พืชทำเงิน
การปลูกไผ่เพื่อขายหน่อ จัดเป็นรูปแบบเกษตรกรรมอินทรีย์และปลอดสารพิษ เนื่องจากไม่ได้มีการใช้สารเคมีเลย นอกจากนั้น การปลูกไผ่ยังช่วยลดโลกร้อนได้ดีกว่าต้นไม้หลายชนิด อย่างกรณีของ คุณภัทรา จันทร์ศรี เจ้าของ “บ้านสวนไผ่หวาน” เลขที่ 77/4 หมู่ที่ 13 ตำบลด่านนาขาม อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ โทร. (081) 366-4142 ที่ปลูกไผ่บงหวานมานานเกือบ 14 ปี ปลูกไผ่บงหวาน 10 กว่าไร่ไว้ที่จังหวัดแพร่ ต่อมาได้ต่อยอดมาเปิดร้านอาหาร นำหน่อไผ่บงหวานมาประกอบเป็นอาหารในร้านทั้งหมด ซึ่งน่าสนใจเป็นอย่างมาก คุณภัทรา เล่าย้อนกลับไปว่า ตนเองทำงานบนเส้นทางของข้าราชการครูมานานถึง 14 ปี ต่อมาในปี พ.ศ. 2549 ก็ได้รับการแนะนำจากน้องสาวให้ลองปลูกไผ่บงหวาน ก็ได้ศึกษาเรื่องไผ่บงหวานและก็ได้ตัดสินใจไปซื้อพันธุ์ไผ่บงหวานที่จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 500 กล้า เป็นเงิน 25,000 บาท และก็ได้นำมาปลูกและขยายมาเรื่อยๆ ในช่วงที่ปลูกไผ่บงหวานช่วงแรกๆ นั้น เนื่องจากต้นไผ่ยังเล็กมาก จึงมีพื้นที่เหลือว่างระหว่างแปลงอยู่ ได้ปลูกผักแซมตามแปลงไผ่ ซึ่งได้แก่ ผักบุ้ง พริก มะเขือ เพื่อให้มีรายได้ในช่วงแรกๆ หลังจากปลูกมาประมาณ 10 เดือน เริ่มเก็บหน่อไม้ขาย
คุณธนารัตน์ งามวลัยรัตน์ ผู้จัดการธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ประกาศวิสัยทัศน์ในการดูแลเกษตรกร ซึ่งเป็นลูกค้าสำคัญให้สามารถพึ่งพาตัวเองได้ทางเศรษฐกิจ เพราะเกษตรกรอยู่ได้ ธ.ก.ส. อยู่ได้ จึงเน้นดูแลให้สินเชื่อและร่วมมือกับสถาบันการศึกษาต่างๆ เข้าไปสร้างองค์ความรู้ เพื่อพัฒนาต่อยอดผลผลิต สร้างอาชีพและรายได้ให้กับชุมชน สนับสนุนให้เกิดการสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าเกษตรและเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการทางการตลาด โดยเน้นการเชื่อมโยงตลาด Social Commerce การตรวจสอบย้อนกลับสินค้าเกษตรอินทรีย์ ตลอดห่วงโซ่คุณค่าบนระบบ Blockchain การพัฒนาสินค้าเกษตรสู่มาตรฐานสินค้า ที่ได้เป็นมาตรฐาน ฯลฯ ซึ่งเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันให้กับเกษตรกรมีความเข้มแข็งและเติบโตอย่างมีคุณภาพ มั่งคั่ง และยั่งยืน วิสาหกิจชุมชนสวนตาเหน่ง วิสาหกิจชุมชนสวนตาเหน่ง ตั้งอยู่ในพื้นที่ ตำบลเทพราช อำเภอสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช ภายใต้การนำของประธานกลุ่ม คุณจิรัชญา งามขา (โทร. 081-918-5078) วิสาหกิจชุมชนสวนตาเหน่ง ผลิตและจำหน่ายสินค้าประเภทสะละสด สะละแปรรูป ท่องเที่ยวเชิงเกษตร ผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติ ผ้าอีโค่ปริ้นต์ วิสาหกิ
