แปรรูปสินค้าเกษตร
ในช่วงเดือนมกราคมถึงพฤษภาคม ฤดูกาลของขนุนจะหมุนเวียนกลับมาอีกหน กลิ่นหอมหวานอันเป็นเอกลักษณ์จะคละคลุ้งไปทั่วอาณาบริเวณ ขนุนนั้นถือได้ว่าเป็นผลไม้รสหวานอันเป็นที่โปรดปรานของหลายต่อหลายคน หากแต่ความหวานของเนื้อขนุนสีเหลืองอร่ามไม่ใช่เพียงความอร่อยเดียวที่หาได้จากผลไม้ชนิดนี้ “ขนุนอ่อน” หรือ “ขนุนดิบ” ถือเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการเลือกกิน ผลไม้ชนิดนี้ โดยเป็นวัฒนธรรมการกินที่แพร่หลายในหลายพื้นที่ ไม่ว่าจะทั้งภาคเหนือ ภาคอีสาน ภาคใต้ หรือภาคกลางก็ล้วนแล้วแต่มีการใช้ขนุนอ่อนในการประกอบอาหารทั้งสิ้น นอกจากความนิยมของขนุนอ่อนในแต่ละพื้นที่แล้ว ขนุนอ่อนยังเป็นที่นิยมในหมู่ผู้ที่ไม่กินเนื้อสัตว์อีกด้วย เนื่องจากขนุนอ่อนนั้นมีเนื้อสัมผัสคล้ายคลึงกับเนื้อสัตว์ ทำให้ในปัจจุบันนั้นขนุนอ่อนเป็นที่ต้องการในตลาดอาหารเจและอาหารแพลนต์เบส (Plant-Based) และนอกจากรสชาติที่อร่อยและประโยชน์ใช้สอยที่สามารถใช้ได้ทั้งคราวสุกและคราวดิบแล้ว ขนุนอ่อนก็ยังเปี่ยมไปด้วยสรรพคุณที่มากล้น อุดมไปด้วยไฟเบอร์ วิตามินซี วิตามินเอ วิตามินบี 1 และ 2 โพแทสเซียม แคลเซียม ธาตุเหล็ก และฟอสฟอรัส อีกทั้งยังมีสารต้านอนุมุลอิ
“ชีส” คือ ผลิตภัณฑ์จากนม ซึ่งสามารถผลิตได้จากนมวัวหรือแพะ เป็นต้น ที่ผ่านกระบวนการคัดแยกโปรตีน แล้วนำโปรตีนของนมมาทำการผสมเชื้อรา หรือแบคทีเรีย หรือสารอื่นๆ แตกต่างกันไปตามแต่ละประเภท ซึ่งแตกต่างจากเนยที่ทำมาจากไขมันของนม จัดเป็นหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญที่ช่วยทำให้อาหารตะวันตกอร่อยและมีรสชาติมากขึ้น โดยชีสนั้นมีบทบาทในแวดวงอาหารยุโรปมาอย่างยาวนาน สำหรับคนไทยในช่วงหลังๆ เริ่มรู้จักกับอาหารสไตล์ตะวันตกกันมากขึ้น ทำให้ชีสได้เข้ามามีบทบาทกับวัฒนธรรมการกินของคนไทยมากขึ้น และหากมองในแง่ของการประกอบอาชีพถือว่าส่งผลดีกับผู้ประกอบการฟาร์มโคนม ในการนำผลผลิตน้ำนมภายในฟาร์มมาต่อยอดผลิตทำเป็นชีสหลากหลายประเภท นับเป็นอีกช่องทางการสร้างมูลค่าที่น่าสนใจไม่น้อย คุณเทวดา ทองสวน หรือ คุณเซ้นต์ เจ้าของฟาร์มโคนม “GOOD DAIRY FARM” ตั้งอยู่ที่ 91 หมู่ที่ 4 ตําบลดอนขวาง อําเภอเมืองอุทัยธานี จังหวัดอุทัยธานี เกษตรกรรุ่นใหม่ดีกรีปริญญาโท ทำฟาร์มโคนม ผลิตน้ำนมคุณภาพ ต่อยอดสร้างมูลค่าด้วยการทำชีส สานฝันอาชีพที่ชอบในวัยเด็ก ให้กลายเป็นอาชีพเลี้ยงตัวเองในชีวิตจริงจนประสบความสำเร็จ ได้ทำสิ่งที่รัก ให้เกิดรายได้อย่างยั่ง
