทำเงิน
จากสาวพนักงานโรงงานที่จังหวัดชลบุรี คุณอำพร เหล่าลุมพุก ปัจจุบันอาศัยอยู่ หมู่ที่ 5 ตำบลปงน้อย อำเภอดอยหลวง จังหวัดเชียงราย ผันตัวเองกลับภูมิลำเนาพร้อมสามี มาทำการเกษตร จากเดิมปลูกข้าว ประสบปัญหาราคาข้าวตกต่ำ และภัยแล้ง จึงหันมาปรับเปลี่ยนพื้นที่นา หันมาปลูกอ้อยคั้นน้ำ เมื่อปี 2562 สายพันธุ์สุพรรณบุรี 50 ที่ให้ผลผลิตสูง ทนแล้ง รสชาติดี สีสวย หอม หวานอร่อย คั้นขายเอง สร้างรายได้หลักแสนต่อไร่ นับว่าเป็นเกษตรกรตัวอย่างที่คิดต่าง และลงมือปลูกเอง ค้นหาข้อมูลและปรึกษากับนักวิชาการส่งเสริมการเกษตร แล้วขายด้วยตนเอง ถือว่าเป็น Smart Farmer คนเก่งของจังหวัดเชียงราย อ้อยคั้นน้ำสุพรรณบุรี 50 นั้น เป็นอ้อยที่มีลักษณะลำต้นสีเขียวอมเหลือง ลำปล้องทรงกระบอก หัวท้ายเสมอค่อนข้างยาวถึงยาวมาก ไม่มีร่องหรือรอยบุ๋มบริเวณตาหรือข้อ อายุเก็บเกี่ยว 8-10 เดือน หลังปลูก ซึ่งถือว่าเป็นระยะให้น้ำอ้อยที่มีคุณภาพ และปริมาณมากที่สุด สามารถปลูกได้ในทุกภาคของประเทศไทย มีการปรับตัวเข้ากับสภาพอากาศท้องถิ่นได้ดี เจริญเติบโตได้เร็ว อัตราการแตกกอดี ได้มาก 12,000-12,500 ลำ ต่อ พื้นที่ปลูก 1 ไร่ รวมทั้งสามารถไว้ตอปล่อยให้แตกหน่
ไปอำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา หวนให้คิดถึง “ส้มจุก” ที่เรียกกันติดปากว่า “ส้มจุกจะนะ” ผลไม้ที่จัดว่าเป็นผลไม้โบราณไปแล้ว เพราะหาซื้อกินยาก ไม่ได้มีวางขายตามแผงผลไม้ทั่วไป หากจะซื้อกินให้ได้ก็น่าจะต้องเดินทางไปให้ถึงสวน ในพื้นที่อำเภอจะนะ เพราะผลผลิตที่ออกมาในแต่ละขั้ว ถูกจับจองเกือบหมดตั้งแต่ยังไม่ถึงแผงค้าเสียด้วยซ้ำ และหากเดินทางไปถึงสวน ก็อาจจะต้องรอคิว เพราะแม้แต่คนในพื้นที่เองก็เป็นหนึ่งในลูกค้าเข้าคิวซื้อส้มจุกจะนะด้วยเหมือนกัน สำนักงานเกษตรอำเภอจะนะ นำทีมเทคโนโลยีชาวบ้านเข้าถึงสวนส้มจุกที่ยังมีผลผลิตต่อเนื่อง และเป็นสวนที่ปราศจากเคมี มีการดูแลโดยวิธีธรรมชาติ และได้ผลผลิตดีมีคุณภาพ สำนักงานเกษตรอำเภอจะนะ ให้ข้อมูลพื้นที่ปลูกส้มจุกจะนะ ว่า ปัจจุบันในพื้นที่อำเภอจะนะ มีเกษตรกรมาขึ้นทะเบียนเป็นผู้ปลูกส้มจุกจะนะไว้ทั้งสิ้น 65 ราย คิดเป็นพื้นที่ 162 ไร่ โดยเกษตรกรส่วนใหญ่เน้นปลูกส้มจุกจะนะปลอดสารเคมี แต่ยังพบปัญหาขาดแคลนน้ำในฤดูแล้ง รวมถึงปัญหาแมลง ผู้ว่าราชการจังหวัดจึงอนุมัติงบประมาณ 200,000 บาท สำหรับขุดบ่อกักเก็บน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง และการส่งเสริมให้เกษตรกรใช้ถุงห่อส้มจุกป้องกันแมลง ทั้ง