สวัสดีค่ะ ส่วนหนึ่งของการเรียนในรายวิชาส่งเสริมการเกษตร สาขาวิชาวิทยาศาสตร์การเกษตร มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี ในความดูแลของ อาจารย์ธนากร เที่ยงน้อย ในบทเรียนการเขียนบทความเพื่อเผยแพร่ข้อมูลด้านการเกษตร อาจารย์ให้งานพวกเราลงพื้นที่เพื่อสัมผัสชีวิตเกษตรกร รวมทั้งสัมภาษณ์ ถ่ายภาพเกษตรกรที่น่าสนใจในเรื่องแนวคิด วิธีการทำสวนทำไร่ แล้วนำมาเขียนบทความส่งให้อาจารย์พิจารณา กลุ่มของเราจึงสืบเสาะค้นหาเกษตรกรที่ประสบความสำเร็จในอาชีพการเกษตรจนได้มาพบกับผู้ปลูกและค้าส่งข้าวโพดหวานรายใหญ่ ตามไปดูกันว่า กว่าจะมีวันนี้ เขาผ่านอะไรมาบ้าง และข้าวโพดหวานราคาเป็นอย่างไร กับพวกเรานักศึกษาสาขาวิชาวิทยาศาสตร์การเกษตร มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี ข้าวโพดหวาน ปลูกได้ตลอดปี ทนต่อทุกสภาพอากาศ พวกเราได้ไปพบปะพูดคุยกับ คุณอาคม ศิระสรวงศุกล เจ้าของผู้ประกอบการข้าวโพดหวานรายใหญ่ ที่ตำบลหนองหญ้า อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี ปัจจุบันคุณอาคมเป็นทั้งผู้ปลูกข้าวโพดหวานและผู้ค้าส่งข้าวโพดหวานรายใหญ่ในตลาดสี่มุมเมือง คุณอาคม เล่าให้ฟังว่า “จุดเริ่มต้นของการเป็นเกษตรกรผู้ปลูกและผู้ค้าข้าวโพดหวานเริ่มต้นเมื่อตอ
“จากที่ได้น้อมนำแนวพระราชดำริ ทฤษฎีใหม่ของในหลวงรัชกาลที่ 9 มาใช้ด้วยการปรับสภาพพื้นที่ที่มีอยู่ปลูกพืชผักไว้กินเอง ตามแนวทางตู้เย็นรอบบ้าน ควบคู่กับการเลี้ยงเป็ด เลี้ยงไก่ ขุดสระเก็บน้ำเพื่อใช้รดต้นไม้ ในสระเลี้ยงปลา กิ่งไม้ที่ตัดแต่งนำมาผลิตน้ำส้มควันไม้ ยามว่างขยายพันธุ์ไม้จำพวกพืชให้ผลเพื่อนำไปปลูกเสริมในพื้นที่ เหลือแบ่งขายให้ผู้สนใจนำไปปลูกในพื้นที่ของตนเอง” คุณวินัย สวัสดิ์วิเชียร เกษตรกรขยายผลของศูนย์บริการการพัฒนาปลวกแดงตามพระราชดำริ จังหวัดระยอง เจ้าของศูนย์การเรียนรู้ตามแนวพระราชดำริ ตั้งอยู่เลขที่ 289 หมู่ที่ 2 บ้านมะปริง ตำบลแม่น้ำคู้ อำเภอปลวกแดง จังหวัดระยอง บอกเล่าถึงสิ่งที่เกิดขึ้นกับชีวิตภายหลังการปรับเปลี่ยนวิถีการทำกินด้วยการน้อมนำแนวพระราชดำริของในหลวงรัชกาลที่ 9 มาเป็นหลักชัยของชีวิต วันนี้พื้นที่ว่างในสวนคุณวินัยได้ปลูกกล้วยแซมด้วยพืชสมุนไพรกว่า 100 ชนิด และทุกๆ วันจันทร์จะเก็บพืชในสวนไปขายที่หน้าอำเภอปลวกแดง จังหวัดระยอง ในทุกอาทิตย์ คุณวินัย สามารถสร้างรายได้ประมาณ 3,000-4,000 บาท โดยพืชหลักที่นำไปวางจำหน่ายให้ลูกค้าได้เลือกซื้อเป็นประจำ ได้แก่ กล้วย ผักชนิดต่า
