เทคนิคเกษตร

หญ้าคอมมิวนิสต์, หญ้าคา หรือ หญ้าขจรจบดอกเล็ก เป็นชื่อทางการที่ตั้งไว้อย่างไพเราะ แต่ทว่า หญ้าเหล่านี้เป็นวัชพืชสร้างความรำคาญให้แก่เกษตรกร ชาวสวนผลไม้ในพื้นที่ภาคตะวันออก โดยเฉพาะสวนทุเรียน สวนมังคุด สวนเงาะ หรือแม้กระทั่งพี่น้องชาวสวนยาง ยังต้องพบกับวัชพืชเหล่านี้ แม้ว่าจะพอมีประโยชน์ในการปกคลุมหน้าดิน สร้างความชุ่มชื้นให้กับผืนดินได้อย่างดีก็ตาม ปัญหา หญ้าคอมมิวนิสต์ ปกคลุมพื้นที่ และด้วยลักษณะเฉพาะที่มีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว พร้อมกับสาเหตุหลัก  คือก่อผลกระทบต่อพืชหลักที่เกษตรกรหลีกเลี่ยงไม่ได้ คือปัญหาที่แท้จริง “หญ้าคอมมิวนิสต์” วัชพืชตัวฉกาจ จะใช้รากฝอยที่แข็งแรงช่วยกันแย่งอาหารไม้ผล ทำให้เกษตรกรในพื้นที่หมู่ที่ 7 ตำบลแกลง อำเภอเมือง จังหวัดระยอง ในพื้นที่การเกษตร (ไม้ผล) ราว 30 ไร่ เลือกใช้การกำจัดหญ้าทางเคมีโดยใช้ยาฆ่าหญ้า หญ้าคอมมิวนิสต์ เป็นวัชพืชที่ทนแล้ง ตายยาก ตายแล้วเกิดใหม่ ด้วยรากที่แผ่กระจายอยู่ชั้นดิน โดยมีดอกและเมล็ด เมื่อต้นหญ้ามีอายุที่แก่จัด ดอกและเมล็ดปลายยอดหญ้าออกปลิวตามลมไปยังพื้นที่ใด แผ่นดินใดที่เหมาะสม ก็จะเกิดก่อเป็นต้นอ่อน ที่สำคัญคือ เติบโตขยายพันธุ์

พืชผักสวนครัวมีความสำคัญยิ่ง เราชาวบ้านนิยมปลูกพืชผักสวนครัวไว้กินเอง สาเหตุที่ปลูกผักมิใช่ต้องการพืชผักปลอดสารพิษอย่างเดียว แต่เพราะเรามีวิถีชีวิตแบบพอเพียง ทำมาหาเลี้ยงตัวเองมานมนานแล้ว พืชผักเหล่านั้นเป็นต้นว่า ข่า ตะไคร้ มะกรูด พริก มะเขือ กะเพรา โหระพา แมงลัก และบวบ เป็นต้น ผักเหล่านี้ปลูกง่าย เราชาวบ้านคุ้นชินกับการปลูกมาแต่บรรพกาล คนบ้านนอกแทบไม่มีบ้านไหนไม่มีพืชผักสวนครัวเป็นของตนเอง จะต่างกันก็เพียงของใครปลูกไว้มาก ใครปลูกไว้น้อยเท่านั้น การปลูกขั้นแรกต้องเตรียมดิน สมัยเก่าก่อนหรือถิ่นฐานที่มีดินอุดมสมบูรณ์ไม่ต้องเตรียมก็ได้ เพียงแต่กินแล้วโยนเมล็ดทิ้งลงไป พืชผักบางชนิดเมื่อฝนตกก็ขึ้นเอง ปล่อยไว้นานไปก็ไปเก็บมาประกอบอาหารได้สบายๆ แต่การปลูกแบบนั้นมีข้อเสียอยู่ อย่างน้อย 1 อย่าง คือ พืชผักจะขึ้นไม่เป็นระเบียบ ไม่สามารถกำหนดตำแหน่งที่ควรจะขึ้นได้ จึงเหมาะสำหรับคนที่มีพื้นที่มากๆ ส่วนคนที่มีพื้นที่น้อยๆ หรือต้องการผลผลิตมากๆ จำเป็นต้องเตรียมดินเสียก่อน การเตรียมดิน เราชาวบ้านมักใช้จอบขุดดินให้เป็นร่อง หรือไม่ก็ขุดเป็นแถวเป็นแนว สับดินให้แตก เพื่อพืชผักจะได้ขึ้นง่ายๆ แล้วหยอดเมล็ด

