ประมง

การเลี้ยงปลาเป็นอีกหนึ่งอาชีพที่สร้างรายได้ให้กับเกษตรกรในหลายพื้นที่ เพราะนอกจากเลี้ยงเพื่อไว้บริโภคภายในครัวเรือนแล้ว ยังสามารถนำมาแปรรูปเพิ่มมูลค่าจำหน่ายเกิดเป็นรายได้อีกหนึ่งช่องทาง ปัจจุบันการเลี้ยงปลาเพื่อให้ได้ปลาเนื้อที่มีคุณภาพนั้น ในแต่ละพื้นที่จะมีการเลือกสายพันธุ์ปลาที่แตกต่างกันไป ขึ้นอยู่ว่าผู้บริโภคในแถบนั้นนิยมนำปลาชนิดใดมาประกอบอาหาร จึงทำให้การผลิตลูกพันธุ์ปลาให้เป็นที่ต้องการของตลาดก็มีแตกต่างกันไปด้วย โดยยึดให้เหมาะสมกับความต้องการของลูกค้าเป็นหลัก อาจารย์สมเกียรติ ตันตา หรือ คุณเกียรติ หัวหน้าสาขาเกษตรศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ล้านนา ลำปาง ได้เล็งเห็นถึงความต้องการของลูกพันธุ์ปลาอย่างต่อเนื่อง ทำให้เขาได้มาประกอบอาชีพเสริมหลังจากที่ว่างจากงานสอนหนังสือ ด้วยการเพาะพันธุ์ปลาจำหน่ายให้กับเกษตรกรท่านอื่นๆ และในระยะนี้การอนุบาลลูกปลานิลและปลาทับทิมให้เป็นปลาไซซ์ใหญ่ พร้อมไปเลี้ยงต่อกำลังได้รับความนิยม ส่งผลให้อาจารย์สมเกียรตินำลูกปลาไซซ์ใบมะขามมาอนุบาล เพื่อตัดวงจรให้กับเกษตรกรรายอื่นๆ สามารถนำไปเลี้ยงได้ทันทีโดยที่ไม่

มาตรฐานสินค้าเกษตร มกษ. 7436-2563 คือ การปฏิบัติทางการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ดีสำหรับฟาร์มสัตว์เลี้ยงสัตว์น้ำเพื่อการบริโภค เป็นมาตรฐานสมัครใจที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้ประกาศกำหนดขึ้นในปีพ.ศ. 2563 มีขอบข่ายครอบคลุมกิจกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำเพื่อการบริโภค ทั้งการเลี้ยงในบ่อและการเลี้ยงในแหล่งน้ำสาธารณะ ตั้งแต่การเลี้ยง การจับ จนถึงหลังการจับก่อนการขนส่งออกจากฟาร์ม   โดยจุดเด่นของมาตรฐานฯ คือเกษตรกรสามารถขอการรับรองสัตว์น้ำหลายชนิดพร้อมกันได้ภายใต้มาตรฐานฉบับเดียว มกษ. 7436-2563 ประกอบด้วยข้อกำหนดสำคัญ 9 ข้อ ได้แก่ 1.สถานที่ 2.การจัดการเลี้ยง 3.การจัดการคุณภาพสัตว์น้ำ 4.การใช้ยาสัตว์ สารเคมี และผลิตภัณฑ์จุลชีพ 5.สุขลักษณะภายในฟาร์ม 6.การจัดการน้ำทิ้ง การจับและการปฏิบัติหลังการจับ ก่อนการขนส่งออกจากฟาร์ม 8.ผู้ปฏิบัติงาน 9.การเก็บหลักฐานและการบันทึกข้อมูลยกเว้น จระเข้ สาหร่ายทะเล และกุ้งเครย์ฟิช ยื่นคำขอรับรองได้ที่ไหน ทั้งนี้เกษตรกรหรือผู้ประกอบการที่สนใจ มาตรฐาน มกษ. 7436-2563 สำหรับฟาร์มเลี้ยงสัตว์น้ำเพื่อการบริโภค สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม หรือยื่นคำขอรับการตรวจรับรองได้ที่ กองพ