เรียน คุณหมอเกษตร ทองกวาว ที่นับถือ ผมสนใจอยากปลูกมะรุมไว้บริโภคในครอบครัว แต่ผมไม่มีพื้นที่มากพอ จึงอยากทราบว่า ผมจะปลูกนกระถางจะได้หรือไม่ ถ้าหากปลูกได้ต้องปฏิบัติอย่างไร คุณหมอเกษตรโปรดอธิบายให้เข้าใจด้วย แล้วผมจะติดตามอ่านในนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านต่อไปครับ ขอแสดงความนับถืออย่างสูง วิรัตน์ วีระโชติ นนทบุรี ตอบ คุณวิรัตน์ วีระโชติ มะรุม มีประโยชน์มากมาย ใช้บริโภคได้ตั้งแต่ใบอ่อน ดอก ฝักอ่อน และฝักแก่ หรือแม้แต่เมล็ดยังสามารถนำไปสกัดน้ำมันได้อีกด้วย นอกจากนี้ มะรุมยังปลูกง่าย เติบโตเร็ว และทนต่อโรค แม้แต่ปลูกในกระถางก็ให้ผลดีและอยู่ได้หลายปี วิธีปลูก คัดเลือกเมล็ดที่สมบูรณ์ และแก่เต็มที่ หากหาพันธุ์อินเดียจะยิ่งดี เพาะเมล็ดที่เตรียมไว้ลงในถุงเพาะชำ สีดำ มีวัสดุปลูกที่ร่วนซุยและระบายน้ำได้ดี หลังเมล็ดงอกประมาณ 2 เดือน ต้นกล้าจะเลื้อยและทอดยอดสูง หรือยาวประมาณ 25 เซนติเมตร ให้ใช้มีดคมและสะอาดตัดต้นให้เตี้ยลง เหลือเพียง 12 เซนติเมตร ผูกกับหลักไม้ขนาดพอเหมาะ ให้ต้นตั้งตรง อีกไม่นานต้นกล้าจะแตกยอดใหม่ออกมาด้านข้างใต้รอยตัดลงมาเล็กน้อย บำรุงต่อไปอีก 2-3 เดือน ต้นกล้าจะแข็งแรง สมบูรณ์ ลำต้นม
ปัจจุบัน การทำสวนยางพารามีต้นทุนการผลิตสูงขึ้นมาก เนื่องจากปุ๋ยเคมีราคาแพง เกษตรกรรายย่อยไม่มีเงินทุนเพียงพอที่จะซื้อปุ๋ยเคมีใส่ยางพาราให้ถูกต้องตามหลักวิชาการ ซึ่งจะมีผลกระทบต่อเกษตรกร ทำให้ได้รับผลผลิตตกต่ำ รายได้ลดลง สร้างความเดือดร้อนให้เกษตรกรเป็นอย่างมาก แต่มีเกษตรกรหัวไว ใจสู้ ที่ไม่ยอมแพ้ คิดค้นวิธีการที่จะลดต้นทุนการผลิตในเรื่องของปุ๋ยเคมี โดยหันมาใช้น้ำหมักชีวภาพแทน คุณลุงสุริยา เพชรเกษม อยู่บ้านเลขที่ 46/2 หมู่ที่ 4 ตำบลท่านา อำเภอกะปง จังหวัดพังงา เป็นเกษตรกรหัวไว ใจสู้ ซึ่งได้รับผลกระทบดังกล่าวด้วย ทำการเกษตรไร่นาสวนผสม โดยการเลี้ยงสัตว์ ปลูกไม้ผลและยางพารา ได้ตัดสินใจเลิกใช้ปุ๋ยเคมี มาตั้งแต่ปี 2550 จนถึงปัจจุบัน โดยยึดหลักการทำเกษตรตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง โดยทำน้ำหมักชีวภาพใช้เอง ต้นทุน 2,000 บาท/พื้นที่ปลูกยางพารา 10 ไร่ ผลผลิตที่ได้รับ 26 กิโลกรัม/วัน สูตรน้ำหมักชีวภาพที่ใช้บำรุงต้นยางพารา ประกอบด้วย 1. กล้วย จำนวน 1 กิโลกรัม ราคา 5 บาท 2. ปลา จำนวน 1 กิโลกรัม ราคา 30 บาท 3. ฟักทอง จำนวน 1 กิโลกรัม ราคา 20 บาท 4. มะละกอ จำนวน 1 กิโลกรัม ราคา 20 บาท 5. กากน้ำตาล จำนวน 1 ก