จริงอยู่การปลูกมะม่วงของชาวสวนมะม่วงไทยในเชิงพาณิชย์ปัจจุบันนี้ แทบทั้งหมดจะปลูกพันธุ์น้ำดอกไม้สีทอง เนื่องจากผลิตเพื่อการส่งออกเกือบทั้งหมด พื้นที่ผลิตมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองเพื่อการส่งออก หลักๆ จะอยู่ที่จังหวัดฉะเชิงเทรา, นครราชสีมา, ประจวบคีรีขันธ์, อุดรธานี, พิจิตร, สระแก้ว, สุพรรณบุรี, เชียงใหม่ ฯลฯ เช่นเดียวกันกับที่ “สวนคุณลี” อำเภอเมือง จังหวัดพิจิตร โทร. (081) 886-7398, (081) 901-3760 ก็ปลูกมะม่วงไทยหลายสายพันธุ์โดยเฉพาะมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองที่ปลูกเป็นจำนวนมาก สุดท้ายได้ตัดสินใจเปลี่ยนยอดมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองเป็นมะม่วงพันธุ์อาร์ทูอีทูทั้งหมด เพื่อหลีกเลี่ยงราคามะม่วงน้ำดอกไม้ที่ราคาตกต่ำในหลายปีที่ผ่านมา เพื่อผลิตในเชิงการค้า สร้างปริมาณสินค้าที่มากพอ เพราะมีพ่อค้ามารับซื้อเพื่อการส่งออกทั้งหมด และได้ราคาดีไม่แพ้มะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง อีกทั้งมีราคาดีตลอดฤดูกาล แม้จะเป็นช่วงที่มะม่วงน้ำดอกไม้สีทองมีราคาตกต่ำในช่วงที่ผลผลิตออกสู่ตลาดมากๆ ซึ่งมะม่วงอาร์ทูอีทู ก็จำหน่ายได้กิโลกรัมละประมาณ 30-80 บาท (ซึ่งราคาจะปรับตัวขึ้นลงตามสภาวะเศรษฐกิจ แต่ในภาพรวมราคาก็ถือว่าดีมากพอสมควร) โดยราคาซื้อข
กล้วยไข่ เป็นอีกไม้ผลที่ไม่เพียงมียอดจำหน่ายในประเทศสูง ขณะเดียวกัน ในกลุ่มตลาดผลไม้ที่ไทยส่งออกต่างประเทศถือว่ากล้วยไข่มียอดสูงในระดับที่น่าพอใจด้วยเช่นกัน ปัญหาประการหนึ่งของกล้วยไข่คือคุณภาพ ที่ผ่านมาพบว่าคุณภาพกล้วยไข่ยังไม่ได้มาตรฐานเท่าที่ควร ถึงแม้ว่าคุณภาพกล้วยไข่จะไม่ได้สร้างปัญหาต่อตลาดในประเทศก็ตาม แต่คงเป็นเรื่องน่าเสียดายถ้าชาวสวนปลูกกล้วยไข่ได้คุณภาพส่งขายต่างประเทศเพื่อจะได้ราคาสูง “กำแพงเพชร” เป็นจังหวัดที่มีชื่อเสียงเรื่องกล้วยไข่มาช้านาน เนื่องจากชาวบ้านปลูกกันมาตั้งแต่ปี 2465 ตลอดเวลานับแต่อดีตคุณภาพกล้วยไข่ของกำแพงเพชรสร้างชื่อเสียงให้แก่จังหวัด จนพูดกันติดปากว่า “กล้วยไข่กำแพง” แล้วที่สำคัญผลไม้ประจำถิ่นชนิดนี้ยังผูกพันกับขนบธรรมเนียมประเพณีดั้งเดิมของท้องถิ่นคือ งานเทศกาลสารทไทย กล้วยไข่เมืองกำแพงเพชร ซึ่งเริ่มมาตั้งแต่ปี 2424 เป็นต้นมา เมื่อปี 2556 ทีมงานเทคโนฯ ลงพื้นที่จังหวัดกำแพงเพชร เพื่อจัดทำสกู๊ปพิเศษกล้วยไข่ ในคราวนั้นได้พูดคุยกับนักวิชาการเกษตรของจังหวัดพบว่า แต่เดิมมีพื้นที่ปลูกกล้วยไข่นับหลายหมื่นไร่ แต่มาประสบปัญหาภัยธรรมชาติกับโรคพืชจึงทำให้พื้นที่การ
