เทคนิคเกษตร
ผมจำได้รางๆ ว่า สมัยเมื่อสามสิบปีก่อน ได้ออกไปสำรวจวัดเก่าย่านเมืองอ่างทอง แล้วคณะของเราแวะเข้าไปพักกินน้ำหวานที่ร้านเก่าแก่ในตลาด ที่ประทับใจมาก ก็คือร้านนั้นมีขาย น้ำหวานมะนาวดอง และน้ำหวานมะกรูดดองเย็นๆ อร่อยชื่นใจ นับเป็นครั้งแรกและครั้งล่าสุด ที่ผมได้ลองกินมะนาวดองและมะกรูดดองในฐานะ “น้ำหวาน” ลอยน้ำแข็งในแก้วสไตล์โบราณ เวลานั้น รู้สึกว่าชอบน้ำมะกรูดดองมากกว่า เพราะเปลือกมะกรูดนั้นย่อมมีกลิ่นน้ำมันหอมระเหยฉุนกว่ามะนาว น้ำมะกรูดเองก็มีรสฝาดลึกๆ เจือเปรี้ยวด้วย เรียกว่ามีกลิ่นรสซับซ้อนกว่ามะนาว ซึ่งมักเปรี้ยวโดดเพียงอย่างเดียว ที่จำไม่ได้ คือนึกไม่ออกว่า มะกรูดดองของร้านน้ำหวานเจ้าเก่าแก่นั้น เขาดองทั้งลูกหรือเปล่า เพราะเมื่อนึกถึงเรื่องนี้ขึ้นมาครั้งใด ก็เคยลองสอบถาม สืบค้นวิธีดองจากแหล่งต่างๆ แล้วไม่พบว่ามีใครดองมะกรูดทั้งลูกเลย สูตรที่เจอทั้งหมดทำโดยหั่นฝานลูกมะกรูดเป็นชิ้นๆ ดองเค็มด้วยน้ำเกลือบ้าง ดองหวานด้วยน้ำตาลผงบ้างทั้งสิ้น ในที่สุดผมลองถาม พี่เอนก นาวิกมูล ที่ได้ร่วมคณะไปด้วยกันครั้งนั้น พี่เอนกความจำดีมาก บอกได้ทันทีเลยว่า เขาดองทั้งลูก เป็นอันแล้วใจไปพร้อมๆ ความอัศจรรย์ใจ
คอลัมน์ คนงามเพราะแต่ง โดย ภญ.อาสาฬา เชาวน์เจริญ ในอภัยภูเบศรสาร กล่าวถึงเรื่องนี้ว่า ตอนนี้ กระแสกัญชากำลังมาแรง ในส่วนของคอลัมน์นี้ จึงขอยกตัวอย่างการใช้กัญชาในโรคผิวหนัง ในต่างประเทศมีการนำสารสกัดกัญชามาเป็นยาทารักษาโรคเด็กดักแด้ ทำให้รอยโรคดีขึ้นอย่างมาก รวมถึงประสบการณ์การใช้สารสกัดกัญชาทารักษาโรคมะเร็งผิวหนังของชาวแคนาดา ชื่อ Rick Simpson พบว่า ตุ่มเนื้อนั้นมีขนาดลดลงอย่างมาก จากนั้นมาเขาก็พัฒนาสูตรในการผลิตกัญชาสกัดเป็นของตนเอง เรียกว่า “Rick Simpson Oil : RSO” มีคำถามมาจากเฟซบุ๊กสมุนไพรอภัยภูเบศร ถามเข้ามาว่า จะสามารถใช้กัญชารักษาโรคสะเก็ดเงินได้หรือไม่ อาจจะต้องตอบกลางๆ ว่า ใช้เป็นทางเลือกเสริม แต่อาจไม่ใช่ทางเลือกหลัก เนื่องจากยังไม่มีผลวิจัยชี้ชัดว่าจะทำให้หายขาดได้ อีกทั้งพื้นฐานโรคสะเก็ดเงินมีปัจจัยหลายอย่างเข้ามาเกี่ยวข้อง ที่จะทำโรคสงบหรือกำเริบ และมีความแตกต่างกันในแต่ละบุคคล เช่น ความเครียด อากาศ อาหาร จากข้อมูลที่พบในต่างประเทศ กัญชาอาจจะทำให้รอยโรคดีขึ้น ลดการอักเสบ ลดความหนาของผื่น ลดอาการคัน แต่ยังไม่ทราบขนาดหรือสัดส่วนสารที่ใช้ชัดเจน เบื้องต้นหากจะใช้จริงๆ อาจเริ่