เลี้ยงกบพื้นเมืองแนวใหม่ โตเร็ว ขายไว ตามแนวทางของสมเกียรติ์พันธุ์ปลา ถ่ายทอดสู่นักศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ล้านนา ลำปาง และผู้สนใจทั่วไป อาจารย์สมเกียรติ์ ตันตา อาจารย์ประจำวิชาการประมง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ล้านนา ลำปาง เล่าให้ฟังว่า ตนเองนั้นเรียนจบจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) พิษณุโลก หรือเกษตรบ้านกร่าง รุ่นที่ 38 แล้วศึกษาต่อระดับปริญญาโทที่มหาวิทยาลัยพะเยา บรรจุเข้ารับราชการที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ล้านนา ลำปาง เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2548 ทำหน้าที่สอนวิชาประมงมาโดยตลอด พร้อมกับทำงานส่วนตัวด้วยการทำนาปลูกข้าวในพื้นที่ใกล้บ้าน พร้อมกับเลี้ยงวัวเนื้อไปพร้อมกัน จำนวน 13 ตัว ช่วงเวลา 3 ปี ผลปรากฏว่าประสบการขาดทุน 50,000 บาท ต่อมามีอยู่วันหนึ่ง ขณะที่ขี่รถจักรยานยนต์ไปในพื้นที่ละแวกใกล้เคียง รถจักรยานยนต์ของตนเองเกิดยางรั่ว จึงนำไปปะยางที่ร้านใกล้เคียง ขณะนั่งรอการปะยางอยู่นั้น ได้เห็นสมาชิกในบ้านของช่างปะยาง หิ้วถังน้ำที่มีกบอยู่ภายในถังน้ำจำนวนมาก จึงสอบถามว่าที่หลังบ้านช่างปะยางเลี้ยงกบด้วยหรือ ได้รับคำตอบว่าได้เลี้ยงไว้เป็นอาชีพเสร

สวยงามล้ำค่า! พบ ‘ปูเจ้าฟ้า’ สุดหายาก บนเขาพะเนินทุ่ง อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน เจ้าหน้าที่พบ ถ่ายภาพไว้ได้ เผยเป็น สัตว์ป่าคุ้มครอง ที่หายากมาก นายมงคล ไชยภักดี หัวหน้าอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน จ.เพชรบุรี เผยว่า ในช่วงก่อนปิดฤดูกาลท่องเที่ยวประจำปีของ “พะเนินทุ่ง” อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานได้เกิดปรากฏการณ์ที่น่าประทับใจ เมื่อเจ้าหน้าที่ได้บันทึกภาพ ปูเจ้าฟ้า หรือ “ปูสิรินธร” ซึ่งเป็นปูน้ำตกสายพันธุ์หายากที่โผล่อวดโฉมให้เห็นเป็นครั้งสุดท้าย โดยปูชนิดนี้มีสีสันอันงดงาม ทั้งสีขาวและสีม่วง การค้นพบครั้งนี้ถือเป็นของขวัญล้ำค่าจากธรรมชาติ ก่อนที่อุทยานฯ จะประกาศปิดการท่องเที่ยวและพักแรมบนเขาพะเนินทุ่งในระหว่างวันที่ 1 ส.ค. – 31 ต.ค. ของทุกปี นายมงคล กล่าวอีกว่า เจ้าหน้าที่อุทยานฯ ประจำจุดพะเนินทุ่ง เป็นผู้โชคดีที่ได้พบและบันทึกภาพปูเจ้าฟ้าในครั้งนี้ ซึ่งการปรากฏตัวของปูเจ้าฟ้าไม่ได้เป็นเพียงการพบเจอสัตว์หายากเท่านั้น แต่ยังเป็นตัวชี้วัดที่สำคัญถึง ความสมบูรณ์ของระบบนิเวศ ในอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน ซึ่งเป็นผืนป่ามรดกโลกที่มีความหลากหลายทางชีวภาพอันล้ำค่า การที่สัตว์ป่าคุ้มครองสายพันธุ์นี้สามารถ

บ้านกองนา ตำบลกองนา อำเภอท่าบ่อ จังหวัดหนองคาย เป็นหมู่บ้านซึ่งชาวบ้านมีอาชีพทำการประมงน้ำจืด มีการเพาะเลี้ยงปลาน้ำจืดชนิดต่างๆ มากมาย แต่มีปลาบางชนิดที่หาได้ยาก แต่สามารถหาได้และเจริญเติบโตดีในบ้านกองนา ได้แก่ ปลาเฉาฮื้อ, ปลาเพี้ย หรือปลากา, ปลาบ้า โดยมีการจัดส่งไปจำหน่ายทั่วประเทศ บ้านกองนาถือเป็นอีกหนึ่งชุมชนที่มีวิถีชีวิตที่น่าสนใจเป็นอย่างมาก ทำให้เกิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงการเรียนรู้ที่เพลิดเพลินไปกับธรรมชาติและสภาพแวดล้อมของท้องถิ่น รวมทั้งยังได้สัมผัสถึงวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้านและคนในท้องที่ ยังคงอนุรักษ์วัฒนธรรมและความเป็นอยู่ของท้องถิ่นนั้นเอาไว้ ปลาเฉาฮื้อ หรือปลากินหญ้า เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่งที่วงศ์ปลาตะเพียน เป็นปลาที่มีเกล็ดใหญ่เหมือนกันกับปลาไน ลำตัวกลมยาวคล้ายกระบอกไม้ไผ่ ชอบหากินตามผิวน้ำ หรือว่ายน้ำอยู่ตามผิวน้ำ ปัจจุบันถือเป็นปลาเศรษฐกิจตัวหนึ่งที่สำคัญ เนื่องจากมีการนำเข้าและเพาะเลี้ยงกันไปในประเทศต่างๆ ทั่วโลก ปลาเพี้ย หรือ ปลากา เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่งที่วงศ์ปลาตะเพียน มีขนาดกลาง ลำตัวยาวแบนข้าง มีผิวสีดำม่วงหรือน้ำเงินดำ มีเกล็ดขนาดใหญ่คลุมตลอดลำตัว ยกเว้น