ตำบลไร่ใหม่พัฒนา อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี ประชาชนส่วนใหญ่มีอาชีพการเกษตร ในปี พ.ศ. 2560 ชาวบ้านในพื้นที่หมู่บ้านหนองเขื่อนได้รวมตัวกันจัดตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนวัยหวาน เพื่อผลิตสินค้าแปรรูปเกี่ยวกับสินค้าชุมชนได้แก่ กล้วยหอมทอง กล้วยน้ำว้า และมะม่วงหาวมะนาวโห่ สินค้าขายดีเพราะมีความแปลกใหม่ ชาวบ้านจึงรวมตัวกันเพื่อปลูกกล้วยหอมทอง มะม่วงหาวมะนาวโห่และกล้วยน้ำว้าส่งให้กลุ่มเพื่อแปรรูปทำให้พืชผลทางการเกษตรของในหมู่บ้าน โดยทางกลุ่มรับซื้อผลผลิตในราคาประกันตลอดทั้งปี คือ กล้วยหอมราคาหวีละ 20 บาท กล้วยน้ำว้ากิโลละ 5 บาท มะม่วงหาวมะนาวโห่ กิโละ 30 บาท ต่อมาในปี 2564 ทางกลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ ได้จดทะเบียนเป็น บริษัท ป.เปาเล้ง ไทยอินเตอร์ฟรุ๊ต จำกัด ดำเนินธุรกิจแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรเป็นสินค้าอุปโภคและบริโภค โดยดำเนินการตามกรอบแนวคิดและการบริหารจัดการแบบ “ขยะเหลือศูนย์” หรือ “zero waste management” เพื่อให้ทุกส่วนของพืชมีประโยชน์การใช้ง
“เม็ดฟู่ยืดอายุดอกไม้” นวัตกรรมสุดเจ๋งจากทีม klora มฟล. คว้าแชมป์ “Startup Thailand League 2025 : สตาร์ทอัพไทยแลนด์ลีค 2025” เผยช่วยคงสีกลีบดอกและความสดได้ถึง 14 วัน ทั้งยังลดการสูญเสียหลังการเก็บเกี่ยวเหลือเพียง 10 % จากเดิม 40 % เตรียมขยายสู่การผลิตเพื่อจำหน่ายภายใน ต.ค.นี้ นักศึกษาจากทีม Klora มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง คว้ารางวัลชนะเลิศ รับโล่รางวัลและเงินรางวัล 50,000 บาทจากผลงานนวัตกรรม “เม็ดฟู่ยืดอายุดอกไม้” ภายใต้การแข่งขันในโครงการ “Startup Thailand League 2025 : สตาร์ทอัพไทยแลนด์ลีค 2025” ปีที่ 9 พร้อมรับรางวัล “University of the Year” งานดังกล่าวจัดโดยสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สำหรับสมาชิกทีม Klora ทั้งหมดเป็น นักศึกษาชั้นปีที่ 4 ประกอบด้วย นางสาวกัลยกร มิสักขะ, นางสาวพลอยไพลิน คำภิระแปง, นายชาคริต เซลามัน – สำนักวิชาการจัดการ, นายกีรติ เจริญผล สำนักวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ, และ นางสาวณัฐชยา เพ็งสวัสดิ์ – สำนักวิชาอุตสาหกรรมเกษตร โดยทีมอาจารย์ที่ปรึกษา ประกอบด้วย
