เกษตรกรรมไทยผูกติดอยู่กับฟ้าฝน ต้นทุนที่ผันผวน และความเสี่ยงที่ควบคุมไม่ได้มาช้านาน จนกลายเป็นภาพจำที่ยากจะสลัดหลุด ทั้งที่ประเทศไทยไม่เคยขาดแคลนองค์ความรู้หรือความเชี่ยวชาญด้านการเกษตร สิ่งที่ขาดหายไปตลอดมาคือ “ระบบ” ที่จะเชื่อมโยงความรู้เหล่านั้นให้เดินทางจากห้องปฏิบัติการไปถึงแปลงเกษตรได้จริง ช่องว่างเหล่านั้นกำลังจะถูกปิดลง เมื่อความร่วมมือระดับโลกครั้งสำคัญของภาคเกษตรและอาหารไทยเปิดตัวแพลตฟอร์มนวัตกรรมเพื่อระบบนิเวศนวัตกรรมเกษตรและอาหารที่ยั่งยืนอย่างเป็นทางการ ภายใต้ชื่อ “Farming Future, Together”
กรุงเทพฯ, 6 สิงหาคม 2569 — สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) ร่วมกับ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) สถานเอกอัครราชทูตราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ประจำประเทศไทย สมาคมการค้าอาหารอนาคตไทย และภาคีเครือข่ายมหาวิทยาลัยไทยทั่วประเทศ ผสานพลังความร่วมมือระดับโลก ประกาศเปิดตัวความร่วมมือครั้งประวัติศาสตร์ในโครงการ “Farming Future, Together” ภายใต้งานประชุมระดับสากล “Farming The Future With KMITL Forum 2026” ณ KMITL Lifelong Learning Center (KLLC) การผนึกกำลังครั้งนี้ถือเป็นการรื้อถอนภาพจำการเกษตรไทยแบบดั้งเดิมที่พึ่งพาฟ้าฝน ต้นทุนสูง และเผชิญความเสี่ยง สู่การปฏิรูปเชิงระบบด้วย “ระบบนิเวศนวัตกรรมเกษตรและอาหารที่ยั่งยืน” (Innovative for Sustainable Agri-Food Innovation Ecosystem) โดยการดึงความเชี่ยวชาญเฉพาะถิ่นของเครือข่ายมหาวิทยาลัยทั่วประเทศ ผสานองค์ความรู้ระดับสากลจาก มหาวิทยาลัยวาเกนิงเก้น (Wageningen University & Research) ยกระดับการผลิตด้วยเทคโนโลยีเกษตรแม่นยำและการตรวจสอบย้อนกลับ (Digital Traceability) ภายใต้แนวคิด สุขภาพหนึ่งเดียว (One Health) เพื่อเปลี่ยนประเทศไทยจากผู้ส่งออกวัตถุดิบดิบ สู่การเป็น “แพลตฟอร์มนวัตกรรมเกษตรเขตร้อน” แห่งภูมิภาคอย่างยั่งยืน
ตอกย้ำถึงการเปลี่ยนผ่านเชิงโครงสร้าง ดร.พันธุ์เพิ่มศักดิ์ อารุณี รองปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ชี้ให้เห็นถึงหัวใจสำคัญของการแก้โจทย์ประเทศว่า
“สิ่งที่ประเทศไทยขาดมิใช่ความรู้ หากคือ ‘ระบบ’ ในการเชื่อมโยงและจัดการความรู้เหล่านั้นอย่างเป็นวิทยาศาสตร์ตลอดห่วงโซ่ จากฟาร์มถึงโต๊ะอาหาร การเปลี่ยนผ่านครั้งนี้จึงไม่ใช่แค่การนำเทคโนโลยีไปใส่ในไร่นา แต่คือการผสานพลังของมหาวิทยาลัยพันธมิตรทุกภูมิภาคของประเทศไทยในฐานะหุ้นส่วนที่เท่าเทียม ดึงองค์ความรู้เฉพาะถิ่นมาแลกเปลี่ยนและทดสอบผ่าน Living Lab ในสภาพแวดล้อมจริง งานวิจัยต่อจากนี้จะไม่จบลงบนชั้นหนังสือ แต่จะเดินทางไปถึงแปลงเกษตร โรงงานแปรรูป และสร้างรายได้ที่มั่นคงให้เกษตรกร กระทรวง อว. พร้อมเป็นข้อต่อเชิงนโยบายเพื่อเปลี่ยนประเทศไทยจากผู้ผลิตอาหารดิบ สู่การเป็น ‘แพลตฟอร์มนวัตกรรมเกษตรเขตร้อน’ ที่ทั่วโลกต้องมาเรียนรู้”
