พืชทำเงิน

ผู้ใหญ่ปรีชา นาคพรม อยู่หมู่ที่ 5 ตำบลกกสะทอน อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย เป็นเกษตรกรตัวอย่างอีกท่านหนึ่ง สมควรกล่าวถึง ผู้เขียนได้มีโอกาสเดินทางขึ้นไปที่ตำบลกกสะทอน อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย หลายครั้ง เพื่อไปเยี่ยมเยือนเกษตรกรชาวอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย พบว่า พื้นที่เกษตรละแวกนี้ภาษาราชการเขียนเอาไว้ว่า “เกษตรบนพื้นที่สูง” ถ้าคนพื้นล่างโดยทั่วไปได้ยินอาจจะคิดว่าเป็นชาวเขา หรือชนเผ่าทั้งหลาย แบบภาคเหนือตอนบน พวกชนเผ่าทั้งหลายชอบอยู่บนภูเขา คนทั่วไปเรียกกันว่า คนบนดอย แต่เกษตรกรที่ตำบลกกสะทอน ส่วนใหญ่ไม่ใช่ชนเผ่า หรือชาวเขา แต่เป็นประชาชนที่อพยพจากพื้นราบขึ้นไปอยู่ เป็นผู้คนจากจังหวัดพิษณุโลกบ้าง กำแพงเพชรบ้าง เพราะที่ดินทำกินแถวพื้นล่างมีราคาแพงขึ้นทุกวัน สมัยแต่ก่อนที่ดินละแวกใกล้เคียง เช่น อำเภอนครไทย อำเภอชาติตระการ ราคาไม่แพงนัก แต่ก็มีนายทุนเข้ามาจับจองซื้อขายกันมากมายจนปัจจุบันคนจนขายที่กินกันหมดแล้ว ตกอยู่ในมือกลุ่มนายทุน ข้าราชการที่มีเงินหนากว่าชาวบ้านหาเช้ากินค่ำ โดยทั่วไปที่ดินอำเภอชาติตระการ สมัยเมื่อ 20 ปีก่อน ซื้อขายกันไร่ละ 1,000-2,000 บาท เท่านั้น ปัจจุบันราคาหลักแสนเข้าไปแ

ผักบุ้ง เป็นพืชที่อยู่ในพื้นที่ประเทศไทยของเรามานาน แล้วก็เป็นที่นิยมอย่างมาก เนื่องจากพืชชนิดนี้มีคุณประโยชน์มากมายจนหาข้อจำกัดไม่ได้เลย เพราะในตัวผักบุ้งนั้นจะอุดมไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุอื่นๆ ที่สำคัญอีกด้วย พืชชนิดนี้จะอาศัยอยู่เหนือน้ำ หรือในที่ที่มีความแฉะ เพราะพืชชนิดนี้จะชอบน้ำมากเป็นพิเศษ ถ้าหากขาดน้ำไปจะกลายเป็นการสร้างความเสียหายให้กับวงจรของผักบุ้งเลยก็ว่าได้ โดยลักษณะทั่วไปของผักบุ้งคือ ลำต้นจะไม่มีขน ภายในลำต้นจะกลวงโบ๋ ส่วนใบจะออกสลับกัน มีปลายใบที่เรียวแหลมดูสวยงาม จะมีความยาวประมาณ 6-15 เซนติเมตร สามารถพบได้ตามลำคลอง หนอง บึง ร่องน้ำในสวน หรือตามแหล่งน้ำต่างๆ คุณสุภาวดี แตงสุข คือหนึ่งในเกษตรกรที่ปลูกผักบุ้ง และเป็นเจ้าของแปลงนาผักบุ้งน้ำ ที่ตำบลทวีวัฒนา อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี ผักบุ้งที่ปลูกจากรุ่นสู่รุ่น คุณสุภาวดี เล่าว่า เดิมทีที่ดินแห่งนี้ในอดีตเคยเป็นสวนผลไม้มาก่อน แต่เนื่องจากช่วงนั้นต้องประสบกับปัญหาน้ำท่วมในพื้นที่เป็นอย่างหนัก จึงเป็นเหตุที่ทำให้ต้องล้มสวนออกจากบริเวณนั้น แล้วเปลี่ยนมาเป็นนาผักบุ้งที่อยู่ให้เห็นถึงปัจจุบัน คุณสุภาวดี บอกว่า การทำนาผักบุ้งถ

