ท่ามกลางวิกฤตฝุ่น PM2.5 ที่ปกคลุมหลายพื้นที่ของประเทศไทย และกระแสการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่กำลังส่งผลกระทบไปทั่วโลก การจัดการวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรกลายเป็นหนึ่งในความท้าทายสำคัญที่ทั้งภาคเกษตรและภาคอุตสาหกรรมต้องเร่งหาทางออก ในขณะที่เศษซากพืชทางการเกษตรจำนวนมากยังคงถูกเผาทิ้งหรือปล่อยให้กลายเป็นของเสียไร้มูลค่า สตาร์ทอัพไทยรุ่นใหม่อย่าง “Vela Enterprise” กลับมองเห็นโอกาสซ่อนอยู่ในสิ่งที่หลายคนมองข้าม ด้วยแนวคิด “Waste to Value” ที่มุ่งเปลี่ยนวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าสูง พร้อมสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อสิ่งแวดล้อมและภาคธุรกิจไปพร้อมกัน ล่าสุด เทคโนโลยีชาวบ้าน ได้มีโอกาสพูดคุยกับทีมคนรุ่นใหม่จาก บริษัท เวฬา เอ็นเตอร์ไพรส์ จำกัด นำโดย คุณฉันท์ธิดา วรรณภิระ Executive General Manager พร้อมด้วย คุณจุลพักตร์ ทนนวงค์ และ คุณบัณฑิฌา ธิโนชัย ในตำแหน่ง Brand & Growth Manager ผู้ร่วมขับเคลื่อนธุรกิจนี้ไปด้วยกัน จากเศษวัสดุที่ครั้งหนึ่งเคยถูกมองว่าเป็นเพียง “ขยะ” วันนี้กำลังถูกเปลี่ยนให้กลายเป็นนวัตกรรมที่สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ และอาจเป็นอีกหนึ่งคำตอบสำคัญของการพัฒนาอุ

นายอานนท์ นนทรีย์ อธิบดีกรมการข้าว เป็นประธาน โดยการประชุมในวันนี้ที่ประชุมได้พิจารณารับรองพันธุ์ข้าวใหม่จำนวน 7 พันธุ์ ประกอบด้วย ข้าวเจ้าไม่ไวต่อช่วงแสง จำนวน 2 พันธุ์ ได้แก่ ข้าวเจ้าสายพันธุ์ SPR16015-16-1-1-1 เสนอเป็นพันธุ์รับรอง ชื่อพันธุ์ กข121 และข้าวเจ้าสายพันธุ์ MJU148927-3-11-12-1 เสนอเป็นพันธุ์รับรอง ชื่อพันธุ์ หอมแม่โจ้ 91 ปี ข้าวเจ้าไวต่อช่วงแสง จำนวน 1 พันธุ์ ได้แก่ ข้าวเจ้าสายพันธุ์ PSL12265-RBR-2-3-1-1 เสนอเป็นพันธุ์รับรอง ชื่อพันธุ์ กข123 ข้าวเจ้าหอมไทย ไวต่อช่วงแสง จำนวน 2 พันธุ์ ได้แก่ ข้าวเจ้าสายพันธุ์ RGD13159-MS21-MS9-2-B เสนอเป็นพันธุ์รับรอง ชื่อพันธุ์ หอมสยาม และข้าวเจ้าสายพันธุ์ RGD03011-MS381-MS193-1-B เสนอเป็นพันธุ์รับรอง ชื่อพันธุ์ สุวรรณภูมิ 1 ข้าวเหนียวไวต่อช่วงแสง จำนวน 1 พันธุ์ ได้แก่ ข้าวเหนียวสายพันธุ์ MHS14010-5-2-4-4-2 เสนอเป็นพันธุ์รับรอง ชื่อพันธุ์ กข28 และข้าวบาร์เลย์ จำนวน 1 พันธุ์ ได้แก่ ข้าวบาร์เลย์พันธุ์ FNBLS#140 เสนอเป็นพันธุ์รับรอง ชื่อพันธุ์ กขบ1 โดยการพิจารณารับรองพันธุ์ข้าวของคณะกรรมการพิจารณารับรองพันธุ์ข้าวนี้เป็นการดำเนินการตามอำนาจแล

