พืชทำเงิน

“เห็ด” เป็นผลผลิตทางการเกษตรที่เกษตรกรนิยมเพาะปลูกเพื่อเป็นอาชีพเสริมเนื่องจากใช้พื้นที่น้อย ดูแลค่อนข้างง่าย ราคาสูง อีกทั้งมีคุณค่าทางอาหารและโภชนาการสูง โดยมีปริมาณโปรตีนและเส้นใยสูง แต่มีไขมันต่ำ อย่างไรก็ตาม การเพาะเห็ดสามารถเลือกใช้วัสดุปลูกได้หลายชนิดซึ่งในพื้นที่ภาคใต้มีการปลูกปาล์มน้ำมันจำนวนมาก ดังนั้น การใช้ “ทะลายปาล์มน้ำมัน” จึงเป็นหนึ่งในวัตถุดิบที่น่าสนใจและสามารถนำมาใช้เพาะเห็ดได้ ซึ่งทะลายปาล์มเป็นวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรจากการสกัดน้ำมัน เกษตรกรสามารถหาได้จากโรงงานสกัดน้ำมันปาล์มที่มีมากหรือใช้ทะลายปาล์มเปล่าในสวนปาล์มน้ำมัน ทั้งนี้ การเลือกใช้ทะลายปาล์มน้ำมันมาเพาะเห็ด เหมาะสมกับการหารายได้จากของที่มีอยู่ในท้องถิ่นในยุคที่เกิดโรคระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ให้เกิดรายได้แก่เกษตรกร ในสถานการณ์การระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 มีแรงงานในภาคอุตสาหกรรมจำนวนไม่น้อยได้ถูกเลิกจ้างงานและเดินทางกลับภูมิลำเนาเข้าสู่ภาคการเกษตร ได้มีความสนใจเพาะเห็ดฟางด้วยทะลายปาล์มน้ำมันซึ่งใช้ระยะเวลาในช่วงสั้นก็สามารถให้ผลตอบแทนที่คุ้มค่า คุณสุบิน เกตุแก้ว เกษตรกร หมู่ที่ 8 ตำบลนาวง อำเภอห้วยยอด จั

สวัสดีครับ สวัสดีผู้อ่านทุกท่าน พบกันเป็นประจำในคอลัมน์ “คิดใหญ่แบบรายย่อย The challenge of small scale farmers” กับผม ดร.ธนากร เที่ยงน้อย เคยได้ยินไหมครับกับคำพูดที่ว่า ทำการเกษตรมันรวยยาก ผมเองก็เคยได้ยินประโยคนี้มาตั้งแต่เด็ก แต่จนแล้วจนรอดผมก็ต้องเข้ามาอยู่ในวังวนแวดวงของคนในอาชีพเกษตรจนได้ ก็เป็นจริงอย่างที่เขาว่าเลยครับผมทำด้านเกษตรมาก็หลายอย่างยังไม่รวยสักที แต่มีคนที่ทำได้ รวยได้จากอาชีพเกษตร เขามีวิธีอย่างไร ทำอะไรจึงหนีความจนในอาชีพเกษตรได้ ตามผมมาที่ลาดยาว นครสวรรค์ครับ เริ่มจากพ่อค้าคนกลางส่งผลไม้ พาท่านมาที่บ้านของ คุณอดุลย์ และ คุณเสรี กลิ่นสังข์ คู่สามี ภรรยา เจ้าของไร่แนนแนน ที่บ้านเลขที่ 109 หมู่ที่ 7 ตำบลเนินขี้เหล็ก อำเภอลาดยาว จังหวัดนครสวรรค์ คุณอดุลย์ เล่าให้ฟังว่า “เมื่อ 6 ปีที่แล้วผมค้าผลไม้เป็นพ่อค้าคนกลางส่งผลไม้ตามตลาดใหญ่ในกรุงเทพฯ และทำสวนมะม่วงของตัวเองในพื้นที่ 14 ไร่ ในช่วงนั้นเป็นช่วงพอดีที่มะม่วงพันธุ์แก้วขมิ้นทะลักเข้ามาจากประเทศเพื่อนบ้าน ผมโดนแก้วขมิ้นเข้ามาตีตลาดจึงทำให้ธุรกิจสวนมะม่วงของผมไปไม่รอด ผมมองดูแล้วว่าผลไม้มีผลเป็นฤดูกาลทำให้เราทำตลาดได้

