พืชทำเงิน
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.)เป็นสถาบันศึกษาที่มีการทำงานเพื่อชุมชนและสังคมโดยใช้การบูรณาการความรู้จาก การเรียน การวิจัย การบริการวิชาการ ของมหาวิทยาลัยเพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนาให้เกิดประโยชน์ต่อชุมชนและสังคม หนึ่งในพื้นที่ดำเนินการ คือ ตำบลรางบัว อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี ซึ่งเป็นที่ตั้งของ มจธ.ราชบุรี ได้มีการจัดการเรียนการสอนหลักสูตรวิศวกรรมศาสตร์ และมีการทำงานวิจัยรวมทั้งการบริการวิชาการให้กับชุมชนและสังคม ภายใต้ชื่อ โครงการรางบัวโมเดล เป็นความร่วมมือระหว่าง มจธ.และหน่วยงานเครือข่าย เพื่อพัฒนาชุมชนแบบองค์รวม 5 ด้าน คือ เศรษฐกิจ สุขภาพ สิ่งแวดล้อม สังคมและการศึกษา โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ชุมชนมีการพัฒนาแบบองค์รวมส่งผลให้ชุมชนมีความเข้มแข็งอย่างยั่งยืน ผศ.ดร.มนัญญา เพียรเจริญ ผู้ช่วยอธิการบดี มจธ.ราชบุรี กล่าวว่า มจธ.ราชบุรี ได้ดำเนินโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนพิการมาตั้งแต่ปี 2562 จนถึงปัจจุบัน สำหรับพื้นที่รางบัว มีคนพิการประมาณ 400 กว่าคน โดยเรามีเป้าหมายว่า จะมีคนพิการอย่างน้อย 40-50 คนมีรายได้เป็นของตัวเอง ประมาณ เดือนละ 1-2 พันบาทต่อเดือน ที่ผ่านมาได้ดำเนิ
โกโก้ พืชเศรษฐกิจของโลก แต่เหมือนเป็นพืชฝันร้ายของใครหลายคน ถ้าหากย้อนไปเมื่อ 30 ปีก่อน เชื่อว่าเกษตรกรหลายท่านคงเคยได้ยินข่าว หรือเจอมาเองกับตัวเองในทำนองทำท่าทีมาส่งเสริมให้ปลูกโกโก้ บางคนเชื่อถึงขั้นยอมโค่นสวนยางสวนปาล์มทิ้ง หรือบางคนโดนหลอกขายต้นพันธุ์ สุดท้ายไม่มีตลาดรับซื้อ ไร้เงาคนรับผิดชอบ กลายเป็นแผลที่ติดอยู่ในใจของเกษตรกรยุคนั้น ที่พอได้ยินเรื่องของโกโก้ ที่ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการปลูก การแปรรูป หรือการส่งเสริมด้านองค์ความต่างๆ ที่เกี่ยวกับโกโก้ มักจะได้รับกระแสในด้านลบมากกว่าด้านบวก แต่มาวันนี้ “โกโก้” เปลี่ยนไป “โกโก้” ที่ไม่ได้เป็นเพียงแค่พืชขายฝัน แต่เป็นพืชทางเลือกสร้างมูลค่าสูง เพียงแค่ปรับเปลี่ยนแนวคิดจากเดิมที่ต้องพึ่งพาตลาดรับซื้อเพียงอย่างเดียว ก็หันมาปลูกและแปรรูปแบบครบวงจรไปเลย คุณพอต-อภิวรรษ สุขพ่วง เจ้าของไร่สุขพ่วง อยู่บ้านเลขที่ 107 หมู่ที่ 10 ตำบลจอมบึง อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี ผู้เป็น เรี่ยวแรงสำคัญในการขับเคลื่อนการสร้างรายได้ในชุมชน จากการทำเกษตรผสมผสาน และต่อยอดรายได้จากการแปรรูปผักผลไม้ที่ชาวบ้านปลูกกันเองในชุมชน พร้อมเปิดศูนย์การเรียนรู้ ให้กับบุคคลทั่ว