ข้าวเจ้าพันธุ์ขาหนี่ ตามภาษาปกากะญอเรียกว่า บือกอ แปลว่า ข้าวแดง เป็นพันธุ์ข้าวนาสวน ไวต่อช่วงแสง เหมาะสำหรับทำนาบนพื้นที่สูง ระดับทะเลปานกลาง 700-1,000 เมตร ชาวเขาในพื้นที่ภาคเหนือนิยมปลูกในลักษณะนาขั้นบันได ให้ผลผลิตสูงสุดถึง 783 กิโลกรัมต่อไร่ อ่อนแอมากต่อเพลี้ยกระโดดหลังขาว และอ่อนแอต่อแมลงบั่ว ค่อนข้างต้านทานต่อโรคไหม้ คุณภาพการสีดีมาก ไม่ตอบสนองต่อปุ๋ยไนโตรเจน คุณภาพการหุงต้มดี มีคุณค่าทางโภชนาการสูง โดยมีประสิทธิภาพในการเป็นพรีไบโอติก ป้องกันความเสียหายของดีเอ็นเอจากภาวะเครียดออกซิเดชันได้ วิทยาลัยอาชีวศึกษาลำปาง เล็งเห็นคุณค่าของข้าวขาหนี่หรือข้าวบือกอ ที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง อุดมไปด้วยโอเมก้า 3, 6 และ 9 ช่วยบำรุงสมอง ช่วยลดคอเลสเตอรอลในเลือด ป้องกันโรคหัวใจ โรคพาร์กินสัน ช่วยลดความดันโลหิต บำรุงประสาทและการทำงานของไต จึงเกิดแรงบันดาลใจที่จะเพิ่มมูลค่าให้ข้าวพื้นบ้านให้เป็นที่รู้จักแก่ผู้บริโภค โดยนำข้าวบือกอซึ่งเป็นข้าวพื้นที่สูงภาคเหนือที่มีดัชนีน้ำตาลต่ำ นำมาพัฒนาเป็นสูตรเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ ผสมข้าวกล้องและธัญพืช เสริมคอลลาเจน เพื่อให้รับประทานง่ายและได้รับโปรตีนสูง ขั้น
ไม่เชื่อก็ต้องเชื่อว่าคนไทยจำนวนมากกำลังเผชิญกับโรคเบาหวาน วงการแพทย์และโภชนาการทั้งหลายต่างหันมาให้ความสนใจในการบำบัดและป้องกันเบาหวานกันมากขึ้น สำหรับวงการสมุนไพรซึ่งถือเป็นภูมิปัญญาที่รวมอาหารและยาอยู่ในองค์ประกอบเดียวกันนั้น ก็มีต้นยาสมุนไพรเพื่อใช้ในการดูแลและแบ่งเบาปัญหาเบาหวานกันอยู่หลายชนิด แต่มิตรรักแฟนสมุนไพรรู้หรือไม่ว่า ในวงการศึกษาพืชสมุนไพรยุคใหม่ๆ กำลังให้ความสนใจสมุนไพรชนิดหนึ่งที่เรียกว่า อบเชย เมื่อพูดถึงอบเชย ถ้าใครไม่รู้จักให้ลองไปสั่งข้าวราดพะโล้มารับประทาน แล้วคุณจะซาบซึ้งถึงรสชาติและกลิ่นหอมของอบเชยเป็นอย่างดี อบเชยเป็นเครื่องเทศสมุนไพรชนิดหนึ่งจากเครื่องเทศอีกหลายชนิดที่ปรุงผสมในพะโล้ เช่น โป๊ยกั๊ก ลูกผักชี แต่อบเชยจะเป็นสมุนไพรที่ให้กลิ่นหอมโดดเด่นที่สุด กลิ่นหอมพิเศษนี้ยังใช้ดับกลิ่นคาวในอาหารพวกเนื้อ เช่น ผสมลงไปในเครื่องแกงเนื้อ หรือการตุ๋นยาจีนด้วย ถ้าเป็นคนหนุ่มสาวรุ่นใหม่ที่นิยมขนมปังขนมเค้ก และกาแฟสด ก็สามารถรู้จักอบเชยผ่านของกินเล่นและเครื่องดื่มอินเทรนด์เหล่านี้ได้ เช่น ขนมปังขาไก่ โดนัทไทย ขนมญี่ปุ่นหลายชนิดก็นิยมใส่อบเชยเช่นกัน อบเชยที่นำมาใช้ประโยชน