แกงส้มดอกแค อาหารพื้นบ้านที่นิยมกินกันทุกภาคพื้นประเทศไทย มีความเชื่อกันว่า เข้าหนาว อากาศเปลี่ยน ต้องได้กินแกงส้มดอกแคสักมื้อ เพื่อตัดไข้หัวลม ทั้งเด็กและผู้ใหญ่เจ็บป่วยไข้จากอากาศเปลี่ยน จะไม่มาเยือน และมีความเชื่อเก่าๆ แฝงไว้ ว่าไม่ควรปลูกต้นแค ไว้ตามบ้านเรือน วันนี้อาจจะขอแนะนำสิ่งที่ค้านกับคำชี้แนะเมื่อเก่าก่อน ต้องขออภัยที่ไปค้านกับความเชื่อของคนรุ่นเก่า เหตุผลเป็นเพราะข้อจำกัดของสภาพแวดล้อมและสภาพความเป็นอยู่ของสังคมคนไทยเปลี่ยนไปมาก แต่ความเชื่อ ศรัทธาในข้อห้ามของคนเก่า ที่มีเหตุผลในสิ่งที่ท่านได้ชี้แนะไว้ ยังคงมีอยู่มิเสื่อมคลาย แค เป็นไม้ในตระกูลถั่ว เป็นไม้พุ่มยืนต้นขนาดกลาง สูง 2-10 เมตร ปลูกโตเร็ว มีกิ่งก้านมาก หักโค่นง่าย เปลือกต้นสีเทา ผิวเปลือกมีร่องรอยขรุขระ เปลือกหนา มักเป็นที่สะสมของเชื้อรา และเป็นที่อาศัยของแมลงและหนอนต่างๆ ทั้งกิ่งเปราะหักโค่นง่าย เปลือกเป็นที่อาศัยของศัตรูพืช ทำให้เกิดผลกระทบกับพืชอื่นใกล้บริเวณนั้น ถูกศัตรูพืชระบาดทำความเสียหายง่ายมากขึ้น คงเป็นเหตุผลประกอบคำชี้แนะของคนรุ่นก่อน และที่ว่าไม่ควรปลูกต้นแคไว้บริเวณบ้าน ก็คงกลัวเด็กเล่นซุกซนปีนป่ายต้น
การเดินทางของช่วงเวลาจากอดีตจนถึงยุคนี้ทำให้เครื่องดนตรีสำคัญที่สร้างความสนุกสนานครึกครื้นอย่าง “กลองยาว” กำลังจะหายไป กลองยาว เป็นเครื่องตีชนิดหนึ่งของไทยที่ได้รับความนิยมอย่างมาก วงกลองยาวประกอบด้วยผู้แสดงหญิงและชายที่แต่งกายแบบพื้นบ้านของแต่ละภูมิภาคในขบวนแห่งานรื่นเริงสนุกสนานของเทศกาลและงานมงคล โดยระหว่างการแสดงได้สอดประสานท่วงท่าลีลาการร่ายรำร่วมกับเสียงตีกลองเป็นจังหวะ พร้อมกับ ฉิ่ง ฉาบ กรับ โหม่ง สร้างความบันเทิง ความสนุกสนานครึกครื้นให้แก่ผู้เล่นและผู้ฟังได้เป็นอย่างดี จนเป็นที่รู้จักกันว่า “รำเถิดเทิง” หรือ “เทิงกลองยาว” แต่ดูเหมือนความเจริญทางสังคมในยุคดิจิทัลกำลังจะทำให้เครื่องดนตรีสำคัญชนิดนี้หายไปเนื่องจากขาดการถ่ายทอดองค์ความรู้อย่างเป็นระบบ ขาดผู้ที่จะสืบทอดความรู้จนไปถึงปัญหาในการผลิตกลองยาวที่มีคุณภาพ ดังนั้น คณะกรรมการผู้ทรงวุฒิมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม สาขาศิลปะการแสดง กรมส่งเสริมวัฒนธรรม จึงพิจารณาเห็นสมควรประกาศขึ้นทะเบียนกลองยาวให้เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม สาขาศิลปะการแสดงประจำปี พ.ศ. 2558 ด้วยเหตุนี้จึงอยากเชิญชวนท่านผู้อ่านมารู้จักกับสถานที่ผลิตกลองยาวที่ยังพ