หลายมุมของเมืองไทยเรา ที่มีร้านอาหารตามสั่ง มีเมนูมากมายให้เลือก สำหรับคนหิวข้าว แม้ไม่ใช่คนที่หิวโหย เพียงแต่ท้องมันเรียกร้องหาอาหาร เพื่อให้อิ่มท้องมีกำลังในการดิ้นรนไปตามเส้นทางชีวิตของตน มีหลายคนที่เข้าไปถึงร้านอาหารแล้ว ต้องใช้เวลาพักใหญ่ มองดูเมนูอาหาร เลือกกับข้าวที่จะกิน และหลายคนที่เข้าไปถึงร้านข้าวแล้วสั่งทันที เหมือนกับว่าจะเป็นคนคุ้นเคย ประเภทที่สั่งโดยไม่ต้องเลือกเมนูและตัดสินใจ จนพรรคพวกหลายคนเรียกมันว่า สั่งอาหารสิ้นคิด โถ!มันก็เป็นแค่ “กะเพราไก่ไข่ดาว” คิดยากนะนี่ คำว่า “กะเพรา” เป็นชื่อของพืชชนิดหนึ่ง อยู่ในกลุ่มพืชผักสวนครัว มักมีคนเขียนผิดเป็น “กระเพา” มั่งก็ “กระเพรา” ก็เขียนเมนูอาหารให้มันถูกก็แล้วกัน แต่ถึงบางทีแม้เมนูจะเขียนผิด แม่ค้าก็มักจะแย้งกลับว่า แล้วมันใช่อันเดียวกันหรือไม่ สั่งอาหารแล้วมาเสิร์ฟให้เหมือนกับที่ต้องการหรือไม่ ก็ว่ากันตามสะดวก วกกลับมาเรื่องกะเพรา ซึ่งได้รับการขนานนามว่าเป็น “ราชินีแห่งสมุนไพร” เป็นพืชที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย ใช้เป็นพืชผักประกอบอาหาร ใช้เป็นส่วนผสานยารักษาโรค เป็นอาหารเสริมบำรุงสุขภาพ และบำรุงธาตุในกาย เป็นยารักษาโรคทั้งภายใ
ประโยชน์ของการห่อผลไม้นั้นมีมากมาย 1.สีและผิวสวยขึ้น…เช่น มะม่วง หากไม่ห่อ ผิวสีเขียว แต่ห่อผลจะเหลืองทอง ทั้งๆ ที่ดิบอยู่ ทำให้ได้รับความสนใจจากผู้พบเห็นและผู้ซื้อ 2.ป้องกันแมลงได้…ศัตรูตัวร้ายของผลไม้คือ แมลงวันผลไม้ หากห่อสามารถป้องกันได้อย่างดี 3.ปลอดจากสารเคมี…แทนที่เจ้าของจะพ่นสารเคมีป้องกันกำจัดแมลง แต่หากห่อผล จึงไม่จำเป็นต้องใช้สารเคมีแต่อย่างใด 4.ผลโตขึ้น…ผลไม้หลายชนิด หากห่อผล ขนาดจะโตขึ้นอย่างชัดเจน 5.ป้องกันสัตว์รบกวน…ที่พบเห็นอยู่มี กระรอก หนู ซึ่งมักมาแทะและทิ้งร่องรอยไว้เสมอ 6.ราคาดี…เนื่องจากการห่อทำให้ผลสมบูรณ์ สีสวย หากใครทำเป็นการค้าก็จะขายได้ราคาดี ผลไม้ที่นิยมห่อกันก็เช่น มะม่วง หากใช้ถุงทึบ สีสันจะเหลืองสวยมาก ฝรั่ง นิยมห่อด้วยถุงพลาสติกก่อน จากนั้นหุ้มด้วยกระดาษอีกชั้นหนึ่ง ขนุน ใช้ตาข่ายถี่ จะได้คุณภาพดี ส่งออกได้ มะละกอ เกษตรกรที่อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม ใช้ผ้าห่อบริเวณที่มีผลให้