มะละกอเป็นพืชที่ได้รับความนิยม ทั้งในหมู่คนไทยและชาวต่างชาติ  เพียงแต่รูปแบบการปรุงแต่งแต่ละท้องที่ แต่ละท้องถิ่น อาจจะแตกต่างกันไป คนไทย ผลมะละกอดิบนำมาทำส้มตำ จะตำปู หรือตำปลาร้า ก็ว่ากันไป ส่วนผลสุกเป็นผลไม้ได้อย่างดี ชาวต่างชาติ นิยมมะละกอสุกที่ผลเล็กๆ ใช้มีดผ่าตักกิน ปริมาณพอเหมาะพอดี ไม่มากหรือน้อยเกินไปต่อมื้อ งานปลูกมะละกอในบ้านเรา ทำสองระบบด้วยกัน เริ่มจากปลูกเป็นสวนหลังบ้าน หรือปลูกเข้าไปกับไร่นาสวนผสม ตามคันบ่อ หลังปลูกไปปีเดียวก็เก็บผลผลิตได้ อาจถือว่ามะละกอเป็นพืชนำร่อง สำหรับผู้ที่สนใจทำสวนไม้ผล ทั้งนี้เพราะมะละกอให้ผลผลิตเร็ว กว่าที่มะม่วง ขนุน ยางพารา และพืชหลักอย่างอื่นจะได้ผล มะละกอที่ปลูกแซมก็เก็บไปหลายรุ่นแล้ว ระบบปลูกอีกอย่างหนึ่ง คือปลูกเพื่อการค้าอย่างจริงจัง ว่ากันเป็นแปลงใหญ่ๆหลายไร่ เก็บแต่ละครั้งก็หลายคันรถ ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน บ้านเรามีมะละกอสายพันธุ์ที่ดี แต่ปัญหาอย่างหนึ่งที่พบคือ โรคจุดวงแหวน เมื่อมีการระบาดยากที่จะเยียวยา อย่างไรก็ตาม งานพัฒนาด้านนี้ มีมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน ไม่เคยหยุดนิ่ง งานที่ทำอยู่ บางครั้งอยู่ไกล ลี้ลับ อยู่ในซอกหลืบ กระนั้นก็ตา

ผู้เขียนและทีมงานได้มีโอกาสขึ้นเหนือไปที่อำเภองาว จังหวัดลำปาง อำเภองาว อยู่ห่างจากตัวจังหวัดลำปาง ประมาณ 80 กิโลเมตร หมายถึงในเขตของตัวอำเภองาว แต่สำหรับสวนไผ่ซางหม่น และไผ่หวาน ของ น้องเปา จะอยู่กึ่งกลาง ระหว่างตัวจังหวัดลำปางและอำเภอ คืออยู่ห่างจากอำเภองาว ประมาณ 25 กิโลเมตร คือตำบลบ้านหวด หมู่ที่ 5 สมัยแต่ก่อนนั้นในละแวกนี้เรียกว่าเป็นป่าดงดิบเลยก็ว่าได้ เพราะอยู่ห่างไกลจากตัวจังหวัดลำปาง เกือบ 100 กิโลเมตร อยู่ห่างจากจังหวัดพะเยา ประมาณ 50 กิโลเมตร น้องเปา หรือชื่อจริงว่า คุณสุสาณี นันท์ตา เธอเล่าให้ฟังว่า พ่อแม่ของเธอเป็นคนจังหวัดแพร่ อยู่ที่อำเภอร้องกวาง เธอได้เรียนหนังสือที่โรงเรียนร้องกวางอนุสรณ์ ชั้น ม.3 แล้วต้องออกจากการเรียน ตามพ่อแม่มาทำไร่ข้าวโพดและค้าขายที่อำเภองาว อยู่ห่างจากจังหวัดแพร่ ประมาณ 140 กิโลเมตร น้องเปา เป็นเกษตรกรรุ่นใหม่ หรือยังสมาร์ทฟาร์มเมอร์ (อายุ 34 ปี) เธอเล่าว่า ตอนอพยพมาทำไร่ข้าวโพด พ่อได้เช่าที่ดินเขา 10 ไร่ ทำพืชไร่ คือ ข้าวโพด เลี้ยงสัตว์ ซึ่งค่าเช่าสมัยนั้นราคาไม่กี่บาท เป็นที่ดินติดถนนใหญ่ สมัยนี้เป็นถนนลาดยาง แต่ก่อนนั้น (20 กว่าปี) เป็นถนนลูกร