ในวันที่โลกการเกษตรไม่ได้วัดความสำเร็จกันเพียงว่าปลูกอะไรได้มากแค่ไหน แต่กำลังมองไปถึงการผลิตที่ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ดูแลธรรมชาติ สร้างมูลค่าเพิ่ม และทำให้คนอยู่กับอาชีพเกษตรได้อย่างมีศักดิ์ศรี “สวนลุงชะเอม” จังหวัดราชบุรี จึงเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างให้เห็นว่า สวนเกษตรในวันนี้ สามารถก้าวไปไกลกว่าการเป็นแหล่งผลิตอาหาร และกลายเป็นทั้งธุรกิจ พื้นที่เรียนรู้ และพื้นที่สร้างแรงบันดาลใจได้ในเวลาเดียวกัน คุณกุ้ง–ชนัญญา เชวงโชติ ทายาทรุ่นที่ 2 ของสวนลุงชะเอม ผู้มีพื้นฐานด้านการเกษตรโดยตรงจากการศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาเกษตรศาสตร์ (พืชสวน) ก่อนต่อยอดด้วยปริญญาโท สาขาเศรษฐศาสตร์ (ธุรกิจเกษตร) มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ขณะเดียวกันเส้นทางการทำงานกลับพาออกไปสัมผัสโลกธุรกิจอาหารและการบริการในหลายประเทศ โดยเคยดำรงตำแหน่ง Director Food and Beverage ที่โรงแรมเรดิสัน ประเทศอินโดนีเซีย และมีประสบการณ์ทำงานทั้งในสิงคโปร์ มัลดีฟส์ จีน ฮ่องกง มาเก๊า ฟิจิ และอินโดนีเซีย ประสบการณ์เหล่านี้กลายเป็นมุมมองสำคัญ เมื่อวันหนึ่งคุณกุ้งได้มองกลับมายังผืนดินของครอบครัว และตั้งคำถามว่า สิ่งที่มีอยู่ตรงหน้าจะสามารถต่อยอดให้ก

การปลูกพืชไม่จำเป็นต้องมี “ดิน” เสมอไป เพราะที่ประเทศญี่ปุ่นมีการพัฒนา “เกษตรบนแผ่นฟิล์ม” (Film Farming) นวัตกรรมที่ช่วยให้พืชเติบโตได้บนแผ่นฟิล์มไฮโดรเจล โดยไม่ต้องปลูกลงดิน และใช้น้ำน้อยกว่าการปลูกแบบทั่วไป นวัตกรรมนี้พัฒนาโดย ยูอิจิ โมริ (Yuichi Mori) ผู้ก่อตั้งบริษัท Mebiol ในเมืองฮิราซึกะ จังหวัดคานากาวะ ประเทศญี่ปุ่น จุดเริ่มต้นของแนวคิดมาจากงานวิจัยเกี่ยวกับ ไฮโดรเจล วัสดุที่สามารถดูดซับน้ำได้ ซึ่งเดิมโมริศึกษาการนำไปใช้ในทางการแพทย์ แต่เมื่อเห็นปัญหาด้านพื้นที่และแรงงานในภาคเกษตรของญี่ปุ่น จึงเกิดแนวคิดว่า หากนำวัสดุชนิดนี้มาทำเป็นแผ่นสำหรับปลูกพืช จะสามารถปลูกผักโดยไม่ต้องพึ่งพาดินได้หรือไม่ หลังจากทดลองและพัฒนาต่อเนื่อง ในปี 2002 บริษัท Mebiol สามารถพัฒนา ฟิล์มสำหรับปลูกพืช และจดสิทธิบัตรในหลายประเทศ จุดเด่นสำคัญคือ รากของพืชจะเติบโตอยู่บนผิวฟิล์ม สามารถรับน้ำและสารอาหารที่อยู่ด้านล่างผ่านรูขนาดเล็กที่มองแทบไม่เห็นด้วยตาเปล่า ขณะที่รูเหล่านี้ช่วยกั้นเชื้อโรคอย่างไวรัสและแบคทีเรียไม่ให้เข้าสู่บริเวณรากได้ง่าย ผลที่ตามมาคือ การปลูกพืชด้วยวิธีนี้สามารถลดการใช้น้ำได้สูงถึง 90% เม

