ปัจจุบัน “ชันโรง” หรือผึ้งจิ๋ว นับเป็นแมลงเศรษฐกิจตัวใหม่ที่น่าจับตามอง เนื่องจากดูแลจัดการง่าย แถมให้ผลตอบแทนสูง ชันโรงเป็นแมลงที่ช่วยผสมเกสรคล้ายผึ้ง ช่วยเพิ่มคุณภาพผลผลิตทางการเกษตรแล้ว ยังมีผลพลอยอีกมากมาย เช่น การขายตัวอ่อนนางพญาผึ้งชันโรง การขายน้ำผึ้งชันโรง ยางไม้ (ชัน) หรือ พรอพโพลิส (Propolis) ที่อุดมด้วยคุณค่าโภชนาการ สามารถนำมาสร้างมูลค่าเพิ่มโดยแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์เสริมความงามได้หลายชนิด อาทิ สบู่ หรือโลชั่น ฯลฯ น้ำผึ้งชันโรงไม่ได้เป็นแค่อาหาร แต่มีสรรพคุณทางยา ถือเป็นยาอายุวัฒนะ เพราะชันโรงมีพฤติกรรมเก็บน้ำหวานจากดอกไม้และละอองเกสรของพืชที่มีคุณสมบัติทางยามาใช้เป็นอาหารเช่นเดียวกับผึ้ง ชันโรงดูดน้ำหวานดอกไม้ 20 เปอร์เซ็นต์ และเก็บเกสรดอกไม้ 80 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่ผึ้งทั่วไปมักดูดน้ำหวานจากดอกไม้ 80 เปอร์เซ็นต์ และเก็บเกสรดอกไม้ 20 เปอร์เซ็นต์ ปัจจุบัน น้ำผึ้งชันโรงขายได้ราคาแพงกว่าน้ำผึ้งทั่วไป เพราะมีคุณค่าทางโภชนาการสูง มีส่วนประกอบของสารฟลาโวนอยด์ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ป้องกันและยับยั้งเซลล์มะเร็ง มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ สมานแผล และช่วยบำรุงสมอง อยากรู้เรื่อง “ชันโรง”ต้อง

ในวันที่ต้นทุนการเลี้ยงสัตว์น้ำเพิ่มขึ้น ขณะที่ราคาผลผลิตและความต้องการของตลาดเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ การเลี้ยงปลาให้ได้ผลผลิตเพียงอย่างเดียว อาจไม่เพียงพอสำหรับการสร้างอาชีพที่มั่นคงอีกต่อไป เกษตรกรจึงต้องมองให้ไกลกว่าขอบบ่อ ตั้งแต่การลดต้นทุน การผลิตลูกพันธุ์เอง การควบคุมคุณภาพ ไปจนถึงการแปรรูปและสร้างตลาด เพื่อให้ผลผลิตหนึ่งชนิดสามารถสร้างมูลค่าได้ตลอดทั้งห่วงโซ่ ผู้ใหญ่โก๋ – นุชรี บุญมี ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนปลานิลแปลงใหญ่ ตำบลท่าข้าม อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี ที่เริ่มต้นจากการเห็นคุณพ่อเลี้ยงปลามาตั้งแต่ประมาณปี 2530 ก่อนนำประสบการณ์มาศึกษาและพัฒนาต่อยอดจนกลายเป็นอาชีพของตัวเอง จากการซื้อลูกพันธุ์มาเลี้ยง สู่การเพาะฟักลูกพันธุ์เอง ขยายพื้นที่เลี้ยง และพัฒนาธุรกิจให้ครอบคลุมตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ จากประสบการณ์ในครอบครัว สู่ฟาร์มปลาครบวงจร ผู้ใหญ่โก๋ เล่าให้ฟังว่า ย้อนกลับไปเมื่อประมาณปี 2530 ผู้ใหญ่โก๋ได้เห็นคุณพ่อเริ่มต้นเลี้ยงปลาด้วยการซื้อลูกพันธุ์มาเลี้ยงเอง ด้วยลักษณะของอาชีพที่ไม่ได้ใช้เวลาตลอดทั้งวัน และยังสามารถแบ่งเวลาไปทำกิจกรรมอื่นได้ จึงเกิดความสนใจและเริ่มศึกษาเรื่องก