การปลูกมันเทศในเชิงพาณิชย์จะให้ประสบความสำเร็จไม่ใช่เรื่องง่าย เกษตรกรผู้ปลูกจะต้องมีความรู้ มีการวางแผนและการจัดการที่ดี รวมถึงมีเทคนิคและการดูแลเฉพาะในแต่ละฤดูปลูกอีกด้วย เพื่อให้การปลูกมันเทศบรรลุเป้าหมายสูงสุด คือ “ให้ผลผลิตต่อไร่สูงสุด ได้หัวมันที่มีคุณภาพดี ปลอดภัยต่อผู้บริโภค มีต้นทุนในการผลิตต่ำ และขายได้ราคา” “สวนคุณลี” อำเภอเมือง จังหวัดพิจิตร ได้คลุกคลีกับการปลูกมันเทศมานานกว่า 10 ปี โดยสายพันธุ์ที่นำมาปลูกล้วนแต่เป็นสายพันธุ์ที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ อาทิ มันเทศเนื้อสีม่วงโอกินาวา จากญี่ปุ่น, มันเทศเนื้อสีเหลืองเบนิฮารุกะ จากญี่ปุ่น (มันหวานญี่ปุ่น), มันเทศเนื้อสีส้ม จากญี่ปุ่น, มันเทศเนื้อสีเหลือง จากไต้หวัน, มันเทศเนื้อสีเหลือง จากเกาหลีใต้ 5 สายพันธุ์ และมันเทศเนื้อสีม่วง จากสวนคุณลี (ที่ได้จากการผสมพันธุ์ตามธรรมชาติในแปลงปลูก ซึ่งมีรสชาติหวาน เนื้อละเอียดเนียน หัวใหญ่ อายุการเก็บเกี่ยวสั้น เพียง 90-100 วัน เท่านั้น) การปลูกมันเทศให้ลงหัวได้ดีนั้น ปัจจัยที่ไม่ควรมองข้ามก็คือ เรื่องของโครงสร้างของดิน ถึงแม้ว่ามันเทศจะสามารถปลูกได้ในดินเกือบทุกชนิด แต่ดินร่วนปนทรายมีคว
ในช่วงหลังมานี้ ผู้คนจำนวนมากเริ่มหันมาใส่ใจสุขภาพและความปลอดภัยในบ้านมากขึ้น โดยเฉพาะเรื่องการกำจัดแมลงศัตรูพืชหรือแมลงกวนใจที่มักต้องใช้สารเคมีแรงๆ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อคนในบ้าน สัตว์เลี้ยง รวมถึงดินและแหล่งน้ำ ดังนั้น ทางเลือก “ปลอดสารพิษ” จึงได้รับความสนใจมากขึ้น และหนึ่งในวิธีธรรมชาติที่กำลังได้รับการพูดถึงอย่างกว้างขวาง คือ น้ำหมักใบขี้เหล็ก ตัวช่วยจากธรรมชาติที่ทั้งทำง่าย ปลอดภัย และเห็นผลจริง ใบขี้เหล็ก สมุนไพรที่หาได้ง่ายตามท้องตลาด หรือชาวบ้านนิยมปลูกไว้ข้างบ้าน ซึ่งมักจะนิยมนำยอดไปรับประทาน นอกจากนั้น ใบแก่ยังสามารถนำไปทำน้ำหมักสมุนไพรได้ แถมยังปลอดภัยไร้สารเคมี ใบขี้เหล็กเป็นสมุนไพรพื้นบ้านที่มีรสขมเฉพาะตัว และมีกลิ่นที่แมลงหลายชนิดไม่ชอบ โดยเฉพาะพวกมด ปลวก เพลี้ย และแมลงกัดกินยอดอ่อน เมื่อนำใบขี้เหล็กมาหมักจนได้น้ำหมักเข้มข้น สารสกัดตามธรรมชาติจะช่วย ไล่แมลง และ ยับยั้งการขยายตัวของปลวก ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม 1. ใบขี้เหล็กแก่ 2. สารเร่งซุปเปอร์ พด.7 3. กากน้ำตาล 4. น้ำสะอาด 5. ภาชนะใช้ในการหมักมีฝาปิด วิธีทำน้ำสมุนไพรใบขี้เหล็ก 1.