“กล้วยเล็บมือนาง” ผลิตผลทางการเกษตรที่สำคัญและขึ้นชื่อของเกษตรกรจังหวัดชุมพร ดังคำขวัญประจำจังหวัดว่า “ประตูภาคใต้ ไหว้เสด็จในกรม ชมไร่กาแฟ  แลหาดทรายรี ดีกล้วยเล็บมือ ขึ้นชื่อรังนก” จากคำบอกเล่าของคนในท้องถิ่น พบว่า กล้วยเล็บมือนาง เป็นกล้วยท้องถิ่น อันเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัดชุมพร มีรสชาติหอม หวาน อร่อยกว่ากล้วยเล็บมือนางที่ปลูกในพื้นที่จังหวัดอื่นๆ เนื่องด้วยพันธุ์กล้วย สภาพพื้นที่ สภาพภูมิอากาศ และจากการที่เกษตรกรในจังหวัดชุมพรจำนวนมากนิยมปลูกกล้วยเล็บมือนาง ทำให้ผลผลิตล้นตลาด จึงนำกล้วยเล็บมือนางมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์หลากหลายชนิด เช่น กล้วยเล็บมือนางอบแห้ง กล้วยเล็บมือนางทอดกรอบ กล้วยเล็บมือนางอบเคลือบช็อกโกแล็ต และอื่นๆ ซึ่งมีการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์อย่างต่อเนื่องตลอดมา สำหรับคุณค่าของ กล้วยเล็บมือนาง นั้นอุดมไปด้วยโพแทสเซียม ซึ่งเป็นแร่ธาตุจำเป็นต่อการทำงานของกล้ามเนื้อและประสาท ช่วยควบคุมความดันโลหิต และการเต้นของหัวใจให้เป็นปกติ ร่วมกับฟอสฟอรัสในการนำออกซิเจนไปยังสมอง ช่วยปล่อยพลังงานออกมาจากคาร์โบไฮเดรต ไขมัน และโปรตีน และการสร้างไกลโคเจน ไม่ว่าจะเป็นกล้วยสดหรือตากแห้

เดี๋ยวนี้เขามีตลาดออนไลน์ขายกันอยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์ แต่ถ้าเป็นผักสดๆ ผักพื้นถิ่น ขายอยู่หน้าจอคงไม่ได้ หรือถึงได้ส่งของไปถึงก็ต้องเหี่ยวต้องเฉา ต้องแปรรูปกันก่อน แต่ที่หมู่บ้านนี้ เขามีตลาดหน้าบ้านขาย ผัก ผลไม้ ของที่มีอยู่ในบ้าน เอามาขายที่หน้าบ้านตัวเอง ใครมีอะไรก็เอามาขาย ยามเช้าปั่นจักรยานหรือเดินไปดูว่าบ้านไหนเอาอะไรมาวางขายบ้าง วิถีชีวิตธรรมดาที่อบอุ่นและมีความมั่นคงทางอาหารของหมู่บ้าน สำหรับนักท่องเที่ยวอย่างเราๆ ก็สนุกดี เดินไปซื้อกินไป สิ่งหนึ่งที่นักเดินทางนักท่องเที่ยวต้องการคือ การได้กินอาหารพื้นถิ่นที่อร่อย สะอาด ปลอดภัย และมีความสุข ความสบายในขณะที่กิน ความสบายคืออะไร…เช่น สบายใจว่าอาหารจะไม่แพงเกินไป สบายใจที่ได้นั่งในบรรยากาศที่ดี รื่นรมย์ จนบางครั้งยังคิดถึงอาหารจานอร่อย หลายครั้งที่การเดินทางท่องเที่ยวสิ้นสุดแล้วแต่เรายังคิดถึงอาหารนั้นอยู่ ที่สำคัญคือเป็นมิตร มีรอยยิ้ม และเสียงหัวเราะ นี่เป็นสิ่งพิเศษสุด และนี่เป็นฉบับที่สี่ ที่กินที่สอยดาว เป็นหมู่บ้านที่สี่ หมู่บ้านนี้ชื่อ บ้านเตาถ่าน อยู่ที่อำเภอสอยดาว จันทบุรี นอกจากมีวิวทิวทัศน์ มีธารน้ำที่สวยงามแล้ว ยังเ

เศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร เช่น แกลบ ขุยมะพร้าว ซังข้าวโพด เศษปุ๋ยคอก และเศษวัสดุอื่นๆ ทางการเกษตรที่หลงเหลือจากการใช้ประโยชน์ ส่วนมากมักถูกปล่อยทิ้งไว้ให้เป็นขยะ เน่าเหม็นที่ไร้มูลค่า อีกทั้งยังสร้างปัญหาให้กับสิ่งแวดล้อมดังนั้น หากมีการนำเอาเศษวัสดุเหลือใช้เหล่านี้มาใช้ให้เกิดประโยชน์และเพิ่มมูลค่า คงจะดีไม่น้อย ด้วยแนวคิดดังกล่าว ทำให้นายจำรัส เกตุมณี นายปัญญา ลาไธสง นายวิวัตร ศรีคำสุข  นักศึกษาจากภาควิชาเทคโนโลยีอุตสาหการ คณะครุศาสตร์อุตสาหการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ช่วยกันคิดค้น เครื่องอัดขุยมะพร้าวด้วยระบบอัตโนมัติขึ้น เพื่อแบ่งเบาภาระและส่งเสริมให้เกษตรกรที่มีเศษวัสดุเหลือใช้ ให้สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้อย่างคุ้มค่า โดยผลงานดังกล่าวมีอาจารย์ชัยรัตน์ หงส์ทอง เป็นอาจารย์ที่ปรึกษา ผลงานดังกล่าวได้รับการเปิดเผยโดยเจ้าของผลงานว่า เครื่องอัดขุยมะพร้าวอัตโนมัติควบคุมด้วยระบบ PLC จุดประสงค์ที่คิดสร้างเพราะต้องการสร้างมูลค่าเศษวัสดุที่เหลือทิ้งจากการเกษตร และลดขยะที่อาจส่งผลต่อสิ่งแวดล้อม โดยเครื่องอัดขุยมะพร้าวอัตโนมัติเครื่องนี้ จะขัดเศษขุยมะพร้าวใช้เป็นรูปทรงกระบอก เกษ