แพลนต์ เบส ฟู้ด (Plant based food) หรืออาหารแพลนต์เบส คือ รูปแบบการกินอาหารที่เน้นพืชเป็นหลัก แทนการบริโภคโปรตีนจากเนื้อสัตว์ ปัจจุบันในประเทศไทยยังไม่นิยมกินอาหารแพลนต์เบสกันมากนัก เหตุผลหนึ่งเกิดจากการมองแพลนต์เบส เป็นเรื่องที่ไกลตัว และเข้าถึงได้ยาก แต่จริงๆ แล้วแพลนต์เบส ถือเป็นเรื่องใกล้ตัวมากๆ ยิ่งในภาวะประชากรล้นโลก แพลนต์เบส หรืออาหารจากพืชนี่แหละจะเป็นแหล่งอาหารสำคัญที่ทั่วโลกต้องการ ดังนั้น ถ้าเกษตรกรไทยตื่นรู้ และปรับตัวได้เร็ว ก็จะยิ่งตอกย้ำได้ว่าประเทศไทยคือครัวของโลกอย่างแท้จริง คุณปริยะ ศิริกุล หรือ คุณเดียว กรรมการผู้จัดการ บริษัท อินโนโฟ จำกัด ตั้งอยู่ที่ 48/9 ถนนปุณณกัณฑ์ ซอย 3 ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา เกษตรกรชาวสวนยางผู้ร่วมก่อตั้งแบรนด์ “มัดใจ” ดันเห็ดแครง เห็ดท้องถิ่นของดีประจำภาคใต้ แปรรูปอาหารแพลนต์เบสให้เข้าถึงง่าย มูลค่าสูง เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ตอบรับเทรนด์อาหารแห่งอนาคต คุณเดียว เล่าให้ฟังว่า เดิมเป็นเกษตรกรที่ประสบปัญหาราคายางตกต่ำ จึงได้มองหาอาชีพเสริมอย่างอื่นทำเพื่อเป็นทางรอด โดยจังหวะนั้นได้มองไปเห็นเห็ดแครงที่ขึ้นตามธรรมชาติ ขึ้นตามท่อนไม้
การแปรรูปสินค้าเกษตรต่างๆ เป็นสิ่งที่จำเป็นและเกษตรกรหลายๆ คนเริ่มให้ความสนใจ โดยไม่เน้นจำหน่ายผ่านพ่อค้าคนกลางเพียงอย่างเดียว แต่นำสินค้าเกษตรที่ตนเองทำ มาผ่านกระบวนการแปรรูปให้เป็นสินค้าสุดท้ายจากสวนของตนเอง โดยผลิตแบบต้นน้ำและปลายน้ำเอง การแปรรูปเม็ดมะม่วงหิมพานต์เป็นอีกหนึ่งสินค้าขายดีที่มีราคา เกษตรกรในหลายพื้นที่ได้นำความรู้ที่มีมาทำการแปรรูปเม็ดมะม่วงหิมพานต์จำหน่ายเอง จึงทำให้สินค้ามีมูลค่าเพิ่มและจำหน่ายได้ราคาดี กว่าจะมาเป็นเม็ดมะม่วงหิมพานต์ให้ได้เคี้ยวเพลินและรสชาติมันส์อร่อย ขั้นตอนของการแปรรูปเม็ดมะม่วงหิมพานต์จนกว่าจะได้ผลผลิตพร้อมจำหน่าย ทำอย่างไรบ้าง โดยในแต่ละวันเกษตรกรจะทำการเก็บเม็ดมะม่วงหิมพานต์ที่แก่จัดร่วงหล่นเองตามธรรมชาติ จากนั้นนำมาบิดแล้วคัดเอาแต่เม็ดเพียงอย่างเดียว เมื่อได้เม็ดมะม่วงหิมพานต์มาแล้ว จะมาทำการคัดไซซ์และขนาด พร้อมกับดูความสมบูรณ์ของเม็ดให้ได้คุณภาพที่สุด เมื่อคัดเม็ดมะม่วงหิมพานต์จนได้เม็ดที่มีแต่คุณภาพล้วนๆ แล้ว จะนำมาตากแดดอย่างน้อย 4-5 วัน เมื่อตากแดดแห้งจะนำมาใส่กระสอบเก็บไว้ โดยการเก็บรักษาหากยังไม่ได้นำออกมากะเทาะในทันทีสามารถเก็บไว้ได้เป็