อาจารย์ราชันย์ วงษ์ทวี สาขาเทคโนโลยีอุตสาหการ และ อาจารย์ฉัตราวีระวุท จอมวรวงศ์ สาขาเทคโนโลยีประมง คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์ สองอาจารย์หนุ่มนักวิจัย โดยมี ผศ.ดร.จักรกฤษณ์ เยรัมย์ เป็นผู้ร่วมโครงการวิจัย ได้งบประมาณจากสำนักงานวิจัยแห่งชาติ (วช.) เมื่อปี 2553 เครื่องอัดเม็ดอาหารปลาแบบ 2 in 1 แรกเริ่มเดิมทีอาจารย์ทั้งสองได้งบประมาณมาเพื่อวิจัยพัฒนาและออกแบบสร้างเครื่องอัดเม็ดอาหารปลาจากมันสำปะหลังแบบ 2 in 1 โดยตัวเครื่องออกแบบให้มีหัวบดละเอียดแบบ Mincer และหัวอัดเม็ดแบบ Pellet Mill ไว้คนละด้านของตัวเครื่อง ซึ่งขับเคลื่อนด้วยเพลาส่งกำลังตัวเดียวกันเมื่อเปิดเครื่องหัวบดและหัวอัดจะทำงานพร้อมกัน และเพิ่มแรงบิดที่เพลาโดยใช้ล้อช่วยแรงเป็นอุปกรณ์เพิ่มกำลังอัด ใช้ต้นกำลังจากมอเตอร์เพียง 1 ตัว ขนาด 5 แรงม้า ความเร็วรอบ 1,450 รอบต่อนาที ทดกำลังด้วยเฟืองโซ่ เพื่อปรับความเร็วรอบที่ 174 รอบต่อนาที ความสามารถในการอัดเม็ดอาหารปลาเฉลี่ยเท่ากับ 180 กิโลกรัมต่อชั่วโมง ลักษณะเม็ดอาหารเป็นแท่งกระบอกยาว 5 – 8 มิลลิเมตรขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางเท่ากับ
ชื่อสามัญ : Balsam apple ; Bitter melon ; ผักไซ (เหนือ) ; ผักเหย (สงขลา) ; มะร้อยรู (กลาง) ชื่อวิทยาศาสตร์ : Momordica charantia วงศ์ : Cucurbitaceae ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : มะระขี้นก เป็นพืชพื้นเมืองแถบร้อนชื้น เช่น อินเดีย จีน ไทย พม่า ลาว ลำต้นเป็นเถาเล็กๆ มี 5 เหลี่ยม ใบมี 5 แฉก ปกคลุมด้วยขนอ่อนนุ่ม ดอกสีเหลืองสดใสออกบริเวณซอกใบ ใน 1 ต้น จะมีทั้งดอกตัวผู้และดอกตัวเมียเหมือนฟักทอง เพียงแต่ มะระสาวๆ ไม่ใจร้าย ปล่อยให้มะระหนุ่มๆ ชะเง้อหาคอยนานเหมือน ฟักทอง อย่างนี้ค่อยน่ารักหน่อยพอมีลุ้น ตามข้อลำต้นบางตอนจะเปลี่ยนไปเป็นหนวด หรือ มือจับ (Tendril) เพื่อยึดพยุงลำต้น ความดีในตัวมะระมีหลากหลาย ใบ แก้ไข้ ดับพิษร้อน บำรุงน้ำดี ขับพยาธิเส้นด้าย ฟอกโลหิต ขับระดู บำรุงน้ำนมในสตรีมีครรภ์ ผล แก้ช้ำบวม บำบัดอาการปากเปื่อยเป็นขุย แก้ผดผื่นคัน ลดอาการร้อนในกระหายน้ำ แก้ง่วง อุดมไปด้วยแคลเซียม วิตามิน A มีสารต่อต้านอนุมูลอิสระ เมล็ด ใช้เป็นยากระตุ้นความรู้สึกทางเพศ เพิ่มพลังลมปราณ รู้อย่างนี้แล้วไม่ใช่เลือกกินกันแต่เมล็ดนะครับ กินมากเกินไป แท้งได้นะ การใช้ประโยชน์ทางยา ทำได้หลายทาง จะยกตัวอย่า