ขิง มีสรรพคุณทางยามากมาย ไม่ว่าจะเป็น ช่วยขับเหงื่อ ไล่ความเย็น ขับลม แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ช่วยให้เจริญอาหาร และทำให้ร่างกายอบอุ่น ในทางยานิยมใช้ขิงแก่ เพราะขิงยิ่งแก่จะยิ่งเผ็ดร้อนและจะมีใยอาหารมาก ขิงรักษาอาการคลื่นไส้อาเจียน รักษาไข้หวัด รักษาอาการไอ ขับเสมหะ โดยนำขิงสดมาคั้นน้ำให้ได้ประมาณครึ่งถ้วย ผสมน้ำผึ้งประมาณ 1 ช้อนชา ต้มกับน้ำ 2 ถ้วย ดื่มวันละ 3 ครั้งแก้อาการท้องเสีย ท้องร่วง ฯลฯ (โรงพยาบาลสำโรงการแพทย์) ขิงไม่ชอบสภาพน้ำท่วมขัง คุณสมชาติ แสนยากุล ที่บ้านเลขที่ 1 หมู่ที่ 10 ตำบลเข็กน้อย อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ คุณสมชาติปลูกขิงมานานแล้วควบคู่กับการทำธุรกิจส่วนตัวที่กรุงเทพฯ “ ผมปลูกขิงเอาไว้บนเชิงเขาเพื่อลดความเสี่ยงจากการเกิดน้ำขังเพราะขิงไม่ชอบสภาพน้ำท่วมขังทำให้เน่าเสียง่าย การผลิตขิงต้องมีความพิถีพิถันในการปลูกและการดูแลจึงทำให้ได้ผลผลิตขิงที่มีราคาดี” คุณสมชาติ เริ่มต้นเล่าให้ฟัง การปลูกขิงในพื้นที่เข็กน้อย เกษตรกรมักจะเลือกปลูกขิงพันธุ์พื้นเมืองหรือพันธุ์ที่สามารถหาได้ทั่วไปในพื้นที่ ส่วนวิธีการปลูกขิงเนื่องจากขิงมีโรคระบาดค่อนข้างมาก เกษตรกรในพื้นที่จึงต้องสลับพื้นท
การเขียนคอลัมน์เกษตรอินทรีย์มาหลายปี ทำให้มีความเข้าใจในเรื่องผักปลอดภัยอยู่พอสมควร ยิ่งรู้มากยิ่งกินผักลำบากขึ้น จิตค่อยข้างวิตกทุกครั้งที่กินผักที่ไม่รู้ที่มา เพราะส่วนหนึ่งใช้ผักอินทรีย์ที่ปลูกเองหรือซื้อผักอินทรีย์จากสวนที่มั่นใจว่าเขาไม่ได้ใช้สารเคมีแน่ วันนี้พอเห็นผักจากเมืองจีนที่เข้าเมืองไทยมาวันหนึ่งเป็นร้อยเป็นพันตันยิ่งขยาด จากที่เห็นในข่าวที่พ่อค้าเอามือลูบต้นหอมแล้วหงายฝ่ามือให้ดูเห็นเป็นผงสีฟ้าๆ ติดมือมามากพอสมควร มีอาจารย์มหาวิทยาลัยบอกว่าเป็นยาป้องกันเชื้อราชื่อแมนโคเซบ ยิ่งผวาเข้าไปใหญ่ เพราะร้านอาหารส่วนใหญ่นำผักมาประกอบอาหารมักจะไม่ล้างก่อน ตอนนี้ถ้าเป็นไปได้ต้องใช้ความระมัดระวังผักที่ซื้อในตลาดให้มากยิ่งขึ้นกว่า ผักพื้นบ้านส่วนใหญ่จะปลอดสาร เลี่ยงผักจีนได้ก็ควรเลี่ยง “คนปลูกไม่ได้กิน คนกินไม่ได้ปลูก” เป็นความจริงเมื่อผู้เขียนมาอยู่ในดงผัก คราวหนึ่งจะไปขอซื้อผักคะน้าต้นงามมากของสวนใกล้ๆ กัน เจ้าของสวนเห็นเราชี้ผักคะน้าแปลงด้านหน้า เขาบอกว่า ไปเอาแปลงหลังขนำโน่น เราเดินไปดูพบว่าคะน้าแปลงนั้นขี้เหร่กว่าแปลงข้างหน้าเยอะ ก็ทำให้ไม่พอใจไม่อยากซื้อ เจ้าของสวนเห็นสีหน