เมล็ดมะม่วงสามารถนำมาเพาะเพื่อขยายพันธุ์ได้ แต่ถ้าเป็นมะม่วงที่มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ในบ้านเรา 1 เมล็ด เพาะได้ต้นกล้ามากกว่า 1 ต้น ต้นหนึ่งจะกลายไปเนื่องจากการผสมเกสร แต่อีกหลายต้นไม่กลายเนื่องจากเกิดจากเซลล์เนื้อหนังของต้นแม่ การขยายพันธุ์โดยวิธีการเพาะเมล็ดจะให้ดอกผลช้า ต้องรอถึง 5 ปี จึงจะให้ผล แต่ขณะเดียวกัน เราก็ใช้เพาะเมล็ดเพื่อเอาเป็นต้นตอในการขยายพันธุ์โดยวิธีติดตา ต่อกิ่ง หรือทาบกิ่ง ซึ่งจะออกดอกติดผลหลังปลูก 2-3 ปี เมล็ดมะม่วงจะสูญเสียความงอกในเวลาอันสั้น เมล็ดเมื่อแกะออกจากเนื้อแล้วควรเพาะทันที การเพาะเมล็ดทั้งเปลือกหุ้มเมล็ดที่แข็งจะงอกช้าและต้นตั้งต้นได้น้อย ถ้าอยากให้งอกไวจำนวนต้นมากและตรง ต้องแกะเปลือกหุ้มเมล็ดออกก่อนเพาะ โดยใช้กรรไกรหรือมีดตัดบริเวณหัวใกล้ขั้วแล้วแกะเปลือกตามแนวตะเข็บด้านท้องของเมล็ดไม่ให้ส่วนของเมล็ดในช้ำ ข้อดีของการแกะเปลือกหุ้มเมล็ดออกจะได้ตรวจดูเมล็ดมีความสมบูรณ์หรือไม่ ถ้าไม่ดีคัดทิ้งไป จะทำให้เมล็ดที่เหลือมีความสมบูณ์ มีเปอร์เซ็นต์การงอกในแปลงเพาะสูงขึ้น เมล็ดมะม่วงทั้งเปลือกที่ได้มาบางครั้งเนื้อติดเปลือกมา เนื้อจะสลายตัวเกิดคว
“พุทรา” เป็นพืชเศรษฐกิจอีกชนิดหนึ่งที่น่าสนใจ เป็นไม้ผลที่เจริญเติบโตได้เร็ว ปลูกครั้งเดียวอยู่ได้หลายสิบปีกันเลยทีเดียว อีกทั้งยังมีทิศทางตลาดไปได้ดีอีกด้วย คุณสุวิทย์ และ คุณรัศมี ศรีบุรินทร์ 2 สามี-ภรรยา อยู่บ้านเลขที่ 86 หมู่ที่ 12 บ้านน้ำค้อ ตำบลทรายขาว อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย เล่าให้ฟังว่า ตนมีอาชีพเป็นเกษตรกร ทำนา ทำสวน ปลูกอ้อย ฯลฯ แต่หากว่างจากการทำไร่ทำสวนก็จะออกไปขายล็อตเตอรี่ที่ต่างจังหวัด แล้วค่อยกลับมาดูแลไร่สวนตัวเองตามเคย ซึ่งอย่างที่รู้กันอยู่ว่าในช่วงที่ผ่านมาจนมาถึงตอนนี้เศรษฐกิจบ้านเมืองไม่ค่อยดีนัก “ข้าวยากหมากแพง” การใช้จ่ายต้องระมัดระวังให้มากถึงจะดำเนินชีวิตอยู่รอด แถมบางปีฟ้าฝนไม่เป็นใจ ก็ทำให้พืชผลทางการเกษตรเสียหาย ไม่เป็นไปตามเป้าหมายอยู่เหมือนกัน จนตนและภรรยาต้องคิด ปรับเปลี่ยน หาปลูกพืชชนิดใหม่ที่จะทำให้เราได้ผลผลิตที่เป็นไปตามเป้าและยั่งยืน คุณสุวิทย์ เล่าว่า เริ่มแรกได้ตัดสินใจปลูกส้มเขียวหวาน บนเนื้อที่ 4 ไร่ ของตนเอง ตอนแรกก็ให้ผลิตดี ลูกดก แต่พอถึงเวลาเก็บเกี่ยวก็เกิดปัญหาหลายอย่างตามมา ไม่ว่าจะเป็นลูกไม่สมบูรณ์ รสชาติไม่โดนใจตลาด ส่งขายลำบาก เริ่มเก