สวัสดีครับท่านผู้อ่านที่รักและคิดถึงทุกท่าน ลมหนาวพัดมาวอยๆ กรุ่นกลิ่นควันไฟในไอหนาวทำให้นึกถึงบรรยากาศแบบบ้านน้อกบ้านนอก หาเผือกหามันมาหมกในขี้เถ้า คนก็ได้อิงไออุ่น มีปลาก็เอามาใส่ตับไม้ปิ้งย่างกัน ได้อรรถรสแห่งวิถีที่เรียบง่ายและงดงาม นึกถึงความไม่เร่งรีบในเมืองที่รีบเร่ง ผมพลอยยิ้มด้วยความสุขในห้วงคำนึง ช่วงนี้เป็นฤดูกาลเก็บเกี่ยว หากเป็นสมัยก่อนเราจะได้เห็นวัฒนธรรมการลงแรงช่วยกันทำงาน หรือที่เรียกว่า “ลงแขก” จากบ้านนี้ไปบ้านนั้นบ้านโน้น จนวนมาครบทุกแปลงนา เกี่ยวข้าว ตากข้าว มัดข้าว รวมลาน นวด สี ฝัด กระทั่งขนเข้ายุ้งฉาง กิจกรรมอันหลากหลายล้วนใช้แรงงานของคนในชุมชนด้วยกัน ทั้งญาติพี่น้อง เพื่อนบ้าน ทุกคนใช้แรงมาแลกกันทำงาน หุงข้าวทำกับข้าวเลี้ยงดูกัน การทำงานก็สนุก มีเรื่องราวมากมายให้ได้พูดคุยหัวเราะหัวใคร่กัน ปัจจุบันทุกอย่างล้วนเปลี่ยนไป กิจกรรมการเกษตรอาศัยพลังงานเครื่องจักรกลมากขึ้น การไปมาหาสู่ของผู้คนก็ลดลง กิจกรรมต่างๆ ที่ชุมชนเคยมีก็หดหายไป พร้อมกับการย่างก้าวเข้ามาของระบบทุนนิยม ชาวนาบางส่วนต้องขายที่ดินเพื่อใช้หนี้ทั้งในและนอกระบบ การทำนาเพียงขายข้าวเปลือกสร้างปัญหาเรื่องร