ถ้าใครกำลังมองหาวิธีบำรุงดินให้ร่วนซุย แถมยังช่วยให้พืชเจริญเติบโตแบบเร่งด่วนโดยไม่ใช้สารเคมี วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านจะมาแนะนำ “จุลินทรีย์น้ำมะพร้าว” สูตรเด็ดจากธรรมชาติที่ใช้วัตถุดิบง่ายๆ แต่ให้ผลลัพธ์สุดปัง ในน้ำมะพร้าวมีสารอะไร ทำไมถึงช่วยการเจริญเติบโตของพืช? น้ำมะพร้าวเป็นของเหลวธรรมชาติที่อุดมไปด้วยสารอาหารและฮอร์โมนพืชที่มีประโยชน์ต่อการเจริญเติบโตของพืช โดยเฉพาะในด้านการเร่งราก การกระตุ้นการงอกของเมล็ด และการเจริญเติบโตของต้นกล้า มาดูกันว่าสารสำคัญในน้ำมะพร้าวมีอะไรบ้าง และช่วยพืชอย่างไร 1. ฮอร์โมนพืช น้ำมะพร้าวมีฮอร์โมนที่ช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช ได้แก่ ไซโตไคนิน กระตุ้นการแบ่งเซลล์ ช่วยให้พืชแตกรากและแตกยอดใหม่ รวมถึงชะลอความแก่ของใบ ออกซิน ช่วยเร่งการเจริญเติบโตของรากและกิ่ง ปรับสมดุลของการเติบโต จิบเบอเรลลิน (Gibberellin) กระตุ้นการยืดตัวของลำต้นและช่วยให้พืชออกดอกเร็วขึ้น 2. กรดอะมิโนและโปรตีน น้ำมะพร้าวมีกรดอะมิโนที่เป็นสารตั้งต้นของเอนไซม์และโปรตีนสำคัญที่ช่วยให้พืชเติบโตแข็งแรง ช่วยให้พืชทนทานต่อสภาวะแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม เช่น ภาวะแห้งแล้งหรือดินขาดสาร
การทำเกษตรให้ประสบความสำเร็จมีหลายปัจจัยประกอบกัน ไม่ว่าจะเป็นปัจจัยทางธรรมชาติ สภาพภูมิอากาศ ดินและน้ำ รวมถึงเทคนิคการดูแลอย่างถูกต้องและถูกวิธีก็ถือเป็นปัจจัยสำคัญหรือตัวกำหนดทิศทางของผลผลิตได้ แต่ในขั้นพื้นฐานของการทำเกษตรสภาพภูมิอากาศเราไม่สามารถกำหนดหรือเปลี่ยนแปลงอะไรได้ แต่เราสามารถปรับปรุงบำรุงดินได้ดี มีวิธีการดูแลเอาใจใส่ทุกขั้นตอนอย่างถูกต้อง การปลูกผักให้ประสบความสำเร็จก็ทำได้ไม่ยาก ในตอนที่แล้ว พี่แอน-แอม พรมศักดิ์ เจ้าของฟาร์มผักเกษตรสุข ณ. ทุ่งเขาเขียว ได้ถ่ายทอดแนวคิดการทำเกษตรแบบอินทรีย์ที่ไม่จำเป็นต้องขี้เหร่ไปแล้ว คราวนี้จะเล่าถึงเทคนิคขั้นตอนการผสมดินปลูกผักสไตล์พี่แอนกันบ้าง ซึ่งพี่แอนบอกว่าสูตรการผสมดินสูตรนี้ของพี่แอน ใช้ได้ดีมาก ผักโตดี รสชาติหวานกรอบ ได้ฟอร์มผักที่สวยงาม และที่สำคัญไม่ต้องเปลี่ยนปลูกบ่อยด้วย ผสมดินเพียงครั้งเดียวสามารถใช้ปลูกผักได้ 3-4 รอบ ก่อนที่จะไปรู้ถึงเทคนิคการปลูกและการเตรียมดิน พี่แอน บอกว่า อันดับแรกต้องเข้าใจเรื่องของสภาพภูมิอากาศก่อน เพราะการทำเกษตรจะใจร้อนไม่ได้ และต้องเรียนรู้ธรรมชาติของพืชผักแต่ละชนิดที่เราปลูก ว่าพืชผักของเราชอบหร