ท่ามกลางกระแสโลกที่กำลังเผชิญวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภาคการเกษตรถูกจับตามองมากขึ้น ในฐานะแหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่สำคัญ โดยเฉพาะ “นาข้าว” ซึ่งเป็นหนึ่งในกิจกรรมทางการเกษตรที่ปล่อยก๊าซมีเทนในปริมาณสูง จากการขังน้ำในแปลงนาเป็นเวลานาน ขณะนี้ในหลายประเทศเริ่มนำมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมมาใช้เป็นเงื่อนไขทางการค้า ทำให้สินค้าเกษตรในอนาคตไม่ได้แข่งขันกันแค่เรื่องคุณภาพหรือราคาอีกต่อไป แต่ยังรวมถึงกระบวนการผลิตที่ต้องเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมด้วย ประเทศไทยในฐานะประเทศผู้ส่งออกข้าวรายสำคัญของโลก จึงเริ่มขยับตัวเข้าสู่แนวทางการผลิตข้าวยุคใหม่ ภายใต้แนวคิด “ข้าวคาร์บอนต่ำ” หรือ Low-Carbon Rice ที่กำลังกลายเป็นหนึ่งในทิศทางสำคัญของวงการข้าวไทย เพราะไม่เพียงช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังสามารถลดต้นทุน เพิ่มคุณภาพดิน เพิ่มโอกาสทางการตลาด และสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลผลิตของเกษตรกรได้ในเวลาเดียวกัน คุณสมหมาย เลิศนา ผู้อำนวยการกองวิจัยและพัฒนาข้าว กรมการข้าว เปิดเผยว่า ปัจจุบันการปลูกข้าวถูกมองว่าเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่มีการปล่อยก๊าซมีเทนและก๊าซเรือนกระจกออกสู่บรรยากาศจำนวนมาก โดยเฉพาะจากการใช้ปุ๋

“ปลูกน้อยแต่ขายได้ราคา” เปลี่ยนวิธีคิดเกษตรกร จากผลิตตามกระแส สู่การเข้าใจตลาด พร้อมใช้พลังออนไลน์และเครือข่ายเกษตรกร สร้างธุรกิจเมล็ดพันธุ์ที่เติบโตอย่างมีระบบ การทำธุรกิจเมล็ดพันธุ์ในวันนี้ ไม่ได้มีเพียงโจทย์เรื่องการพัฒนาสายพันธุ์ให้มีคุณภาพ แต่ยังต้องเข้าใจพฤติกรรมของเกษตรกร ช่องทางจำหน่าย และความต้องการของตลาดปลายทาง เพราะเมล็ดพันธุ์ที่ดีอาจไม่เพียงพอ หากไม่สามารถเชื่อมโยงกับการผลิตและการขายของเกษตรกรได้ สำหรับ  คุณปกรณ์ กลับดี เจ้าของธุรกิจเมล็ดพันธุ์น้ำเต้าปูปลา ที่มีประสบการณ์ในวงการเมล็ดพันธุ์ตั้งแต่ปี 2541 เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของตลาดและพฤติกรรมผู้ซื้อ โดยเฉพาะการเปลี่ยนผ่านสู่ช่องทางออนไลน์ ซึ่งเริ่มต้นจากยอดขายหลักหมื่นบาท ก่อนเติบโตเป็นหลักแสน และขยายตัวอย่างรวดเร็วในช่วงโควิด-19 เบื้องหลังการเติบโตไม่ได้มีเพียงการขายผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ แต่ยังประกอบด้วยแนวคิดการบริหารองค์กรด้วยการสร้างทีมขายจากเกษตรกรตัวจริง การแบ่งกลุ่มสินค้าให้เหมาะกับภูมิภาค ตลอดจนการสร้างชุมชนออนไลน์เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ทางการเกษตร วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้าน จะพาไปพูดคุยกับ คุณปกรณ์ กลับดี กรรมการผู

