ทุเรียน

เกษตรกรอำเภอรัษฎา ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำสวนยางพาราเป็นอาชีพหลัก ปลูกทุเรียนพันธุ์หมอนทอง ลองกอง มังคุด และทุเรียนพันธุ์พื้นบ้าน เป็นสวนหลังบ้านเพื่อบริโภคในครัวเรือน เหลือจากการบริโภคก็นำไปขายในตลาดชุมชน บางรายปลูกมากก็จะมีพ่อค้าคนกลางมารับซื้อไปจำหน่าย การเปลี่ยนแปลงเริ่มเกิดขึ้นเมื่อ คุณมานิตย์ สุวรรณรัตน์ เกษตรกรที่ปลูกทุเรียนจนประสบความสำเร็จในจังหวัดชุมพร ซึ่งมีพื้นที่ปลูกยางพารา อยู่ที่หมู่ที่ 5 ตำบลเขาไพร ตัดสินใจปรับเปลี่ยนพื้นที่ปลูกยางพารา ทั้งหมด 17 ไร่ หันมาปลูกทุเรียน ได้รับผลผลิตดี มีคุณภาพ ขายได้ราคาสูง สามารถสร้างรายได้มากกว่าการปลูกยางพารา ทำให้เกษตรกรในพื้นที่มีความสนใจหันมาปลูกทุเรียนมากขึ้น จึงมีแนวคิดในการรวมกลุ่มผู้ปลูกทุเรียน สำนักงานเกษตรอำเภอรัษฎา จึงดำเนินการจัดตั้งกลุ่มส่งเสริมอาชีพ ชื่อกลุ่มทุเรียนเมืองพระยา วัตถุประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ในการปลูกทุเรียน การดูแลรักษา ด้านการตลาด การลงแขกในการเก็บเกี่ยวผลผลิตและพัฒนาคุณภาพผลผลิตให้ได้มาตรฐาน โดยมีเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนเข้าร่วมกลุ่ม จำนวน 30 ราย ลักษณะเด่นของทุเรียนอำเภอรัษฎา มีคุณภาพ เกรด A คือ ห

อุทัยธานี โดยเฉพาะในเขตพื้นที่อำเภอบ้านไร่ นับเป็นอีกแห่งที่ปลูกไม้ผลหลายชนิดได้มีคุณภาพ อันเนื่องมาจากความอุดมสมบูรณ์ของสภาพอากาศ ตลอดถึงทรัพยากรทางธรรมชาติ จนทำให้ชาวบ้านหันมาปลูกไม้ผลผสมผสานสร้างรายได้ คุณวิโรจน์ เผ่าพันธ์โพธิ์ อยู่บ้านเลขที่ 20 หมู่ที่ 7 ตำบลคอกควาย อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี ซึ่งเคยยึดอาชีพปลูกพืชไร่หลายชนิด ไม่ว่าจะเป็น สับปะรด ข้าวโพด และมันสำปะหลัง แต่ประสบปัญหาราคาตกต่ำ จึงเปลี่ยนมาปลูกทุเรียนเป็นหลัก แล้วเสริมด้วยไม้ผลหลายชนิดแบบผสมผสาน จำนวน 35 ไร่ พร้อมเปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร ในชื่อ “สวนคุณวิโรจน์” ดึงนักชิมผลไม้เข้ามาอุดหนุนสร้างรายได้อย่างงดงาม คุณวิโรจน์ ปลูกทุเรียนเมื่อ 25 กว่าปีที่ผ่านมา ด้วยการไปหาซื้อกิ่งพันธุ์ทุเรียนมาจากจังหวัดจันทบุรี ได้แก่ หมอนทอง ก้านยาว และชะนี ใช้วิธีและแนวทางปลูกแบบธรรมชาติ ลักษณะพื้นที่มีทั้งพื้นราบและลาดเอียง   กระทั่งได้ผลผลิตรุ่นแรกพบว่ารูปลักษณะผลยังขาดคุณภาพ แต่เนื้อและรสชาติอยู่ในเกณฑ์ดี ภายหลังได้รับการแนะนำจากทางสำนักงานเกษตรอำเภอ แล้วพาไปดูวิธี ขั้นตอน กระบวนการปลูกทุเรียนคุณภาพในเรื่องการปัดดอก กา