เมื่อ “การไม่มีโรค” ไม่ใช่แค่ลาภอันประเสริฐ แต่กลายเป็นเป้าหมายหลักของการใช้ชีวิตในยุค Longevity Economy หรือเศรษฐกิจอายุยืนที่กำลังเติบโตอย่างก้าวกระโดดในปี 2026 นี้ ผู้บริโภคทั่วโลกไม่ได้มองหาเพียงแค่อาหารเพื่อประทังชีวิต แต่กำลังให้ความสำคัญกับ “ความมั่นคงทางอาหาร” (Food Security) ที่ควบคู่ไปกับคุณภาพที่ยั่งยืน หนึ่งในเทรนด์ที่น่าจับตาที่สุดคือการยกระดับ “อาหารให้เป็นยา” (Functional Food & Herb) ซึ่งไม่ใช่เพียงกระแสชั่วคราว แต่คือการตื่นตัวในระดับอุตสาหกรรมที่เปลี่ยนจาก “การรักษา” มาเป็นการ “ป้องกัน” ส่งผลให้สมุนไพรไทยกลายเป็นพืชเศรษฐกิจที่มีอนาคตไกล โดยเฉพาะในกลุ่มวิสาหกิจชุมชนที่สามารถปรับตัวเข้าสู่มาตรฐานสากล อาชีพการปลูกสมุนไพรในวันนี้จึงไม่ใช่แค่การทำเกษตรแบบดั้งเดิม แต่คือการสร้างรายได้ที่มั่นคงผ่านตลาดส่งออกที่ทรงอิทธิพลอย่าง จีนและไต้หวัน รวมถึงการตอบโจทย์ความต้องการของบริษัทเอกชนในประเทศที่เร่งพัฒนาผลิตภัณฑ์นวัตกรรมจากสมุนไพรไทยเพื่อรองรับสังคมสูงวัย ซึ่งถือเป็นโอกาสทองในการสร้างรายได้ที่ยั่งยืนให้กับกลุ่มเกษตร
มีหลายหน่วยงานให้งบประมาณสนับสนุนในการทำงานวิจัย เพราะเล็งเห็นศักยภาพของบุคลากรในการศึกษาวิจัย เพื่อให้ผลของงานวิจัยเป็นตัวกระตุ้นหรือต่อยอด นำไปพัฒนาในระบบเพื่อให้ก้าวทันนวัตกรรม และมีงานวิจัยหลายชิ้นที่จับต้องได้ แต่ไม่ถูกนำมาปฏิบัติอย่างจริงจัง จึงน่าเสียดายที่งานวิจัยถูกทิ้งร้างเป็นงานวิจัยที่ค้างอยู่บนหิ้ง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นมหาวิทยาลัยที่มีความโดดเด่นในเรื่องของการศึกษานวัตกรรมการเกษตรมากที่สุดแห่งหนึ่ง เมื่อหยิบงานวิจัยที่มีแนวโน้มจับต้องเป็นรูปธรรมออกมาปฏิบัติจริงได้ จึงเป็นเรื่องที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ไม่นิ่งเฉย พร้อมๆ กับ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ซึ่งเป็นหน่วยงานที่น่าจะรวบรวมงานวิจัยไว้มากที่สุดอีกแห่งหนึ่ง ความจำเป็นในการพัฒนาพลังงานทดแทนในประเทศไทย ศ.ดร. สวัสดิ์ ตันตระรัตน์ ประธานคณะกรรมการโครงการร่วมสนับสนุนทุนวิจัยและพัฒนา กฟผ.-สกว. (การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย – สำนักงานกองทุนสนับสนุนงานวิจัย) ระบุว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีความต้องการเชื้อเพลิงชีวมวลจำนวนมากทั้งจากโรงไฟฟ้าตามแผนของ กฟผ. และเอกชน ตามแผนการพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก (AEDP 2