เรียน คุณหมอเกษตร ทองกวาว ที่นับถือ ผมปลูกมะนาวไว้ในกระถาง ปัจจุบันมีอายุประมาณ 1 ปี ต้นสมบูรณ์ดี ผมใส่ปุ๋ยคอกอย่างสม่ำเสมอ ใบเขียวงามมาก แต่ยังไม่ออกดอก ถ้าออกก็มีน้อยมาก ผมจะต้องปฏิบัติอย่างไรจึงจะทำให้มะนาวติดผลได้ดี ผมจึงขอคำแนะนำจากคุณหมอเกษตร แล้วผมจะติดตามอ่านในนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านต่อไปครับ ขอแสดงความนับถืออย่างสูง พิชัย ประสงค์สุข นครนายก ตอบ คุณพิชัย ประสงค์สุข การปลูกมะนาวในกระถางให้ได้ผลดีนั้น ต้องมีองค์ประกอบหลายอย่าง เริ่มตั้งแต่ การเตรียมกิ่งพันธุ์ เลือกกิ่งพันธุ์ที่สมบูรณ์ แข็งแรง ไม่ควรเลี้ยงไว้ในถุงเพาะชำนานเกิน 2 เดือน ดิน ต้องโปร่งร่วนซุย ระบายน้ำได้ดี ตัวอย่าง มีส่วนผสม ดินร่วนสะอาด 3 ส่วน แกลบดิบ 1 ส่วน ทรายหยาบ และปุ๋ยคอกเก่าเล็กน้อย คลุกเคล้าให้เข้ากัน แสงแดด ต้นมะนาวต้องการแสงแดดอย่างน้อย 6 ชั่วโมง น้ำ การให้น้ำ วันละ 1 ครั้ง ก็พอ รดพอชุ่ม แต่อย่าให้แฉะ หากวันใดฝนตกก็ให้เว้นไป อายุ ที่เหมาะให้ออกดอกติดผล ต้องมีอายุ 8-12 เดือน ต้นจึงไม่โทรม การบำรุงต้นมะนาว ต้องใส่ปุ๋ยที่มีธาตุอาหารครบ มีทั้งธาตุไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม การที่ใส่ปุ๋ยคอกโดยเฉพาะมูลโค-กระ
คุณมงคล เกศกนกวงศ์ เกษตรอำเภอบ้านกรวด ให้ข้อมูลว่า ชาวบ้านในอำเภอบ้านกรวด ส่วนใหญ่ทำอาชีพทางการเกษตร ซึ่งจะเน้นไปในทางพืชเศรษฐกิจ เช่น ยางพารา อ้อย มันสำปะหลัง และปาลม์น้ำมัน นอกจากนี้ ที่อำเภอบ้านกรวดยังมีพืชเศรษฐกิจชนิดใหม่ซึ่งเป็นพืชไม้ดอกไม้ประดับอย่างดอกดาวเรืองที่มีพื้นที่ปลูกมากที่สุด และมีผู้ประกอบการปลูกมากที่สุดเป็นลำดับต้นๆ ของประเทศ “การปลูกดอกดาวเรืองที่นี่ มุ่งเน้นที่จะสร้างงานสร้างอาชีพให้กับชุมชน ขยายออกไปถึงตำบล ถึงอำเภอ ที่จำเป็นต้องใช้แรงงาน ซึ่งปัญหาหลักๆ ที่พบบ่อยคือ ปัญหาการขาดแคลนแรงงาน ปัจจัยการผลิตที่มีราคาสูง และราคาของดอกดาวเรืองที่ไม่คงที่ ทางสำนักงานเกษตรอำเภอบ้านกรวดจึงเห็นความสำคัญและส่งเสริมให้คำปรึกษาทุกเรื่อง ทั้งเรื่องการลดใช้สารเคมีหันมาใช้สารอินทรีย์ผสมกัน เพราะถ้าใช้สารอินทรีย์อย่างเดียวก็คงไม่ได้” คุณมงคล กล่าว นอกจากนี้ คุณมงคล ยังบอกอีกด้วยว่า สำนักงานเกษตรอำเภอยังได้สนับสนุนในเรื่องขององค์ความรู้ที่จะพัฒนา ทำให้ดอกดาวเรืองมีขนาดใหญ่ ซึ่งก็ใช้หลักวิชาการเข้ามาช่วย แต่ในเรื่องของงบประมาณก็ให้เกษตรกรสามารถเข้าจดทะเบียนวิสาหกิจชุมชน เพื่อกู้เงินจาก