 การเพาะปลูกเห็ดในขอนไม้ เป็นหนึ่งในภูมิปัญญาชาวบ้านที่เลียนแบบมาจากธรรมชาติ โดยใช้ท่อนไม้เป็นแหล่งอาหารเลี้ยงเส้นใยเห็ดแทนการทำก้อนเชื้อเห็ด การเพาะเห็ดวิธีนี้ ช่วยสร้างแหล่งอาหารสำหรับบริโภคในครัวเรือนแล้ว ยังสามารถประยุกต์เป็นอาชีพเสริมรายได้เพราะใช้เงินลงทุนน้อยแต่รายได้งาม ลงทุนครั้งเดียว เก็บดอกเห็ดได้นานต่อเนื่อง 1-2 ปีเลยทีเดียว “เกาะเกิด” สืบสานงานศิลป์ ส่งเสริมอาชีพเกษตร ศูนย์ศิลปาชีพเกาะเกิด ตั้งอยู่ในตำบลเกาะเกิด อำเภอปางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีพื้นที่ประมาณ 2,028 ไร่ จัดตั้งขึ้นเมื่อปี 2540 เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ ด้านศิลปวัฒนธรรม และการท่องเที่ยว ที่สร้างงาน สร้างอาชีพ ให้แก่ราษฎรในโครงการฯ มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ขณะเดียวกันที่นี่ยังเป็นสถานที่ฝึกอบรมและส่งเสริมอาชีพเกษตร ทั้งการทำนา ปลูกพืชไม้ผล เลี้ยงสัตว์น้ำ ฯลฯ เพื่อเพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกร เปิดให้บริการ วันพุธ–อาทิตย์ เวลา 08.30-15.30 น. (ปิดวันจันทร์และอังคาร)  ที่ผ่านมา ศูนย์ศิลปาชีพเกาะเกิด พยายามใช้ประโยชน์จากเศษวัสดุที่เหลือกิจกรรมต่างๆ เช่น การตัดแต่งกิ่งไม้ การตัดหญ้า

เรื่องราวของดอกไม้กินได้ หรือ Edible Flower ไม่ใช่เรื่องที่เพิ่งเกิด แต่เพิ่งจะมาเป็นกระแสในช่วง 6-7 ปีที่ผ่านมานี่เอง ส่วนหนึ่งเกิดจากพฤติกรรมของผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลง หันมาพิถีพิถันกับอาหารการกินกันมากขึ้น ที่นอกจากจะให้ความสำคัญในเรื่องของรสชาติแล้ว ยังหันมาใส่ใจในเรื่องของความสวยงามของอาหารมากขึ้น ทำให้กระแสของดอกไม้กินได้มาแรง จนกลายเป็นอีกหนึ่งอาชีพที่สร้างเงินให้กับผู้ปลูกต่อเดือนไม่น้อย คุณกรฎา รำพึงวงษ์ หรือ คุณแขก เจ้าของฟาร์มดอกไม้กินได้ Morganic Farm ตั้งอยู่ที่อำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา บัณฑิตจากรั้วจุฬา ที่มีจุดเริ่มต้นจากติดลบ สู่การเป็นเกษตรกรเจ้าของฟาร์มดอกไม้กินได้ บนพื้นที่กว่า 12 ไร่ สร้างงาน สร้างรายได้ต่อวันไม่น้อย คุณแขก เล่าถึงจุดเริ่มต้นของ Morganic Farm ให้ฟังว่า หลังจากที่เรียนจบปริญญาตรี สาขาวิชาการบริหารจัดการทรัพยากร จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก็เริ่มทำการเกษตรเลย เพราะด้วยมีความฝังใจในด้านดีๆ เกี่ยวกับการเกษตร และชอบเห็นความสวยงามของดอกไม้เป็นทุนเดิมอยู่แล้ว จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการเป็นเกษตรกร “ในช่วงเริ่มต้นจริงๆ เราเริ่มต้นจากการปลูกผักอินทรีย์ เ