เมืองไทยอุดมสมบูรณ์ไปด้วยพืชผักนานาชนิด โดยเฉพาะผักพื้นบ้านที่ปลูกไว้ตามรั้ว ริมสระน้ำ หรือในสวนครัวหลังบ้าน ผักพื้นบ้านเหล่านี้ล้วนแล้วแต่มีประโยชน์ต่อร่างกายอย่างมากทีเดียว ยกตัวอย่างเช่น ผักโขม หรือ ผักขม หรือ ผักโหม เป็นผักที่มีรสขมเล็กน้อย เหมาะสำหรับคนที่มีธาตุน้ำเป็นเจ้าเรือน นำมาปรุงอาหารเมนู ต้ม ผัด แกง ทอด ผักโขมมีสารวิตามินเอสูง มีสรรพคุณทางยา ใบใช้รักษาแผลพุพอง รากปรุงเป็นยาช่วยดับพิษร้อน ถอนพิษไข้ แก้เสมหะ ตำลึง ใบตำลึงและยอดอ่อนตำลึงมีคุณค่าทางโภชนาการสูง มีทั้งใยอาหาร แคลเซียม ฟอสฟอรัส ธาตุเหล็ก เบต้าแคโรทีน วิตามินเอ และวิตามินซี การรับประทานเป็นอาหาร ช่วยเสริมให้ผู้ป่วยเบาหวานสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ ผักเหมียง หรือ ผักเหลียง เป็นผักที่อุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการ มีสารเบตาแคโรทีนสูง มีสรรพคุณทางยา ช่วยบำรุงร่างกาย เส้นเอ็น กระดูก และสายตา ยอดอ่อนมันเทศ สมาคมเภสัชและอายุรเวชโบราณแห่งประเทศไทย ระบุว่าใบมันเทศช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกัน แก้ผื่นคัน ลดระดับน้ำตาล บำรุงผิวและชะลอวัย นิยมนำมาทำอาหารโดยลวกกินกับน้ำพริก ผัดไฟแดง แกงส้ม ฯลฯ แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ผักแผ่น เนื่องจา
ด้วยน้ำพระราชหฤทัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ก่อกำเนิดเป็นโครงการพัฒนาพื้นที่บริเวณหนองอึ่งอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลค้อเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร ได้รับการฟื้นฟูสภาพป่าจนพลิกฟื้นเป็นป่าชุมชนที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยผลผลิตจากธรรมชาติ ชาวบ้านที่เคยทุกข์ยากเดือดร้อนก็ลืมตาอ้าปาก และพัฒนาต่อมาเป็นสหกรณ์การเกษตร สามารถสร้างรายได้เข้าสู่ชุมชนอย่างยั่งยืน จากบ้านคำน้ำสร้าง-พื้นที่แห้งแล้งหนองอึ่ง สู่ ‘ป่าชุมชนดงมัน’ ย้อนไปเมื่อปี 2543 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ และสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร (พระอิสริยยศในขณะนั้น) เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรบ้านคำน้ำสร้าง ตำบลค้อเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร ทรงรับทราบถึงปัญหาความทุกข์ยากเดือดร้อน จึงได้พระราชทานพระราชดำริให้หน่วยงานราชการให้การช่วยเหลือดูแลราษฎรให้อยู่ดีกินดี ในคราวเสด็จเดียวกันนี้เอง สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร มีพระราชดำริให้พัฒนาและปรับปรุงพื้นที่สภาพดินรอบหนองอึ่ง ด้วยการขุดลอกพื้นที่สาธารณป