อำเภอสิเกา เป็นชุมชนเล็กๆ ที่มีพื้นที่ทางทิศตะวันตกและทิศใต้ติดกับชายฝั่งทะเล ประชาชนที่อาศัยอยู่ใกล้ชายฝั่งส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมง และค้าขาย เนื่องจากความอุดมสมบูรณ์ของทะเลจึงมีสัตว์น้ำ เช่น กุ้ง หอย ปู ปลา เต่า ปลาหมึก และ ฯลฯ อาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งในแต่ละครั้งจะจับได้ในปริมาณมาก สามารถนำไปจำหน่ายขายในตลาดและแบ่งมาแปรรูปทำเป็นปลาเค็มไว้รับประทาน โดยเฉพาะคนในชุมชนตำบลบ่อหิน อำเภอสิเกา จะยึดถือสืบทอดทำกันมาอย่างต่อเนื่อง ส่วนใหญ่จะทำในรูปของอุตสาหกรรมครอบครัวขนาดเล็ก แต่หลังจากชุมชนมีการพัฒนามากขึ้น การแปรรูปปลาเค็มจึงมีการพัฒนาขึ้นตามความเจริญ “ปลาเค็ม เป็นสินค้าที่ดำเนินการผลิตขึ้นมาเพื่อจำหน่ายมานานแล้ว เนื่องจากมีพื้นที่ตั้งอยู่ริมชายทะเล ทำให้อาชีพหลักของชาวบ้านในตำบลบ่อหิน คือ การทำประมง เวลาออกเรือได้ปลามาจำนวนมาก ก็จะมีการแปรรูปเก็บไว้บริโภคนานๆ แต่วิธีการผลิตปลาเค็มแบบเดิมๆ นั้นไม่สามารถเก็บไว้ได้ ชาวบ้านจึงพยายามคิดค้นวิธีการต่างๆ จนมาได้ข้อสรุปที่วิธีการทำปลาเค็มกางมุ้ง” รูปแบบและขั้นตอนการแปรรูปของการแปรรูปปลาเค็มกางมุ้งได้รับการสนับสนุนจากพัฒนาชุมชน สาธารณสุข พาณิชย์
24บ้านกลอเซโล หมู่ที่ 6 ตั้งอยู่ที่ตำบลแม่สามแลบ อำเภอเสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นชุมชนที่ตั้งอยู่ในพื้นที่เขตป่าสงวนแห่งชาติป่าสาละวิน อุทยานแห่งชาติสาละวิน เป็นอีกชุมชนหนึ่งในพื้นที่สูงที่อยู่ในพื้นที่ดูแลของโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงแม่สามแลบ ด้วยแผนกลยุทธ์หยุดหมอกควันหรือระบบเกษตรที่เลี้ยงดูป่า โดยการทำการเกษตรที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ในแนวทางของการนำองค์ความรู้จากโครงการหลวงมาปรับใช้ในพื้นที่สูง ห่างไกลบริการของภาครัฐในทุกมิติ ทั้งรายได้ สิ่งแวดล้อม ทรัพยากรป่าไม้ มุ่งเน้นการบูรณาการอย่างสมดุล ให้คนในพื้นที่มีปัจจัยพื้นฐานในการดำรงชีพ ซึ่งมีส่วนช่วยลดความเหลื่อมล้ำ สร้างคุณภาพชีวิตที่ดีของคนในชุมชน คุณเดชธพล กล่อมจอหอ หัวหน้าโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง กลุ่ม 4 สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือ สวพส. กล่าวว่า แนวทางของการพัฒนาบ้านกลอเซโล ทาง สวพส. มุ่งเน้นให้ชุมชนตระหนักถึงความสำคัญของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยมีแผนการอนุรักษ์และฟื้นฟูพื้นที่ทำการเกษตร ลดพื้นที่ทำไร่หมุนเวียน โดยกำหนดเขตการพัฒนาเป็นโซน A, B, C และ D เพื่อสร้างต้นแบบและข
