พืชทำเงิน

ดร.วิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยถึงแนวทางการดำเนินงานของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟบ้านหนองแคน ซึ่งเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของการรวมกลุ่มเกษตรกรที่ประสบความสำเร็จ  กลุ่มเกษตรกรมีความเข้มแข็ง มีการพัฒนาด้านการผลิต การแปรรูป และการตลาดในพื้นที่ที่มีศักยภาพ โดยปัจจุบันวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟบ้านหนองแคน พื้นที่หมู่ 9 บ้านหนองแคน ตำบลนาด้วง อำเภอนาด้วง จังหวัดเลย มีสมาชิกเกษตรกร 20 ครัวเรือน  พื้นที่เพาะปลูกกาแฟพันธุ์โรบัสต้า ประมาณ 300 ไร่ ให้ผลผลิตที่เป็นสารกาแฟแล้ว  24,000 กิโลกรัม ทางกลุ่มจะจำหน่ายในรูปของสารกาแฟ จำนวน 23,000 กิโลกรัม (ราคา 73 บาท/กก.) ส่วนที่เหลืออีก 1,000 กิโลกรัม จะนำมาแปรรูปเป็นการแฟคั่วบด กาแฟซองดีฟ  สบู่กาแฟสมุนไพร และชาดอกกาแฟ  ในชื่อแบรนด์ “ชื่น-เลย คอฟฟี่” ซึ่งมียอดสั่งซื้อผลิตภัณฑ์ของกลุ่มฯ เข้ามาอย่างต่อเนื่อง ทำให้สมาชิกมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการเพาะปลูกกาแฟและแปรรูปกาแฟเฉลี่ยครัวเรือนละ 60,000 บาท/ปี นอกจากนี้ ทางกลุ่มได้พัฒนาการแปรรูปผลผลิตเพื่อจำหน่ายเพิ่ม และพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ตรงกับความต้องการของตลา

ปัจจุบัน พลาสติกชีวภาพ (Bioplastic) หรือพลาสติกชีวภาพย่อยสลายได้ (Biodegradable plastic) หมายถึง พลาสติกที่ผลิตขึ้นจากวัสดุธรรมชาติ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นพืชได้นานาชนิด เช่น เปลือกทุเรียน เปลือกข้าวโพด เปลือกมันสำปะหลัง กากชานอ้อย ฯลฯ ถูกนำมาแปรรูปเป็นเครื่องใช้ไม้สอยมากมายหลายชนิด เช่น จานอาหาร แก้วน้ำ ตู้ โต๊ะ กล่อง เป็นต้น แนวคิดการนำเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรมาแปรรูปเป็นพลาติกชีวภาพ ช่วยลดปริมาณขยะในสิ่งแวดล้อมได้เป็นอย่างดี คุณกนกศักดิ์ ลอยเลิศ นักวิทยาศาสตร์ปฏิบัติการ กลุ่มวิจัยและพัฒนาการแปรรูปผลิตผลเกษตร สำนักวิจัยและพัฒนาวิทยาการหลังการเก็บเกี่ยวและแปรรูปผลิตผลเกษตร กรมวิชาการเกษตร กล่าวว่า พลาสติกที่ใช้กันทั่วไปเป็นพลาสติกที่สังเคราะห์จากปิโตรเคมี ไม่สามารถย่อยสลายได้ภายในระยะเวลาอันรวดเร็ว อาจใช้เวลา 100-200 ปี จึงจะย่อยสลายได้ พลาสติกสังเคราะห์มีข้อดี ก็คือ ทนสารเคมีและทนความร้อนได้ดี จัดเก็บอาหารได้ในระยะเวลายาวนาน ส่วนข้อเสีย ก็คือ ทำลายได้ยากมาก ที่สำคัญคือเป็นขยะที่สร้างมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม สร้างปัญหาต่อชั้นบรรยากาศของโลก และคุณภาพชีวิตของมนุษย์ ด้านคุณศิริพร เต็งรัง นักวิทยา