การปลูกทุเรียนในปัจจุบันได้รับความนิยมเป็นอย่างมากด้วยราคาจำหน่ายที่สามารถสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะในพื้นที่จังหวัดชุมพรซึ่งถือเป็นแหล่งปลูกทุเรียนขนาดใหญ่อีกแห่งหนึ่งที่มีการพัฒนาองค์ความรู้ในการผลิตทุเรียนอยู่อย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้มีผลผลิตทุเรียนคุณภาพออกสู่ตลาดทั้งภายในประเทศและต่างประเทศอยู่โดยตลอด คุณพรเทพ เรียบร้อย หรือ โกเดี่ยว หนุ่มร่างสันทัด นัยน์ตาสีเหล็ก เกษตรกรปลูกทุเรียนที่บ้านน้ำฉา ตำบลครน อำเภอสวี จังหวัดชุมพร ถือเป็นเกษตรกรอีกรายหนึ่งที่ผ่านการเคี่ยวกรำและสั่งสมประสบการณ์บทบาทวิถีของชาวสวนผลิตทุเรียนสายพันธุ์หมอนทองนอกฤดูมาตรฐานส่งออก อีกทั้งยังมุ่งมั่นขยายพื้นที่ในการปลูกทุเรียนเพิ่ม ภายใต้ปณิธาน “ปลูกทุเรียน 4 ปี ต้องได้รับผล” เพื่อตอบโจทย์การบริโภคของกลุ่มลูกค้า โดยเฉพาะทุเรียนส่งออกไปยังประเทศจีนที่มีความต้องการสูงจนสามารถสร้างรายได้ให้แก่ตนเองและครอบครัวได้เป็นอย่างดี คุณพรเทพ บอกเล่าเรื่องราวของตนเองอย่างอารมณ์ดีว่า ตนเองเดิมทีประกอบอาชีพเป็นเกษตรกรทำสวนทุเรียนอยู่ก่อนแล้ว และเล็งเห็นว่าตลาดทุเรียนส่งออกยังคงเติบโตอย่างต่อเนื่องจึงตัดสินใจขย

คุณพิสิตร์ ภูโท หรือ ผู้ใหญ่สิตร์ บ้านโนนสำเริง ตำบลน้ำอ้อม อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ โทรศัพท์ 089-285-5962 เป็นเกษตรกรต้นแบบด้านการทำสวนทุเรียน โดยในปี 2564 ที่ผ่านมาได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดเกษตรกรดีเด่น สาขาทำสวน ระดับจังหวัด และยังเป็นคณะกรรมการกลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่ทุเรียนตำบลน้ำอ้อม ผู้ใหญ่พิสิตร์ ทำสวนทุเรียน เนื้อที่ 20 ไร่ นอกจากนั้นยังปลูกมันสำปะหลังอีกกว่า 10 ไร่ มีความรู้เกี่ยวกับการปลูก การดูแลรักษา การให้น้ำ การใส่ปุ๋ย การผสมเกสร และการเก็บเกี่ยวทุเรียน และที่สำคัญสวนทุเรียนของผู้ใหญ่พิสิตร์ ยังเป็นศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) เครือข่ายด้านการปลูกทุเรียน เป็นแหล่งเรียนรู้ของเกษตรกรในพื้นที่และผู้ที่สนใจการทำสวนทุเรียน คุณพิสิตร์ เริ่มปลูกทุเรียนเมื่อ 25 ปีที่ผ่านมา โดยยังไม่มีความรู้และเข้าใจธรรมชาติของผลไม้ชนิดนี้ดีนัก กระทั่งเพื่อนที่ทำงานด้านเกษตรแนะนำให้รู้จักเจ้าหน้าที่เกษตรที่จันทบุรี เพื่อให้ทดลองปลูกก่อนสัก 1 ไร่ ผู้ใหญ่พิสิตร์เผยว่า แปลงทดลอง 1 ไร่ ปลูกโดยขาดความรู้และทักษะ ไม่รู้แม้กระทั่งช่วงเวลาการดูแลและใส่ปุ๋ยจึงไม่ได้ใส่ม