การขยายพันธุ์พืชไม้ผล เพื่อเพิ่มปริมาณต้นพันธุ์ดีให้มากขึ้น สามารถขยายพันธุ์ได้หลายวิธี แต่ละวิธีมีความยากง่ายและมีข้อดี-ข้อเสียแตกต่างกัน ยกตัวอย่างเช่น “ เทคนิคการต่อกิ่ง ”ซึ่งเป็นศิลปะของการต่อชิ้นเนื้อเยื่อพืช 2 ชิ้นเข้าด้วยกัน ด้วยวิธีต่างๆ เมื่อแผลเชื่อมกันสนิทแล้วเจริญเติบโตเป็นต้นเดียวกันชิ้นส่วนที่อยู่ด้านบนรอยต่อเรียกว่า “ กิ่งพันธุ์ดี ”ส่วนที่อยู่ด้านล่างรอยต่อทำหน้าที่รากเรียกว่า “ต้นตอ” ปัจจุบันการต่อกิ่งได้รับความนิยมจากเกษตรกรทั่วไป นิยมทำเชิงการค้าในไม้ผลหลายชนิด ได้แก่ พืชตระกูลส้ม มะม่วง มะขาม ขนุน มะปราง และน้อยหน่า ในครั้งนี้ ขอนำเสนอ “ เทคนิคการต่อกิ่งมะม่วง ” คือการสอดส่วนของพืชหรือกิ่งพืชต้นหนึ่งลงบนต้นพืชอีกต้นหนึ่ง และส่วนทั้งสองของพืชจะเชื่อมประสานติดต่อกัน และเจริญไปเป็นพืชต้นใหม่ โดยส่วนที่อยู่ใต้รอยต่อจะทำหน้าที่เป็นรากดูดน้ำ และแร่ธาตุอาหาร เรียกว่า ต้นตอ (rootstock, understock, stock) และส่วนที่อยู่เหนือรอยต่อจะทำหน้าที่เป็นกิ่งก้านสาขาที่ให้ดอกและผลเรียกว่า กิ่งพันธุ์ดี (Scion or cion) การต่อกิ่งแบบเสียบลิ่ม (Cleft or Wedge grafting) นิยมทำในกรณีที่ต้อง
กล้วยน้ำว้า เป็นผลไม้ไทยๆ ที่มีมาแต่โบราณแล้ว คนไทยทุกคนเกิดมาก็ต้องรู้จักกล้วยน้ำว้าเป็นอย่างดี เพราะปลูกง่าย โตเร็ว ออกดอก และให้ผลผลิตที่เร็วพอๆ กับการแตกหน่อใหม่เพื่อใช้ในการขยายพันธุ์ต่อไป ในบรรดากล้วยในบ้านเรา กว่า 20 ชนิด กล้วยน้ำว้า ถือว่าเป็นผลไม้ที่อุดมไปด้วยคุณประโยชน์ที่สมบูรณ์แบบที่สุดชนิดหนึ่ง เพราะเนื่องจากในผลกล้วยจะมีวิตามินบี 1 และบี 2 ที่ช่วยในการเร่งเผาผลาญ น้ำตาลและไขมัน ช่วยฟื้นฟูร่างกายจากการเหนื่อยล้า อีกทั้งยังมีโพแทสเซียมช่วยในการขับโซเดียม อันเป็นหนึ่งในตัวการที่จะทำให้ความดันเลือดสูงออกทางปัสสาวะ และส่งผลให้ลดการบวมของร่างกายได้ประโยชน์และคุณค่าทางโภชนาการ ที่ได้จากกล้วยน้ำว้า ไม่ว่าจะผลดิบ ห่าม หรือสุก กล้วยก็สามารถนำมาประกอบอาหาร ได้หลายรูปแบบ และรสชาติความอร่อยก็ไม่ซ้ำแบบกัน กล้วยน้ำว้าสุกงอม นำมาครูด หรือขูดเบาๆ สามารถใช้เป็นอาหารสำหรับเด็กทารกเนื่องจากย่อยง่าย ช่วยระบายท้อง กล้วยน้ำว้าดิบและห่าม นำมาใช้ทำแกงคั่ว ทำกล้วยฉาบ ปิ้ง นึ่ง ทอด อบ กวน และเชื่อม กล้วยน้ำว้าสุก นำมาทำเป็นของหวาน เช่น กล้วยบวชชี กล้วยแขก กล้วยตาก ขนมกล้วย นอกจากนั้นแล้วส่วนที่เรีย