ปัจจุบัน ปฏิเสธไม่ได้ว่า ผลไม้ของไทยเป็นสินค้าที่สามารถทำรายได้เข้าสู่ประเทศเป็นมูลค่าหลายล้านบาท เพราะสินค้าที่ส่งออกจัดเป็นผลไม้ที่ปลูกได้ดีในเขตร้อน จึงทำให้รสชาติของผลไม้มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว และที่สำคัญเกิดจากการดูแลใส่ใจเป็นอย่างดีของเกษตรกรไทย จึงทำให้ผลผลิตมีคุณภาพ จัดเป็นผลไม้ส่งออกที่ได้มาตรฐานตามกฎเกณฑ์ของประเทศนั้นๆ เช่น มะม่วง กล้วย ทุเรียน ฯลฯ จากสถานการณ์ในช่วงนี้ ผลไม้ที่กำลังอยู่ในฤดูกาลและกำลังเป็นที่นิยมทั้งในและต่างประเทศ คงจะหนีไม่พ้นทุเรียนที่มีผลผลิตออกมาให้ได้เลือกซื้อเลือกรับประทานมากมายหลายสายพันธุ์ ขึ้นอยู่กับผู้บริโภคที่ชื่นชอบในรสชาติแบบใด จึงทำให้ตลาดทุเรียนในบ้านเราขณะนี้ค่อนข้างคึกคักกันเลยทีเดียว เมื่อมีความต้องการมากขึ้น จึงส่งผลให้มีทุเรียนอ่อนออกมาสู่ท้องตลาด และก่อให้เกิดความเสียหายในด้านการส่งออกค่อนข้างมาก ส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์และคุณภาพของทุเรียนไทยมิใช่น้อย จึงได้มีการแก้ปัญหาด้วยวิธีการต่างๆ เช่น การส่งออกทุเรียนแบบแช่แข็ง ที่ลูกค้าสามารถเห็นเนื้อข้างในได้ก่อนส่งออก โดยไม่ต้องส่งออกไปพร้อมเปลือก หรือมีการนำเทคโนโลยีอื่นเข้ามาช่วยหากไม่ส่งออกด้วยว

“ลิ้นจี่อะไร ราคากิโลหนึ่งตั้ง 400-600 บาท” หนึ่งเสียงสะท้อนความรู้สึกผ่านทาง เฟซบุ๊ก จูฮง ลิ้นจี่ไร้เทียมทาน ( www.facebook.com/จูฮง-ลิ้นจี่ไร้เทียมทาน ) ของ นฤดม หรือ สิงห์ พิสิษฐเกษม เกษตรกรเจ้าของสวนลิ้นจี่พันธุ์จูฮง แห่งแรกและแห่งเดียวของประเทศไทย ซึ่งปีนี้เป็นปีแรกที่เริ่มนำผลผลิตออกปรากฏโฉมสู่ท้องตลาด โดยจำหน่ายผ่านทางสื่อออนไลน์ และได้รับการตอบรับเป็นอย่างดีจากลูกค้า จนทำให้ผลผลิตลิ้นจี่พันธุ์จูฮงที่ออกมา ในปี 2561 ไม่เพียงพอกับความต้องการ นฤดม หรือ สิงห์ พิสิษฐเกษม สำหรับในวงการเกษตรไทยแล้ว ไม่ใช่เกษตรกรมือใหม่ เพราะหนึ่งในธุรกิจสร้างชื่อคือ เป็นเกษตรกรเจ้าของ เพอคูล่า ฟาร์มเพาะเลี้ยงปลาการ์ตูน ชื่อดังตั้งอยู่ที่ตำบล แสมสาร อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในวงการเพาะเลี้ยงปลาสวยงาม จากเกษตรกรเจ้าของฟาร์มปลาสวยงาม แล้วทำไมจึงกลายเป็นเกษตรกรเจ้าของสวนลิ้นจี่ มีคำตอบว่า… “ส่วนตัวผมเองแล้ว เป็นคนที่ชอบทำเกษตร และเมื่อโอกาสทำในเรื่องใดแล้ว จะทุ่มเทศึกษาทำอย่างจริงจัง ซึ่งการเพาะเลี้ยงปลาการ์ตูน เป็นสิ่งหนึ่งที่ผมทุ่มเทจนอยู่ในขั้นประสบผลสำเร็จอย่างน่าพอใ

ในอดีตพื้นที่ อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ มีรายได้หลักจากการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ผัก กะหล่ำและทำสวนลำไย ซึ่งเสี่ยงเจอภาวะราคาตกต่ำและขาดตลาดรองรับที่ชัดเจนทำให้เกษตรกรขาดความมั่นคงทางอาชีพ  แต่วันนี้ วิถีชีวิตของเกษตรกรในพื้นที่อำเภอเชียงดาวเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีขึ้น ภายหลังจากพวกเขาหันมาปลูก  “ มะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง “ เป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญ ช่วยสร้างเงินสร้างงาน สร้างอาชีพที่มั่นคงให้แก่เกษตรกรได้อย่างยั่งยืน  เมื่อเร็วๆ นี้  ” คุณโอฬาร พิทักษ์” อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตรได้พากลุ่มสื่อมวลชนไปเยี่ยมชมความสำเร็จของเกษตรกรผู้ปลูกมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองเพื่อการส่งออกที่อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ อำเภอเชียงดาว …. แหล่งพัฒนามะม่วงคุณภาพส่งออก อำเภอเชียงดาว ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัดเชียงใหม่  แบ่งการปกครองเป็น 7 ตำบล มีประชากรทั้งหมด  83,411 คน  29,926 ครัวเรือน  ครัวเรือนเกษตรกรทั้งหมด 19,451 ครัวเรือน และได้ขึ้นทะเบียนเกษตรกร 9,243 ครัวเรือน  พื้นที่ทั้งหมด 1,355,625 ไร่ พื้นที่การเกษตร 121,656 ไร่ อำเภอเชียงดาว มีพื้นที่ปลูกมะม่วงทั้งหมด 22,083 ไร่  ให้ผลผลิต 1