คุณบุญเชี่ยว ชัยเกษตรสิน (โกเชี่ยว) ผู้เป็นพ่อ (อายุ 63 ปี) และ คุณวนสุทธิ์ ชัยเกษตรสิน (น้องปลูก) ลูกชาย (อายุ 27 ปี) เกษตรกรสองคนพ่อลูกที่ปลูกทุเรียนประสบความสำเร็จเป็นอย่างมากในอำเภอปะเหลียน จังหวัดตรัง ในนาม “สวนทองลิขิต” จากการผลิตที่พิถีพิถัน ดูแลเองทุกขั้นตอน เน้นระบบการจัดการสวนที่ดี ทำให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพ ปลอดสาร เป็นที่ต้องการของตลาด จากบัณฑิตคณะทรัพยากรธรรมชาติ อนาคตไกล มาเป็นชาวสวนเต็มตัว โกเชี่ยว เล่าย้อนถึงอดีตให้ฟังว่า เมื่อปี พ.ศ. 2525 หลังจบการศึกษาจากคณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ผู้เป็นบิดาซึ่งเป็นกำนันตำบลทุ่งยาวในสมัยนั้น ขอให้โกเชี่ยวกลับมาสานต่องานด้านการเกษตรของที่บ้าน เนื่องจากมีที่ดินทำการเกษตรค่อนข้างเยอะ และพี่น้องคนอื่นๆ มีอาชีพรับราชการ มีอาชีพการงานที่มั่นคง และทำงานอยู่ที่อื่น โกเชี่ยวจึงตัดสินใจทิ้งโอกาสในการรับราชการ ซึ่งเป็นอาชีพที่บัณฑิตส่วนใหญ่ในสมัยนั้นเลือกทำ แล้วกลับมาอยู่บ้านเกิด ตามความมุ่งหวังของผู้เป็นพ่อ และตั้งปณิธานว่า “นี่คือทางที่เลือกแล้วและต้องทำให้ดีที่สุด” โดยใช้ความรู้ที่ได้ศึกษาเล่าเรียนมา เริ่มต้นการเป็นเกษตรกรด้

ใครสายทุเรียนกันบ้าง? เทคโนโลยีชาวบ้านพาทุกท่านไปทำความรู้จักกับสวนทุเรียนที่สามารถเดินเข้าไปเลือกได้ถึงสวน แถมผลไม้หลายหลากให้เลือกสรรแบบจัดเต็ม งานนี้ไม่ต้องไปถึงจันทบุรี มาแค่ปราจีนบุรีก็มีทุเรียนเนื้อแน่น หอม อร่อย ให้กินแล้ว “สวนทุเรียนยิ่งโอฬาร” ฉายาของสวนแห่งนี้ก็คือ สวนทุเรียนที่อุดมไปด้วยผลไม้หลายหลากชนิด หลายหลากแบบเลือกจิ้มกันถึงในสวน และเจ้าของสวนก็เข้าไปช่วยคัดให้ผู้บริโภคเองกับมือ! คุณเฉลา โพธิ์โต อดีตนายกองค์การบริหารส่วนตำบลแก่งดินสอ (อบต.) อำเภอนาดี เจ้าของสวนทุเรียนยิ่งโอฬาร บอกเล่าเรื่องราวจุดเริ่มต้นที่ทำสวนนี้ขึ้นมา ว่า เกิดเนื่องจากโครงการพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่พระองค์ทรงสร้างอ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา ขึ้นเพื่อให้ชาวบ้านในพื้นที่มีน้ำใช้สอยอย่างเพียงพอ อีกทั้งพื้นที่ของตำบลแก่งดินสอ ยังเหมาะในการทำเกษตรกรรม จึงคิดลงมือทำบวกกับการที่คุณเฉลามองเห็นลู่ทางในการทำอาชีพใหม่ และคิดว่าควรมีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นในพื้นที่ เหตุผลของการเลือกทุเรียนมาปลูก คุณเฉลาบอกว่า ทุเรียนเป็นพืชเศรษฐกิจและเป็นของขึ้นชื่อ