จากสถานการณ์โควิด-19 ที่ผ่านมา ทำให้หลายธุรกิจได้รับผลกระทบ ทำให้หลายคนต้องกลับมาอยู่ยังบ้านเกิดเพื่อเริ่มต้นใหม่กับการทำอาชีพอื่นๆ โดยนำองค์ความรู้ที่ได้จากสายงานเก่ามาเริ่มต่อยอดธุรกิจของครอบครัว โดยใช้ผลผลิตทางการเกษตรที่มีอยู่แล้วมาสร้างเป็นสินค้าที่แปรรูป จนเกิดเป็นสินค้าที่มีมูลค่าเพิ่มมากขึ้น และสามารถสร้างเป็นแบรนด์ส่งขายทำตลาดออนไลน์ได้เป็นอย่างดี คุณอุไรวรรณ ลังกาตุง เจ้าของร้านฮักเฉาก๊วย&โกโก้งาว อยู่บ้านเลขที่ 48/3 หมู่ที่ 4 ตำบลหลวงเหนือ อำเภองาว จังหวัดลำปาง เป็นผู้ที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์โควิด-19 จึงทำให้เธอต้องกลับมาอยู่บ้านเกิดอย่างไม่มีกำหนด ในช่วงแรกเกิดมีความท้อใจแต่ไม่ท้อถอยในโชคชะตา จึงได้นำเงินเก็บมาลงทุนเปิดร้านและแปรรูปผลผลิตจากโกโก้ที่ครอบครัวปลูกจนประสบผลสำเร็จและสร้างแบรนด์เป็นสินค้าจำหน่ายทางช่องทางออนไลน์ได้เป็นอย่างดี คุณอุไรวรรณ เล่าให้ฟังว่า ย้อนไปเมื่อ 2 ปีที่แล้วเธอทำงานเป็นพนักงานโรงแรม เมื่อสถานการณ์โควิด-19 เริ่มเข้ามาภายในประเทศ ทำให้สถานประกอบการที่เธอทำอยู่ได้รับผลกระทบจึงเป็นเหตุให้เธอต้องย้ายกลับมาอยู่บ้านเกิดยังจังหวัดลำปาง และมองหาอา
หอมแป้น เป็นผักชนิดหนึ่งที่คนทางภาคเหนือใช้เรียกผักที่คล้ายต้นหอม มีใบเรียวยาว แต่ใบแบน บาง เป็นการเรียกตามลักษณะของมันที่แบน บาง เช่น ไม้แป้น หมายถึง ไม้กระดานเป็นแผ่นบาง หอมแป้น จึงหมายถึง กุยช่าย ที่คนเมืองเหนือเคยชินกับการเรียก หอมแป้น มากกว่าเรียก กุยช่าย ถึงแม้จะไม่เป็นที่นิยมบริโภคกันมากนักก็ตาม ส่วน ขนมกุยช่าย จะไม่เรียกว่า ขนมหอมแป้น กุยช่าย พืชผักที่มีกลิ่นฉุน มีคุณประโยชน์ต่อร่างกายสูงด้วยสรรพคุณทางยาหลายด้าน กุยช่ายนำมาประกอบอาหารได้ไม่กี่อย่าง กุยช่ายเป็นที่ต้องการของตลาดมาตลอด แม้บางช่วงราคาจะไม่สูงเหมือนผักอื่นก็ตาม มักนำกุยช่ายผัดกับเต้าหู้ ใส่กับผัดไทย และขนมกุยช่าย การนำกุยช่ายมาประกอบอาหารอยู่ในวงจำกัด การปลูกกุยช่ายมักปลูกร่วมกับผักชนิดอื่น แหล่งปลูกกุยช่ายอยู่ที่ราชบุรี นครปฐม ในบางพื้นที่ปลูกแต่กุยช่ายเพียงชนิดเดียวเป็นแปลงใหญ่ การปลูกกุยช่ายเป็นการลงทุนลงแรงเพียงครั้งแรกอยู่ได้นานหลายปี เป็นพืชผักอายุยืน ต่างจากผักชนิดอื่นอยู่ได้เพียงฤดูเดียว หลังจากปลูกกุยช่ายแล้วการดูแลรักษามีให้ทำน้อย ให้ผลผลิตได้เร็ว เก็บเกี่ยวได้ตลอดปี การเก็บเกี่ยวใช้เวลาน้อยไม่เปลืองแรงงาน