เมื่อเอ่ยถึง ทัณฑสถาน หรือ เรือนจำ หลายคนอาจจะนึกถึงภาพผู้ต้องขังหรือนักโทษที่ถูกจองจำไร้อิสรภาพ แต่สำหรับทัณฑสถานเกษตรอุตสาหกรรมเขาพริก ตำบลคลองไผ่ อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา เป็นอีกภาพที่คนทั่วไปไม่ค่อยได้รับรู้กันในวงกว้างมากนัก โดยเฉพาะในส่วนที่ว่าเรือนจำแห่งนี้มีฐานะเป็นศูนย์การเรียนรู้เกษตรอุตสาหกรรมด้วย ซึ่งเป็นที่แรกของกรมราชทัณฑ์ พร้อมเปิดให้บุคคลทั่วไปได้เข้ามาศึกษาเรียนรู้ การปลูกพืชผักผลไม้อินทรีย์ และการเลี้ยงสัตว์ ศูนย์นี้ตั้งขึ้นมาเปิดโอกาสให้ผู้ต้องขังสมัครใจฝึกวิชาชีพก่อนพ้นโทษ เพื่อให้ออกไปเป็นพลเมืองดี มีงานทำ ซึ่งถือเป็นเกษตรแปลงใหญ่ที่ประสบความสำเร็จ จนกระทั่งส่งผลผลิต อย่าง กล้วยหอมทอง และกล้วยน้ำว้า ขายในห้างใหญ่ๆ อย่าง เทสโก โลตัส   เตรียมปลูก องุ่น-แก้วมังกร คุณวิเชียร ทองพุ่ม ผู้อำนวยการทัณฑสถานเกษตรอุตสาหกรรมเขาพริก ให้ข้อมูลว่า มีนักโทษทั้งหมด 4,115 คน โดยได้คัดผู้ต้องขังประพฤติดีที่ใกล้จะพ้นโทษ จำนวน 315 คน มาปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์ ในศูนย์การเรียนรู้ฯ ซึ่งทางเรือนจำมีพื้นที่ทั้งหมดกว่า 30,000 ไร่ ส่วนที่ปลูกพืชได้ มีประมาณ 1,000 กว่าไร่ และในจำนวนผู้

“ศรีสัชนาลัย” เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุโขทัย นอกจากมีเกษตรกรผลิตส้มเขียวหวานสีทองที่มีคุณภาพ สร้างชื่อเสียงให้กับจังหวัด ยังมีเกษตรกรปลูกทุเรียนพื้นบ้านมาหลายชั่วอายุคน ไม่น้อยกว่า 80 ปี และเริ่มมีการพัฒนาผลิตทุเรียนคุณภาพดี เปลี่ยนยอดเป็นทุเรียนหมอนทอง ลงแปลงปลูกอย่างเป็นระบบ ปลูกกันมาเมื่อเกือบ 40 ปี มาแล้ว จุดประกายความคิดมาจากทุเรียนพื้นบ้าน เรียกกันว่า ทุเรียนจระเข้ ที่มีอายุของต้น 220 ปี หลายท่านคงเคยได้ยินชื่อทุเรียนนี้กันมาบ้าง นิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้าน เคยนำมาตีพิมพ์ครั้งหนึ่ง เมื่อปี พ.ศ. 2553 จากต้นทุเรียนจระเข้ได้ก่อเกิดแนวคิดให้แก่เกษตรกรหันมาปลูกทุเรียนพันธุ์ดี จนเป็นอาชีพหลักที่สร้างรายได้ให้แก่ครอบครัวและมีเงินไหลเข้าชุมชน จาก 1 แปลง ขยายพื้นที่เป็นวงกว้าง มาถึง ปี พ.ศ. 2561 มีการปลูกทุเรียนกันทั้งหมู่บ้าน ทั้งตำบล มากกว่า 500 ครัวเรือน กล่าวโดยภาพรวมแล้ว ในปัจจุบัน ทุเรียน ได้กลายมาเป็นผลไม้ที่ให้ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจสูงทีเดียว และมีแนวโน้มที่จะขยายการส่งออกมากขึ้น ทั้งยังถูกกำหนดให้เป็นพืชที่ต้องเพิ่มคุณภาพการผลิตเพื่อการส่งออก นิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านฉบับนี้ ได้นำสาระดีๆ