การใช้ชีวิตอยู่บนความฝันของคนอื่น อาจมีคุณภาพชีวิตที่ดี แต่ไม่มีความสุข เมื่อความฝันของตัวคุณเองถูกละเลย “คุณมุก-ณัชคิรากร ดำชมทรัพย์” เกษตรกรปริญญาโท เมืองแปดริ้ว จึงตัดสินใจลาออกจากงานประจำในบริษัทเอกชน เพื่อไล่ตามความฝันของตัวเองในฐานะเกษตรกร ที่ประสบความสำเร็จในเส้นทางอาชีพได้อย่างน่าทึ่ง  จบคอมพิวเตอร์  แต่ได้ดีในสายงานเกษตร คุณมุก-ณัชคิรากร ดำชมทรัพย์ นักศึกษาปริญญาโทรายนี้ สนใจเรียนสายเกษตร ตั้งแต่ ม. 3 ช่วงนั้นธุรกิจคอมพิวเตอร์กำลังบูม คุณแม่แนะนำให้เธอเรียนด้านคอมพิวเตอร์ เพื่อจบแล้วมีงานทำแน่นอน คุณมุก ยอมรับว่า ตอนนั้น เธอยังไม่รู้จักตัวเองมากพอ จึงตัดสินใจเรียนในสาขาธุรกิจคอมพิวเตอร์ ตามความต้องการของคุณแม่ หลังเรียนจบ ในปี 2540 เธอทำงานกับบริษัทเอกชนแห่งหนึ่ง ได้ประมาณ 2 ปี ก็ตัดสินใจลาออก เพื่อทำอาชีพเกษตรที่เธอใฝ่ฝัน จังหวัดฉะเชิงเทรา ซึ่งเป็นบ้านเกิดของเธอมีสภาพภูมิประเทศเอื้อต่อการเลี้ยงกุ้ง เลี้ยงปลา คุณมุกจึงตัดสินใจเช่าบ่อกุ้งร้าง เนื้อที่ 20 ไร่ เพื่อนำมาเลี้ยงกุ้งขาว เพราะเป็นสินค้าที่มีมูลค่าสูง เป็นที่ต้องการของตลาดทั่วไป ต่อมาเจอวิกฤตราคากุ้งตกต่ำ และมีปัญหาโรค

มะนาว ตามความเชื่อพื้นฐานคนส่วนมาก นึกถึงเฉพาะการใช้ประกอบอาหาร ไม่ว่าส้มตำ ต้มยำ ลาบ และก้อย มีคนไม่มากนักที่นึกเลยไปถึงคุณค่าอื่นของมะนาว เช่น เป็นสมุนไพรชั้นเลิศ เป็นคลังแห่งวิตามินซี เป็นครีมหน้าเด้ง เป็นหน่วยทะลุทะลวงกำแพงไขมันในเส้นเลือดฝอยมิให้อุดตัน และอื่นๆ อีกหลายเป็น ที่บอกว่าเป็นครีมหน้าเด้ง เป็นอย่างไร ขอเรียนว่าหากเราใช้มะนาวสดฝานเป็นแว่นบางๆ ทาหน้าหลังอาบน้ำเสร็จทุกวันเป็นประจำ ผิวหน้าของท่านจะสดใสเปล่งปลั่ง มีน้ำมีนวล หน้าอ่อนกว่าอายุหลายปีทีเดียว ส่วนการทะลุทะลวงไขมันในเส้นเลือดฝอย เป็นข้อมูลที่ นายแพทย์สมเกียรติ อธิคมชัยกุล ท่านศึกษาวิจัยไว้ว่า หากใช้มะนาว 1 ลูก ที่แช่เย็นผสมกับน้ำเต้าหู้ดื่มเป็นประจำทุกวันในตอนเช้า ภาวะไขมันอุดตันในเส้นเลือดฝอยจะไม่เกิดขึ้น แต่ท่านก็ต้องออกกำลังกายเป็นประจำไปด้วย และยังมีโรคอีกหลายโรคที่ต้องพ่ายแพ้ในคราวเดียวกัน ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเอาเองครับ การปลูกมะนาวลงเข่ง เป็นทางเลือกที่เห็นว่าเหมาะสมที่สุดในขณะนี้ เพราะว่าเข่งมีน้ำหนักเบา มีหูหิ้ว หากรวมน้ำหนักของวัสดุปลูกทั้งหมดแล้ว ยังสามารถเคลื่อนย้ายได้ง่ายกว่าการปลูกลงในท่อซีเมนต์ บ้านใคร