พลิกวิกฤตเป็นโอกาสของคุณพ่อศิริ โดยก่อนหน้านี้คุณพ่อศิริมีปัญหาทางด้านสุขภาพ ป่วยเป็นโรคถุงลมโป่งพองจากการสูบบุหรี่ แต่เมื่อคุณพ่อศิริได้ทานสมุนไพรมะม่วงหาว มะนาวโห่เป็นประจำอย่างต่อเนื่อง จนอาการดีขึ้น จึงเป็นจุดเริ่มต้นรวบรวมสายพันธุ์นำมาปลูกที่สมุทรสงคราม จนกลายเป็นธุรกิจครบวงจรของเกษตรกรยุคใหม่ เป็นศูนย์การเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยงเชิงเกษตร คุณทสม์ เจริญช่าง เจ้าของสวนมะนาวโห่ลุงศิริ ต่อจากรุ่นคุณพ่อ คุณทสม์ เล่าว่า “ถ้ามองย้อนไปในช่วง 12 ปีก่อน ขณะที่คุณทสม์ยังศึกษาปริญญาโทบริหารธุรกิจอยู่นั้น ได้ทำวิจัยเกี่ยวกับเรื่องการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเกษตร จึงใช้สวนมะนาวโห่ของคุณพ่อเป็นกรณีศึกษา จึงได้เริ่มปรับปรุงและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จนปัจจุบันสวนของครอบครัวพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร และปลูกมะม่วงหาว มะนาวโห่ แบบเกษตรอินทรีย์ บนพื้นที่กว่า 40 ไร่ ตั้งอยู่ที่ตำบลบางนกแขวก อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม ผลไม้ชนิดนี้มีชื่อว่า “มะม่วงหาว มะนาวโห่” เรียกได้ว่ามีหลากหลายชื่อเลยทีเดียว บางคนก็เรียกว่า “หนามแดง” บ้างก็เรียกว่า “มะม่วงไม่รู้หาว มะนาวไม่รู้โห่” ซึ่งหลายๆ คนอาจจะได้ยินเร

ทีมนักวิจัยคณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ คิคค้นฟีโรโมนสังเคราะห์จาก “กลิ่นพ่อหมู” สูตรแรกของโลก ตอบโจทย์เกษตรกรผู้เลี้ยงสุกรแม่พันธุ์ กระตุ้นสุกรสาวพร้อมผสมพันธุ์ได้สำเร็จ ลดความเสี่ยงติดโรคจากการสัมผัสพ่อพันธุ์จริง ศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.เผด็จ ธรรมรักษ์ ภาควิชาสูติศาสตร์-เธนุเวชวิทยาและวิทยาการสืบพันธุ์ คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ และหัวหน้าทีมวิจัย “กลิ่นพ่อหมู” กล่าวว่า สุกรสาวจะถูกกระตุ้นให้เข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุประมาณ 160-200 วัน หากสุกรสาวไม่แสดงอาการติดสัดภายในช่วงเวลาดังกล่าว จะถูกคัดออกจากระบบ (เพื่อเข้าสู่ระบบการผลิตเนื้อ) แม้จะยังไม่เคยตั้งท้องมาก่อน ส่งผลให้เกษตรกรสูญเสียต้นทุนทั้งด้านเศรษฐกิจ เวลา และทรัพยากรของฟาร์ม ปัจจุบัน วิธีมาตรฐานเพื่อกระตุ้นระบบสืบพันธุ์ตามธรรมชาติที่ใช้ทั่วโลกคือ Boar Contact เป็นการให้สุกรสาว “สัมผัสพ่อ” หรือสุกรเพศผู้ที่โตเต็มวัย ศ.น.สพ.ดร.เผด็จอธิบายว่า คำว่า “สัมผัสพ่อ” ไม่ได้หมายถึงการที่สุกรเพศเมียเห็นสุกรเพศผู้เท่านั้น แต่ครอบคลุมถึงการรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสอื่นๆ เช่น การได้ยินเสียงร้อง การดมกลิ่น การสัมผัสทางกาย เช่น การชนจมูกกันระหว่าง