“เราเป็นกลุ่มชาวสวนทุเรียนขนาดเล็ก ในจังหวัดระยอง ที่ผ่านมา ก็ต่างคนต่างขาย โดยมีพ่อค้าคนกลางเข้ามารับซื้อ หรือขายเองที่หน้าสวน บางครั้งมาส่งขายที่ตลาดผลไม้ หลายครั้งระบายผลผลิตไม่ทัน ราคาตก แต่เมื่อรวมกลุ่มกับเกษตรกรรายเล็กด้วยกัน แล้วนำผลผลิตมาจำหน่ายที่แม็คโคร ก็ทำให้เราพบความแตกต่าง” นี่เป็นเสียงบอกเล่าของ  “ธันยาภัทร์ ศิริณทิพย์”  เจ้าของสวนทุเรียนในจังหวัดระยอง  ตัวแทนกลุ่มเกษตรกรขนาดเล็ก ที่ได้พบโอกาสในการกระจายผลผลิตทุเรียนคุณภาพ สู่ตลาดค้าส่งอย่าง “แม็คโคร” “เมื่อปีที่แล้ว เรารวมกลุ่มเกษตรกรในท้องถิ่น เพื่อนำผลผลิตมาจำหน่ายที่แม็คโคร ซึ่งเปิดโอกาสให้เรานำผลผลิตคุณภาพ โดยคัดเกรดทุเรียนระดับพรีเมียม สดจากสวน มาส่งตรงถึงมือผู้บริโภค กลุ่มเกษตรกรของเราเป็นพี่น้องชาวสวนขนาดเล็กที่มีพื้นที่เพาะปลูกรายละ 10 – 20 ไร่ แม็คโครทำให้เรามีช่องทางในการกระจายผลผลิตมากขึ้น ผลผลิตก็ได้ราคาดี เพราะไม่ต้องผ่านพ่อค้าคนกลาง  ส่วนผู้บริโภค ได้เข้าถึงผลไม้คุณภาพดี ในราคาไม่แพง” แม็คโครได้ทำงานใกล้ชิดกับเกษตรกร ตั้งแต่เริ่มต้น เพื่อให้ได้ทุเรียนที่มีคุณภาพดี โดยมีมาตรฐานการรับซื้อจากกำหนดการเก็บเกี่ย

คุณเวียง สุภาพ บ้านซำขี้เหล็ก เลขที่ 236 หมู่ที่ 10 ตำบลพราน อำเภอขุนหาญ จังหวัดศรีสะเกษ โทรศัพท์ 080-153-4936 เจ้าของ “สวนเวียงทุเรียนภูเขาไฟ” เป็นหนึ่งในเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนกลุ่มพัฒนาการผลิตทุเรียน มีจุดเด่นคือการปลูกทุเรียนอินทรีย์ “สวนเวียงทุเรียนภูเขาไฟ” เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรที่กำลังได้รับความนิยมสำหรับผู้ที่ชื่นชอบทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ โดยเปิดบริการให้เข้าชมสวนผลไม้ มีการจัดให้ชิมผลไม้แบบบุฟเฟ่ต์ และจำหน่ายผลผลิตทางการเกษตรที่ได้รับมาตรฐานการปลูกไม้ผล GAP นอกจากนี้ นักท่องเที่ยวยังสามารถเลือกซื้อสินค้าจากตลาดเกษตรชุมชน กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มไม้ผลทุเรียนภูเขาไฟ ตลอดจนสามารถพูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้การทำสวนทุเรียนกับคุณเวียงได้อย่างเป็นกันเอง ที่สำคัญสวนคุณเวียง ยังได้ปฏิบัติตามมาตรการทางสาธารณสุขเกี่ยวกับการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ด้วยมาตรฐาน SHA สร้างความมั่นใจให้กับลูกค้าได้อย่างเต็มที่ สวนทุเรียนคุณเวียง มีเนื้อที่ทั้งหมด 9 ไร่ จัดวางรูปแบบสวนผลไม้ผสมผสานอย่างทุเรียน เงาะ มังคุด ซึ่งในบรรดาผลไม้ทั้งหมดปลูกทุเรียนหมอนทองเป็นหลัก ที่เหลือเป็นพั