นักวิจัย มทร.ธัญบุรี นำกากสาโทเหลือทิ้งจากโรงงาน มาผลิตเป็นน้ำส้มสายชูหมักเพื่อเป็นเครื่องดื่มสำหรับผู้รักสุขภาพ ย้ำประโยชน์สำคัญ “ได้ผลิตภัณฑ์ใหม่” จากของเหลือทิ้งในกระบวนการผลิต ผศ.ดร. เจริญ เจริญชัย อาจารย์ประจำสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร คณะเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ธัญบุรี ร่วมกับ คุณรมิตา เรือนสังข์ คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ พร้อมด้วย คุณสุรัตน์ ยกยิ่ง ผู้ประกอบการสุรากลั่น จังหวัดปทุมธานี แบรนด์ไทยสาโทและสุรากลั่นอังเคิลทอม ศึกษาวิจัยผลงาน “การใช้ประโยชน์จากกากสาโทเหลือทิ้ง เพื่อผลิตน้ำส้มสายชูหมักจากข้าวด้วยปฏิกรณ์ชีวภาพ” ในโครงการวิจัย “การพัฒนาระบบการจัดการเชิงพื้นที่ด้วยการใช้นวัตกรรม : เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการของเสียและสร้างมูลค่าเพิ่มของผลิตภัณฑ์ในเขตพื้นที่จังหวัดปทุมธานี” ผศ.ดร. เจริญ เผยว่า จุดเริ่มต้นของผลงานวิจัยเกิดจากปัญหาของบริษัท ไทยโปรดักส์แอนด์เบเวอร์เรจ จำกัด ผู้ผลิตสาโท และสุรากลั่นจากสาโท ในแบรนด์ไทยสาโท และสุรากลั่นอังเคิลหอม ซึ่งเป็นสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ของจังหวัดปทุมธานี ที่มีกำลังผลิตสาโทและสุรากลั่น
บ้านโป่งกวาว หมู่ที่ 3 ตำบลสะเมิงเหนือ อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ ตั้งอยู่ในเขตต้นน้ำสะเมิง ความเป็นมาของชื่อหมู่บ้านนั้น เมื่อก่อนมีต้นทองกวาวอยู่ต้นหนึ่ง มีขนาดใหญ่มาก สูงตระหง่านสร้างความร่มเย็นตรงทิศตะวันออกของหมู่บ้าน และต้นทองกวาวนี้ขยายกิ่งก้านสาขามากมายเป็นที่พักอาศัยของคนและสัตว์ และบริเวณใกล้เคียงกับต้นทองกวาวได้มีน้ำร้อนออกมาจากบริเวณดินโป่ง เมื่อมีการตั้งหมู่บ้านจึงได้นำสองอย่างนี้มารวมกัน เรียกว่า บ้านโป่งกวาว ปัจจุบัน มี คุณสง่า กะธิโต เป็นผู้ใหญ่บ้าน ในปี 2561 หมู่บ้านโป่งกวาว ที่ได้รับการสนับสนุนจากสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ให้เป็นหมู่บ้านท่องเที่ยว พื้นที่ในหมู่บ้านมีประมาณ 20,000 ไร่ แบ่งเป็นพื้นที่อยู่อาศัย 143 ไร่ พื้นที่ทำกิน 504 ไร่ ที่ดินเพื่อการเกษตร 642 ไร่ พื้นที่ป่าอนุรักษ์ 5,000 ไร่ นอกเหนือจากนั้นจะเป็นเขตป่าชุมชนและป่าสงวนแห่งชาติ ทิศเหนือติดกับตำบลป่าแป๋ อำเภอแม่แตง ทิศใต้ติดบ้านป่าลาน หมู่ที่ 4 ตำบลสะเมิงเหนือ ทิศตะวันออกติดบ้านพระบาทสี่รอย ตำบลสะลวง อำเภอแม่ริม ทิศตะวันตกติดกับบ้านแม่แพะ ตำบลสะเมิงเหนือ การท่องเที่ยวที่นี่มีเสน่ห์ ช