การบันทึกอักษรลงในแผ่นวัสดุต่างๆ แต่ละสมัยมีความแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับเครื่องมือที่ใช้เป็นสำคัญ สมัยเรายังไม่มีสมุดใช้บันทึกเรื่องราว ไทยเรารู้จักทำสมุดข่อยใช้เอง และยังใช้ใบลานแทนกระดาษอีกด้วย หลักฐานยังปรากฏอยู่ตามตู้เก็บรักษาใบลานตามวัดต่างๆ มากบ้าง น้อยบ้าง ดูแลดีบ้าง และดูแลไม่ดีบ้าง ขึ้นอยู่กับความรักความชอบของเจ้าอาวาสเป็นสำคัญ เอาเข้าจริงจะโทษเจ้าอาวาสอย่างเดียวก็ไม่ได้ ต้องคณะกรรมการที่ไม่เห็นคุณค่าด้วย ต้องยอมรับว่า ใบลานที่เป็นองค์ความรู้ต่างๆ มากมายตามวัด ต่างเสียหายไปมากโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ อาทิ เก็บไว้ไม่ดี ทำให้ชำรุดเสียหายไปอย่างน่าเสียดาย และบางวัดไม่มีใครเอาใจใส่ดูแล ทำให้เสียหายไปกับกาลเวลาอย่างรวดเร็ว ในที่สุดก็ต้องทิ้งไปเสมือนไม่มีคุณค่า การเขียนหนังสือลงบนใบลาน เราชาวบ้านเรียกว่า “จาร” อุปกรณ์จารก็คือเหล็กแหลมๆ ใบลาน ที่จัดเตรียมไว้แล้วเป็นอย่างดี แน่นอนว่าเราชาวบ้านตัดออกมาจากต้นลาน นำมาผ่านกรรมวิธีหลายขั้นตอนกว่าจะมาใช้เหล็กแหลมๆ จารได้ การจารไม่ใช่เรื่องง่ายเลย ต้องกะวางระยะดีๆ คนจารมือต้องมั่นคง มีสมาธิ ไม่อย่างนั้นจะออกมาไม่สวย และอาจจะอ่านไม่ออกเลยว่าจารอ

ในยุคเศรษฐกิจตกต่ำ รายรับไม่พอกับรายจ่าย หากใครมีครอบครัวที่ต้องดูแล เห็นทีว่าจะประกอบอาชีพเพียงอย่างเดียวคิดว่าคงจะลำบากหน่อย จึงไม่แปลกใจเลยว่าในปัจจุบันทำไมหนุ่มสาวออฟฟิศ หรือแม้แต่เกษตรกรหลายราย ต้องหันหาอาชีพเสริม เพื่อเลี้ยงตัวเองและครอบครัวกันเป็นจำนวนมาก คุณแดง (พี่แดง) และ คุณวไลภรณ์ มาประกอบ (ภรรยา) อยู่บ้านเลขที่ 311 หมู่ที่ 6 ตำบลสามกระทาย อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เกษตรกรผู้ปลูกมะพร้าวน้ำหอมเป็นอาชีพหลัก แต่ก็ยังต้องมองหาอาชีพเสริมเพื่อสร้างรายได้อีกทางมาเลี้ยงครอบครัวไม่ให้ขัดสนเหมือนกัน งานดอกไม้ใบตอง อาชีพเสริมที่น่าสนใจ งานดอกไม้ใบตอง คืออาชีพเสริมของพี่แดงและภรรยา นับว่าเป็นคู่ที่ชอบค้นคว้าหาความรู้ในทางสร้างสรรค์อยู่แล้ว ตัวพี่แดงเองเรียนจบเกษตร จากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ส่วนภรรยาเรียนหลักสูตรคหกรรมศาสตร์ (ศิลปะประดิษฐ์) ทั้งคู่เริ่มสร้างรากฐานให้ครอบครัวด้วยการยึดอาชีพเกษตรเป็นอาชีพหลัก คือการปลูกมะพร้าวน้ำหอม ซึ่งงานเกษตรสำหรับพี่แดงถือว่าไปได้ดี แต่ทั้งคู่ก็ยังไม่หยุดที่จะหาอาชีพเสริม โชคดีหน่อยที่อาชีพการปลูกมะพร้าวน้ำหอมเป็นพืชที่ไม่ต้องดูแลทุกวัน พี่แดงและ