ในวันที่ผู้คนทั่วโลกเริ่มกลับมาตั้งคำถามกับอาหารที่กินมากขึ้นว่า “มาจากไหน” “ปลอดภัยหรือไม่” และ “ใครคือคนอยู่เบื้องหลัง” น้ำผึ้งไทยกำลังกลายเป็นอีกหนึ่งเรื่องเล็กที่สะท้อนความจริงของโลกใบใหญ่ได้อย่างน่าสนใจ เพราะสิ่งที่อยู่ในขวดสีทองนั้น อาจไม่ได้เป็นเพียงความหวาน แต่คือเรื่องราวของผืนป่า ฤดูกาล พันธุ์ไม้ ความหลากหลายทางชีวภาพ ไปจนถึงวิถีชีวิตของผู้คนที่พยายามอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างสมดุล หลายปีที่ผ่านมา คนไทยจำนวนไม่น้อยยังจดจำ “น้ำผึ้ง” ว่าเป็นของเหลวหวานๆ ที่มีรสชาติคล้ายกันทั้งหมด แต่สำหรับ คุณเบนซ์-วีรวิชญ์ อินทร์ประยงค์ เจ้าของบำรุงสุขฟาร์มและนักสะสมน้ำผึ้งไทย ใช้เวลากว่า 10 ปี เพื่อพิสูจน์ว่าน้ำผึ้งแต่ละหยดมีตัวตนเฉพาะเหมือนไวน์ชั้นดี และรสชาติที่แตกต่างกันนั้น กำลังบอกเล่าทั้งสุขภาพของป่า การเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ และคุณค่าที่ซ่อนอยู่ในทรัพยากรท้องถิ่นไทย “น้ำผึ้งไทย” ซับซ้อนกว่าที่คิด!  จากข้อสงสัยสู่การแกะรอยรสชาติ คุณเบนซ์เล่าย้อนถึงจุดเริ่มต้นของการเดินทางในโลกน้ำผึ้ง โดยยอมรับว่าในช่วงแรกแทบไม่มีความรู้เรื่องนี้เลย จนได้เข้าไปทำงานร่วมกับกลุ่มคนที่สนใจความยั่งยืนด้า

ผู้เขียน : คัคน ญานะวงศ์ษา “ไก่พื้นเมือง” จากเดิมที่หลายคนอาจมองว่าเป็นเพียงวิถีชีวิตของชุมชนหรือความชื่นชอบส่วนบุคคล วันนี้ “เทคโนโลยีชาวบ้าน” จะพาไปดู เส้นทางการขยายตลาดไก่พื้นเมืองไทยสู่ต่างประเทศ ผ่านเรื่องราวของ คุณทีม – จักรภพ ภูวงศ์ เจ้าของภูวงศ์ฟาร์ม จังหวัดมหาสารคาม อายุ 26 ปี จากจุดเริ่มต้นของคนรุ่นใหม่ที่ทำสิ่งที่ตัวเองชื่นชอบ สู่การพัฒนาฟาร์มและสร้างตลาดจนมีลูกค้าทั้งในประเทศและต่างประเทศ การที่ไก่พื้นเมืองของไทยเป็นที่สนใจของตลาดอินโดนีเซีย คุณทีม มองว่า ส่วนหนึ่งมาจากการที่ผู้ประกอบการไทย สามารถนำเสนอผลงานและพ่อพันธุ์ของตัวเองผ่านช่องทางออนไลน์ ทำให้ลูกค้าในต่างประเทศมองเห็นไก่ที่มีอยู่จริง รวมถึงเห็นลักษณะและผลงานของพ่อพันธุ์ก่อนตัดสินใจซื้อ “เราเหมือนมีสินค้าและตัวอย่างให้เขาดูในโซเชียล เรามีอยู่ในมือ สามารถสร้างมันขึ้นมาได้” อีกหนึ่งอย่างที่คุณทีมสังเกตคือตลาดอินโดนีเซีย มีความสนใจไก่ที่มีขนาดใหญ่ โดยน้ำหนักที่ลูกค้าให้ความสนใจอยู่ที่ประมาณ 2.8 กิโลกรัมขึ้นไป และหากสามารถมีน้ำหนักแตะประมาณ 3.5 กิโลกรัมได้ ยิ่งตัวใหญ่มาก ก็ยิ่งเป็นที่สนใจในอินโดนีเซีย นอกจากขนาดแล

เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2569 สมาคมสื่อมวลชนเกษตรแห่งประเทศไทยร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์จัดเสวนา“ ผ่าร่าง พ.ร.บ. พันธุ์พืชใหม่ : UPOV 1991 ปลดล็อกนวัตกรรม หรือจำกัดสิทธิเกษตรกร?” ณ ห้องประชุมธีระ สูตะบุตร ชั้น 2 อาคารสารนิเทศ 50 ปี โดยมีสื่อมวลชน ภาคประชาชน และตัวแทนเกษตรกรสนใจเข้ารับฟังการเสวนาครั้งนี้กันอย่างคับคั่ง   ผศ.น.สพ.ดร.คงศักดิ์ เที่ยงธรรม อธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นประธานเปิดการเสวนา ได้กล่าวว่า ความหลากหลายทางชีวภาพคือขุมทรัพย์และมรดกแห่งแผ่นดินไทย โจทย์ใหญ่คือเราจะแปลงความอุดมสมบูรณ์นี้ให้เป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจเพื่อประโยชน์สูงสุดของคนไทย ควบคู่ไปกับการเดินหน้าตามกติกาโลกได้อย่างไร เวทีนี้จึงเป็นหมุดหมายสำคัญในการผนึกกำลัง หาจุดสมดุล และสร้างความเข้าใจร่วมกัน เพื่อปูทางสู่นโยบายเมล็ดพันธุ์พืชไทยอย่างยั่งยืน มุมมอง : กรมวิชาการเกษตร นางสาวธิดากุญ แสนอุดม ผู้อำนวยการกองพัฒนาระบบและรับรองมาตรฐานสินค้าพืช กรมวิชาการเกษตรกล่าวว่า  ตอนนี้ ประเทศไทยยังไม่ได้เข้า UPOV ตอบไม่ได้ว่า เข้าแล้วจะได้อะไร เสียอะไร คำตอบที่ดีที่สุดคือ ไปศึกษาประเทศที่เข้าเป็นภาคี  U

ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ และความท้าทายด้านความมั่นคงทางอาหาร การเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างสมดุลมีความสำคัญมากกว่าที่เคย “มหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2569” จึงไม่ใช่เพียงงานแสดงดอกไม้และสวนสวยจากทั่วโลก แต่เป็นพื้นที่รวบรวมองค์ความรู้ด้านพืชสวน เทคโนโลยีการเกษตร ความหลากหลายทางชีวภาพ และภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อชวนให้ผู้คนมองเห็นคุณค่าของพืชพรรณ และทรัพยากรธรรมชาติที่เชื่อมโยงกับชีวิตประจำวัน พร้อมเปิดโอกาสให้เกษตรกร เยาวชน และประชาชนได้เรียนรู้แนวทางพัฒนาการเกษตรให้เติบโตควบคู่กับการรักษาสิ่งแวดล้อม นายวัชระพล ขาวขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวในงานแถลงข่าวมหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2569 ว่า การจัดงานครั้งนี้เป็นโอกาสสำคัญที่ประเทศไทยจะได้แสดงศักยภาพด้านการเกษตรและพืชสวน เทคโนโลยีและนวัตกรรม ตลอดจนทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรมไทยให้ประชาคมนานาชาติได้เห็น ภายใต้แนวคิด “Diversity of Life: Connecting People, Water and Plants for Sustainable Living” หรือ “ความหลากหลายแห่งสรรพชีวิต : สายสัมพันธ์แห่งผู้คน สายน้ำ และพืชพรรณ สู่การดำรงชีว