ถึงเดือนเมษายน-พฤษภาคม ฤดูทุเรียนเวียนมา ทางภาคตะวันออกอย่างจังหวัดจันทบุรี ก็ยังเป็นเจ้าแห่งวงการทุเรียนเหมือนเดิม ด้วยเป็นพื้นที่ปลูกมานาน จนกลายเป็นแหล่งที่มีพื้นที่ปลูกทุเรียนมากที่สุดในประเทศไทย มาช่วงหลายปีหลัง ทุเรียนเริ่มได้รับกระแสนิยมจากผู้บริโภคเป็นจำนวนมาก เกษตรกรในหลายพื้นที่ทั่วประเทศหันมาสนใจปลูกทุเรียนกันอย่างหนาแน่น รวมถึงจังหวัดปราจีนบุรี นับเป็นภาคตะวันออกที่อยู่ใกล้กรุงเทพฯ แต่ก็สามารถปลูกทุเรียนได้อร่อยไม่แพ้ทางจันทบุรี คุณวันเพ็ญ สนลอย เกษตรกรผู้ปลูกทุเรียน พ่วงด้วยตำแหน่งหมอดินอาสาประจำจังหวัดปราจีนบุรี อยู่บ้านเลขที่ 62/1 หมู่ที่ 5 ตำบลไม้เค็ด อำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี เล่าว่า พ่อแม่ทิ้งมรดกที่ดินไว้ให้ 3 ไร่ พื้นที่เดิมพ่อกับแม่ใช้ปลูกทุเรียน แต่ไม่ค่อยได้ผล ดินไม่ดี เป็นกรดเยอะ ไม่สามารถสานต่อสวนทุเรียนได้ หลังเรียนจบจึงเข้าทำงานเป็นเสมียน แต่งงานมีครอบครัวมีลูก แต่เงินเดือนเสมียนกับเงินเดือนสามีรับข้าราชการในสมัยนั้นเลี้ยงลูกไม่พอ จึงตัดสินใจลาออกจากงานกลับมาทำเกษตรลองสู้อีกสักตั้งบนที่ดินมรดก ล้มมาแล้วหลายครั้ง ตั้งตัวใหม่ได้ เพราะสารชีวภาพ “กลับมาสู้อีกค

ผลไม้ไทยปีนี้ไม่มีอะไรฮิตติดลมบนเท่าทุเรียนอีกแล้ว ตั้งแต่เกิดมามีชีวิตอยู่หลายสิบปีไม่เคยปีไหนกินทุเรียนแพงเป็นพิเศษเท่ากับปีนี้ สงสารแต่ชาวสวนมังคุดกับลองกอง ปีนี้ท่าจะไปไม่ค่อยรอด ผู้เขียนลงใต้ในช่วงเดือนที่ผ่านมาชาวสวนลองกองโอดโอยกันบอกไม่ไหว ลองกองขายคาสวนได้แค่กิโลกรัมละ 10 บาท ค่าขึ้นก็กิโลละ 3 บาท แล้วจะเหลือให้ชาวสวนได้ 7 บาท ไม่พอค่าปุ๋ย ค่าแรง ชาวสวนกล้วยไม่ต้องพูดถึง ราคาไม่ได้เรื่องมาตั้งแต่ปี 60 ผู้เขียนได้เตือนเรื่องนี้กับเพื่อนชาวสวนไว้ เพราะก่อนหน้านั้นสวนกล้วยบอกว่าจากปกติขายหน่อปีละจำนวนหมื่น ปีนั้นจำหน่ายหน่อไปเกือบสองแสนหน่อ กล้วยน้ำว้าตายสนิทเห็นได้จากทุกแผงมีกล้วยสุกติดแผงตลอด ซึ่งก่อนหน้านี้กล้วยราคาแพงไม่ทันเหลืองก็ถูกซื้อไปก่อนแล้ว ผู้เขียนจึงเลี่ยงไปปลูกกล้วยไข่กับกล้วยเล็บมือนางก็ไม่วายโดนอานิสงส์ไปด้วย เพราะความเป็นกล้วยเหมือนกัน กลับมาที่ทุเรียนด้วยราคาทุเรียนที่แพงในปีก่อนและปีนี้แพงขึ้นอีกเพราะ แจ็ค หม่า สั่งออเดอร์มาล่วงหน้าจำนวนมาก ชาวสวนยางภาคใต้เมื่อโค่นยางแล้วมักจะปลูกทุเรียนสารพัดสายพันธุ์ ประกอบกับได้ข่าวว่าแถบประเทศเพื่อนบ้าน จีนมาระดมปลูกกันขนาน