การขับเคลื่อนครั้งนี้ยังสะท้อนถึงการผนึกกำลังระดับสากล โดย มิสเตอร์ ไค๊ซ์ เต๊อะนิสเซ่น (Mr. Gijs Theunissen) ท่านอัครราชทูตที่ปรึกษาฝ่ายเกษตร สถานเอกอัครราชทูตราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ประจำประเทศไทย ได้ร่วมแบ่งปันวิสัยทัศน์ในฐานะประเทศผู้นำด้านเทคโนโลยีการเกษตรระดับโลกไว้ว่า
“กระทรวงเกษตร ประมง ความมั่นคงด้านอาหาร และทรัพยากรธรรมชาติ ของเนเธอร์แลนด์ มุ่งมั่นพัฒนาความมั่นคงด้านอาหารที่ยั่งยืนผ่านการทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิดระหว่างภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคเอกชน ทั้งในเนเธอร์แลนด์และระดับนานาชาติ การผสานองค์ความรู้และประสบการณ์ด้านนวัตกรรมระบบนิเวศเกษตรยั่งยืน เพื่อสุขภาวะของเกษตรกร ผู้บริโภค สิ่งแวดล้อม ตลอดจนพืชและสัตว์ในห่วงโซ่มูลค่า คือหัวใจสำคัญที่เชื่อมโยงกัน และเป็นสิ่งจำเป็นที่พวกเราต้องร่วมมือกันเพื่อสร้างอนาคตที่ยั่งยืนให้แก่ทุกคน”
ขณะเดียวกัน ในมุมมองของการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ และการผลักดันอุตสาหกรรมอาหารไทยสู่ตลาดโลก ดร.วิศิษฐ์ ลิ้มลือชา นายกสมาคมการค้าอาหารอนาคต ได้เน้นย้ำถึงโอกาสทางธุรกิจและนวัตกรรมอาหารอนาคตไว้ว่า “จุดแข็งของความริเริ่มนี้ คือการนำความเชี่ยวชาญระดับโลกมาประสานกับศักยภาพเกษตรไทย เชื่อมเทคโนโลยี งานวิจัย และตลาดเข้าด้วยกันตั้งแต่ Smart Farm ไปจนถึง Future Food เพื่อยกระดับอาหารไทยให้เป็นอาหารที่ดีต่อสุขภาพ อร่อย และทรงคุณค่าในสายตาผู้บริโภคทั่วโลก”
ขณะที่ในมิติภาคปฏิบัติและการลงมือทำจริง ผศ.ดร.รัชนี กุลยานนท์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) ในฐานะผู้ริเริ่มโครงการได้ขยายภาพการนำนวัตกรรมและเครือข่ายมหาวิทยาลัยไปสร้างผลกระทบจริงในระดับพื้นที่ว่า
“Farming Future, Together คือความริเริ่มสร้างระบบนิเวศเกษตรและอาหารแห่งอนาคตของประเทศไทย ด้วยการเชื่อมโยงเกษตรแม่นยำ เศรษฐกิจหมุนเวียน การตรวจสอบย้อนกลับ และนวัตกรรมอาหาร เข้าด้วยกันตลอดห่วงโซ่คุณค่าตั้งแต่ฟาร์มถึงโต๊ะอาหาร โดย สจล. ร่วมกับสถานเอกอัครราชทูตเนเธอร์แลนด์ และเครือข่ายมหาวิทยาลัยทั่วประเทศ เราตั้งใจขับเคลื่อนสิ่งนี้ในฐานะ ‘ชุมชนแห่งความร่วมมือ’ มากกว่าเป็นเพียง ‘โครงการ’ เพราะไม่มีสถาบันใดครอบคลุมห่วงโซ่เกษตรอาหารได้ครบทั้งเส้นโดยลำพัง แต่เมื่อนำจุดแข็งและความเชี่ยวชาญเฉพาะถิ่นของทุกมหาวิทยาลัยมารวมกัน ห่วงโซ่นี้กลับสมบูรณ์พอดี นี่คือภาพของประเทศไทยทั้งประเทศที่กำลังประกอบร่างขึ้นเป็นระบบนิเวศนวัตกรรมเดียว”