ท่ามกลางพื้นที่ชายฝั่งของจังหวัดจันทบุรี มีฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำแบบผสมผสานขนาดเล็กเพียง 1 ไร่ และบ่อดิน 8 ไร่ ที่ค่อยๆ เติบโตขึ้นจากแรงรัก ความตั้งใจ และประสบการณ์กว่า 30 ปี ของคุณอำนวย วงศ์วารี ผู้ที่ใช้ความรู้จากการทำงานในศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ มาต่อยอดจนกลายเป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญของชุมชน สร้างรายได้ควบคู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่งได้อย่างงดงาม จากชีวิตราชการ สู่เส้นทางเกษตรกรที่ใช้ความรู้เป็นทุน คุณอำนวย เล่าว่า เริ่มทำงานที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ฝ่ายผลิตพันธุ์สัตว์น้ำชายฝั่ง ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538 ทำงานต่อเนื่องยาวนานมากกว่า 30 ปี คลุกคลีอยู่กับการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง การสร้างอาหารมีชีวิต แพลงก์ตอนพืช-แพลงก์ตอนสัตว์ และการอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อน ความรู้ที่สั่งสมทำให้เขาเข้าใจระบบนิเวศและการจัดการแบบธรรมชาติเป็นอย่างดี ด้วยความรักในงานเพาะเลี้ยงเป็นทุนเดิม หรือที่เขาเรียกว่าระเบิดจากข้างใน จึงตัดสินใจเริ่มทำฟาร์มเล็กๆ เป็นรายได้เสริม โดยนำความรู้ทั้งหมดมาประยุกต์ในพื้นที่ของตนเอง ทั้งระบบบ่อ การเลี้ยง การอนุบา

ปัจจุบัน จะเห็นได้ว่าสัตว์น้ำหลายชนิดในธรรมชาติมีจำนวนลดน้อยลง เมื่อเทียบกับสมัยก่อนที่อาจหาได้ง่ายนำมาประกอบอาหาร อย่างเช่น ปูนา หอยขม หอยโข่ง แต่ด้วยปัจจัยการทำเกษตรและสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป จึงทำให้สัตว์น้ำเหล่านี้มีจำนวนที่ลดน้อยลง หรือไม่เพียงพอต่อการนำมาบริโภค ทำให้มีผู้มองเห็นวิกฤตนี้สร้างโอกาสทางธุรกิจสำหรับสร้างรายได้ด้วยการเพาะพันธุ์สัตว์น้ำที่มีจำนวนลดลงเป็นสินค้าที่สามารถเกิดรายได้เป็นอย่างดี คุณมณฑล มังกรแก้ว หรือ คุณหนุ่ม อยู่บ้านเลขที่ 60/13 หมู่ที่ 4 ตำบลหัวเตย อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้เห็นโอกาสในการสร้างรายได้ด้วยการนำหอยโข่งใต้มาเพาะพันธุ์ จนสามารถเกิดผลผลิตที่สามารถทำการตลาดทั้งจำหน่ายเป็นพ่อแม่พันธุ์ หรือสร้างเป็นสินค้าสำหรับบริโภคแบบมีคุณภาพ ช่วยให้เกิดรายได้หลายช่องทางจากการเลี้ยงหอยโข่งใต้ คุณหนุ่ม เล่าให้ฟังว่า หอยโข่งปักษ์ใต้ หรือหอยโข่งใต้ มีลักษณะพิเศษไม่เหมือนหอยโข่งทั่วไปในแถบภาคกลาง คือเป็นหอยโข่งที่มีตัวขนาดใหญ่ ซึ่งสมัยก่อนเขาเองยังไม่ได้สนใจที่อยากจะเลี้ยงหอยโข่งใต้ ได้ทำการเกษตรด้านอื่น ต่อมาได้มีเพื่อนมาแนะนำให้รู้จักจึงได้ทำการศึกษาข้อ