ไมโครกรีน (Microgreen) คือต้นอ่อนของพืชผักชนิดต่างๆ ที่เพาะจากเมล็ด ในระยะเวลาเพียง 7-10 วัน ซึ่งกระบวนการงอกของต้นกล้าได้เปลี่ยนสารอาหารที่สะสมในเมล็ด กลายเป็นผักต้นอ่อนที่มีความสูง 1-2 นิ้ว ประกอบด้วยลำต้นและใบจริง 2-3 ใบ ที่อุดมไปด้วยคุณค่าทางอาหารสูงทั้งสารพฤกษเคมี โปรตีน วิตามิน มีสารต้านมะเร็งสูงกว่าในผักโตเต็มวัยทั่วไปแล้วยังมีรสชาติดี กรอบอร่อย ทุกวันนี้ ผักไมโครกรีนเป็นสินค้าขายดีเป็นที่นิยมในกลุ่มคนรักสุขภาพ และนิยมนำผักจิ๋วไปวางประดับตกแต่งจานอาหารให้ดูน่ากิน สำหรับเมล็ดพันธุ์ผักที่นิยมนำมาเพาะเป็นผักไมโครกรีน ได้แก่ ผักโขม มัสตาร์ด คะน้าฮ่องกง วอเตอร์เครส กะหล่ำปลี ผักกาดหอม เมล็ดหัวไชเท้า เมล็ดทานตะวัน เมล็ดถั่วลันเตา เมล็ดผักบุ้ง เมล็ดงา และเมล็ดถั่วต่างๆ คอนโดต้นอ่อนผักไมโครกรีน ทีมนักวิจัยวิทยาลัยเทคนิคนครอุบลราชธานี เล็งเห็นประโยชน์ของผักไมโครกรีน จึงได้ออกแบบคอนโดต้นอ่อนผักไมโครกรีน ที่มีจุดเด่นคือ เป็นการปลูกพืชในระบบปิดภายใต้สภาวะแสงเทียน PFAL (Plant Factory with Artificial Light : PFAL) ที่มีกำลังการผลิต 4 กิโลกรัมต่อสัปดาห์ ดินที่ใช้ในการปลูก สามารถนำมาปลูกได้หลาย

หลายปีผ่านมา บนผืนดินจังหวัดพะเยา ประเทศไทย เกิดความเปลี่ยนแปลงในวิถีเกษตรกรรม เราสังเกตความเปลี่ยนแปลงได้เมื่ออยู่บนท้องฟ้าแล้วมองลงมายังผืนดิน พิกัด (latitude longitude) แสดงตำแหน่งแปลงเกษตรอินทรีย์ (location) เพิ่มจำนวนมากขึ้น จากแปลงเกษตรอินทรีย์เป็นผัก ผลไม้ 2 แปลง บัดนี้เพิ่มขึ้นเป็น 100 แปลง และหากลองชมสินค้าบนพื้นที่วางจำหน่ายสินค้าทั่วไปหรือห้างสรรพสินค้าชั้นนำ เราจะมองเห็นสินค้าพืชผักผลไม้ปลอดสารพิษวางจำหน่ายจำนวนมาก ทั้งที่ก่อนหน้านี้ ไม่เคยมีสินค้าเกษตรอินทรีย์วางจำหน่าย ผศ.น.สพ.สมชาติ ธนะ หรือ Asst.Prof. Somchat Tana ผู้อำนวยการโครงการวิจัยการพัฒนาเครือข่ายสมาพันธ์เกษตรกรรมยั่งยืนจังหวัดพะเยา เล่าว่า สิ่งที่เกิดขึ้นคือความเปลี่ยนแปลงในระบบเกษตรกรรมแบบดั้งเดิมสู่ระบบเกษตรอินทรีย์สมัยใหม่ เกษตรกรเริ่มต้นจากการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์แปลงเล็ก สู่การเป็นสมาชิกสมาพันธ์เกษตรกรรมยั่งยืนพะเยา SDGsPGS ต่อยอดทำการตลาดกับ บริษัท ออร์แกนิคพะเยาวิสาหกิจเพื่อสังคม จำกัด เพื่อเข้าสู่ระบบการแข่งขันทางการตลาดสินค้าเกษตรอินทรีย์ของโลก จัดตั้งบริษัทวิสาหกิจเพื่อสังคมเพื่อทำการตลาดแบบ CSR บริษัท

จังหวัดกำแพงเพชร นับเป็นแหล่งปลูกกล้วยไข่ที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ของประเทศไทย รองจากจังหวัดจันทบุรี เนื่องจากลักษณะภูมิประเทศ พื้นที่เพาะปลูก และสภาพอากาศเหมาะแก่การเจริญเติบโต ประกอบกับเกษตรกรในพื้นที่มีความชำนาญในการปลูกกล้วยไข่มายาวนาน ส่งผลให้กล้วยไข่ของจังหวัดกำแพงเพชรมีคุณภาพสูง ได้รับความนิยมจากผู้บริโภค และเป็นที่ต้องการของตลาดทั้งในและต่างประเทศ โดยประเทศส่งออกที่สำคัญ ได้แก่ สาธารณรัฐประชาชนจีน สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว และฮ่องกง สถานการณ์ผลิตกล้วยไข่ของจังหวัดกำแพงเพชร ปี 2565 พบว่า มีพื้นที่ปลูกกล้วยไข่ 2,213 ไร่ เกษตรกรผู้ปลูก 461 ครัวเรือน พื้นที่ปลูกส่วนใหญ่อยู่ในอำเภอเมืองกำแพงเพชร 1,204 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 54 ของพื้นที่ปลูกทั้งจังหวัด เกษตรกรนิยมปลูกกล้วยไข่สายพันธุ์กำแพงเพชร ซึ่งเป็นพันธุ์ที่มีลักษณะโดดเด่น ผิวเปลือกบาง ผลเล็ก เนื้อมีสีเหลือง รสชาติหวาน และที่สำคัญกล้วยไข่สายพันธุ์กำแพงเพชรยังได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ GI เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2560 โดยปัจจุบันมีเกษตรกรที่ได้รับการขึ้นทะเบียน GI จำนวน 74 ราย พื้นที่ปลูกรวม 361 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่ 4 อำเ