ความร่วมมือระหว่างองค์กรระดับโลกและภาคีเครือข่ายสถาบันอุดมศึกษาไทยในครั้งนี้ ไม่ได้เป็นเพียงการแลกเปลี่ยนเชิงวิชาการ หากแต่เป็นการลงมือปฏิรูปภาคเกษตรกรรมไทยตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ผ่านการวางรากฐานเชิงโครงสร้างที่ครอบคลุมทุกมิติ เพื่อเปลี่ยนผ่านสู่ระบบเกษตรและอาหารแห่งอนาคตอย่างแท้จริง
“วานิลลา” พืชมูลค่าสูงที่กำลังมาแรงในกลุ่มเกษตรกรไทย หลายคนมีทุนมากพอจะลงแปลงใหญ่ แต่ก็มีอีกไม่น้อยที่อยากทดลองปลูกแต่ติดเรื่อง “พื้นที่และงบประมาณ” วันนี้ เทคโนโลยีชาวบ้าน มีเทคนิคเด็ดจาก คุณอ้อ-สาวิตตรี สระทองเทียน เจ้าของ The Vanilla จ.นครปฐม มาถ่ายทอดวิธีการปลูกวานิลลาในตะกร้าหรือเข่ง สำหรับคนที่อยากปลูกประดับไว้ข้างบ้าน หรือปลูกทดลองมือก่อนขยายแปลงจริงในอนาคต โดยไม่ต้องสร้างโรงเรือนให้เปลืองงบ อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม 1. ตะกร้า/เข่งพลาสติก แบบมีรูระบายน้ำรอบทิศทาง ขนาดกว้างประมาณ 23-25 นิ้ว 2. เชือกโยงทุเรียน (เชือกริบบิ้น) แข็งแรง ทนทาน ตากแดด 2-3 ปีไม่เปื่อย (เหนือกว่าเชือกฟางและใช้ง่ายกว่าลวด) 3. ตาข่ายพลาสติก สำหรับม้วนทำเสากลาง 4. กาบมะพร้าวสับ วัสดุปลูกหลัก วิธีการปลูกทีละขั้นตอน 1. ขึ้นเสาและเตรียมกระถาง ม้วนตาข่ายพลาสติกเป็นทรงกระบอก ให้สูงเลยขอบตะกร้าขึ้นมาประมาณ 80-90 เซนติเมตร 2. วางเสาตาข่ายไว้ตรงกึ่งกลางตะกร้า แล้วใช้เชือกโยงทุเรียนมัดขึงเสากับตะกร้าให้แน่นหนา ไม่หลุดเขยื้อน 3. อัดกาบมะพร้าวสับใส่ลงในช่องกลางเสาตาข่ายจนเต็ม และโรยกาบมะพร้าวสับรอบๆ เสาในเข่งให้เต็มเช่นกัน
ชนะ ไชยฮ้อย เกษตรจังหวัดหนองบัวลำภู กล่าวว่า ปัจจุบันการทำการเกษตร จะมีการใช้สารเคมีในการป้องกันกำจัดโรคและแมลงศัตรูพืชเป็นส่วนใหญ่ ทำให้เพิ่มต้นทุนการผลิต สภาพแวดล้อมไม่ดี ขอแนะนำการผลิตสารป้องกันแมลงศัตรูพืชที่ผลิตจากสารเร่ง พด.7 ซึ่งเป็นปุ๋ยอินทรีย์น้ำที่ได้จากการย่อยสลายพืชสมุนไพร โดยกิจกรรมจุลินทรีย์ในสภาพที่ไม่มีออกซิเจน ได้ของเหลวสีน้ำตาลใส ซึ่งประกอบด้วยกรดอินทรีย์หลายชนิดในปริมาณสูง รวมทั้งสารออกฤทธิ์ประเภทต่างๆและสารไล่แมลงที่สกัดได้จากพืชสมุนไพรชนิดนั้นๆ ใช้ในการป้องกันศัตรูพืช ซึ่งมีประโยชน์ ในการป้องกันแมลงศัตรูพืช ได้แก่ เพลี้ย หนอนเจาะผลและลำต้น หนอนใยผัก หนอนชอนใบ หนอนคืบ หนอนกระทู้ หนอนกอ ไรแดง แมลงหวี่ เป็นต้น ส่วนประกอบพืชสมุนไพร ได้แก่ ตะไคร้หอม หางไหล บอระเพ็ด ฟ้าทะลายโจร เปลือกแค ต้นหนอนตายหยาก เมล็ดและเปลือกสะเดา ใบว่านเศรษฐี หมาก เมล็ดน้อยหน่า เมล็ดเงาะ ยาสูบ ขิง มะกรูด ตะไคร้ พริกไทย พญาไร้ใบ สาบเสือ ผลสบู่ดำ ใบโหระพา สำหรับส่วนผสมการผลิตสารป้องกันแมลงศัตรูพืช ประกอบด้วย สารเร่ง พด.7 1 ซอง พืชสมุนไพร 30 กิโลกรัม น้ำตาล 10 กิโลกรัม น้ำ 50 ลิตร การทำโดยการสับพ
วันที่ 5 สิงหาคม 2569 เวลา 10.00 น. ณ ห้องประชุม 6A สำนักงานกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร นายกุญชร สุธรรมวิจิตร รองประธานกรรมการบริหาร ปฏิบัติหน้าที่แทนประธานกรรมการบริหารกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการบริหาร ครั้งที่ 27/2569 โดยมี นางวรรณี มหานีรานนท์ เลขาธิการสำนักงานกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร (กฟก.) ทำหน้าที่เลขานุการคณะ นางวรรณี เปิดเผยว่า การประชุมครั้งนี้มีระเบียบวาระเพื่อพิจารณา ซึ่งที่ประชุมมีมติอนุมัติแผนองค์กรเกษตรกร ภายใต้โครงการฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 จำนวน 133 แผน/โครงการ วงเงินรวม 9,928,928 บาท เพื่อส่งเสริมการฟื้นฟูอาชีพ เพิ่มศักยภาพการผลิต สร้างรายได้ และเสริมสร้างความเข้มแข็งขององค์กรเกษตรกรในทุกภูมิภาคของประเทศ ประกอบด้วย แผนเงินอุดหนุน จำนวน 118 แผน วงเงิน 6.29 ล้านบาท แผนเงินกู้ยืม จำนวน 8 แผน วงเงิน 3.24 ล้านบาท และแผนอุดหนุนเพื่อช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติ จำนวน 7 แผน วงเงิน 400,000 บาท ทั้งนี้ คณะกรรมการบริหารฯ ได้ให้ข้อเสนอแนะและกำชับให้สำนักงานตรวจสอบรายละเอียดของทุกโครงการอย่างรอบคอบ ให้เป็นไปตา
สุพรรณบุรี — เปิดฉากความร่วมมือครั้งสำคัญ บริษัท เจียไต๋ จำกัด ผู้นำธุรกิจนวัตกรรมการเกษตรของไทย เดินหน้าผลักดันโซลูชันนาข้าวจับมือศูนย์เรียนรู้วิถีชีวิตและจิตวิญญาณชาวนาไทย หรือ “นาเฮียใช้” จังหวัดสุพรรณบุรี พร้อมด้วยเครือข่ายพันธมิตร จัดงาน ฟิลด์เดย์ “นาดี นาปัง” สุพรรณบุรี เปิดแปลงนาสาธิตให้เกษตรกรได้สัมผัส ตั้งแต่การเลือกสายพันธุ์ การรับมือโรคและแมลงศัตรูพืชแบบมือโปร ไปจนถึงเทคโนโลยีการเกษตรสุดล้ำที่จะพลิกโฉมแปลงนาได้ผลผลิตดีขึ้น ภายในงานฟิลด์เดย์ครั้งนี้กลุ่มเกษตรกรได้ลงพื้นที่แปลงนาสาธิตเพื่อเรียนรู้การจัดการเพาะปลูกข้าวแบบใกล้ชิด พร้อมพูดคุยแลกเปลี่ยนกับนักเกษตรและทีมผู้เชี่ยวชาญ ในโอกาสนี้ คุณมนัส เจียรวนนท์ ประธานคณะผู้บริหาร บริษัท เจียไต๋ จำกัด ร่วมลงพื้นที่แปลงนาสาธิต พร้อมพูดคุยแลกเปลี่ยนกับเกษตรกร เพื่อต่อยอดโซลูชันให้ตอบโจทย์กับความต้องการในแต่ละพื้นที่ได้มากยิ่งขึ้น ไฮไลต์สำคัญของงาน คือการยกองค์ความรู้ “โซลูชันนาข้าวเจียไต๋” มาถ่ายทอดสู่แปลงเพาะปลูกจริง พร้อมการบรรยายที่เชื่อมทุกจิ๊กซอว์เข้าด้วยกัน ทั้งแผนจัดการการเพาะปลูก การเลือกใช้ปัจจัยการผลิต และเทคโนโลยีที่ใช่ ให