“อ้น” สัตว์ฟันแทะมีรูปร่างคล้ายหนูเป็นสัตว์หายาก อาศัยอยู่ตามธรรมชาติโดยพบมากในป่าไผ่ซึ่งเป็นแหล่งอาหาร เดิมเป็นสัตว์ที่อยู่ในพระราชบัญญัติคุ้มครองสัตว์ป่าประเภทที่ 1 แต่ปัจจุบันได้มีการยกเลิกไปแล้วจึงสามารถเลี้ยงอ้นได้ถูกต้องตามกฎหมาย การเลี้ยงอ้นนับเป็นอีกหนึ่งอาชีพน่าสนใจ เนื่องจากใช้พื้นที่น้อย ได้ผลตอบแทนดี อ้นเป็นสัตว์น่ารัก นิยมเลี้ยงเพื่อไว้ดูเล่นอยู่กับบ้าน อุ้มกอดเล่นได้ เพราะสะอาด ไม่มีกลิ่น กินอาหารจำพวกพืช ผลไม้  ถือเป็นอาชีพใหม่อีกทางเลือกให้กับชาวบ้าน คุณสุริยันต์ วันผักแว่น เจ้าของฟาร์มอ้นโคราช มีนิสัยชอบเลี้ยงสัตว์ แล้วผ่านการทำฟาร์มสัตว์เลี้ยงมาหลายชนิด กระทั่งมาสะดุดความชอบในตัวอ้นเข้าทั้งที่ยังไม่เคยเห็นหรือสัมผัสตัวมาก่อนเพียงแต่เคยได้ยินชื่อ ครั้นได้เข้าสู่วงการพบว่าสัตว์ชนิดนี้มีเสน่ห์ในตัว เป็นที่สนใจของตลาดสัตว์เลี้ยงจึงมุ่งทำธุรกิจฟาร์มเพาะ-ขยายอ้นทั้งพันธุ์ไทยและเทศสร้างอ้นที่มีคุณภาพ น่ารัก น่ากอด หลายขนาด หลายสี ส่งขายทั้งในและต่างประเทศ ก่อนเริ่มเลี้ยงเป็นฟาร์มได้ซื้อมาทดลองเลี้ยงเพียง 1 ตัวจากคนรู้จักอายุเดือนเดียวมีน้ำหนัก 6 ขีด เลี้ยงในห้องนอนเพื่อต้องก

ช่วงไม่กี่ปีมานี้ จะเห็นมนุษย์เงินเดือนลาออกจากงานประจำ หันมายึดอาชีพเกษตรกรรมกันมากขึ้นเรื่อยๆ จุดเด่นอย่างหนึ่งของคนกลุ่มนี้คือ ก่อนปลูกพืชชนิดใด จะศึกษาหาความรู้ว่าพืชชนิดนั้นๆ เหมาะกับดินประเภทใด พร้อมหาตลาดรองรับไว้เรียบร้อย ซึ่งเมื่อมีการวางแผนและมีการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบก็สามารถคืนทุนได้ในระยะเวลาไม่นานนัก จากนั้นเก็บเกี่ยวผลผลิตที่เป็นผลกำไร ซึ่งถือเป็นรายได้ดีทีเดียว อย่าง คุณวิชิต ทองประสาร หรือ คุณแมน อายุ 41 ปี เจ้าของ “สวนไผ่ทองประสาร” และ คุณสุภาวดี บุญทศ หรือ คุณมด อยู่ที่ตำบลโคกสำราญ อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร สองสามีภรรยาที่เคยทำงานในบริษัทเอกชนมาก่อน โดยคุณแมนนั้นเป็นถึงผู้จัดการศูนย์รถยนต์มิตซูบิชิ ในจังหวัดบุรีรัมย์ สุดท้ายเมื่อปลายปี 2557 ตัดสินใจมาเป็นเกษตรกรเต็มตัว เพราะมองว่าแม้จะมีตำแหน่งใหญ่โตเพียงใด แต่ก็คือลูกจ้างอยู่วันยังค่ำ สู้ออกมาทำอาชีพอิสระเป็นเจ้าของกิจการเองดีกว่า ซึ่งวันหนึ่งลูกๆ ก็ยังสามารถสืบทอดต่อไปได้ คุณวิชิต ทองประสาร และ คุณสุภาวดี บุญทศ จุดเด่น ไผ่ตงอินโดฯ คุณวิชิต เล่าที่มาที่ไปของการปลูกไผ่ตง สายพันธุ์อินโดฯ ว่า ก่อนหน้านี้ได้เริ่มศึ